Η άθληση προάγει τη σωματική και κυρίως την πνευματική υγεία του παιδιού

Κάθε χρόνο, με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η καθημερινότητα πολλών οικογενειών μεταβάλλεται σημαντικά, καθώς το ήδη απαιτητικό σχολικό πρόγραμμα των μικρών μαθητών εμπλουτίζεται με την εκμάθηση ξένων γλωσσών, μαθήματα μουσικής, εξοικείωση με τις νέες Τεχνολογίεςκαι πλήθος άλλων εξωσχολικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων.
Παράλληλα, η ολοένα αυξανόμενη υποκινητικότητα που χαρακτηρίζει τον σύγχρονο τρόπο ζωής, περιορίζει σημαντικά τον χρόνο και τις ευκαιρίες των παιδιών για σωματική δραστηριότητα, ενεργό παιχνίδι και εκτόνωση. Το πολυδιάστατο αυτό πρόβλημα, καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό τον ρόλο της οικογένειας στην ενθάρρυνση και καθοδήγηση των παιδιών προς την υιοθέτηση ενός καθημερινού τρόπου ζωής που θα ενσωματώνει επαρκή και συστηματική σωματική δραστηριότητα.

Η Γερμανική Εταιρεία Αθλητιατρικής και Πρόληψης(DeutscheGesellschaftfuer Sportmedizin und Praevention)στο Δελτίο Τύπου που εξέδωσε με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, παροτρύνει τους γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας να μεριμνούν για την ένταξη κινητικών και σωματικών δραστηριοτήτων στην καθημερινότητά τους, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η άσκηση δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επιβλαβής ή μια επιπλέον υπόχρεωση ή μορφή πειθαρχίας για τα παιδιά αλλά ως μία ευχάριστη και δημιουργική δραστηριότητα.

Η διατήρηση καλής σωματικής υγείας μέσω της συστηματικής άσκησης και της καθημερινής κίνησης, συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου υπερβολικής αύξησης του σωματικού βάρους κατά την παιδική ηλικία. Παράλληλα, μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι στην εμφάνιση, ήδη από μικρή ηλικία, παραγόντων κινδύνου και μεταβολικών διαταραχών όπως η αυξημένη αρτηριακή πίεση, τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης και ο σακχαρώδης διαβήτης, οι οποίες μπορείνα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη μετέπειτα υγεία του παιδιού.

Η κατάλληλα προσαρμοσμένη, στην ηλικία και στο επίπεδο ανάπτυξης των παιδιών, ενδυνάμωση των μυών και των οστών, αποτελεί προϋπόθεση για τη σωστή σωματική ανάπτυξη, συμβάλλοντας στην πρόληψη της κακής στάσης του σώματος και των μυοσκελετικών πόνων ενώ παράλληλα ενισχύει την ανάπτυξη ενός υγιούς και ισχυρού σκελετικού συστήματος. Επιπλέον, τα πολλαπλά οφέλη της άσκησης συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση και στην απόκτηση ποικίλλων κινητικών δεξιοτήτων.
Από την άλλη πλευρά η συστηματική κινητική δραστηριότητα επιδρά στην καλύτερη ποιότητα ύπνου του παιδιού, ενώ ενισχύει τη ψυχική του ευεξία και πνευματική του διαύγεια. Επιπλέον, η ενεργός συμμετοχή σε σωματικές δραστηριότητες και άσκηση μπορεί να επηρεάσει θετικά την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση του παιδιού και να καλλιεργήσει δεξιότητες που σχετίζονται με την αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων και διαχείριση καθημερινών προκλήσεων.

Το ενεργητικό παιχνίδι και η άσκηση ενός παιδιού δε συμβάλλουν μόνο στη φυσιολογική σωματική ανάπτυξη και στην υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής αλλά διαδραματίζουν, παράλληλα, σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των γνωστικών λειτουργιών και των νοητικών ικανοτήτων του παιδιού.

Σύγχρονοι ερευνητές της αθλητιατρικής αλλά και ερευνητών του εγκεφάλου πιστεύουν ότι η συστηματική σωματική δραστηριότητα βελτιώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου:εγκεφαλικό τζόκινγκ,γνωστική ενίσχυση,νευρολογική ενίσχυση, εγκεφαλικό ντόπινγκ είναι έννοιες που ακούγονται όλο και πιο συχνά.
Mια συγκριτική μελέτη σε σουηδούς εφήβους (18 ετών) σε δίδυμα αδέρφια δείχνει ότι η σωματική απόδοση, μετρήσιμη στο εργομετρικό ποδήλατο, είχε στενή σχέση με τη νοημοσύνη. Όσο καλύτερα γυμνασμένος ήταν ο έφηβος τόσο αυξημένη ήταν η εγκεφαλική του ικανότητα και απόδοση (γνωστική λειτουργία). Από αυτό το 15% αποδίδονταν στην κληρονομικότητα, ωστόσο το μεγαλύτερο ποσοστό το 85% αποδίδονταν στην σωματική δραστηριότητα, επισημαίνουν οι επιστήμονες στη Στοκχόλμη.

Ένα ιδιαίτερο στοιχείο που έχει μελετηθεί είναι ότι η κίνηση ενός παιδιού αποτελεί έναν σημαντικό προστατευτικό παράγοντα στη διατήρηση της εγκεφαλικής λειτουργίας.Αυτές οι παρατηρήσεις επιβεβαιώνουν προηγούμενες μελέτες από Γερμανούςερευνητές(Hollmann,2003Wamser,Leyk2003,κ.α.στην Κολωνία και στο Juelich αντίστοιχα) που επισημαίνουν ότι η σωματική άσκηση βελτιώνει την αιμάτωση του εγκεφάλου και ενισχύει τη σύναψη(μεταγωγή ερεθισμάτων στον εγκέφαλο) και τη νέα δημιουργία νευρώνων.
«Αθλητικές δραστηριότητες προωθούν έτσι την παραγωγή ουσιών που αυξάνουν τη λειτουργία στον εγκέφαλο και οδηγούν σε μία ισορροπία του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Όλες αυτές οι διαδικασίες αυξάνουν την ικανότητα της συγκέντρωσης, βελτιώνουν την αντίληψη και την προσοχή, διευκολύνουν την πρόσληψη του σχολικού μαθησιακού περιεχομένου» επιβεβαιώνουν οι γερμανοί αθλητίατροι.

Με άλλα λόγια ένας μαθητής που συμμετέχει συστηματικά σε σωματικές δραστηριότητες είτε στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος φυσικής αγωγής είτε σε εξωσχολικές δραστηριότητες, παρουσιάζει μεγαλύτερη συγκέντρωση στη μελέτη και έχει γενικότερα πιο ενεργό συμμετοχή στη μαθησιακή διαδικασία ενώ παράλληλα η άσκηση συνδέεται με βελτιωμένη επίδοση και θετικότερη μαθησιακή πορεία στα υπόλοιπα μαθήματα.
Ανακεφαλαιώνοντας, σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αθλητίατροι ενθαρρύνουν τους γονείς να παρακινούν τα παιδιά τους να συμμετέχουν σε ευχάριστες και κατάλληλες σωματικές δραστηριότητες και μορφές άσκησης. Τα συνεχώς επιστημονικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι η συστηματική σωματική δραστηριότητα συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, στην ανάπτυξη σωματικών και κινητικών ικανοτήτων και ευρύτερα στην προαγωγή της υγείας και της ολόπλευρης ανάπτυξης των παιδιών.

Έφη Χρηστάκη-Εκπαιδευτικός Φυσικής Αγωγής του σχολείου μας
Msc.Καθ.ΦυσικήςΑγωγής-Ειδικός Αποκατάστασης