Υπάρχουν μαθητές που δεν εξετάζονται μόνο στη γνώση.
Εξετάζονται στην αντοχή, στην αδικία, στην προσπάθεια να σταθούν όρθιοι μέσα σε ένα σύστημα που συχνά δεν τους αντιμετωπίζει ισότιμα.
Τα φετινά θέματα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑ.Λ ανέδειξαν, για ακόμη μία φορά, έναν προβληματισμό που εκφράζεται εδώ και χρόνια από μαθητές και εκπαιδευτικούς: την απόσταση ανάμεσα σε όσα διδάσκονται τα παιδιά και σε όσα τελικά καλούνται να διαχειριστούν στις Πανελλαδικές εξετάσεις.
Ζητήματα όπως η απαιτητική ανάλυση γλωσσικών φαινομένων, η πυκνότητα των ερωτημάτων και η αυξημένη ερμηνευτική προσέγγιση δημιούργούν την αίσθηση πως πολλοί μαθητές εξετάστηκαν περισσότερο στην “εξοικείωση” με έναν συγκεκριμένο τύπο απαιτήσεων παρά στην ουσιαστική γνώση.
Οι μαθητές των ΕΠΑΛ δίνουν έναν διπλό αγώνα.
Από τη μία, καλούνται να ανταποκριθούν σε απαιτήσεις που πολλές φορές δε συμβαδίζουν ούτε με την εξεταστέα ύλη, ούτε με τα σχολικά βιβλία, ούτε με τη θεωρία που έπρεπε να διδαχθούν… Από την άλλη, κουβαλούν συχνά αντικειμενικές δυσκολίες: εργασία παράλληλα με το σχολείο, οικονομικές πιέσεις, οικογενειακές υποχρεώσεις, περιορισμένο χρόνο και άνισες εκπαιδευτικές ευκαιρίες.
Κι όμως, συνεχίζουν.
Συνεχίζουν να προσπαθούν, να ξυπνούν νωρίς, να διαβάζουν αργά τη νύχτα, να μετακινούνται καθημερινά, να ελπίζουν.
Και αξίζει να θυμόμαστε πως η εισαγωγή τους στα Α.Ε.Ι. δεν καθορίζεται αποκλειστικά από έναν βαθμό, αλλά μέσα από συγκεκριμένο ποσοστό θέσεων, μια πραγματικότητα που αποδεικνύει ότι οι επιδόσεις δεν μπορούν πάντα να αποτυπώσουν τον πραγματικό κόπο, τις δυνατότητες και τη διαδρομή κάθε παιδιού.
Και όταν τελικά τα καταφέρουν — γιατί αρκετά παιδιά το πετυχαίνουν — αποδεικνύουν συχνά πως είναι ουσιαστικά καλύτερα καταρτισμένα στο αντικείμενό τους.
Τα μαθήματα ειδικότητας των ΕΠΑΛ τους δίνουν πρακτικές γνώσεις, επαφή με το επάγγελμα και τεχνική εξοικείωση, στοιχεία που τους βοηθούν να ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και λιγότερες δυσκολίες στις απαιτήσεις των σπουδών τους και της επαγγελματικής τους πορείας.
Πίσω από κάθε γραπτό υπάρχει ένας άνθρωπος.
Ένα παιδί που πάλεψε. Που ίσως δεν «χώρεσε» στα θέματα, αλλά χωρά στα όνειρά του.
Ας είμαστε πιο προσεκτικοί με την κριτική μας και πιο γενναιόδωροι με την κατανόησή μας.
Γιατί η αξία ενός νέου ανθρώπου δεν μετριέται σε μόρια. Μετριέται στο κουράγιο να αγωνίζεται.
[Φιλόλογος]