Ιαν 02

Διεθνές συνέδριο για τον ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη

     Από 31-1-2019 έως 2-2-2019 το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου διοργανώνει Διεθνές Συνέδριο με τίτλο «Κυριάκου Χαραλαμπίδη Επίσκεψις». Στην εισαγωγική σελίδα του συνεδρίου  διαβάζουμε:

    «Στις 31 Ιανουαρίου 2020, ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης, ένας από τους μεγαλύτερους εν ζωή Έλληνες ποιητές, προταθείς για βραβείο Νόμπελ από έξι καθηγητές του Πανεπιστημίου Κύπρου, κάτοχος του Κρατικού Βραβείου Ποίησης της Κύπρου (τρεις φορές), της Ελλάδας (μία) και της Ακαδημίας Αθηνών (δύο φορές, τη δεύτερη για το σύνολο του ποιητικού του έργου), αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, συμπληρώνει ογδόντα χρόνια ζωής (1940-) και σχεδόν εξήντα χρόνια δημιουργικού βίου (1961–). Παρότι η πνευματική του παραγωγικότητα συνεχίζεται ακάθεκτη (η τελευταία του συλλογή δημοσιεύτηκε το 2017, ενώ μία ακόμη είναι σχεδόν έτοιμη για το τυπογραφείο), τα δύο αυτά μεγάλα ορόσημα, σε συνάρτηση και με την κυκλοφορία της συγκεντρωτικής έκδοσης των ποιημάτων του εντός του 2019, επιβάλλουν και επιτρέπουν μια συνολική θεώρηση-ρετροσπεκτίβα στο έργο του με τη μορφή διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου.»

   Για να δείτε  τους ομιλητές του συνεδρίου, πατήστε εδώ, για να διαβάσετε περιλήψεις των εισηγήσεων, πατήστε εδώ και για να πληροφορηθείτε για τον χώρο διεξαγωγής εδώ.

  Σημειώνεται ότι στις 7 Μαΐου 2018 είχαμε την τύχη να φιλοξενήσουμε στο σχολικό συγκρότημα του 4ου Γυμνασίου Σπάρτης «Γιάννης Ρίτσος» και 3ου ΓΕΛ Σπάρτης έναν από τους σημαντικότερους ποιητές του μείζονος Ελληνισμού, τον Κυριάκο Χαραλαμπίδη, ο οποίος συνομίλησε με εκπαιδευτικούς και μαθητές για το ποιητικό του έργο και την ποίηση εν γένει. Είχε προηγηθεί, στις 5 και 6 Μαΐου, η Στ΄ Επιστημονική Διημερίδα στο Κάστρο της Μονεμβασιάς, όπου συμμετείχε ο ποιητής με την εισήγηση «Γιάννης Ρίτσος, Ελκόμενος και Έλκων», η οποία στη συνέχεια δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Νέα Ευθύνη», τεύχος 40-1 (Ιανουάριος-Ιούνιος 2018).

Υλικό σχετικά με το έργο και την προσωπικότητα του Κυριάκου Χαρλαμπίδη:

  Η περιδιάβαση στο έργο του ποιητή καλό είναι να ξεκινήσει από τον επίσημο ιστοχώρο για το έργο του. Εκεί παρατίθενται οι εξής ενότητες:  βιογραφικό σημείωμα, χρονολόγιο, εργογραφία, οπτικοακουστικό υλικό, διακρίσεις, μελέτες/κριτικές και αφιερώματα περιοδικών για το έργο του ποιητή, συνεντεύξεις του ποιητή, πανεπιστημιακές εργασίες για τον ποιητή, μεταφρασμένα κείμενα για τον ποιητή και μεταφρασμένα κείμενα του ποιητή, με υπερσυνδέσμους μέσω των οποίων είναι διαθέσιμο το υλικό αυτό.

Επίσης, πολύ χρήσιμο για ουσιαστικότερη γνωριμία με τις αναζητήσεις, τις απόψεις και την προσωπικότητα του ποιητή είναι το δίτομο έργο του «Ολισθηρός Ιστός» από τις εκδόσεις Άγρα, μια επιλογή από τα δοκιμιακά του κείμενα.

Τέλος, μπορεί κάποιος να ανατρέξει σε πιο πρόσφατο υλικό, που έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο:

  • Συνέντευξη του ποιητή στη Μερόπη Μωυσέως, στην εφημ «Πολίτης»  (Ιανουάριος 2019), προσβάσιμη μέσω της ηλ. διεύθυνσης: http://parathyro.politis.com.cy/2019/01/kyriakos-charalampidis-i-poiisi-einai-akros-anatreptiki-kai-yperrealistiki/?fbclid=IwAR32A6FveniFUw6qzz0mnzcz3agUbnVGIe44kNjkc9z22ExQHIOh_Lp8is4.            Στη συνέντευξη ο ποιητής μιλά για την πρώτη ποιητική του συλλογή για παιδιά («Σαλιγκάρι και Φεγγάρι», εκδ. Καλειδοσκόπιο), για την Κύπρο και τη συνύπαρξη με την τουρκοκυπριακή κοινότητα, για το έργο του αλλά και την ποίηση γενικότερα. Στο τέλος της πολύ ενδιαφέρουσας αυτής συνέντευξης διαβάζουμε:     Κυρ. Χαρ.: […] Το να κάνεις ποίηση δεν είναι απλό. Δημοσ.: Δεν είναι μια στιγμή; Κυρ. Χαρ. Όχι, είναι πολύ επικίνδυνο πράγμα, σαν να είσαι στην άκρη των Άλπεων και από κάτω ο πιο επικίνδυνος γκρεμός. Οι λέξεις είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα. Δεν σου δίνεται εύκολα η ποίηση. Τίποτα δεν σου δίνεται εύκολα άλλωστε σε αυτή τη ζωή. Τίποτα. Για να κατακτήσεις κάτι, πρέπει να το επιθυμήσεις πολύ, να το λαχταρήσεις. Βλέπεις, κι ένα κάστρο δεν πέφτει αν δεν πολιορκηθεί. Και η ποίηση πολιορκία χρειάζεται.
  • Συνέντευξη του ποιητή στον Θεοδόση Πυλαρινό, με τίτλο «Κραδασμοί της ζωής και της ποίησης», σε δύο μέρη, στο περιοδικό Λόγου και Τέχνης «Αποικία» (19-9-2017 και 7-11-2017), προσβάσιμη μέσω των παρακάτω ηλεκτρονικών διευθύνσεων:

http://apoikia.gr/kyriakos-charalambides-synenteuksi-ston-theodosi-pylarino-periodiko-apoikia/

http://apoikia.gr/charalambides-synenteuksi-ston-pylarino-2-periodiko-apoikia/

  • Συνέντευξη του ποιητή στον Πόλυ Κυριάκου, εφ. «Σημερινή της Κυριακής» (11-2-2018) με τίτλο: «Δεν είναι αρκετή η τραγωδία να αλλάξει τον άνθρωπο», προσβάσιμο μέσω της διεύθυνσης:

http://www.sigmalive.com/simerini/politismos/487158/den-einai-arketi-i-tragodia-gia-na-allaksei-ton-anthropo

  • Άρθρο του ποιητή με τίτλο «Γλωσσάριο ΟΑΣΕ για προσβολή λέξεων με σημασία» (16-7-2018). Προσβάσιμο μέσω της διεύθυνσης:

http://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/555113/gossario-oase-ga-prosboli-lexeon-me-simasia

[Για το ίδιο θέμα βλ. το άρθρο του Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ, με αναφορά στις απόψεις και σε σχετικό ποίημα του Κ. Χαραλαμπίδη (2-8-2018), προσβάσιμο μέσω της διεύθυνσης:

http://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/562540/apo-tin-epanaprosengisi-sto-gossario ]

  • Εκδήλωση με θέμα «Ποίηση και Μεταφυσική» στην οποία συμμετείχαν οι ποιητές Κ. Χαραλαμπίδης και Α. Φωστιέρης στο τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας του ΕΚΠΑ, προσβάσιμη μέσω της διεύθυνσης:

https://www.youtube.com/watch?v=9i4v1NKO8NA

  • Συνέντευξη του ποιητή στον Στέλιο Λουκά, με εκτενείς αναφορές στην τελευταία του ποιητική συλλογή «Ηλίου και Σελήνης Άλως» (Ίκαρος, 2017) έχει δημοσιευτεί στο έβδομο τεύχος του περιοδικού «Θευθ, Οι δύο όψεις της γραφής» (Ιούνιος 2018,σσ. 112-117). Για να διαβάσετε παρουσίαση αυτής της ποιητικής συλλογής από την Αγάθη Γεωργιάδου, πατήστε εδώ.

Σημ. Ευχαριστώ τον δημοσιογράφο και ποιητή κ. Ρήσο Χαραλαμπίδη για τα στοιχεία που πρόθυμα έθεσε υπόψη μου.

Δεκ 29

Επίσκεψη στο μαντείο του Τροφωνίου εν έτει 2019 (;)

Η αρχή κάθε καινούριας χρονιάς συνοδεύεται από ανομολόγητες ή εκπεφρασμένες ελπίδες για καλύτερο μέλλον. Ο άνθρωπος ανέκαθεν στεκόταν ενεός μπροστά στο άδηλον του μέλλοντος, οπότε οι ευχές κρίνονται επιβεβλημένες, στην προσπάθεια καθενός να λειάνει κάπως το κακοτράχαλο και ανεξερεύνητο έδαφος στο οποίο θα πορευτεί για τις επόμενες 365 ημέρες. Η 1η Ιανουαρίου είναι ένα ορόσημο συμβατικά ορισμένο, και ως εκ τούτου είναι πολύ πιθανό -αν μείνουμε μόνο στην επιφάνεια των πραγμάτων- να λησμονήσουμε ότι ο χρόνος μπορεί να γίνει αρωγός μας μόνο αν προσπαθήσουμε να τον αξιοποιήσουμε δημιουργικά και τον δούμε ως πηγή εμπειριών, άρα εν προόδω σοφίας. Έτοιμες συνταγές και προκατασκευασμένες λύσεις συνάδουν με τον χαρακτήρα της εποχής μας, αλλά δεν αποτελούν ασφαλείς οδηγούς για το μέλλον. Ωστόσο, πολλοί είναι πρόθυμοι να τις υιοθετήσουν, επομένως κάποιοι αφικνούνται δρομαίοι για να τους τις προσφέρουν.

Κατά την εξορία του στη Λέρο το 1968, ο Γιάννης Ρίτσος γράφει για όλους εκείνους που «ζητούν πραχτικές οδηγίες» και όλους εμάς (το α΄ πληθυντικό πρόσωπο είναι ενδεικτικό) που σκαρώνουμε «στα πρόχειρα» μαντεία και προφήτες, για να μας λύσουν με μαγικό τρόπο τα προβλήματα που η απρονοησία και η αδιαφορία μας έχουν συσσωρεύσει.

Το ποίημα «Το νέο μαντείο» για το οποίο γίνεται λόγος εδώ, συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή  Επαναλήψεις. Σειρά δεύτερη (1968), έχει εκδοθεί από τον Κέδρο[1] και είναι προσβάσιμο μέσω των «Ψηφίδων για την ελληνική γλώσσα» και συγκεκριμένα της ενότητας «Νόστος, ο Αρχαιοελληνικός Μύθος στην Παγκόσμια Λογοτεχνία».  Η ενότητα «Πυξίς-Ψηφιακή Αρχαιοθήκη» από τον ίδιο ιστοχώρο, παρέχει την απαραίτητη πραγματολογική σκευή για το ποίημα και μας εξηγεί τον ρόλο που έπαιξε ο, αναφερόμενος σε αυτό, Σάων στην ανακάλυψη του σπηλαίου που έμελε να γίνει το περίφημο μαντείο του Τροφωνίου.

Με τις ευχές, λοιπόν, για έναν νέο χρόνο γεμάτο από περισσότερη περίσκεψη και σοφία, ας διαβάσουμε το ποίημα του Ρίτσου:

Δυο χρόνια ολάκερα δεινοπαθήσαμε απ’ την ξηρασία, — ούτε ένα πράσινο φύλλο
ούτε πουλί ούτε ακρίδα στη Βοιωτία. «Αποταθείτε —μας ορμήνεψαν—
αποταθείτε στην Πυθία». Ψάξαμε, τη βρήκαμε κι αποταθήκαμε. Εκείνη:
«Αποταθείτε στο μαντείο του Τροφωνίου», μας είπε. Εμείς μήτε που ξέραμε
αν υπήρχε, και πού, τέτοιο μαντείο. Και, το χειρότερο απ’ όλα,
δε βρίσκονταν στις μέρες μας κανένας Σάων, από φώτιση θεία οδηγημένος,
ν’ ακολουθήσει ένα κοπάδι μέλισσες, να μάθει και να συμβουλέψει
τον μυστικό κανόνα του άλυτου και του ανεξήγητου, που θα μαλάκωνε τα πράματα.
Όλοι ζητάγαν τώρα πραχτικές οδηγίες. Δεν περίμεναν. Βιάζονταν.
Ωστόσο, μας χρειαζότανε, το δίχως άλλο, ένα νέο μαντείο του Τροφωνίου,
κι έτσι, μ’ εράνους, με τρεχάματα και λόγους, το σκαρώσαμε στα πρόχειρα.

Λέρος, 17.III.68

[1] Γιάννης Ρίτσος. 1972. Πέτρες. Επαναλήψεις. Κιγκλίδωμα. Αθήνα: Κέδρος. Και στον συγκεντρωτικό τόμο: Γιάννης Ρίτσος. [1989] 1998. Ποιήματα Ι΄ (1963-1972). 2η έκδ. Αθήνα: Κέδρος.

Δεκ 01

Από τα «Μονόχορδα» του Γιάννη Ρίτσου

 

Το 1979, στο Καρλόβασι της Σάμου, ο Γιάννης Ρίτσος γράφει τη συλλογή «Μονόχορδα». Αποτελείται από μονόστιχα ποιήματα-διαμάντια, που με τη λακωνική τους διατύπωση προσφέρουν στον αναγνώστη την ευκαιρία να συμπληρώσει μόνος του τις σιωπές και τις παύσεις του ποιητή, λειτουργώντας  εντέλει υπονομευτικά για τον τίτλο της συλλογής: τα ποιήματα, πλούσια σε αρμονικές και χρώματα, προσφέρουν στιγμές αναγνωστικής απόλαυσης και στοχασμού.

Τρία χαρακτηριστικά παρα-δείγματα, ενδεικτικά της ευαισθησίας του Λάκωνα ποιητή, μιας ευαισθησίας που αφυπνίζει και τα δικά μας αντανακλαστικά, ώστε να προβάλλουμε καθημερινά με ακόμη δυνατότερη φωνή το αίτημα για ανθρωπιά, αλληλοκατανόηση και σεβασμό για όλους τους συνανθρώπους μας.

Σε δύο ημέρες θα τιμήσουμε την Παγκόσμια Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία. Η ανάρτηση αυτή ας αποτελέσει προανάκρουσμα για να μη μείνει ο εορτασμός της 3ης Δεκεμβρίου στο επίπεδο μιας επετειακής υποχρέωσης.

Μονόχορδο πρώτο (143):

Πέταλο γιασεμιού, σ’ ένα ποτήρι με νερό, μακριά που μ’  αρμενίζεις.

Σχόλιο πρώτο: Η εικόνα οικεία σε όλους μας: ένα κλωναράκι γιασεμί σε ένα -αυτοσχέδιο βάζο- ποτήρι με νερό. Ωστόσο, το πέταλο που θα μπορούσε να έχει ιδωθεί ως μια ακόμη υπόμνηση  της αναπόφευκτης φθοράς,  δίνει εδώ την ευκαιρία για νοερό ταξίδι. Τελικά, σημασία έχει ο τρόπος που θα αντικρίσουμε τη ζωή, με τις όποιες δυσκολίες της. Ο ποιητής το ξέρει και το κάνει πράξη.  Έχει λοιπόν κάθε δικαίωμα να υποστηρίζει:

Μονόχορδο δεύτερο (186)

Σβήνω τον ίσκιο ολόκληρο με τούτο το χρυσό μολύβι.

Σχόλιο δεύτερο:

Ο ποιητής έχει αποφασίσει ότι κανένα σκοτάδι και καμία σκιά δεν αντιστέκεται στη δύναμη και την ομορφιά της ζωής, του λόγου, της ποίησης. Χρέος του  αποτελεί η προσφορά προς τους συνανθρώπους του. Και αυτή η ανιδιοτελής προσφορά είναι τελικά το κέρδος του:

Μονόχορδο τρίτο (278):

Άλλα του πήραν‧ άλλα τά ‘δωσε. Απ’  τις απώλειες θησαυρίζει τώρα.

Σχόλιο τρίτο:

Τα παραπάνω, φύσει υποκειμενικά, σχόλια μειώνουν σίγουρα το εύρος των αρμονικών για στις οποίες προαναφερθήκαμε. Ο επιεικής αναγνώστης ας τα αγνοήσει, λοιπόν, και ας επιχειρήσει τη δική του ανάγνωση.

Σημείωση:  Τα αποσπάσματα αντλήθηκαν από την Ανθολογία Γιάννη Ρίτσου, Επιλογή: Χρύσα Προκοπάκη, Επιμέλεια: Χρύσα Προκοπάκη & Αικατερίνη Μακρυνικόλα, Αθήνα: έκδ. Κέδρος, 402-404.

 

Ιούλ 16

Δύο ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου

Ο Γιάννης Ρίτσος, όπως και οι υπόλοιποι μεγάλοι μας ποιητές, κατόρθωσε να συλλάβει μέσα στις φαινομενικά ασήμαντες στιγμές της καθημερινότητας τη βαθύτερη ουσία των πραγμάτων και του τόπου μας, την ομορφιά που μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν «υπήρξε τάχα η άρνηση και ο πόνος», αλλά και την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού.

Δύο ποιήματα από τη συλλογή «Επαναλήψεις – Σειρά πρώτη» (1963-1965), αντλημένα από τη συγκεντρωτική έκδοση των «Ποιημάτων» του Ρίτσου από τον εκδοτικό οίκο Κέδρος, τόμος Ι΄, σελ. 17 και 20. Καλό καλοκαίρι! 

 

                   Της φύσης

 

Άκουσε την πανάρχαιη, μυστική φωνή στο χάραμα.

Έσκυψε στο παράθυρο. Βαθύ, ελληνικό καλοκαίρι.

Ρόδινος ουρανός. Μαβιά τα σπίτια. Η θάλασσα κατάλευκη.

Υπήρξε τάχα η άρνηση και ο πόνος; Ήσυχος ο κόσμος

κατηφορίζει αργά  μπροστά σε μια άσπρη κάθετο

όπως μπροστά σε μια καινούργια οικοδομή, καθάριο στίγμα,

ένα βαρίδι στέρεο ευθυμέτρησης κρεμάμενο σε χρυσό σπάγκο

απ’ τους κελαηδισμούς χίλιων αόρατων κορυδαλλών και μιας τρυγόνας.

 

Άγιος Κωνσταντίνος Λοκρίδος, 21. VI. 64

 

 

                  Συνέχεια

 

Αυτά τα χώματα τα ξέρουμε καλά, -το πώς δουλεύονται, τι δίνουν-

στάρι, σταφύλι, ελιά, καπνό, μπαμπάκι, λεμονάνθι, δάφνη‧

κι η πέτρα δίνει τον ασβέστη για τα σπίτια μας. Πότε πότε, τυχαίνει

εκεί που σκάβουμε τη γης, για να καταχωνιάσουμε έναν γέροντα,

να βρίσκουμε ένα πέτρινο γυμνό κορίτσι ή κάποιον άγγελο

γυμνό κι αυτόν, δίχως φτερούγες. Τότες αγναντεύουμε πιο κάτω

τη φοινικιά της Αγια-Πελαγίας ν’ αγεροπαίζει τα κλαδιά της

και ξέρουμε πως είναι τα φτερά που λείπουν απ’  τους ώμους εκείνου του αγγέλου.

 

Σάμος,  28. VII. 64

 

Μαΐ 12

Η Στ΄ Επιστημονική Διημερίδα στη Μονεμβασία

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το Σάββατο 5 και την Κυριακή 6 Μαΐου η Στ΄ επιστημονική διημερίδα με τίτλο «Η πολιτισμική διαδρομή της Μονεμβασίας από τους βυζαντινούς χρόνους έως τη σύγχρονη εποχή» στον Ναό του Αγίου Νικολάου, στο Κάστρο της Μονεμβασίας. Στις εισηγήσεις, που κατανεμήθηκαν σε τέσσερις συνεδρίες, αναπτύχθηκαν ενδιαφέροντα θέματα από πανεπιστημιακούς δασκάλους, σχολικούς συμβούλους και εκπαιδευτικούς δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τη φετινή διημερίδα τίμησε με την παρουσία του ο διακεκριμένος Κύπριος ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης, βραβευμένος, ανάμεσα στα άλλα,  με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

Κατά την πρώτη συνεδρία, όπου προήδρευσε ο Δημήτριος Βαχαβιώλος, δ.φ. Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ο Νεκτάριος Μαστορόπουλος, Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στην εισήγησή του με θέμα: «Μονεμβασιώτες που διακρίθηκαν κατά την τελευταία βυζαντινή περίοδο» μίλησε για επιφανείς άνδρες όπως ο Νικόλαος Ευδαιμονογιάννης, ο άγιος Φώτιος, ο ιερομόναχος Ισίδωρος, ο Λουκάς Νοταράς, προσωπικότητες που ανέλαβαν ρόλους κλειδιά σε τοπικό και διεθνές επίπεδο.

Η Μεταξία Παπαποστόλου, Καθηγήτρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, δ.φ., στην εισήγησή της με τίτλο: «Αχιλλέας Βαρβαρέσσος: ο Βατικιώτης ζωγράφος και χαράκτης της Τράπεζας της Ελλάδας», αναφέρθηκε στον ζωγράφο της γενιάς του Μεσοπολέμου, που παρά τις επιταγές της ακαδημαϊκής του παιδείας, απέδωσε με ελευθερία και ιμπρεσιονιστική ματιά πρόσωπα και τοπία, ιδωμένα κάτω από το ελληνικό φως.

Η Ευσταθία Χαντζή, Καθηγήτρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στην εισήγηση: «Μικρή αναφορά στα τοπωνύμια Άκρα Μινώα, Μονεμβασία, Επίδαυρος Λιμηρά» υποστήριξε ότι οκτώ μέρη φέρουν το πρώτο από τα τοπωνύμια, ενώ τα τέσσερα από αυτά σχετίζονται με τον Μίνωα και τη θαλασσοκρατορία του. Όσο για την ταύτισή του με την Επίδαυρο Λιμηρά δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία.

Ο Αριστοτέλης Δημητρακόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Αρχιτεκτονικού και Αστικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στην εισήγησή του με τίτλο: «Η πολεοδομική δυϊκότητα της Μονεμβασίας: σχεδιαστικά μυθεύματα και εικαστικές θεωρήσεις περί Άνω και Κάτω Πόλης» εξήγησε το θέμα της δυϊκότητας πόλεων όπως η Μονεμβασία και μοιράστηκε τους προβληματισμούς του σχετικά με το μέλλον της Άνω Πόλης.

Στη δεύτερη Συνεδρία προήδρευσε ο Ανδρέας Μοράτος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Λακωνίας. Η Αικατερίνη Διαμαντοπούλου-Κουτσουμπού, δ. φ.-δ. θ., Διδάσκουσα του Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, στην εισήγησή της: «Το Χρονικόν της Μονεμβασίας» αφού αναφέρθηκε στη χειρόγραφη παράδοση και ζητήματα χρονολόγησης του έργου αυτού, κατέδειξε ότι το «Χρονικόν» αποτελεί πολύτιμη ιστορική πηγή.

Ο Γιάννης Τσουλόγιαννης, δ. φ. Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στην εισήγησή του: «Ο Θεόδωρος Α΄ Παλαιολόγος και ο Παύλος Μαμωνάς» σκιαγράφησε την προσωπικότητα του Δεσπότη του Μορέως και του άρχοντα της Μονεμβασίας καθώς και τη μεταξύ του διαμάχη, που καταδεικνύει την πολυδιάσπαση του Ελληνισμού της Πελοποννήσου σε μια κρίσιμη καμπή των υστεροβυζαντινών χρόνων.

Η Κωνσταντίνα Ντανάκα, ΜΑ, Καθηγήτρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στην εισήγησή της με θέμα: «Η περίοδος ακμής του Αρχαίου Ασωπού» παρουσίασε την πόλη που γνώρισε μεγάλη ακμή από την ύστερη ελληνιστική εποχή ως τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια. Τόνισε, τέλος, την ανάγκη συστηματικών ανασκαφών για την ανάδειξή της.

Η Ελένη Σταθάκη, ΜΑ, Καθηγήτρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, και η Παναγιώτα Κολυβοδιάκου, ΜΑ, Διευθύντρια Γυμνασίου Νεάπολης, στην εισήγησή τους με τίτλο: «Ο Βατικιώτης ποιητής Γιώργος Παπούλιας, ο Ορφέας των ανεκπλήρωτων ονείρων» παρουσίασαν τον ποιητή που από το 1972 έως το 2005 συμμετείχε ενεργά στην πνευματική ζωή του τόπου, με μια ποίηση γεμάτη ανθρωπιά και ευαισθησία.

Στην τρίτη συνεδρία προήδρευσε ο Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Μανώλης Στεργιούλης. Η Παναγιώτα Λάσκαρη, Καθηγήτρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, παρουσίασε την εισήγηση «Ο ποιητής, η νοσταλγία και ο χρόνος. Ένα πείραμα ερμηνείας από τον Γιάννη Ρίτσο στον Γιώργο Σαραντάρη».

Η Αμάντα Σκαμάγκα, δ. φ., διδάσκουσα Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, στην εισήγησή της με τίτλο «Η Μονεμβασιά ως Η Πρώτη Αλήθεια του Ρίτσου» ανέλυσε το βραβευμένο μυθιστόρημα «Η πρώτη αλήθεια» της Simona Vinci, που εκδόθηκε στην Ιταλία το 1976, του οποίου ο ήρωας συγκεντρώνει πλήθος ομοιοτήτων με τον Γ. Ρίτσο.

Η Δήμητρα Δημητρίου, δ.φ., Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, στην εισήγηση της με τίτλο «Γιάννης Ρίτσος-Γιώργος Σεφέρης» συνεξέτασε την «Κίχλη» του Γ. Σεφέρη και τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος» του Γ. Ρίτσου και διαπίστωσε ότι τα δύο ποιήματα συνομιλούν.

Ο Φώτης Δημητρακόπουλος, Ομότ. Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, στην εισήγησή του με τίτλο «Βιβλία του Γιάννη Ρίτσου με αφιερώσεις στον Alexander Steinmetz» παρουσίασε τα βιβλία που χάρισε με ιδιόχειρες αφιερώσεις του ο Γ. Ρίτσος στον Γερμανό «φίλο της Ελλάδας», που προώθησε τη νεοελληνική λογοτεχνία στο εξωτερικό.

Ο ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης στη βαθυστόχαστη ομιλία του με τίτλο «Γιάννης Ρίτσος, ελκόμενος και έλκων» απέδειξε ότι ο κατά βάθος τόσο μοναχικός ποιητής της «Τέταρτης διάστασης», συλλαμβάνει το υψηλό και το ιδεώδες, γεύεται τα καθημερινά πράγματα στη βαθύτερη ουσία τους ‒κάποτε με παιγνιώδη ελαφρότητα και ρεαλιστική φαντασία ως αντίβαρο σε οτιδήποτε μπορεί να αλλοτριώσει την ανθρώπινη ύπαρξη. Όπως τόνισε ο ποιητής, ο ελκόμενος Ρίτσος γίνεται ο έλκων τους κοινωνούς της ποίησής του προς την πίστη στον ίδιο τον άνθρωπο.

Στην Τέταρτη Συνεδρία προήδρευσε ο Γιώργος Βουνελάκης, Αντιδήμαρχος Δήμου Μονεμβασίας. Η Ευαγγελία Μπέτα, Φιλόλογος, και ο Κώστας Δρογκάρης, Ιατρός, Ερευνητής Τοπικής  Ιστορίας, στην εισήγησή τους με τίτλο: «…κι η μπάντα του Τζιοκόντο Μορέττι πού ‘παιζε κάθε Κυριακή στην κεντρική πλατεία (Γιάννης Ρίτσος). Τζιοκόντο Μορέττι: ένας Ιταλός μουσικός στο Γύθειο», παρουσίασαν τον Ιταλό μουσικό που έζησε στο Γύθειο από το 1900 έως το 1940 και επηρέασε την καλλιτεχνική ζωή της περιοχής, αλλά και την ψυχοσύνθεση του Γιάννη Ρίτσου.

Ο Παναγιώτης Ξηντάρας, δ. φ.,Επίτ. Σχολικός Σύμβουλος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στην εισήγησή του με τίτλο: «Τα δοκιμιακά σήματα του Γιάννη Ρίτσου» αναφέρθηκε στα έξι «Μελετήματα», τα δοκίμια του Γιάννη Ρίτσου στα οποία ως καλλιτέχνης αλλά και με επιστημονικό πνεύμα ασκεί καλοπροαίρετη και χωρίς αγκυλώσεις κριτική.

Η Μαρία Κουντούρη, Διευθύντρια του Γενικού Λυκείου Μονεμβασίας , στην εισήγησή της με τίτλο: «Γιάννης Ρίτσος, Οι γειτονιές του κόσμου» παρουσίασε το ποίημα- ποταμό των 5500 στίχων, με θέμα τις θεμελιώδεις αξίες στη ζωή και στο έργο του Γιάννη Ρίτσου.

Ο Μανώλης Στεργιούλης, δ. φ.,Σχολικός Σύμβουλος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην εισήγησή του :«Τα “κυπρόθεμα” ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου»  παρουσίασε τις ευάριθμες συνθέσεις του ποιητή που είναι εμπνευσμένες από τον αγώνα του κυπριακού λαού για ανεξαρτησία.
Ο Γιάννης Κονδυλόπουλος, ΜΑ, Διευθυντής του 4ου Γυμνασίου Σπάρτης «Γιάννης Ρίτσος» στην εισήγησή του: « Γιάννης Ρίτσος, Ο αφανισμός της Μήλος» επιχείρησε μια ανάγνωση της χορικής σύνθεσης του 1969 στην οποία ο ποιητής καταγγέλλει οποιονδήποτε μεταχειρίζεται το δίκαιο της πυγμής και προβάλλει το αίτημα για ελευθερία και αξιοπρέπεια.

Η Αγγελική Αργειτάκου, ΜΑ, Καθηγήτρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ,στην εισήγησή της: «Η Iσμήνη του Γιάννη Ρίτσου» μάς παρουσίασε ένα από τα αρχαιόθεμα ποιήματα του Γ. Ρίτσου στο οποίο η Ισμήνη εκφράζει την αμφιβολία της για το αν πρέπει να εμπλακεί σε αιματοχυσίες που ξεπερνούν τα όρια των δυνατοτήτων της. Ο αυθεντικός επαναστάτης, κατ΄ αυτή, έχει όριο την αγάπη και νόμο του τη ζωή.

Παρασκευή Ζουρντού, Φιλόλογος

 

Παλαιότερα άρθρα «

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων