Το μάθημα των Θρησκευτικών δεν απευθύνεται σε θρήσκους αποκλειστικά, ούτε σε χριστιανούς ειδικά.
Αφορά καθέναν πολίτη αυτής της χώρας ο οποίος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα για έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωσή του στην ιστορία, τον πολιτισμό και την κοινωνία του τόπου μας και της οικουμένης. Η θρησκεία είναι το «τσιμέντο» της κοινωνίας διαχρονικά και συγχρονικά και αποτελεί το συνεκτικό υλικό που ενώνει τις γενιές μέσα στο χρόνο και τις κοινωνίες μέσα στο χώρο. Αν η Γλώσσα και η Ιστορία είναι μαθήματα τέτοιας υφής, τότε τα Θρησκευτικά αποτελούν παρόμοιο παιδευτικό αγαθό. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί ούτε πρέπει να στερηθεί κανένας μας στην εγκύκλια Παιδεία του.
Ειδικά στη Ελλάδα σήμερα, που από εικοσαετίας έπαψε να είναι μονοπολιτισμική, μονοφυλετική και μονοθρησκευτική χώρα, το μάθημα των Θρησκευτικών απευθύνεται σε ετερόδοξους και αλλόθρησκους συμπολίτες μας. Αυτοί ακριβώς οι συνάνθρωποί μας ζητούν την ενσωμάτωσή τους στη νεοελληνική κοινωνία χωρίς φανατισμό και δίχως φονταμενταλισμό.
Το καίριο και κύριο θέμα του θρησκευτικού μαθήματος δεν είναι να κάνει τα παιδιά μας να πιστεύουν, αφού κανένας ποτέ δεν πίστεψε από βιβλία και διδαχές, αλλά από βιώματα και προσωπικές εμπειρίες. Το ζήτημα είναι να μείνουν αφανάτιστα τα Ελληνόπουλα, ομογενή ή αλλογενή, ημεδαπά και αλλοδαπά. Με αυτήν την έννοια το μάθημα των Θρησκευτικών είναι υπόθεση δημοκρατικής αγωγής του πολίτη πλέον, στην πράξη, καθημερινά.
* Κοσμήτορα Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Με αφορμή τη συζήτηση στη Βουλή για το νέο πρόγραμμα του Λυκείου, ήρθε και πάλι στο προσκήνιο της δημοσιότητας το ζήτημα του μαθήματος των Θρησκευτικών. Πρόκειται για μία πεπαλαιωμένη ιδεολογική έριδα μεταξύ «προοδευτικών» και «παραδοσιακών» στη χώρα μας, από την οποία απουσιάζει η σε βάθος προσέγγιση του προβλήματος. Έτσι το μάθημα των Θρησκευτικών συχνά εγκαλείται για δογματικό κατηχητισμό και ως εκ τούτου υποστηρίζεται ότι δεν έχει θέση στο σύγχρονο σχολείο. Μια σειρά άλλων γνωστικών αντικειμένων θα άξιζε στο όνομα του «εκσυγχρονισμού» της εκπαίδευσης να καταλάβουν τις διδακτικές ώρες αυτού του μαθήματος. Η μόνη περίπτωση που το μάθημα αυτό θα ήταν ανεκτό σχετίζεται με την σαφή προαιρετικότητα και την αλλαγή του χαρακτήρα του από ομολογιακό σε θρησκειολογικό. Στον ορίζοντα αυτής της διαμάχης δεν φαίνεται να υπάρχουν άλλα πιο ποιοτικά στοιχεία, ούτε καν η διαχρονική σχέση της ορθόδοξης παράδοσης με τον ελληνικό πολιτισμό, ούτε βέβαια η προσέγγιση και η διαχείριση θεμάτων διαπολιτισμικής αγωγής, θρησκευτικού φονταμενταλισμού, αποδοχής της θρησκευτικής ετερότητας, ηθικής ανάπτυξης και συμπεριφοράς κ.ά.; Έτσι, όμως, η Πολιτεία, εν μέσω κρίσεως, η οποία δεν είναι μονοσήμαντα οικονομική, πιέζεται να απεμπολεί την ευθύνη της για σοβαρή και υπεύθυνη θρησκευτική αγωγή. Πώς όμως θα διαχειριστεί το θρησκευτικό φαινόμενο στην πολυείδεια και πολυπλοκότητά του, όταν οι πολίτες δεν θα γνωρίζουν έγκυρα τις πραγματικές διαστάσεις του, ποια θα είναι η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την παράδοση και τον πολιτισμό της Ορθοδοξίας, όταν από τον δημόσιο χώρο η ορθόδοξη παράδοση συνωθείται βίαια και παραμερίζεται απλώς στην ιδιωτική σφαίρα; Εν τέλει, το σχολείο είναι κοινότητα ολόπλευρης ζωής και γνώσης, εστία κοινωνικοποίησης ή απλώς φροντιστήριο και πεδίο εντατικής προετοιμασίας για την επιχειρηματική και οικονομική ανταγωνιστικότητα; Το σύγχρονο σχολείο δεν χρειάζεται να εμπεριέχει ελεύθερα και μιαν ερμηνευτική αναζήτηση νοήματος του βίου, να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάλυση της φύσης του νοήματος αυτού, στα μορφωτικά αγαθά που πρέπει να διερευνήσουν και να ανακαλύψουν οι μαθητές ως απαραίτητη υποδομή για την ίδια τους τη ζωή;
Είναι χαρακτηριστικό ότι τόσο οι επικριτές όσο και οι υποστηρικτές της υποχρεωτικής διδασκαλίας των Θρησκευτικών συνήθως θεωρούν δεδομένο τον στενά ομολογιακό και κατηχητικό χαρακτήρα του μαθήματος αυτού. Η πραγματικότητα αυτή προκαλεί εντάσεις που αποκαλύπτουν συχνά εκ διαμέτρου αντιτιθέμενες ιδεολογικές θέσεις για τη θρησκευτική εκπαίδευση στο δημόσιο σχολείο. Θεωρούμε, πάντως, ότι είναι καιρός τα Θρησκευτικά στο Νέο Λύκειο να προσλάβουν έναν πιο ανοικτό και πλουραλιστικό χαρακτήρα. Έτσι διατηρώντας και επεκτείνοντας τον γνωσιακό και παιδαγωγικό χαρακτήρα του το μάθημα αυτό μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες μορφωτικές ανάγκες των μαθητών, υπηρετώντας έναν «θρησκευτικό γραμματισμό», ο οποίος με τη σειρά του εντάσσεται σε έναν ευρύτερο πολιτισμικό εγκλιματισμό στην σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Πρόκειται για μία καίρια διάσταση της θρησκευτικής αγωγής, που συμβάλλει στη δημιουργία θρησκευτικά συνειδητοποιημένων και διαλεγόμενων πολιτών.
Η εναλλακτική αυτή θεώρηση των Θρησκευτικών στο Νέο Λύκειο ασφαλώς θα ξεκινά και θα έχει επίκεντρο τη θρησκευτική παράδοση του τόπου, όπως αυτή σαρκώθηκε στη ζωή και αποτυπώθηκε στα μνημεία του πολιτισμού της Ορθοδοξίας. Ο κάθε μαθητής ή μαθήτρια είναι χρήσιμο και πολύτιμο να γνωρίζει τη θρησκευτική παράδοση του τόπου και συνάμα μπορεί να γνωρίζει και να διαλέγεται με τις χριστιανικές παραδόσεις που υπάρχουν στην Ευρώπη και γενικότερα στον κόσμο, αλλά και με τα μεγάλα θρησκεύματα και ιδίως όσα ενδιαφέρουν ιδιαίτερα την ελληνική κοινωνία. Η διευρυμένη αυτή θρησκευτική εκπαίδευση θα εξετάζει με ερευνητικό, κριτικό και διαλεκτικό τρόπο τι συνεισέφερε στην ιστορία και στον πολιτισμό η κάθε θρησκευτική παράδοση, αποβλέποντας στον θρησκευτικό γραμματισμό, αλλά και στην ευαισθητοποίηση και στον αναστοχασμό των μαθητών απέναντι στο δικό τους θρησκευτικό και ηθικό προβληματισμό. Το εγχείρημα αυτό δεν είναι θεωρητικό ή νεφελώδες, αλλά ήδη έγινε πραγματικότητα στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου, το οποίο από το 2011 είναι σε φάση πιλοτικής εφαρμογής σε ορισμένα σχολεία.
Ένα τέτοιο μάθημα Θρησκευτικών μπορεί να είναι ζήτημα επιλογής; Τι σημαίνει επιλέγω για έναν έφηβο 15-17 ετών σε ένα Λύκειο προθάλαμο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης; Ποιο μάθημα θα συζητά τα ηθικά και υπαρξιακά ερωτήματα των μαθητών του Λυκείου ως ερμηνευτική αναζήτηση του νοήματος, ως υποδομή για την ίδια τη ζωή;
Σε ένα σχολείο όπου τα Θρησκευτικά μπορεί και να μη διδάσκονται στο υποχρεωτικό πρόγραμμα πώς θα αντιμετωπιστούν θέματα διαπολιτισμικής αγωγής, θρησκευτικού φονταμενταλισμού, αποδοχής της θρησκευτικής ετερότητας, ηθικής ανάπτυξης και συμπεριφοράς κ.ά.; Η Ελληνική Πολιτεία έχει ευθύνη για μια σύγχρονη, σοβαρή και υπεύθυνη θρησκευτική αγωγή. Για να μπορεί να διαχειριστεί το θρησκευτικό φαινόμενο στην πολυείδεια και πολυπλοκότητά του, είναι ανάγκη οι πολίτες να γνωρίζουν έγκυρα τις πραγματικές διαστάσεις του. Έχουμε σκεφθεί σοβαρά ότι στην ελληνική και ανθρωπιστική μας παιδεία το μάθημα των Θρησκευτικών, όπως άλλωστε και το επιστητό της θεολογίας, μπορεί να έχει τη δική του σοβαρή και υπεύθυνη θέση, πέρα από επίπλαστες ιδεολογικές αγκυλώσεις;
[Πρώτη δημοσίευση.: Ο Σταύρος Γιαγκάζογλου είναι σύμβουλος του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων / Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Το έργο είναι του Αλέκου Κυραρίνη.]
«…..Όσο υπάρχουν φάροι το ταξίδι θα συνεχίζεται….»
To the light house, Virginia Woolf
Κάθε νέο μέσο στη διδασκαλία έτσι και οι Νέες Τεχνολογίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν αυτόνομα και αν δεν αναπλαισιωθούν πρώτα μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αυτό που διαφοροποιεί την κοινωνία μας σήμερα σε σχέση με το παρελθόν είναι ουσιαστικά ο τρόπος επικοινωνίας των ανθρώπων. Το ζητούμενο όμως πάντα είναι ακριβώς η επίτευξη αυτής της επικοινωνίας ανεξάρτητα από τους διαύλους και τα μέσα που χρησιμοποιούνται κάθε φορά. Το ίδιο συμβαίνει και στην διδασκαλία: Ζητούμενο είναι καταρχήν η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση μεταξύ διδάσκοντος και διδασκόμενου.
Σε κάθε σχολική μονάδα προσπάθησα να εντοπίσω και να αξιοποιήσω τα ιδιαίτερα στοιχεία του δυναμικού των μαθητών, τις κλίσεις, τις δεξιότητές και τα ενδιαφέροντά τους (δουλειά όχι πάντα εύκολη αλλά απαιτητική). Σε κάθε περίπτωση όμως τα παραπάνω αποτέλεσαν για μένα μια καινούρια πρόκληση και εμπειρία ζωής με αποτέλεσμα ο συγκερασμός Θρησκευτικών και Νέων Τεχνολογιών να έρθει αβίαστα και χωρίς να υπάρξουν εκπτώσεις στο θεολογικό υπόβαθρο του μαθήματος.
Όλες αυτές οι εμπειρίες έγιναν βιβλίο και κατάθεση ψυχής με την ελπίδα ότι θα βοηθήσουν όσους είναι έτοιμοι να κάνουν τις πρώτες «θεολογικές και εκπαιδευτικές τους πτήσεις» στη διδασκαλία των Θρησκευτικών με Νέες Τεχνολογίες.
Και φέτος θα εορτασθεί στην Κωνσταντινούπολη, στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Ημέρα του Περιβάλλοντος, η οποία έχει καθιερωθεί από το Σεπτό Κέντρο την 1η Σεπτεμβρίου, Αρχή της Ινδίκτου.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος χοροστάτησε στην Ακολουθία του Μ. Εσπερινού της εορτής στην Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Ζωοδόχου Πηγής Βαλουκλή, σήμερα Σάββατο 31 Αυγούστου στις 6 το απόγευμα.
Αύριο Κυριακή 1η Σεπτεμβρίου, ο Πατριάρχης θα χοροστατήσει στην Θεία Λειτουργία που θα τελεσθεί στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, συγχοροστατούντων, κατά την τάξιν, Συνοδικών και Ενδημούντων Αρχιερέων της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.
Στον Πατριαρχικό Ναό αυτή την ημέρα εορτάζεται και η Σύναξις της Υπεραγίας Θεοτόκου της Παμμακαρίστου, γι’ αυτό και η Ιερά Εικών της Παναγίας θα είναι εκτεθειμένη, κατά το έθος, στο σωλέα, προς προσκύνησιν υπό των πιστών.
Κατά την Θ. Λειτουργία θα αναγνωσθεί και το ακόλουθον
Μαρκ. 6,14 Ηκουσε δε τότε ο βασιλεύς Ηρώδης τα περί του Ιησού, διότι το όνομα αυτού είχε γίνει πλέον γνωστόν, και έλεγεν ότι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής ανεστήθη εκ νεκρών και δια τούτο ενεργούν δι’ αυτού αι υπερφυσικαί αυταί δυνάμεις.
Μαρκ. 6,17 Ο ίδιος ο Ηρώδης έστειλε και συνέλαβε τον Ιωάννην και τον έρριψε δεμένον εις την φυλακήν, εξ αιτίας της συζύγου του αδελφού του, της Ηρωδιάδος, την οποίαν αυτός είχε πάρει παρανόμως ως σύζυγον του.
Μαρκ. 6,20 επειδή ο Ηρώδης εφοβείτο τον Ιωάννην, διότι τον εγνώριζεν ως άνθρωπον δίκαιον και άγιον και τον διετήρει εις την ζωήν και όταν τον ήκουσε, πολλά από εκείνα που είπε ο Ιωάννης τα έκαμνε και κάθε φορά, που τον συναντούσε, τον ήκουε με ευχαρίστησιν.
Μαρκ. 6,21 Αλλά ήλθε ημέρα ευκαιρίας δια την Ηρωδιάδα· όταν ο Ηρώδης, δια να εορτάση τα γενέθλιά του, παρέθεσε δείπνον στους μεγάλους άρχοντας αυτού, στους χιλιάρχους και στους προύχοντας της Γαλιλαίας.
Μαρκ. 6,22 Εισήλθεν η θυγάτηρ αυτής της Ηρωδιάδος και εχόρευσε και ήρεσεν στον Ηρώδην και τους άλλους συνδαιτημόνας. Είπε δε ο Βασιλεύς εις την κόρην· “ζήτησέ μου ο,τι θέλεις και εγώ θα σου το δώσω”.
Μαρκ. 6,25 Και εκείνη εισώρμησε αμέσως βιαστικά στον βασιλέα και εζήτησε λέγουσα· “θέλω να μου δώσης αυτήν την στιγμήν την κεφαλήν του Ιωάννου του Βαπτιστού επάνω εις ένα πιάτο”.
Μαρκ. 6,26 Και ο βασιλεύς ελυπήθη παρά πολύ, αλλά δια τους όρκους, που είχε κάμει, και δια να μη εκτεθή στους συνδαιτημόνας του ως επίορκος, δεν ηθέλησε να αθετήση την υπόσχεσίν του.
Μαρκ. 6,28 Εκείνος δε επήγε, απεκεφάλισε τον Ιωάννην εις την φυλακήν, έφερε την κεφαλήν του μέσα στο πιάτο και την έδωκεν εις την κόρην και η κόρη την έδωκεν εις την μητέρα της.
Μαρκ. 6,30 Οι Απόστολοι, αφού ετελείωσεν η περιοδεία των, συνεκεντρώθησαν κοντά στον Ιησούν και ανέφεραν εις αυτόν όλα, και όσα έκαμαν και όσα εδίδαξαν.
Το Αποστολικό Ανάγνωσμα της Εορτής της Αποτομής της Κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου
Πραξ. 13,25 Κατά τον καιρόν δε που ο Ιωάννης εξεπλήρωνε την αποστολήν του και ακολουθούσε τον δρόμον, που του είχεν ορίσει ο Θεός, έλεγε· Ποίον με νομίζετε ότι είμαι; Δεν είμαι εγώ ο Μεσσίας, αλλ’ ιδού, ύστερα από εμέ έρχεται εκείνος, του οποίου εγώ δεν είμαι άξιος να λύσω το υπόδημα των ποδών.
Πραξ. 13,26 Ανδρες αδελφοί, παιδιά του γένους Αβραάμ, και σεις οι εθνικοί, που φοβείσθε τον Θεόν, ακούσατε τούτο· προς σας απευθύνεται το κήρυγμα αυτής της σωτηρίας.
Πραξ. 13,27 Διότι οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ και οι άρχοντές των παρεγνώρισαν τούτον, τον Ιησούν, όπως επίσης και τας φωνάς των προφητών, που αναγινώσκονται και ακούονται κάθε Σαββατον εις τας συναγωγάς, και τον κατεδίκασαν εις θάνατον, χωρίς να αντιληφθούν ότι έτσι επραγματοποιήσαν τας προφητείας.
Πραξ. 13,29 Αφού δε με εκείνα τα οποία εν τη κακία των έπραξαν, εξεπλήρωσαν όλα όσα είχαν γραφή στους προφήτας δι’ αυτόν, τον κατέβασαν από το ξύλον του σταυρού και τον έβαλαν εις μνημείον.
Πραξ. 13,31 Και αυτός παρουσιάσθηκε επί πολλάς ημέρας εις εκείνους, που είχαν ανεβή μαζή του από την Γαλιλαίαν εις την Ιερουσαλήμ και οι οποίοι είναι αυτόπται μάρτυρες αυτού και της αναστάσεώς του προς τον λαόν.
Πραξ. 13,32 Και ημείς σήμερον κηρύττομεν προς σας το χαρμόσυνον μήνυμα, ότι την υπόσχεσιν, που έδωσεν ο Θεός προς τους προγόνους μας, αυτήν την έχει εκπληρώσει τώρα εις τα τέκνα των, δηλαδή εις ημάς, αναστήσας τον Ιησούν εκ νεκρών.
Μαρτυρία μαρτυρίου…
“Ο δε απελθών απεκεφάλισεν αυτόν…και ήνεγκε την κεφαλήν αυτού επί πίνακι”. Η Εκκλησία μας εορτάζει σήμερα την ιερή μνήμη της αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου ενδόξου και προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Η Εκκλησία μας πανηγυρίζει αυτή την ημέρα, παρόλο που ο αποκεφαλισμός του Ιωάννη από την ανθρώπινη πλευρά, αποτελεί μάλλον αιτία λύπης και δακρύων. . Η Εκκλησία υμνούσα το μαρτύριο του Αγίου Ιωάννη, φανερώνει τη σπουδαία σημασία του για ολόκληρο τον κόσμο. “Ο άφρων Ηρώδης σου αποκόπτει την κεφαλήν, όμως από σένα φανερώνεται η Κεφαλή της Εκκλησίας, δηλαδή ο Ιησούς Χριστός”. Η ευαγγελική περικοπή σήμερα εναρμονίζεται με το μεγάλο αυτό γεγονός και αναφέρεται στα αίτια και τον τρόπο της αποτομής της κεφαλής του Αγίου Ιωάννη.
Η φυλάκιση
Ο Ευαγγελιστής Μάρκος, παίρνοντας αφορμή από την αμετανοησία του Ηρώδη, περιγράφει τη φυλάκιση και το θάνατο του Ιωάννη.Το έργο του Ιωάννη είχε συνδεθεί με τον αναμενόμενο Μεσσία και αυτό ενόχλησε πολύ τους άρχοντες του λαού. Άλλωστε η απαράδεκτη ηθική και πνευματική κατάπτωση ήταν τέτοια που με το ελεγκτικό κήρυγμα του Ιωάννη είχε ξεσκεπασθεί. Το μίσος αυτών των ανθρώπων ήταν τόσο ώστε βοήθησαν πολύ τον Ηρώδη στην πραγματοποίηση του δόλιου σχεδίου που είχε συλλάβει. Από την άλλη, ο Ιωάννης με το κήρυγμα του στηλίτευε την προκλητική αυθαιρεσία της πολιτικής ηγεσίας και συγκεκριμένα κατηγορούσε δημόσια τον Ηρώδη “ότι ουκ εξεστί σοι έχει την γυναίκα του αδελφού σου”. Οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι πήραν αφορμή την κατηγορία αυτή και έτσι η παρέμβασή τους οδήγησε στη φυλάκιση του.
Ο αποκεφαλισμός
Οι ιεροί ευαγγελιστές αναφέρονται σε κάποιο σατανικό σχέδιο της Ηρωδιάδας που μισούσε τον Ιωάννη λόγω της ανήθικης ζωής της. Η Ηρωδιάδα χρησιμοποίησε για δόλωμα την κόρη της Σαλώμη και κατάφερε να την κάνει να χορέψει για τον Ηρώδη, στον οποίο άρεσε ιδιαίτερα ο χορός. Από την επακολουθήσασα συμπεριφορά του Ηρώδη καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να βρισκόταν εκτός εαυτού. Αυτό φαίνεται και από την προσφορά του μισού βασιλείου του στο κοράσιο και μάλιστα “μεθ’ όρκου”. Η κόρη ζήτησε τη συμβουλή της μητέρας της και αυτή την προέτρεψε να ζητήσει την κεφαλή του Ιωάννη. Η κακία του Ηρώδη δεν του επέτρεψε να παραβεί την υπόσχεσή του, υπακούοντας έτσι απόλυτα στα δαιμονικά κελεύσματα. Η Ηρωδιάδα γνώριζε τον πολύ κακό χαρακτήρα του Ηρώδη. Το κίνητρο όμως της ίδιας πηγάζει από το φοβερό μίσος εναντίον του Ιωάννη και έπρεπε να το ικανοποιήσει με το θάνατο του. Η φοβερή αντίθεση ανάμεσα στην αγιότητα του Ιωάννη και την αμαρτωλότητα της Ηρωδιάδας, συναντάται στον αποκεφαλισμό του Προδρόμου. Η αμαρτία αποκαλύπτεται θρασύτατα στη συμπεριφορά της Ηρωδιάδας που διασκεδάζει με το μαρτυρικό αποκεφαλισμό του Ιωάννη. Εκδηλώνεται όμως και η ευσέβεια στο πρόσωπο των μαθητών του Ιωάννη που έσπευσαν για να ενταφιάσουν το σώμα του διδασκάλου τους. Αγαπητοί αδελφοί, ο αποκεφαλισμός του Ιωάννη είναι η ύψιστη διακονία του στην Εκκλησία, γιατί έτσι φανερώνει την Κεφαλή του Σώματός της που είναι ο Ιησούς Χριστός. Και όπως μας δείχνει το παράδειγμα του Ιωάννη, το θέμα στη ζωή μας δεν είναι η απουσία του μαρτυρίου από αυτήν, αλλά το να σηκώνουμε το σταυρό του μαρτυρίου με πίστη και αγάπη στον Χριστό. Γνωρίζοντας, κατά το πρότυπο του Κυρίου, ότι όσο ολοκληρωτική είναι η κένωσή μας, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η θεία δόξα και η μακαριότητα. Τιμούμε, λοιπόν, με τον καλύτερο τρόπο τη μορφή του Ιωάννη όταν με την όλη πράξη και ζωή μας σηκώνουμε κι εμείς το δικό μας σταυρό του μαρτυρίου, επικαλούμενοι και τις δικές του πρεσβείες.
Ο διαδικτυακός τόπος http://www.corfuchurches.com/ έχει δημιουργηθεί στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακή Ανάδειξη των Βυζαντινών Εκκλησιών της Κέρκυρας». Η σύγκλιση του εκκλησιαστικού πολιτισμού και της ψηφιακής τεχνολογίας αποτελεί το αντικείμενο του κυρίως έργου, το οποίο βασίζεται στην τρισδιάστατη ψηφιακή αναπαράσταση των βυζαντινών εκκλησιών της Κέρκυρας και των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών στοιχείων τους. Μέσα από της σελίδες αυτού του δικτυακού τόπου θα μπορείτε να επισκεφτείτε εικονικά μία σειρά από εκκλησίες της Κέρκυρας. Στο εσωτερικό πολλών εκκλησιών παρουσιάζονται ιδιαίτερες τεχνοτροπίες, επηρεασμένες από τη βυζαντινή και την ιταλική παράδοση καθώς επίσης και εικόνες σημαντικής εικαστικής αξίας. Οι περιηγήσεις εσωτερικού χώρου θα σας δώσουν την ευκαιρία να περιηγηθεί εικονικά στο χώρο των εκκλησιών, απολαμβάνοντας τα καλλιτεχνήματα σαν να είσασταν στο πραγματικό χώρο.
Περί αμοιβών της Επιτροπής του νέου ΠΣ στα Θρησκευτικά
Ανακοίνωση της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων
για την εκπόνηση νέου Προγράμματος Σπουδών
στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου
Με αφορμή τη διάψευση/ανάκληση, ως μη γενόμενης, από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) ανακοίνωσης με θέμα «Σχετικά με τις αμοιβές των Προγραμμάτων Σπουδών του Νέου Σχολείου», η οποία είχε δημοσιευθεί σε διάφορα μέσα ενημέρωσης στις 27-06-2013 και δημοσιεύματα που ακολούθησαν, τα μέλη της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά θεωρούμε χρέος μας να σημειώσουμε, αποκλειστικά ως προς τις πτυχές του θέματος που μας αφορούν, τα εξής:
Α. Ο Καθηγητής κ. Ηρακλής Ρεράκης έχει προβεί επανειλημμένα σε δηλώσεις εναντίον της Επιτροπής. Σε διάλεξη που πραγματοποίησε στις 9-12-2012 στο Παπαστράτειο Μέγαρο της Γυμναστικής Εταιρείας Αγρινίου είπε κατά λέξη τα εξής:
«Κι εδώ σας λέω, και το λέω να τ’ ακούσουν, γιατί ξέρω ότι παίρνετε βίντεο και ξέρω ότι θα κυκλοφορήσει σ’ όλη την Ελλάδα, με το αζημίωτο γίνονται αυτά τα προγράμματα. Και δεν βγήκαν να μας πούνε πόσα εκατομμύρια παίρνουνε, αν τα παίρνουνε αυτά τα εκατομμύρια, που απ’ ό,τι φαίνεται τα παίρνουν, γιατί το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για όλα τα μαθήματα προσφέρει 113 εκατομμύρια. Απ’ αυτά πόσα παίρνουνε, είναι 12 τα μαθήματα. Διαιρέστε το 113 δια του 12 να δείτε πόσα πρέπει να παίρνουνε για το μάθημα των Θρησκευτικών. Με το αζημίωτο τα κάνουνε. Και δεν το λένε αυτό» (βλ. https://www.youtube.com/watch?v=ONltUpmzBgU, στο χρονικό σημείο 36:13).
Το παραπάνω περιστατικό, το οποίο γνώρισε μεγάλη δημοσιότητα, δεν είναι το μοναδικό. Τα σχετικά αρχεία έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα μέσα ενημέρωσης.
Β. Η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων με την από 11-06-2013 επιστολή της προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Ι.Ε.Π. ζήτησε την παρέμβασή του ως αρμόδιου φορέα για την αποκατάσταση της αλήθειας. Το Δ.Σ. του Ι.Ε.Π. συζήτησε το θέμα στις 25-06-2013, όπως φαίνεται από το με αριθμό 22/25-06-2013 Απόσπασμα Πρακτικού, το οποίο δόθηκε στην Επιτροπή κατόπιν αιτήσεώς της και στο οποίο αναφέρονται τα εξής:
«Σε συνέχεια της ενημέρωσης των μελών του Δ.Σ σχετικά με το έγγραφο του κ. Γιαγκάζογλου εκ μέρους της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την εκπόνηση Νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου {Πράξη 23/17-6-13, Λοιπά θέματα), ο Πρόεδρος καλεί τα μέλη του Δ.Σ. να καταθέσουν τις απόψεις τους.
Ακολουθεί εκτενής συζήτηση των μελών του Δ.Σ. επί του θέματος κατά την οποία αναφέρονται τα εξής:
“Οι προβλεπόμενες αμοιβές εμπειρογνωμόνων κατά την υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων καθορίζονται με βάση το Τεχνικό Δελτίο Έργου (ΤΔΕ) στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ. Επομένως, οι αμοιβές και για τους επιστήμονες -εμπειρογνώμονες με ειδικές γνώσεις και εμπειρία επί του αντικειμένου, που ανέλαβαν την εκπόνηση των νέων ΠΣ της υποχρεωτικής εκπαίδευσης για το μάθημα των Θρησκευτικών, στο πλαίσιο της Πράξης με τίτλο «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) – Νέο πρόγραμμα σπουδών» (ΕΣΠΑ 2007-2013), ορίστηκαν με βάση τους κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών της συγχρηματοδοτούμενης πράξης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, για το σύνολο του έργου, η αμοιβή για τα μέλη της επιτροπής εκπόνησης του Προγράμματος Σπουδών δεν ξεπερνούσε το ποσό των 5.000 ευρώ (μικτά) και για τα μέλη της επιτροπής εκπόνησης του Οδηγού για τον Εκπαιδευτικό το ποσό των 2.000 ευρώ (μικτά). Τέλος, για τους συμβούλους του Π.Ι. δεν προβλεπόταν αμοιβή, επειδή η απασχόληση τους στην εν λόγω πράξη συνέπιπτε με τα θεσμικά τους καθήκοντα”.
Το Διοικητικό Συμβούλιο ομόφωνα εγκρίνει τα παραπάνω».
Για το θέμα αυτό ακολούθησε ανακοίνωση τύπου από τμήμα του Ι.Ε.Π., η οποία δημοσιεύθηκε στις 27-06-2013 σε διάφορα διαδικτυακά μέσα.
Γ. Στις 28-06-2013, ο Καθηγητής κ. Ηρακλής Ρεράκης απηύθυνε προς το Δ.Σ. του Ι.Ε.Π. επιστολή, αντίγραφο της οποίας έχει δοθεί στην Επιτροπή κατόπιν αιτήσεώς της. Στις 8-07-2013, το Δ.Σ. του Ι.Ε.Π. συζήτησε εκ νέου το θέμα, όπως φαίνεται από το με αριθμ. 24/08-07-2013 Απόσπασμα Πρακτικού, το οποίο έχει δοθεί στην Επιτροπή κατόπιν αιτήσεώς της, στο οποίο αναφέρονται τα εξής:
«Ο Πρόεδρος ενημερώνει τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ότι ο Καθηγητής Παιδαγωγικής και Χριστιανικής Παιδαγωγικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Ηρακλής Ρεράκης απέστειλε το με αρ. πρωτ. 3714/28-06-2013 έγγραφο με το οποίο ζητεί να ενημερωθεί εάν έχει εκδώσει το Ι.Ε.Π. την ανακοίνωση που έχει αναρτηθεί στο προσωπικό ιστολόγιο του Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Μόσχου Γκουτζιούδη, (http://blogs.auth.gr/moschosg/2013/06/27) και θέτει μια σειρά σχετικών ερωτημάτων (βλ. Παράρτημα). Επίσης, ο κ. Η. Ρεράκης ζητεί την επιστολή που κατέθεσε εκ μέρους της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για τα Θρησκευτικά ο κ. Σταύρος Γιαγκάζογλου, καθώς και «αποδεικτικό επίδοσης (ή της με οποιονδήποτε τρόπο κοινοποίησης) προς το Ινστιτούτο, της επιστολής-απάντησής του προς την «Εξώδικη διαμαρτυρία-πρόσκληση-δήλωση» του κ. Στ. Γιαγκάζογλου».
Μετά από συζήτηση επί του θέματος αυτού, ο Πρόεδρος θέτει κείμενο απάντησης στην επιστολή του κ. Ηρακλή Ρεράκη που έχει ως εξής:
«Σε απάντηση της από 28-6-2013 επιστολής με θέμα «Ανακοίνωση του Ι.Ε.Π. για τις αμοιβές του Νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά, σχετικά με τις αμοιβές των εμπειρογνωμόνων των προγραμμάτων σπουδών του νέου λυκείου» σας ενημερώνουμε τα εξής:
Με το από 11-6-2013 εσωτερικό έγγραφο ο Σύμβουλος Α’ του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων – που υπηρετεί με απόσπαση στο Ι.Ε.Π. και έχει ορισθεί Προϊστάμενος του Γραφείου Α’, κ. Στ. Γιαγκάζογλου κατέθεσε για λογαριασμό της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για το μάθημα των Θρησκευτικών, που είχε οριστεί από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, κείμενο διαμαρτυρίας (βλ. συνημμένο 1) για «συστηματική και κλιμακούμενη διάδοση αναληθών και συκοφαντικών χαρακτηρισμών» από την πλευρά του καθηγητή κ. Ηρακλή Ρεράκη και ζητούσε «το Δ.Σ. του Ι.Ε.Π. να λάβει θέση στις άδικες και συκοφαντικές αυτές κατηγορίες που θίγουν την τιμή και την υπόληψη μας (σ.σ. εννοεί της Επιτροπής), αλλά και κάθε εμπλεκόμενο εμπειρογνώμονα από κάθε γνωστικό αντικείμενο στο έργο του Νέου Σχολείου και εν τέλει τον ίδιο τον υπεύθυνο φορέα, δηλαδή, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής».
Το Δ.Σ. συζήτησε την ως άνω διαμαρτυρία και αποφάσισε να γραφεί στα Πρακτικά η θέση του επί του θέματος (βλ. συνημμένο 2) χωρίς έκδοση ανακοίνωσης ή άλλης δημοσιοποίησης. Βεβαίως, κάθε ενδιαφερόμενος που έχει έννομο συμφέρον θα μπορούσε να ζητήσει με αίτηση του αντίγραφο αυτής της απόφασης του Δ.Σ. Τέλος, επισημαίνεται ότι δεν ζητήθηκε και δεν δόθηκε κάποιο αντίγραφο της απόφασης αυτής, γιατί, πέραν των άλλων, δεν είχε επικυρωθεί και το σχετικό Πρακτικό του Δ.Σ.»
Επίσης θα πρέπει να σταλεί επιστολή προς τον Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Μόσχο Γκουτζιούδη, η οποία έχει ως εξής:
«Στις 27/06/2013 φέρεστε να καταχωρίσατε στο προσωπικό σας ιστολόγιο (http://blogs.auth.gr/moschosg/2013/06/27) ανακοίνωση του Ινστιτούτου μας με τίτλο «Ανακοίνωση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής για τις αμοιβές των εμπειρογνωμόνων του Νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά». Επειδή ουδέποτε το Ι.Ε.Π. εξέδωσε παρόμοια ανακοίνωση, παρακαλούμε, με επιφύλαξη κάθε νομίμου δικαιώματος μας, να προβείτε αμέσως σε κατάργηση της σχετικής ανάρτησης από το ως άνω ιστολόγιο σας».
Ακολουθεί συζήτηση επί του θέματος των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
Το Διοικητικό Συμβούλιο, ομόφωνα, αποφασίζει:
1. Να εγκρίνει τα παραπάνω.
2. Να αναθέσει στον Αντιπρόεδρο του Ι.Ε.Π. κ. Ιωάννη Κουμέντο την περαιτέρω διερεύνηση του όλου θέματος».
Ακολούθησε η γνωστή ανακοίνωση/επιστολή του Ι.Ε.Π., η οποία εστάλη προς διάφορα μέσα ενημέρωσης, στην οποία αναφέρεται ότι η ανακοίνωση της 27-06-2013 δεν έγινε ποτέ από το Ι.Ε.Π.
Δ. Με βάση τα παραπάνω, τα μέλη της Επιτροπής δηλώνουμε άπαξ διά παντός ότι οι κατηγορίες για «συμφέροντα» και αμοιβές «εκατομμυρίων» των μελών της Επιτροπής είναι ανυπόστατες. Τα σχετικά δημόσια έγγραφα και παραστατικά, καθώς και τα Πρακτικά συνεδριάσεων του Δ.Σ. του Ι.Ε.Π. είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου.
Παφλασμός από φωνές, συναισθήματα φουσκωμένου θυμικού, ακροβασία νοημάτων, μηδενισμός περιφερόμενος αδιάντροπα, σκούρες αφώτιστες επιφάνειες ζωής. Σε αυτότείνουμε. Κάτι αβυσσαλέο ρυθμίζει τις ζωές των ελλήνων. Οι άλλοι, οι ξένοι, οι αλλοδαποί, κυνηγημένοι, μια φανερώνονται, μια κρύβονται. Απελπισία. Οι νεολαίοι συνεχίζουν αδιάφοροι τα νεσκαφέ τους, τα εσπρέσσο τους, τα ποτά τους. Είναι αδιαφορία αυτό, ή παρεξηγημένη ελευθερία που απέβη ασυδοσία και στέκει ψηφιακή και παγωμένη; Οι εταιρείες τηλεπικοινωνίας λυσσάνε. Ποτέ άλλοτε δεν παρουσιάστηκε τέτοια πλύση εγκεφάλου από κάθε μέσο, τηλεοπτικό, ραδιοφωνικό, έντυπο και βεβαίως ηλεκτρονικό. Μηδενίζουν τον χρόνο ομιλίας συστήνοντας ΝΑ ΜΙΛΟΥΜΕ ΑΠΕΡΙΌΡΙΣΤΑ και την ίδια στιγμή σκοτώνουν την αιωνιότητα!
Οι γεροντώτεροι ζουν με μόνιμη απορία και κρυμμένη αγανάχτηση: μας παίρνουν τα λεφτά μας. Γιατί; Άνθρωποι που πέρασαν τη ζωή τους μονάχα δουλεύοντας και συχνά δουλεύοντας για τους άλλους- γυναίκα, παιδιά, συγγενείς-υποχρεώνονται σε κανονική αφαίμαξη. Γιοί και θυγατέρες που κληρονόμησαν ένα ή δύο ακίνητα από τους γονείς τους ή από τους παπούδες τους, για να συνεχιστεί η αλυσίδα του αίματος, για να αυγατίσει η γενιά, για να στηρίξει ο γεροντότερος τον νεώτερο -ελάχιστο δείγμα συγγένειας σε εποχή διάλυσης της οικογένειας – βλέπουν τα ‘δώρα’ τους να εξανεμίζονται από ανίκανους διαχειριστές των υλικών και άλλων αγαθών.
Άνθρωποι σέρνονται στα δικαστήρια, η χώρα ολόκληρη δικαστήριο, όπου δικάζουν συχνά άγουροι δικαστικοί και μέχρι να βγεί η απόφαση, έχεις ξεχάσει την υπόθεση! Σε καιρούς ‘λιτότητας’, όπως λένε, οικονομικής κατάρρευσης των πολιτών, τα δικαστικά έξοδα πήγαν στα ύψη. Ποιός τα πληρώνει; Μπορεί η Δικαιοσύνη να συνδυάζεται με το Χρήμα; Όλα έχουν αναχθεί σε Αυτό. Όταν ο Σελίν, στο Ταξίδι στα πέρατα της νύχτας, φτάνει στο Μανχάτταν, τη συνοικία του χρυσού, καθώς λέει, παρομοιάζει την Τράπεζα με εκκλησία και «το Δολλάριο με αληθινό Άγιο Πνεύμα, πιο πολύτιμο απο το αίμα». Από τότε οι ναοί αυτοί πολλαπλασιάστηκαν παρά την ακλόνητη πεποίθηση ενός Αριστοτέλη για τη διαστροφή που επιφέρει η ‘χρηματιστική οικονομία’ στη ζωή των ανθρώπων-αφού σκοπεύει μονάχα στο κέρδος- και για την ‘παρά φύσιν’ λειτουργία του τόκου. Η μέχρι πρό τινος χριστιανική Δύση αγνοούσε κατάφορα την καταδίκη της τοκογλυφίας από τους Πατέρες της Εκκλησίας, παρά το γεγονός ότι σχεδόν μέχρι τον 16ο αιώνα ο τόκος απαγορευόταν από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
Επήλθε λοιπόν το βασίλειο του Μαμμωνά και οι έλληνες χωρίς να το καταλάβουμε βρεθήκαμε δεμένοι πισθάγκωνα μέσαθέ του, να χρωστάμε δάνεια, πιστωτικές κάρτες, κινητά (και ακίνητα), όλα προϊόντα που επέπεσαν ως λαχταριστά δώρα μετά την ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Σε κάθε ετήσιο απολογισμό της Τράπεζας Ελλάδος ο προ ετών διοικητής της Γκαργκάνας προειδοποιούσε να σταματήσει ο εύκολος δανεισμός που τις πιο πολλές φορές γινόταν μέσω πιστωτικών καρτών και την άλλη μέρα μια Τράπεζα σου τηλεφωνούσε για να σου στείλει (δωρεάν!) νέα κάρτα.
Όταν ολόκληρη η ύπαρξη του ανθρώπου εξαντλεί τις απαιτήσεις της στα υλικά αγαθά (εκεί μέσα έσπρωξαν και τον έρωτα, πρώτα στη Δύση, ξεγυμνώνοντας τον από κάθε μυστήριο, όπως πρώτος έγραψε ο Γιώργος Σαραντάρης), όταν μέσα στην απόχτηση υλικών αγαθών ζωγραφίζουν την ευτυχία, όταν οι άνθρωποι δεν έχουν ιδέα τί σημαίνει ‘άριστος βίος’ (αρχαίοι) ή ‘αγάπη του πλησίον’, τότε προβαίνουν σε μια συστηματική άρνηση ζωής και Πνεύματος, μένοντας εσαεί ανικανοποίητοι και πασχίζοντας εξακολουθητικά να βρουν αυτό που ΕΧΑΣΑΝ, χωρίς να ξέρουν ΤΙ ΕΙΝΑΙ και χωρίς να ξέρουν ΟΤΙ ΤΟ ΓΥΡΕΥΟΥΝ.
Προτού θεμελιωθούν οι διάφορες ηγεμονίες και πλουτοκρατίες στη Δύση, είχαν προηγηθεί λεηλασίες, γενοκτονίες, σκλαβοπάζαρα και πλήθος άλλες αθλιότητες, χωρίς τις οποίες δεν μπορεί να παρουσιαστεί-με βάση αυτές τις συνταγές ή τις πολιτικές – κυρίαρχη κρατική δύναμη. Ο φιλόσοφος Λοκ, θιασώτης του λεγόμενου φιλελευθερισμού, ορίζει τον άνθρωπο ως «κάτοχο ιδιοκτησίας που έχει το φυσικό δικαίωμα μέσω των χρημάτων να αποκτά ιδιωτική περιουσία σε παγκόσμιο επίπεδο και απεριόριστα». Τι ωραίος άνθρωπος! Τι ωραίοι οι λαοί που ακολούθησαν τον ορισμό αυτόν! Τί άλλο χρειάζεται άραγε για να αναπτυχθεί ο λεγόμενος ιμπεριαλισμός και οι ανταγωνισμοί του (βλέπε σήμερα Ηπα-Κίνα-Ινδίες); Τι άλλο χρειαζόταν για να φτάσουμε στο κραχ του 29 και στους δύο παγκόσμιους πολέμους;
Όταν κόπτεσαι να εντάξεις με την περίφημη Συμφωνία της GAT, τα πολιτιστικά αγαθά στις εμπορικές συναλλαγές, ποιό είναι το περιθώριο που αφήνεις στους ανθρώπους να αναπνεύσουν ΈΞΩ από τις χρηματοκερδοφόρες απαιτήσεις; Ποιά σχέση υπάρχει ανάμεσα σε ένα τέτοιο ‘πνεύμα’ και στις ανά τον κόσμο δικτατορίες, θα πρέπει γοργά να μελετηθεί. Πίσω από κάθε κρίση μήπως καραδοκεί και κάποιο φασιστικό τέρας; Κάτι άλλο φταίει στην Αμερική των τελευταίων μηνών για τις επιθέσεις σε σχολεία ή αλλού, τις δολοφονίες και τους τραυματισμούς, και όχι η κατοχή όπλων!
Στο διήγημα του Πόε Ο άνθρωπος του πλήθους, ο συγγραφέας περιγράφει τον μαζικό άνθρωπο, ο οποίος εδώ και πολλά χρόνια- ειδικά στις μεγάλες δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες και βεβαίως στην Αμερική – αποτελεί το κυρίαρχο είδος. Ο άνθρωπος αυτός κλεισμένος μέσα στην ‘ιδιωτία’ του μπερδεύεται μέσα στο πλήθος, πάνω στους άλλους ψάχνει τον ίδιο του τον εαυτό, παρ’ όλο που συγχέεται με τα άλλα άτομα. Ο άνθρωπος αυτός δεν μπορεί να μείνει μόνος, υπάρχει ως μέρος του συλλογικού υποκειμένου, αν το πούμε έτσι. Γιατί μέσα του υπάρχει ένα άδειο εγώ, που δεν στέργει ωστόσο να γίνει ο αληθινός εαυτός μέσα από μια εκούσια ‘κένωση’, αυτήν που βρίσκεται στη βάση της χριστιανικής παράδοσης. Πάνω σε αυτή τη μαζοποίηση κινήθηκε ο ευρωπαϊκός κόσμος, μέσα στην οποία τίποτα δεν εμποδίζει ο καθένας να είναι ατομικοποιημένος και αποξενωμένος. Η Ευρώπη έχει θεσμοθετήσει την κοινωνική εξάρτηση του ατόμου κλείνοντας κάθε υπερβατική διάσταση, καθιστώντας δηλαδή τους ανθρώπους πνευματικά ανάπηρους. Αυτό το είδος ανθρώπου τρέφεται και συντηρείται από μικρές και φτηνές απολαύσεις και διασκεδάσεις που δεν επιζητούν καμιά αληθινή καλλιέργεια και δεν ανταποκρίνονται στη ‘σχόλη’ εκείνη που στο παρελθόν γέννησε αριστουργήματα.
Μια παρόμοια ‘σχόλη’ απαιτείται και μέσα στα χριστιανικά περιβάλλοντα για να γεννηθεί ο ανακαινισμένος άνθρωπος του Ευαγγελίου. Είναι ένας από τους λόγους που ξεστράτισε ο Χριστιανισμός ή σωστότερα η Πρόταση για αλλαγή Ζωής του Ευαγγελίου και της Εκκλησίας. Η εξέλιξη του κόσμου, της παγκόσμιας Κοινότητας με ιθύνοντα νου και οδηγό τον δυτικό πολιτισμό, σώρευσε μια αναρίθμητη παραγωγή αντικειμένων-αντιγράφων, ένα κατακλυσμό πανομοιότυπων πραγμάτων, σε βαθμό που η ρωσίδα Γκορίτσεβα, όταν καταδιωγμένη έφτασε σε δυτικό έδαφος και συγκεκριμένα στη Γαλλία, έγραψε:
«Όλα βεβαιώνουν ότι ο άνθρωπος δεν κατέχει απλώς τα πράγματα. Τα κατέχει με πάθος και έμφαση. Υγιεινή τελετουργικά ρυθμισμένη, ταυτολογία των πραγμάτων. Σακκουλίτσες, περιβλήματα, πλαστικές τσάντες. Πόση παραπανίσια φροντίδα, πόση άσκοπα χαμένη ενέργεια! Είναι σαν να θέλει ο άνθρωπος μ’ αυτά να προστατευτεί από κάτι. Σαν να έχει χάσει την κατακόρυφη διάσταση της ζωής του και να πρέπει τώρα να διανύσει με τα τέσσερα, ολομόναχος στα σκοτεινά, ένα δισεκατομμύριο χιλιόμετρα. Και στρώνει το δρόμο του με άχρηστα, αλλά δικά του πράγματα, για να μη νιώθει το κενό.» (Η τρέλλα να είσαι χριστιανός).
Ο κατακλυσμός πραγμάτων έθαψε μέσαθέ τους την αληθινή αγάπη, η οποία, στη Δύση, εκτός από την απομυστηριοποίησή της, συνδυάστηκε με μια ρομαντικότητα, μια αγάπη δηλαδή ανώριμη, ανήλικη, εφηβική, απολύτως καθαρή και ουτοπική για τον άλλο, που τον έβλεπαν σαν τον τέλειο άνθρωπο, τον θαύμαζαν και τον ποθούσαν, αλλά αυτά δεν έχουν σχέση με την αληθινή αγάπη, που στο βάθος παραμένει θυσιαστική και συνδυάζεται με τη ζωή. Ζωή και αγάπη είναι κάτι σαν ταυτολογία, αλλά μονάχα όταν αντλεί από το Πρόσωπο της Αγάπης.
Ανάμεσα σε δύο ανθρώπους διαφορετικού φύλου για να υπάρξει τέτοια αγάπη χρειάζεται κοινός χρόνος και κοινός χώρος, πράγμα που σχεδόν απαγορεύει ο επαγγελματικός βιοπορισμός, η σημερινή επιδίωξη καριέρας και από τους δύο, το κομμάτιασμα της ζωής, η διάσπαση, η αποθέωση του Χρήματος και της εργασίας, που στο βάθος καταργούν την δοσμένη από καταβολής ‘αυτεξούσια’ ελευθερία. Ο σημερινός άνθρωπος που αναμασά αδιάκοπα τη λέξη ελευθερία και τα σχετικά, δεν έχει ιδέα από αυτή την αρχική ελευθερία που φυτεύτηκε μέσα του. Είναι άλλο πράγμα να καλλιεργείς αυτή την ελευθερία για να ΣΥΝΑΝΤΗΘΕΙΣ αληθινά με τον άλλο, και άλλο πράγμα να επενδύεις στην απελευθερωμένη μοναξιά σου. Όταν είσαι ώριμος υπακούεις στον άλλο μένοντας Ελεύθερος. Μέσα από αυτή τη διάσταση μπορείς να ΙΔΕΙΣ τον άλλο και να τον νιώσεις, αλλιώς βλέπεις το φάντασμά του ή ένα ιδεατό σχήμα, η μια καρικατούρα (στη χειρότερη περίπτωση).
Η απουσία αληθινής αγάπης στρώνει το δρόμο για το παιχνίδι της ηδονής. Η προώθηση σε όλα τα επίπεδα της σεξουαλικότητας στη σημερινή Ελλάδα, σημαίνει ότι μια κοινωνία σε αδιέξοδο καταφεύγει στην καραμέλα που μάσησαν οι ευρωπαίοι, προσπαθώντας να τινάξουν από πάνω τους τον πουριτανισμό τους, που είχε παρουσιαστεί με ποικίλες μορφές ανάλογα με τα κράτη και τους λαούς. Η παράδοση της νεολαίας στη Λερναία Ύδρα της Διασκέδασης και του ξενυχτιού υπονομεύει το μέλλον της ελληνικής (ή όποιας άλλης) κοινωνίας, χωρίς η κοινωνία αυτή να παίρνει είδηση. Ό,τι κατορθώθηκε με γόνιμες και θετικές συνέπειες για τη ζωή, τις σχέσεις, τον πολιτισμό και βεβαίως την πνευματική ακεραίωση και ανύψωση, έγινε πάνω στη βάση της θυσίας, του χρέους και της προσωπικής ελεύθερης εκλογής, της καλλιέργειας των χαρισμάτων και όχι του ενταφιασμού τους, της προσήλωσης στο αληθινό και το γνήσιο και όχι την εγκατάλειψη στις βουλές κυνικών τεχνοκρατών της εποχής, κατασκευασμένων στάρ και αενάως διογκούμενων ατομοκρατικών επιθυμιών.
Αυτοί που μετατρέπουν την ανθρώπινη υπόσταση, αυτό το μέγα θαύμα του Δημιουργού, σε προσομοίωση ηλεκτρονικού υπολογιστή, διαπράττουν έγκλημα όχι κατά της ανθρωπότητας (μιας αφαίρεσης), αλλά κατά των συγκεκριμένων ανθρώπων με σάρκα και οστά και προπαντός με τη σφραγίδα του ‘κατ’ εικόνα’, χωρίς την οποία, ο άνθρωπος είναι περιφερόμενο αδιέξοδο, με απώλεια εαυτού και απώλεια νοήματος. Θα πρέπει επιτέλους να σκεφτούμε μήπως εδώ και πολύ καιρό μετατρέπουμε τη ζωή στο φάντασμά της, μήπως αυτό που θεωρούμε ζωή, είναι ένα κατασκευασμένο από εμάς τους ίδιους είδωλο. Και τότε τί κάνουμε;
Μειώνονται τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα και οι κατευθύνσεις σπουδών, αποσυνδέεται το απολυτήριο του λυκείου από τις Πανελλαδικές, ενισχύεται η εξειδίκευση στη Γ’ λυκείου και ιδρύεται Εθνικός Οργανισμός Εξετάσεων που θα ελέγχει τα πάντα γύρω από τις εισαγωγικές των υποψηφίων για τα ΑΕΙ-ΤΕΙ.
Το νέο λύκειο είναι αποτέλεσμα του πενταετούς εθνικού διαλόγου και της συμφωνίας των κομμάτων της συγκυβέρνησης, και ο υπουργός Παιδείας,Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, είναι σίγουρος ότι η ολοκληρωτική ανάπτυξή του σε διάστημα τριών ετών θα δημιουργήσει νέο «επαναστατικό τοπίο μάθησης». Νέα Προγράμματα Σπουδών κι ένα σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποσυνδεδεμένο από το σχολείο έρχονται να καταργήσουν το λύκειο με τη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα.
Πρεμιέρα από φέτος
Το καινοτόμο «σχέδιο Αρβανιτόπουλου» θα έχουν την ευκαιρία να το γνωρίσουν πρώτοι οι φετινοί μαθητές του λυκείου 2013-2014. Η Α’ λυκείου θα είναι η «ομαλή μετάβαση» στο νέο Πρόγραμμα σπουδών, η Β’ θα είναι το πρώτο σκαλί για το πανεπιστήμιο με την καθιέρωση των τριών ομάδων σπουδών και η Γ’ τάξη θα είναι η πλήρης εξειδίκευση και η οριστική στροφή του υποψηφίου προς τη σχολή που θα σπουδάσει. Η Α’ λυκείου δηλαδή, θα είναι τάξη προσανατολισμού για τους μαθητές, ενώ στη Β’ και Γ’ λυκείου ο μαθητής θα επιλέγει κύκλο σπουδών.
Το «Νέο λύκειο» βασίζεται στο τρίπτυχο: Λιγότερα μαθήματα, Δραστικός περιορισμός της «περιττής» Γενικής Παιδείας και Εξειδίκευση ανά Κύκλο Μαθημάτων. Το σίγουρο είναι ότι οδεύουμε σε μια ιδιαίτερα αναβαθμισμένη και ισχυρή Γ΄ λυκείου με ομάδες μαθημάτων από τις οποίες θα επιλέγουν οι μαθητές αυτή που θα τους οδηγήσει στη σχολή της αρεσκείας τους. Οι εξετάσεις για το απολυτήριο θα δίνονται σε 6 έως 8 βασικά μαθήματα. Οσοι εκ των υστέρων θα θελήσουν να συνεχίσουν θα δίνουν πανελλαδικές εξετάσεις σε τέσσερα μαθήματα, ανά Ομάδα Προσανατολισμού για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια.
Ενισχύεται η αυτοτέλεια του λυκείου, καθώς αυτονομείται και το απολυτήριο του Γενικού Λυκείου. Το ωρολόγιο πρόγραμμα επικεντρώνεται στο μορφωτικό του… καθήκον και στους στόχους του και αποδεσμεύεται από την προετοιμασία των μαθητών για τις πανελλαδικές εξετάσεις.
Δημιουργείται τράπεζα θεμάτων, έτσι ώστε να αποφευχθούν τα δεκάδες προβλήματα που έχουν προκύψει κατά καιρούς στην επιλογή των θεμάτων για τις Εξετάσεις που έπλητταν το κύρος του θεσμού. Εισάγεται, λοιπόν, η τράπεζα θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας. Μέρος των θεμάτων των προαγωγικών και των απολυτηρίων εξετάσεων θα επιλέγεται με κλήρωση. Αυτό θα προσφέρει στους υποψηφίους μια αντικειμενικότερη αξιολόγηση, ενώ εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσει και το πρόβλημα της αποστήθισης. Η διδακτέα και η εξεταστέα ύλη θα είναι κοινή για όλα τα σχολεία. Το 50% των θεμάτων για τα μαθήματα της Γλώσσας (Ελληνικής και Ξένης), των Μαθηματικών, της Φυσικής-Χημείας-Βιολογίας και της Ιστορίας των Α’ και Β’ τάξεων Ημερησίου Λυκείου και Μαθηματικών, Γλώσσας και Ιστορίας της Γ’ τάξης προέρχεται με κλήρωση από τράπεζα θεμάτων και το υπόλοιπο 50% τίθεται από τον διδάσκοντα.
Στα υπόλοιπα μαθήματα όλα τα θέματα επιλέγονται από τον διδάσκοντα. Η αξιολόγηση γίνεται από τον οικείο καθηγητή. Στόχος θα είναι να διδάσκεται όλη η ύλη και να μη μετατρέπεται το Λύκειο σε φροντιστήριο, όπου ο μαθητής «παρακολουθεί» μόνον τα μαθήματα που θα δώσει στις Πανελλαδικές.
Οι 6 ριζικές αλλαγές που προωθεί το υπουργείο
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, οι ριζικές αλλαγές που προωθεί το υπουργείο Παιδείας, περιλαμβάνουν τα εξής.
1. Μειώνονται τα εξεταζόμενα μαθήματα στις Πανελλαδικές Εξετάσεις από έξι που είναι σήμερα σε τέσσερα.
2. Περιορίζονται τα επιστημονικά πεδία από τέσσερα σε τρία. Στην ουσία ενοποιείται το τεχνολογικό με αυτό των θετικών επιστημών και δημιουργείται ένα ανεξάρτητο επιστημονικό πεδίο που θα περιλάβει όλες τις στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές.
3. Οι μαθητές της τελευταίας τάξης λυκείου θα παίρνουν το απολυτήριο με εξέταση σε 6 έως 8 βασικά μαθήματα και μετά εφόσον επιθυμούν να συνεχίσουν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θα προσέρχονται στις Πανελλαδικές Εξετάσεις και θα εξετάζονται σε τέσσερα μαθήματα ανά ομάδα προσανατολισμού (κατεύθυνση).
4. Καταργείται η κεντρική επιτροπή εξετάσεων και στη θέση της έρχεται ένας «κυρίαρχος-επόπτης» Οργανισμός, ο Εθνικός Οργανισμός Εξετάσεων. Παράλληλα δημιουργείται και τράπεζα θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας ώστε να «εξαντλείται» η ύλη και να μην εξαρτάται από τον κάθε διδάσκοντα.
5. Εισάγεται ως βασικό μάθημα η «Φιλοσοφία» στη Β’ λυκείου καθώς και το μάθημα της «Πολιτικής Παιδείας» (Θεσμοί-Αρχές Δικαίου-Οικονομία) στην Α’ & Β’ λυκείου.
6. Ενισχύονται τα μαθήματα γενικής παιδείας στην Α’ και Β’ λυκείου, ενώ στην Γ΄ τάξη αναπτύσσονται τα μαθήματα εξειδίκευσης. Αυτό έχεις ως συνέπεια, πρώτον, την αυτοτέλεια στο πρόγραμμα (Α΄ & Β’ λυκείου) και δεύτερον την «ουσιαστική» εμβάθυνση στην Γ’ λυκείου, που προετοιμάζει για το πανεπιστήμιο.
ΤΟ ΝΕΟ… ΚΑΛΕΝΤΑΡΙ
Πώς διαμορφώνεται το πρόγραμμα στις τρεις τάξεις του Λυκείου
Στην Α’ τάξη του λυκείου θα υπάρχει κοινό ωρολόγιο πρόγραμμα 33 ωρών την εβδομάδα. Επιπλέον καθιερώνεται ένα μάθημα επιλογής (2 ώρες την εβδομάδα), που θα επιλέγεται από τα εξής μαθήματα: α) Εφαρμογές στην Πληροφορική, β) Διαχείριση Φυσικών Πόρων και γ) Εκφραση-Πολιτισμός-Ευρωπαϊκός Πολιτισμός.
Στη Β’ τάξη του λυκείου αρχίζουν να εισάγονται οι κατευθύνσεις. Μπαίνουν δυναμικά στο πρόγραμμα οι Ομάδες μαθημάτων Προσανατολισμού.
Αυτή η τάξη σήμερα διδάσκεται 25 ώρες γενική παιδεία και 17 κατεύθυνση.
Το ωρολόγιο πρόγραμμα του νέου λυκείου όμως θα είναι 30 ωρών την εβδομάδα και η Ομάδα μαθημάτων προσανατολισμού 5 ώρες εβδομαδιαίως.
Οι δύο κύκλοι θα είναι οι εξής:
1. Ομάδα μαθημάτων Ανθρωπιστικών Σπουδών: Αρχαία Ελληνικά και Λατινικά.
2. Ομάδα μαθημάτων Θετικών Σπουδών: Μαθηματικά και Φυσική.
Η Γ’ τάξη
Μέχρι σήμερα η Γ’ τάξη διδάσκεται ένα κοινό πρόγραμμα 17 ωρών μαθημάτων γενικής παιδείας και 14 κατεύθυνσης. Στο νέο λύκειο η τρίτη θα έχει το κοινό πρόγραμμα που θα είναι 14ωρο, καθώς και την Ομάδα μαθημάτων προσανατολισμού, που θα διδάσκεται 18 ώρες την εβδομάδα:
1. Ομάδα μαθημάτων Ανθρωπιστικών Σπουδών.
2. Ομάδα μαθημάτων Θετικών Σπουδών.
3. Ομάδα μαθημάτων Οικονομικών, Πολιτικών και Κοινωνικών Σπουδών.
ΤΕΛΟΣ ΟΙ ΚΕΕ
Οι θρυλικές ΚΕΕ (Κεντρικές Επιτροπές Εξετάσεων), καταργούνται με το καινούργιο σχέδιο του λυκείου.
Στη θέση τους δημιουργείται ο περίφημος Οργανισμός Εθνικών Εξετάσεων, που χρόνια φημολογείται και ζητείται από την εκπαιδευτική και ακαδημαϊκή κοινότητα.
Σκοπός του θα είναι το σύνολο των διαδικασιών διοργάνωσης των Πανελλαδικών. Θα προσδιορίζει την εξεταστέα ύλη, θα επιλέγει τους «τοπ» βαθμολογητές που θα φροντίζουν για την αντικειμενική αξιολόγηση των γραπτών και θα εποπτεύει όλα όσα σχετίζονται με την εισαγωγή σε ΑΕΙ-ΤΕΙ.
Επειτα από 35 χρόνια αντιπαραθέσεων Ολοι συμφωνούν για την ανάγκη μιας εκ βάθρων μεταρρύθμισης
Τα τελευταία τριάντα πέντε χρόνια (από τη μεταπολίτευση και μετά) το ζήτημα του λυκείου και το συνδεόμενο με αυτό ζήτημα των εισαγωγικών εξετάσεων αποτέλεσαν σημείο αιχμής της εκπαιδευτικής πολιτικής όλων των κυβερνήσεων.
Η πολιτική αντιπαράθεση που το ζήτημα αυτό διαχρονικά έχει προκαλέσει οφείλεται κατά βάση στο γεγονός ότι για πολλές δεκαετίες η ελληνική κοινωνία είδε την εκπαίδευση των παιδιών της και την εισαγωγή τους στο πανεπιστήμιο ως το όχημα μίας μοναδικής ευκαιρίας για ανοδική κοινωνική κινητικότητα.
Το λύκειο, όπως λειτουργεί σήμερα, είναι κατά βάση μία βαθμίδα που προσφέρει γενικές και αποσπασματικού χαρακτήρα γνώσεις, έχει λιγοστά μαθήματα εξειδίκευσης και ακόμα λιγότερα μαθήματα επιλογής.
Οι μαθητές αναλώνονται πολύ στην αφομοίωση πολλών κατακερματισμένων πληροφοριών που εντάσσονται σε πολλά γνωστικά πεδία, ενώ η διδασκαλία έχει ως βάση τις διαλέξεις που αφήνουν στους μαθητές ελάχιστα περιθώρια για δημιουργική αυτενέργεια και πρωτοβουλία.
Η κατάσταση αυτή βρίσκεται σε πλήρη αναντιστοιχία με τα διεθνώς ισχύοντα.
Ο «καθρέφτης»
Τα αποτελέσματα του λυκείου μπορούν να αξιολογηθούν σε σχέση με δύο διαστάσεις: τις ακαδημαϊκές επιδόσεις των μαθητών και την απορρόφηση των αποφοίτων από την αγορά εργασίας. Αυτές, λοιπόν, χωλαίνουν πολύ στο λύκειο με την τωρινή του μορφή.
Το λύκειο ως έχει, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς αναλυτές, αποθαρρύνει τη δημιουργικότητα και την πρωτοτυπία και ανταμείβει τη στείρα απομνημόνευση της ύλης. Δεν λαμβάνει υπόψη του τις κλίσεις και τα ενδιαφέροντα των μαθητών, ενώ την ίδια στιγμή φορτώνει με υπέρμετρο άγχος και πίεση τους μαθητές.
Αυτή η πίεση έχει επιπτώσεις στην προσωπική και τη σχολική ζωή των εφήβων και οδηγεί σε απαξίωση του σχολείου.
Επιπλέον το ωρολόγιο πρόγραμμά του οδηγεί σε αδυναμία εμπέδωσης της ύλης λόγω του κατακερματισμού του σχολικού χρόνου σε πολλά γνωστικά αντικείμενα, τα οποία δεν καλύπτονται επαρκώς και στο απαραίτητο για τις εισαγωγικές εξετάσεις βάθος.
Αποτέλεσμα όλων των προαναφερθέντων ελλειμμάτων είναι η συνεχής κατάρρευση του λυκείου, που χρήζει άμεση ανάγκη μεταρρύθμισης. Σε αυτήν την προοπτική, άλλωστε, συμφωνούν και όλα τα κόμματα.
11/7: Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμών Η 11η Ιουλίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμών το 1990 για να κάνει γνωστό στο ευρύ κοινό τα προγράμματα του «Ταμείου για τον Πληθυσμό» (UNFPA), ενός οργανισμού του ΟΗΕ που προωθεί το δικαίωμα κάθε άνδρα, γυναίκας και παιδιού στην υγεία και τις ίσες ευκαιρίες. Το «Ταμείο» σχεδιάζει και υλοποιεί πολιτικές και προγράμματα περιορισμού της φτώχειας, αντισύλληψης, ασφαλούς κύησης, πρόληψης και αντιμετώπισης του AIDS και ισότητας των δύο φύλων. - Σχετικές αναρτήσεις
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
