Κείμενο-εικόνες: Σοφία Δημητροπούλου
ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΑΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
«Βλέπω και Συζητώ: Μικρές Τανίες, Μεγάλες Ιδέες»
Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2026
Αν, όπως υποστηρίζει ο Noam Shpancer, η ψυχική υγεία είναι το ταξίδι και ο τρόπος που επιλέγουμε να «οδηγούμε» τη ζωή μας, τότε ο κινηματογράφος αποτελεί το ιδανικό όχημα γι’ αυτή τη διαδρομή. Κατά τον Ingmar Bergman, η έβδομη τέχνη έχει τη μοναδική δύναμη να μιλά απευθείας στο συναίσθημα, φωτίζοντας τις πιο απόκρυφες πτυχές της ανθρώπινης ψυχής και διευκολύνοντας τη διαδικασία της αυτογνωσίας.
Τα σχολεία δεν είναι μόνο χώροι μάθησης, αλλά και πυρήνες κοινωνικοποίησης, υποστήριξης και ψυχικής ενδυνάμωσης, ειδικά για τους ενήλικες που επιστρέφουν στα θρανία. Ο ρόλος του κινηματογράφου στην εκπαιδευτική διαδικασία δεν συνιστά απλώς ένα μέσο ψυχαγωγίας, αλλά ένα «παράθυρο» στον κόσμο και έναν «καθρέφτη» της ανθρώπινης ψυχής. Μέσα από τη δύναμη της εικόνας, η μάθηση μετατρέπεται σε βιωματική εμπειρία, επιτρέποντας στους μαθητές να προσεγγίσουν σύνθετες έννοιες με ενσυναίσθηση και κριτική σκέψη.
Στο παραπάνω πλαίσιο πραγματοποιήθηκε στο σχολείο μας εκπαιδευτική δράση αφιερωμένη στην ψυχική υγεία και την αυτογνωσία με όχημα τον κινηματογράφο. Η δράση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο των Πολιτιστικών Προγραμμάτων «Πλάνα Ζωής» και «Δώσε Δύναμη στη Φωνή σου», υπό τον συντονισμό και την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών: Αγγελοπούλου Παναγιώτα, Δημητροπούλου Σοφία και Τζαβάρα Ευσταθία, εντάσσοντας την τέχνη και τον διάλογο στην καθημερινότητα των μαθητών.
Η εκδήλωση αποτέλεσε μέρος του προγράμματος «Κριτική θέαση κινηματογράφου για την ψυχική υγεία – Βλέπω και Συζητώ: Μικρές Τανίες, Μεγάλες Ιδέες», που έχει δημιουργηθεί από το κέντρο οπτικοακουστικής παιδείας «ΚΑΡΠΟΣ», σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και το ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το πρόγραμμα βασίζεται στην διαλεκτική προσέγγιση και ακολουθεί την συγκριτική μέθοδο διδασκαλίας μέσα από επιλεγμένες ταινίες για την ψυχική υγεία και ανθεκτικότητα. Συμμετείχαν μαθητές από την Α’ και Β’ Γυμνασίου, την Α’, Β’ και Γ’ Λυκείου, καθώς και εκπαιδευτικοί του σχολείου (Δούφας Κωνσταντίνος, Καββαθάς Ανδρέας, Κώτση Αναστασία, Μαντά Δέσποινα, Τσιάστας Σταύρος).
Συγκεκριμένα το πρόγραμμα διαμορφώθηκε ως εξής:
-
- Προβολή και σχολιασμός: οι μαθητές και εκπαιδευτικοί παρακολούθησαν μια εμπνευσμένη ομιλία από το TEDx Chania με τίτλο «Η απόρριψη είναι μία λέξη με οκτώ γράμματα» με ομιλητή τον Πολυχρόνη Κουτσάκη και θέμα τη διαχείριση της απόρριψης, η οποία αποτέλεσε το έναυσμα για προβληματισμό και συζήτηση γύρω από τις προσωπικές προκλήσεις και την ανθεκτικότητα.
- Κινηματογραφικές προβολές: προβλήθηκαν 5 επιλεγμένες ταινίες μικρού μήκους: In Between (Ανάμεσα), Sound of Mine (Ο δικός μου ήχος), Weathered (Ιστορίες Εφηβείας), Searching for Ways (Ψάχνοντας Τρόπους), Why Can’t We Just Be Ghosts? (Φαντάσματα), που πραγματεύονται καίρια κοινωνικά ζητήματα (συμπερίληψη, κοινωνική ανισότητα, προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων) και συνδέονται με σημαντικά θέματα ψυχικής υγείας, δίνοντας την ευκαιρία στους συμμετέχοντες να έρθουν σε επαφή με διαφορετικές οπτικές και βιώματα.
- Διάλογος και ανατροφοδότηση: μετά τις προβολές, ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση, όπου οι μαθητές εξέφρασαν τις σκέψεις τους, ενώ η δράση ολοκληρώθηκε με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να αποτυπώσουν τα συναισθήματα και τα συμπεράσματά τους. Οι απαντήσεις από τα ερωτηματολόγια καταγράφηκαν ψηφιακά στην πλατφόρμα του «Βλέπω και Συζητώ» προκειμένου να αποσταλεί ανατροφοδότηση από το κέντρο «ΚΑΡΠΟΣ» σε μεταγενέστερο χρόνο πριν την αποτίμηση της δράσης.
Η εκδήλωση έκλεισε με την προβολή του σύντομου βίντεο Canadian Tire “Wheels” :60, με κεντρικό άξονα την ενσυναίσθηση, υπενθυμίζοντας σε όλους το ότι το να «μπαίνουμε στα παπούτσια του άλλου» δεν είναι μια τυπική προτροπή, αλλά η συνειδητή απόφαση να καλλιεργήσουμε σχέσεις βασισμένες στην αποδοχή και τη βαθιά κατανόηση.
