Τα έντομα είναι ζώα ασπόνδυλα που αποτελούν ομοταξία των αρθρόποδων. Το σώμα των εντόμων διαιρείται στο κεφάλι, στον θώρακα, στην κοιλιά. Στο κεφάλι υπάρχουν κεραίες, μάτια και στόμα. Οι κεραίες είναι δύο αλλά το μήκος και το σχήμα τους μπορεί να ποικίλλουν από είδος σε είδος και ενίοτε από το ένα φύλο στο άλλο. Οι κεραίες λειτουργούν ως όργανα αφής και όσφρησης.
Τα μάτια τους είναι συνήθως μεγάλα και αποτελούνται από δεκάδες μικροσκοπικά μάτια, που τους επιτρέπουν να κοιτάζουν προς όλες τις κατευθύνσεις.
Πολλά έντομα χρησιμοποιούν τα δυνατά τους σαγόνια για να κόβουν την τροφή τους. Άλλα έχουν ένα μακρύ μυτερό ρύγχος, σαν ράμφος, για να ρουφάνε το χυμό των φυτών.
Τα περισσότερα έντομα έχουν δύο ζεύγη φτερών, που είναι λεπτά και ημιδιαφανή. Ωφέλιμα έντομα για τη φύση
Η πασχαλίτσα καταβροχθίζει τις μελίγκρες που χαλούν τα λουλούδια και τους λαχανόκηπους.
Η πεταλούδα που βοηθάει στη γονιμοποίηση των λουλουδιών.
Η μέλισσα που βοηθάει τη γονιμοποίηση των λουλουδιών και παράγει μέλι.
Η ψαλίδα που καταβροχθίζει τις μελίγκρες που χαλούν τα λουλούδια.
Ο τζίτζικας που μας διασκεδάζει με το τραγούδι του.
Βλαβερά έντομα
Η ψείρα, ο ψύλλος και το κουνούπι ρουφούν το αίμα ζώων και ανθρώπων τσιμπώντας τους. Ο σκόρος τρώει τα μάλλινα ρούχα και η ακρίδα κατακλύζει τους αγρούς καταβροχθίζοντας όλα τα φυτά.
Παρακολουθούμε το παρακάτω εκπαιδευτικό video .
Ένα εκπαιδευτικό ντοκιμαντέρ εγκεκριμένο απ’ το Υπ. Παιδείας (2009)
Αινίγματα με έντομα
Μικρή -μικρή νοικοκυρά
Μεγάλη πίτα φτιάχνει.
Τί είναι;
(Η μέλισσα)
Ένα μαντρί, παλιό μαντρί,
Χιλιάδες πρόβατα χωράει
Κι αρνιού ποδάρι δε χωράει.
Τί είναι;
(Η μυρμηγκοφωλιά)
Παροιμίες και μεταφορικές εκφράσεις με έντομα
Γυρεύει ψύλλο στ’άχυρα.
Απ’τη μύγα βγάζει ξύγκι.
Θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι.
Όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται.
Του μπήκαν ψύλλοι στ’αυτιά.
Ούτε ψύλλος στον κόρφο του.
Είναι ψείρα στη δουλειά του.
Γλωσσοδέτης για ένα έντομο
Σκουληκομερμηγκότρυπα
Με τα σκουληκομερμηγκόπουλά σου
Βάλε τις μπάρες, τις αμπάρες, τις κλειδαροαμπάρες,
Γιατ’ έρχεται ο κότσυφας, ο μότσυφας
Με τα κοτσυφομοτσυφοπαιδόπουλά του
Να σου φάει τα σκουλήκια, τα μερμήγκια
Τα σκουληκομερμηγκοπαιδόπουλά σου.
Διαβάζουμε στο παιδί το γλωσσοδέτη στην αρχή αργά και μετά πιο γρήγορα ώστε να του προκαλέσουμε το γέλιο. Το ενθαρρύνουμε να το επαναλάβει μαζί μας και μετά όπως μπορεί και μόνο του. (γλωσσική άσκηση).
Συνεχίζουμε με την παρακολούθηση του video με το παραμύθι για τη Λίτσα την Πασχαλίτσα.
Ζητούμε από το παιδί να μας αφηγηθεί την ιστορία με δικά του λογάκια και να μας απαντήσει στις παρακάτω ερωτήσεις κατανόησης κειμένου:
Τί συνέβησε στη μικρή Πασχαλίτσα και άλλαξε συμπεριφορά;
Ήταν η μητέρα της χαρούμενη με αυτή της την αλλαγή;
Το βρίσκεις σωστό να κοροϊδεύει τους φίλους της;
Πόσο άσχημα τους έκανε να αισθάνονται;
Το προτρέπουμε να ζωγραφίσει ότι του έκανε εντύπωση.
Ακούμε το μουσικό κομμάτι ” Το πέταγμα της μέλισσας” του Korsakov και το παιδί μπορεί να χορεύει ελεύθερα αυτοσχεδιάζοντας. Ποιό έντομο ζουζουνίζει;
Μαθαίνω για τη μέλισσα
Η μέλισσα είναι ένα έντομο πολύ χρήσιμο για τον άνθρωπο. Πετάει από λουλούδι σε λουλούδι, μαζεύει γύρη και νέκταρ και μας χαρίζει το γλυκό της μέλι. Όταν η μέλισσα βρει τα λουλούδια που θέλει, αρχίζει να “χορεύει” γύρω από αυτά. Έτσι, ειδοποιεί τις υπόλοιπες μέλισσες να έρθουν και να τη βοηθήσουν.
Οι μέλισσες ζουν πολλές μαζί, οργανωμένες σε οικογένειες μέσα σε κυψέλες.
Η βασίλισσα είναι η αρχηγός της κυψέλης. Είναι θηλυκή μέλισσα, μεγαλύτερη και πιο λεπτή από τις υπόλοιπες μέλισσες. Ζει 4 με 5 χρόνια. Η μοναδική της αποστολή είναι να γεννά αβγά.
Οι εργάτριες είναι οι θηλυκές μέλισσες και είναι οι περισσότερες από τα τρία είδη μελισσών που ζουν στην κυψέλη. Είναι οι πιο μικρές σε μέγεθος από τη βασίλισσα και τους κηφήνες και έχουν στην κοιλιά τους ένα κεντρί. Οι εργάτριες δε γεννούν αβγά, αλλά εργάζονται αδιάκοπα για να φτιάξουν το μέλι.
Οι κηφήνες είναι οι αρσενικές μέλισσες. Είναι χοντροί με πλατιά φτερά και πιο σκούρο χρώμα από τις υπόλοιπες μέλισσες και δεν έχουν κεντρί.
Μαθαίνω για το σπιτάκι της, την κυψέλη
Οι μέλισσες είναι καταπληκτικές τεχνίτριες .Μέσα το σπιτάκι τους που ονομάζεται κυψέλη, εργάζονται ακούραστα. Οι εργάτριες βγάζουν από το σώμα τους κερί και με αυτό φτιάχνουν τις κερήθρες τους. Σχεδιάζουν κανονικά εξάγωνα μέσα στα οποία θα αποθηκεύσουν στη συνέχεια το μέλι τους.
Παρακολουθούμε μαζί με το παιδί το παρακάτω video με συχνές παύσεις για συζήτηση.
Τα στάδια μεταμόρφωσης της μέλισσας
Η μέλισσα πολλαπλασιάζεται με αβγά που γεννά η βασίλισσα.Το αβγό γίνεται προνύμφη, νύμφη και κατόπιν ενήλικη μέλισσα.
Το μέλι ,υγιεινή τροφή
Το μέλι είναι ένα από τα θρεπτικότερα και υγιεινότερα τρόφιμα. Μας δίνει ενέργεια και δύναμη. Το αγαπούν πολύ και οι αρκουδίτσες!
Παραδοσιακό παιχνίδι
Περνά-περνά η μέλισσα
Τα παιδιά διαλέγουν δύο αρχηγούς.
Κάθε αρχηγός διαλέγει μια λέξη που πιστεύει ότι αρέσει περισσότερο στους άλλους.
Στη συνέχεια στέκονται ο ένας απέναντι στον άλλο και τα υπόλοιπα παιδιά σχηματίζουν μία σειρά. Οι δύο αρχηγοί χτυπούν τα χέρια τους ψηλά και ρυθμικά και τα παιδιά περνούν από κάτω ενώ τραγουδούν:
Περνά περνά η μέλισσα
Με τα μελισσόπουλα
Και με τα παιδόπουλα
Ζουμ ζουμ ζουμ
Για να δούμε τι θα πουν
Ακούμε το τραγουδάκι, χορεύουμε , πετάμε σαν μελισσούλες, μαθαίνουμε τον αριθμό 9.
Ο θρύλος της Αγια-Σοφιάς
Πριν από πολλά χρόνια οι χριστιανοί θέλησαν να χτίσουν στην Κωνσταντινούπολη μία εκκλησία που όμοιά της δεν θα υπήρχε τόσο μεγάλη. Ξεκίνησαν λοιπόν να την φτιάχνουν αλλά όταν έφτασαν στην οροφή δεν μπορούσαν να στηρίξουν το πολύ βάρος. Τη λύση στο πρόβλημα την έδωσαν οι μέλισσες και πώς; Ο αρχιμηχανικός της Αγια-Σοφιάς έπιασε στα χέρια του μια κερήθρα και εντυπωσιάστηκε. Ήταν πολύ ελαφριά, ανθεκτική και σήκωνε το μέλι με αρκετό βάρος. Αντέγραψε λοιπόν την κατασκευή της μέλισσας και έφτιαξε τα τούβλα με τρύπες που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα..
Παροιμίες για τη μέλισσα
Αγάλι-αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι
Τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι
Χαρισμένο ξύδι πιο γλυκό απ’ το μέλι
Όλα μέλι γάλα
Η μέλισσα μέσα από την Τέχνη
Αφού δώσουμε χρόνο στο παιδί να παρατηρήσει τους πίνακες ζωγραφικής με θέμα την μέλισσα, το παροτρύνουμε να φτιάξει τον δικό του πίνακα ζωγραφικής για να διακοσμήσει το δωμάτιό του.
Ακούμε και μαθαίνουμε το τραγουδάκι “Η πεταλούδα” του Μ. Θεοδωράκη. Το παιδί μπορεί να χορεύει και να μιμείται το πέταγμα της πεταλούδας.
Η ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ
Κάτι ψήλωσε στ’ αγέρι κάτι λάμπει μες στο φως
Ήλιος να ’ναι ; Να’ ναι αστέρι, για παράξενος ανθός;
Απο ’να λουλουδάκι στ’ άλλο φεύγει και πετά
Και τινάζει στ’ αγεράκι τα φτερά τα χνουδωτά.
Τι χρυσό πεταλουδάκι! Τι βουλίτσες πορφυρές!
Να το πρόφταινα λιγάκι μεσα’κει στις φυλλωσιές.
Γειά σου, πεταλούδα θέλω να μάθω για τη ζωή σου
Η πεταλούδα μεγαλώνει σε τέσσερα στάδια. Στην αρχή είναι αυγό, μετά κάμπια που τρώει όλη τη μέρα. Ύστερα μεταμορφώνεται σε χρυσαλλίδα και μένει στο κουκούλι της για να μεγαλώσει και να γίνει πεταλούδα.
Στο βίντεο του National Geographic που ακολουθεί, μπορείτε να δείτε την πλήρη διαδικασία μεταμόρφωσης, καθώς μια κάμπια μετατρέπεται σε πεταλούδα.
Διαβάζουμε το ποίημα στο παιδί. Κάνουμε ερωτήσεις:
Τί σου άρεσε από αυτά που άκουσες;
Τί σου έκανε εντύπωση;
Για ποιες χώρες είχε πετάξει το χελιδόνι το φθινόπωρο;
Ποια εποχή επιστρέφει στην χώρα μας την Ελλάδα στην φωλίτσα του ξανά;
Με τί φτιάχνει τη φωλίτσα του;
Tί γεννάει;
Γνωρίστε τα χελιδόνια
Είναι όλα τα χελιδόνια ίδια;
ΟΧΙ! Στην Ελλάδα συναντάμε 5 διαφορετικά είδη χελιδονιών:
Τι τρώνε;
Μικρά έντομα όπως κουνούπια και μύγες! Μάλιστα, οι γονείς για να ταΐσουν τα μικρά τους, ετοιμάζουν σβόλους που ο καθένας αποτελείται από περισσότερα από 50 έντομα!
Από που έρχονται;
Τα χελιδόνια διανύουν περίπου 10.000 χλμ για να έρθουν σε μας. Ξεκινούν από την Αφρική (νότια της Σαχάρας) σε μεγάλα σμήνη για να φτάσουν εδώ την άνοιξη;. Το ίδιο μεγάλο ταξίδι
κάνουν και το φθινόπωρο, όταν φεύγουν από την Ελλάδα. Συνολικά δηλαδή μπορεί να ταξιδεψουν περίπου 20.000 χλμ για να έρθουν εδώ και να επιστρέψουν στην Αφρική!
Φωλιές
Τα 4 από τα 5 είδη φτιάχνουν τη φωλιά τους από πηλό (λάσπη) ενώ μόνο το ένα (το οχθοχελίδονο) ανοίγει τρύπες στο έδαφος συνήθως εκεί που υπάρχει νερό. Μαζεύουν μικρά κομμάτια λάσπης από κάποιο κοντινό σημείο και τους μεταφέρουν εκεί που θέλουν να χτίσουν τη φωλιά τους. Χρειάζονται 700 – 1500 σβόλους για την κάθε φωλιά. Το «χτίσιμο» μπορεί να κρατήσει από 3 έως 16 ημέρες!!!
Μα καλά, δεν κουράζονται;!
Το μεγάλο ταξίδι των χελιδονιών διαρκεί αρκετές εβδομάδες. Πριν ξεκινήσουν από την Αφρική, πρέπει να είναι γεμάτα ενέργεια, δηλαδή να έχουν φάει πολλά πλούσια μυγογεύματα! Εξάλλου, ένα τέτοιο ταξίδι απαιτεί αρκετές στάσεις για ξεκούραση, νερό και φαγητό.
Ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με τα χελιδόνια;
Από παλιά οι άνθρωποι είχαν συνδυάσει την άφιξη των χελιδονιών με την άνοιξη. Αυτό και μόνο θα αρκούσε για να καταλάβουμε γιατί τα χελιδόνια είναι τόσο αγαπητά στους ανθρώπους. Δεν είναι όμως μόνο αυτό… Κάντε έναν απλό υπολογισμό: ένα μικρό χελιδόνι σε μια μπουκιά τρωει παραπάνω από 50 κουνούπια και μύγες! Φανταστείτε πόσα έντομα τρωει μια χελιδονοοικογένεια με 3 – 6 μικρά σε μία ολόκληρη ημέρα!!! Τι θα γινόταν αν δεν ερχόντουσαν τα χελιδόνια μια χρονιά;
Παράθυρο στην Εκπαίδευση του Παιδιού Τεύχος Αρ. 26
Παροιμίες για τα παιδιά της Άνοιξης
Για το μήνα Μάρτιο: «Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης»
Για το μήνα Απρίλιο: «Του Απρίλη η βροχή κάθε στάλα και φλουρί»
Για το μήνα Μάιο : « Στον κακορίζικο τον τόπο Μάη μήνα βρέχει»
Το έθιμο της Περπερούνας για τον ερχομό της άνοιξης
Η Περπερούνα ήΠερπερού ανάλογα με το γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής είναι έθιμο για το καλωσόρισμα της άνοιξης. Ένα κοριτσάκι, φτωχό ή ορφανό στολίζεται με λουλούδια και πρασινάδα σαν Περπερούνα( Παπαρούνα)και η παρέα των άλλων κοριτσιών του χωριού κάνει κύκλο γύρω της τραγουδώντας:
Περπερούνα περπατεί,
Περπατεί καμαρωτή
Και το Θεό παρακαλεί
Για να στείλει μια βροχή.
Μια βροχή καλή καλή
Για να ανθίσουν τα λιβάδια,
Να φυτρώσουν τα σιτάρια,
Να μεθύσουν τα αμπελάκια
Να καρπίσουν σταφυλάκια!
Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων- Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2006)
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
Ωφέλιμα έντομα για τη φύση
Η πεταλούδα που βοηθάει στη γονιμοποίηση των λουλουδιών.
Η μέλισσα που βοηθάει τη γονιμοποίηση των λουλουδιών και παράγει μέλι.
Η ψαλίδα που καταβροχθίζει τις μελίγκρες που χαλούν τα λουλούδια.
Ο τζίτζικας που μας διασκεδάζει με το τραγούδι του.
