Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα OSOS
“Σεισμοί & Ηφαίστεια”
Earthquake and Volcanos
«Δε φοβάμαι το σεισμό, είμαι σεισμοειδικός»
2019-2020
Οι μαθητές/τριες του Γ2 του 5ο ΔΣ Πόλεως Ρόδου υλοποίησαν ένα πρόγραμμα Open Schools for Open Societies – Ένα ανοιχτό σχολείο σε μια ανοιχτή κοινωνία, με τίτλο: “Σεισμοί και Ηφαίστεια: «Δε φοβάμαι το σεισμό, είμαι σεισμοειδικός»”. Οι φυσικές καταστροφές αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα του πλανήτη μας και απαιτείται ενημέρωση και εγρήγορση. Τα παιδιά έρχονται συχνά αντιμέτωπα με το πρόβλημα και δημιουργείται το ερώτημα τι θα έκαναν αν συνέβαινε ένας δυνατός σεισμός στην περιοχή τους.
Βασικός σκοπός του εκπαιδευτικού προγράμματος ήταν η ευαισθητοποίηση, η ενημέρωση και η προετοιμασία των μαθητών για την περίπτωση ενός σεισμού και η γνωριμία τους με τα μέτρα προστασίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από ένα σεισμό. Το πρόγραμμα είχε ως στόχο να βοηθήσει τα παιδιά (α) να γνωρίσουν το φαινόμενο των σεισμών και το φαινόμενο των ηφαιστείων, (β) να αντιμετωπίσουν και να διαχειριστούν τα συναισθήματα τους σχετικά με τους σεισμούς και (γ) να μάθουν τρόπους αποτελεσματικής προστασίας από τους σεισμούς.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ξεκίνησε με ένα ταξίδι στη γνώση γύρω από τους σεισμούς, που περιλαμβάνει τις πρώτες αντιλήψεις των ανθρώπων για τους σεισμούς και ιστορίες από την ελληνική μυθολογία. Ακολούθησαν πληροφορίες για τις σύγχρονες επιστημονικές πληροφορίες για τη δομή της γης, το μηχανισμό που κάνει τη γη να τρέμει και τα πετρώματα του στερεού φλοιού που σπάζουν, τα ρήγματα και τα ηφαίστεια. Στη συνέχεια, το πρόγραμμα επικεντρώθηκε στην προετοιμασία και τα μέτρα πρόληψης και προστασίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από ένα σεισμό. Η γνωριμία με τους σεισμούς, με βιωματικό κυρίως τρόπο, και η εκτέλεση μιας σειράς πειραμάτων εξόπλισε τους μαθητές με ερευνητική διάθεση, απέκτησαν κατάλληλες γνώσεις για τους σεισμούς και τα ηφαίστεια. Επιπλέον, οι μαθητές αντιλήφθηκαν ότι κατά τη διάρκεια ενός σεισμού πρέπει να συμπεριφέρονται ψύχραιμα. Τέλος, το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με την κατασκευή δύο σεισμογράφων: α) Απλός σεισμογράφος από άχρηστα υλικά (από τους μαθητές του Γ2) και β) Σεισμογράφος σε συνεργασία με τους μαθητές των Γ1 και Γ2 τάξεων του σχολείου. Ο πρώτος σεισμογράφος αποτέλεσε κίνητρο για την κατασκευή του δεύτερου.
Λέξεις κλειδιά: Σεισμοί, γεωφυσικό φαινόμενο, ρήγμα, ρίχτερ, σεισμογράφος, ηφαίστεια
Αντικείμενα: Μελέτη περιβάλλοντος, Ιστορία, Μαθηματικά, Φυσική, STEAM
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
• Ο σεισμός ως φυσικό φαινόμενο (γεωλογική εξέλιξη της Γης, κίνηση λιθοσφαιρικών πλακών, κλπ).
• Ενεργά ρήγματα.
• Ηφαιστειακή δράση και σεισμοί.
• Επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον (κατολισθήσεις, ρωγμές, ρευστοποιήσεις, κ.λ.π.).
• Επιπτώσεις στο ανθρωπογενές περιβάλλον (κτήρια, κατασκευές, συγκοινωνίες, δίκτυα επικοινωνίας).
• Μέθοδοι πρόγνωσης των σεισμών.
• Μέτρα προστασίας: πριν το σεισμό, κατά τη διάρκεια και μετά το σεισμό.
• Ανάπτυξη εθελοντισμού για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
ΣΚΟΠΟΙ & ΣΤΟΧΟΙ
Α) Γνωστικός τομέας
Να κατανοήσουν οι μαθητές:
1) Τι είναι σεισμός (αίτια και διαδικασίες γένεσης), τι είναι σεισμική ακολουθία (χωρική και χρονική εξέλιξή της), τα αίτια του φαινομένου, εισαγωγή στις σεισμοτεκτονικές διαδικασίες του ελληνικού χώρου, ποια μέτρα προστασίας πρέπει να λαμβάνονται (πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το σεισμό), και πως επιδρούν αυτά στις ανθρώπινες δραστηριότητες.
2) Τα σεισμικά φαινόμενα που συνέβησαν στο παρελθόν και πως επηρέασαν τον πολιτισμό.
3) Τις επιπτώσεις των σεισμών στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον – εισαγωγή στα μέτρα αντιμετώπισής τους.Β) Συναισθηματικός τομέας
1) Ανάπτυξη σωστής συμπεριφοράς για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
2) Ανάπτυξη εθελοντισμού.Γ) Ψυχοκινητικός τομέας
1) Απόκτηση κώδικα συμπεριφοράς για την αντιμετώπιση της σεισμικής δραστηριότητας.
2) Καλλιέργεια κριτικής σκέψης.
3) Καλλιέργεια ομαδικού πνεύματος.
4) Συμμετοχή σε εθελοντικές ομάδες για υποστήριξη των πληγέντων.
5) Ανάπτυξη πρωτοβουλιών (ενεργοί πολίτες).
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Νιώσε – Φαντάσου – Δημιούργησε – Μοιράσου
• Βιωματική προσέγγιση (εκπαιδευτικές επισκέψεις, παρατηρήσεις, μετρήσεις, δραστηριότητες πεδίου, παιδαγωγικά παιχνίδια).
• Διεπιστημονική θεώρηση.
• Άνοιγμα του Σχολείου στην Κοινωνία.
• Ομαδική εργασία (με βάση τις ανάγκες του προγράμματος και τα ενδιαφέροντα των παιδιών).
Feel- Νιώσε
Οι φυσικές καταστροφές αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα του πλανήτη μας και απαιτείται ενημέρωση και εγρήγορση. Τα παιδιά έρχονται συχνά αντιμέτωπα με το πρόβλημα και δημιουργείται το ερώτημα τι θα έκαναν αν συνέβαινε ένας δυνατός σεισμός στην περιοχή τους.
Η περιοχή μας είναι ιδιαιτέρα σεισμογενής (η Ελλάδα, από άποψη σεισμικότητας, κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη και την έκτη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο), δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι όσο πιο προετοιμασμένοι και ενημερωμένοι είμαστε για θέματα αντισεισμικής προστασίας τόσο αποτελεσματικότερα θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις ενός σεισμού.
Η αφόρμηση για την υλοποίηση του προγράμματος δόθηκε από το μάθημα της Ιστορίας Γ’Δημοτικού σχετικά με την Τιτανομαχία και τον μύθο του Εγκέλαδου. Επίσης, οι μαθητές προβληματίστηκαν από τον πρόσφατο σεισμό μεγέθους 6,1 ρίχτερ στην Αλβανία, καθώς αρκετά παιδιά του σχολείου μας κατάγονται από την Αλβανία.
Πρόκληση ενδιαφέροντος
Αφορμή
Ελληνική μυθολογία: Μυθικό Εγκέλαδο
Ο Εγκέλαδος στην ελληνική μυθολογία φέρεται ως ο αρχηγός των Γιγάντων. Ήταν γιος του Ταρτάρου και της Γης και έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στη Γιγαντομαχία κατά τη διάρκεια της οποίας έχασε τη ζωή του.
Πολλές είναι οι παραλλαγές του μύθου που συνδέονται με το όνομά του.
Σύμφωνα με κάποιες από αυτές, κατά τη Γιγαντομαχία τον Εγκέλαδο τον σκότωσε ο Σειληνός ο ακόλουθος του θεού Διόνυσου, ή τον κατακεραύνωσε ο αντίπαλός του ο Δίας και μετά τον έθαψε ρίχνοντας πάνω του την Όσσα ή την Όθρη.
Ο επικρατέστερος όμως μύθος αναφέρει ότι στη Γιγαντομαχία ο Εγκέλαδος ήταν αντίπαλος της θεάς Αθηνάς, η οποία τον εξουδετέρωσε ρίχνοντας πάνω του τη Σικελία. Από τότε ο Εγκέλαδος προσπαθεί να ελευθερωθεί, προκαλώντας έτσι σεισμούς και εκρήξεις του ηφαιστείου της Αίτνας.
Ο Παυσανίας αναφέρει και άλλη μία εκδοχή, σύμφωνα με την οποία η θεά Αθηνά σκότωσε τον Εγκέλαδο ρίχνοντας επάνω του το τέθριππο άρμα της.
Πηγή: https://www.oasp.gr/node/2074
Δραστηριότητα 1:
Τα παιδιά παρακολουθούν βίντεο από το YouTube σκέφτονται και συζητούν γύρω από τα εξής ερωτήματα:
– Τι είναι αυτό;
– Σου έχει συμβεί ποτέ;
– Πώς αισθάνθηκες;
– Τι έκανες;
Στόχοι: α) Να αναγνωρίσουν τα παιδιά το φαινόμενο του σεισμού, β) να το περιγράψουν και γ) να ανακαλέσουν τις προσωπικές εμπειρίες σεισμού που έχουν. Να αξιολογήσουμε το επίπεδο ενδιαφέροντος των παιδιών ώστε να το ενισχύσουμε, αν χρειαστεί, με τις ανάλογες ενέργειες.
|
Κως: Νεκροί, πανικός και καταστροφή από τον ισχυρό σεισμό
|
Σκηνές από την ώρα ακριβώς που έγινε ο σεισμός
|
Φ.Ε.1. Οι απαντήσεις των παιδιών στο ερώτημα «Τι είναι ο σεισμός; Γιατί γίνονται οι σεισμοί»;
|
|
Τα κύρια ερωτήματα του σχεδίου εργασίας «Σεισμός» όπως προέκυψαν από τους μαθητές:
– Τι είναι o σεισμός;
– Πώς είναι ο σεισμός;
– Πότε και γιατί γίνεται ο σεισμός;
– Πώς αισθάνθηκες;
-Τι κάνουμε σε περίπτωση σεισμού;
|
Πατήστε πάνω στην εικόνα
1η Συνεδρία
Την Τρίτη 10 Δεκεμβρίου 2019, οι μαθητές του Γ1 και Γ2 του 5ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου παρακολούθησαν μια συνεδρία – εξ’ αποστάσεως ενημέρωση από τον κ.Στέλιο Καλλιώρα μέλος του 100mentors (διαδικτυακή πλατφόρμα κοινότητας μεντόρων) της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης ‘The Tipping Point’.
Δόθηκε η ευκαιρία στους μικρούς μας μαθητές να ενημερωθούν από ειδικό σχετικά με τους σεισμούς και τα ηφαίστεια στην τάξη και να θέσουν τα δικά τους ερωτήματα. Ο κος Καλλιώρας απάντησε με σαφήνεια σε όλες τις ερωτήσεις των μαθητών απλοποιώντας την ορολογία της επιστήμης του έτσι ώστε να γίνει κατανοητή από τους μαθητές της Γ’ τάξης του δημοτικού.
(Live session:
https://platform.100mentors.com/dashboard/business/5dc043a6f5f72927f4d36733/sessions/5dd3cbf6213df80219e97dc3)
Η ενημέρωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος OSOS Σεισμοί και Ηφαίστεια:«Δε φοβάμαι το σεισμό, είμαι σεισμοειδικός».
Imagine – Φαντάσου
Α) Τι συμβαίνει στο εσωτερικό της γης
Δραστηριότητα 2: Τομή σε πορτοκάλι.
Παρουσιάζουμε στα παιδιά ένα πορτοκάλι και χαράζουμε μια οριζόντια τομή πάνω σ’αυτό. Ζητάμε από τα παιδιά να μαντέψουν τι θα δουν αν κόψουν το πορτοκάλι στη μέση.
Στόχος: Να καταλάβουν τα παιδιά πώς η γη μπορεί νοερά να χωριστεί σε δύο ίσα μέρη.
Δραστηριότητα: Μελέτη του μοντέλου της γης.
Τα παιδιά φτιάχνουν το μοντέλο της γης από πλαστελίνη και ζωγραφίζουμε στο χαρτί. Συμβουλευτήκαμε το παρακάτω βίντεο:
https://thecraftyclassroom.com/crafts/geology-crafts-for-kids/layers-of-the-earth-craft/Στόχοι: α) Να καταλάβουν τα παιδιά πώς η γη μπορεί νοερά να χωριστεί σε δύο ίσα μέρη
β) να γνωρίσουν τα κυρία στρώματα που αποτελούν το εσωτερικό της γης και να καταλάβουν τη βασική σύσταση και κατάστασή τους.
Πηγή φωτογραφιών: https://tinanantsou.blogspot.com
Η δομή της γης
Α’ Μοντέλο (Στο χαρτί)
Β’ Μοντέλο (Με πλαστελίνη)
Τα παιδιά κατάλαβαν τις έννοιες: στέκομαι πάνω στον πυρήνα, εσωτερικός, εξωτερικός πυρήνας, μανδύας, φλοιός, κ.ά.
Δραστηριότητα: Παρουσίαση της δομής της (πυρήνα, εσωτερικός, εξωτερικός πυρήνας, μανδύας, φλοιός) από τους μαθητές με ένα βρασμένο αυγό.
Β) Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ
Όπως ο φλοιός του πορτοκαλιού δεν επιτρέπει στους χυμούς να διαρρεύσουν, έτσι και ο φλοιός της γης δεν αφήνει τη λάβα “να κάψει τη γη”». Τα παιδιά κατανοούν ότι η καυτή λάβα του μανδύα μπορεί να βρει το δρόμο προς την επιφάνεια της γης.Ερωτήματα:
-Τι είναι οι λιθοσφαιρικές πλάκες;
Φ.Ε.3. Οι απαντήσεις των παιδιών στο ερώτημα «Τι είναι οι λιθοσφαιρικές πλάκες»;
και λίγη περισσότερη γεωλογία . . .
Η
λιθόσφαιρα (το εξωτερικό τμήμα του στερεού φλοιού της Γης) χωρίζεται σε μικρό αριθμό πλακών που “επιπλέουν” και κινούνται ανεξάρτητα πάνω στο μανδύα της γης. Οι πλάκες αυτές ονομάζονται τεκτονικές πλάκες. Αυτές, σύμφωνα με τη θεωρία των λιθοσφαιρικών πλακών, βρίσκονται σε αέναη κίνηση στη διάρκεια του γεωλογικού χρόνου, ένδειξη του ζωντανού χαρακτήρα του πλανήτη. To μεγαλύτερο μέρος της σεισμικής δραστηριότητας της Γης συμβαίνει στα όρια αυτών των πλακών. Η εξωτερική λιθόσφαιρα συντίθεται από δώδεκα περίπου μεγάλες πλάκες και αρκετές μικρότερες. Μέσα στα όρια κάθε πλάκας, τα πετρώματα του γήινου φλοιού κινούνται ως ενιαίο άκαμπτο σώμα με μικρή κάμψη και λίγες ηφαιστειακές ή σεισμικές εκδηλώσεις. Tα όρια των πλακών καθορίζονται από στενές ζώνες, πάνω στις οποίες εκδηλώνεται τo 80% της ηφαιστειακής και σεισμικής δραστηριότητας.
Τα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών διακρίνεται με βάση την κίνησή τους ανά περιοχές σε:
α. συγκλίνοντα, όταν οι γειτονικές λιθοσφαιρικές πλάκες πλησιάζουν η μία την άλλη (οπότε και παράγεται φλοιός),
β. αποκλίνοντα, όταν οι γειτονικές λιθοσφαιρικές πλάκες απομακρύνονται η μία από την άλλη (οπότε και καταστρέφεται φλοιός) και
γ. πλευρικώς ολισθαίνοντα, όταν υπάρχει πλευρική κίνηση μεταξύ των λιθοσφαιρικών πλακών.
Πηγή: https://tinanantsou.blogspot.com/2011/03/blog-post_24.html
Πείραμα 1: Τι είναι οι τεκτονικές πλάκες και ρήγματα
|
Υλικά
1-2 βραστά αυγά
Χρώμα (τέμπερα)
ΝερόΕκτέλεση
Σπάμε το τσόφλι του αυγού και το τοποθετούμε μέσα σε δοχείο με νερό και χρώμα. Το αφήνουμε για 5 λεπτά και στη συνέχεια το βγάζουμε. Παρατηρούμε ότι στο σημείο όπου έχει “σπάσει” το τσόφλι του αυγού το χρώμα είναι πιο έντονο. Ακόμα πιο αισθητό γίνεται αν αφαιρέσουμε το τσόφλι του αυγού. Τα παιδιά κατανόησαν τα ρήγματα στην επιφάνεια της γης.
|
|
|
Εκτέλεση πειράματος
|
Προβολή αντίστοιχου πειράματος
|
Πείραμα 2: Πώς λειτουργούν οι τεκτονικές πλάκες.
Υλικά
2 βιβλία
1 αυτοκινητάκι ή 1 κουτίΕκτέλεση
1. Τοποθετούμε βιβλία το ένα δίπλα στο άλλο.
2. Τοποθετούμε πάνω στα δύο βιβλία ένα αυτοκινητάκι / ένα κουτί. Όταν μετακινούμε τα δύο βιβλία αργά πάνω κάτω το κουτί μετακινείται. Το ίδιο συμβαίνει και με τις τεκτονικές πλάκες της Γης. Όταν μετακινούνται, μετακινούνται και τα σώματα που υπάρχουν πάνω τους. Αν πάνω από τις τεκτονικές πλάκες υπάρχει νερό τότε μετακινούνται τεράστιες ποσότητες νερού και δημιουργείται τσουνάμι.
|
|
Πείραμα 3: Τεκτονικές πλάκες – Πώς λειτουργούν οι τεκτονικές πλάκες;Ερωτήματα πριν το πείραμα:
-Με ποιους τρόπους θα μπορούσαν να κινηθούν οι λιθοσφαιρικές πλάκες του φλοιού της γης;
-Τι θα μπορούσε να συμβεί ανάλογα με την κίνηση;
Υλικά
Μιάμιση φέτα φελιζόλ για κάθε ομάδα (μισή φέτα για κάθε κίνηση που η ομάδα θα δοκιμάσει).
Λεπτό χαρτί σε πράσινο, καφέ ή μπλε χρώμα
Κομμάτια από αυτοκόλλητο του μέτρου (όμοιο με εκείνο που κολλάμε μέσα σε ξύλινα συρτάρια ή με αυτό που «ντύνουμε» τα βιβλία) ή καφέ κολλητική ταινία πακεταρίσματος
Ψαλίδι, ΚόλλαΕκτέλεση
Κόβουμε το φελιζόλ σε 2 κομμάτια (με το χέρι) σαν ρωγμή του φλοιού. Κολλάμε πάνω τους ένα μεγάλο κομμάτι χαρτί το οποίο ενώνει τα κομμάτια ξανά. Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη βάλουμε κόλλα κοντά στο σημείο που ενώνονται τα δύο κομμάτια. Το χαρτί σε αυτό το σημείο πρέπει να είναι χαλαρό και να μην κολλάει πάνω στο φελιζόλ. Κολλάμε μερικά κομμάτια αυτοκόλλητου ή καφέ ταινίας κάτω από κάθε κομμάτι φελιζόλ ώστε να εξασφαλίσουμε την ολισθηρότητά του. Η κατασκευή αυτή αναπαριστά μία λιθοσφαιρική πλάκα η οποία έχει σπάσει και τα δυο της κομμάτια πρόκειται να κινηθούν με έναν από τους τρεις αναμενόμενους τρόπους. Το χαρτί που ενώνει τα κομμάτια θα δείξει το αποτέλεσμα που μπορεί να έχουν οι τρεις αυτοί τρόποι (Σύγκρουση – Απομάκρυνση – Τριβή).
Σύγκρουση
Απομάκρυνση
Τριβή
Πείραμα 4: Πώς δημιουργούνται οι σεισμοί; Πώς λειτουργούν οι τεκτονικές πλάκες.
Υλικά
μαρκαδόρο
Χαρτόνι
Ζάχαρη σε κυβάκιαΕκτέλεση
Τοποθετούμε τη ζάχαρη σε διάφορες μορφές πάω στο χαρτόνι. Οι μαθητές παρατηρούν και καταγράφουν τι συμβαίνει όταν κουνάμε το χαρτόνι (σεισμός) στους κύβους από ζάχαρη (Οι μαθητές εργάζονται σε ομάδες).
Οι μαθητές διαπίστωσαν τις επιπτώσεις ενός σεισμού στα κτίρια, καθώς και το γεγονός ότι ο σεισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο κατά το οποίο δεν αλλάζει η σύσταση ή ιδιότητες των σωμάτων.
Ανακεφαλαίωση – Προβολή βίντεο – Συζήτηση
Τι είναι ο σεισμός; Πώς δημιουργείται;
Γ) Μέτρα προστασίας – Ενημέρωση από Ειδικούς
|
Μέτρα προστασίας
|
Μέτρα προστασίας στο σχολείο
|
Μέτρα προστασίας στο σπίτι
|
Πατήστε πάνω στην εικόνα
Ετοιμότητα και ασφάλεια στο σχολικό περιβάλλον
Την Τετάρτη 16 Οκτωβρίου 2019, οι μαθητές του Γ1 και Γ2 του 5ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου συμμετείχαν σε πρόγραμμα «Ετοιμότητα και ασφάλεια στο σχολικό περιβάλλον» από το Αυτοτελή Γραφείο Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ρόδου.
Στόχος του προγράμματος ήταν οι μαθητές αλλά και οι εκπαιδευτικοί τους, να λάβουν επιπλέον ενημέρωση για θέματα σχετικά με την ετοιμότητα και την ασφάλεια σε περίπτωση κινδύνου που προέρχεται από απροσδόκητες και μη προβλέψιμες καταστάσεις όπως σεισμοί, πυρκαγιές, πλημμύρες, κλπ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τόσο θεωρητικό όσο και βιωματικό μέρος. Την ενημέρωση του 5ου Δημοτικού παρακολούθησαν εκτός από τους μαθητές των δύο τμημάτων της Γ τάξης, ο Πρόεδρος της Α/θιας Σχολικής Επιτροπής του Δήμου Ρόδου κ. Βυρίνης Θανάσης και οι δασκάλες κ. Ελισάβετ Κυρίτση και κ.Ειρήνη-Ανθή Παπαζαχαρίου.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Μείωσης των Φυσικών Καταστροφών (13/10/2019), καθώς και του εκπ/κού προγράμματος OSOS.
Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον προϊστάμενο του αυτοτελούς γραφείου Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ρόδου, κ. Αργύρη Ηλία για την εξαιρετική παρουσίαση.
Άσκηση ΣΕΙΣΜΟΥ ΙΙ – ΣΕΜΙΝAΡΙΟ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ
Καθώς η πρόληψη είναι το σημαντικότερο στάδιο σε κάθε έκφανση των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, στο πλαίσιο της εκπαίδευση των μαθητών μας έναντι επικίνδυνων καταστάσεων όπως ο σεισμός, υλοποιήσαμε έκτακτο σχέδιο σεισμικής άσκησης, το τρίτο συνεχόμενο σε διάστημα 2 μηνών, με ιδιαίτερη επιτυχία. Μαθητές και εκπαιδευτικοί, τηρώντας το ενημερωμένο και επικαιροποιημένο από το Σύλλογο Διδασκόντων σχέδιο-έντυπο του ΟΑΣΠ, απόδειξαν πως η ενημέρωση, η συμμόρφωση με το σχέδιο και η πιστή του εφαρμογή έδειξε πως βελτιώθηκε πάρα πολύ η ετοιμότητα εκπαιδευτικών και μαθητών. Μάλιστα, σε ένα συγκρότημα όπως τα Βενετόκλεια, με 2 μεγάλα δημοτικά και τρία νηπιαγωγεία, με σύνολο παιδιών που υπερβαίνει τα 600, η άσκηση ήταν ιδιαίτερα επιτυχής.Την άσκηση παρακολούθησαν άλλοι εκπαιδευτικοί / διευθυντές σχολικών μονάδων της Ρόδου ενώ εποπτεία ασκήθηκε και από την κ. Κούρου Ασημίνα, Προϊσταμένη του Τμήματος Εκπαίδευσης- Ενημέρωσης του ΟΑΣΠ.
Συγχαρητήρια στα παιδιά και στους εκπαιδευτικούς.
Ακολούθησε σεμινάριο με θέμα “Αντισεισμική προστασία σχολικών μονάδων” στο κλειστό γήπεδο του Κολοσσού, οποίο συμμετείχαν πλήθος διευθυντών σχολικών μονάδων της Ρόδου. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από του ΟΑΣΠ. το Δήμο Ρόδου (δια της σχολικής Επιτροπής και του Προέδρου της κ. Βυρίνη Αθανασίου) και τις Διευθύνσεις Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου.
Ομιλητές ήταν ο κ. Λέκκας Ευθύμιας, ειδικός και διακεκριμένος πανεπιστημιακός, Πρόεδρος του ΟΑΣΠ και η κ. Κούρου Ασημίνα, Προϊσταμένη του Τμήματος Εκπαίδευσης- Ενημέρωσης του ΟΑΣΠ.
Αναφέρθηκαν σε όλα τα ζητήματα τα οποία πρέπει να λάβουν υπόψη τους σε επίπεδο σχεδιασμού και υλοποίησης οι διευθυντές σχολικών μονάδων ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια παιδιών και εκπαιδευτικών.
Ευχαριστούμε θερμά για την τόσο χρήσιμη και εμπεριστατωμένη ενημέρωση.
The Tipping Point
Άνθρωποι – πρότυπα που βρίσκονται είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό (σε περισσότερες από 40 χώρες) δημιουργούν ένα δυναμικό δίκτυο μεντόρων με κέντρο το The Tipping Point και προσφέρουν γνώσεις, εμπειρίες και βιώματα σε μαθητές από όλη την Ελλάδα.Η οργάνωση έχει ως σκοπό να συμβάλλει στη δημιουργία ενημερωμένων και ενσυνείδητων νέων, σε ότι αφορά τις ακαδημαϊκές επιλογές τους και τη μελλοντική επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας και μέσω live ομαδικών συνεδριών ή/και video-απαντήσεων (ασύγχρονα), μαθητές, σε νησιά, σε απομακρυσμένα χωριά της περιφέρειας, σε προάστια των μεγάλων πόλεων, διευρύνουν τους ορίζοντες & τις επιλογές τους, λαμβάνουν απαντήσεις στις ερωτήσεις τους, από ανθρώπους-πρότυπα (μέντορες) σε όλο τον κόσμο – από καλλιεργητές μανιταριών και κτηνοτρόφους του διπλανού χωριού, μέχρι μηχανικούς της NASA και ερευνητές στο CERN – τους οποίους δεν θα μπορούσαν να συναντήσουν διαφορετικά.Εκπρόσωπος: Ματίνα ΓούλαΔημοσίευση στον ηλεκτρονικό τύπο i12:
https://i12.gr/?p=21367
Δ) Το φαινόμενο των ηφαιστείων
Φ.Ε.7. Οι απαντήσεις των παιδιών στο ερώτημα «Τι είναι το ηφαίστειο»;
Δραστηριότητα 4: Προβολή βίντεο
|
Στη συνέχεια προβάλαμε το παρακάτω βίντεο και απαντήθηκαν τα παρακάτω ερωτήματα:
Τι χρώμα έχει η λάβα;
Τι χρώμα παίρνει η λάβα όταν κρυώσει;
Τι συμβαίνει όταν η λάβα βγει από τον κρατήρα;
Τι μπορεί να προκαλέσει η λάβα;
Με ποιους τρόπους προστατεύεται ο άνθρωπος;
|
Δραστηριότητα 5: Μοντέλο ηφαιστείου
|
Πείραμα 5: Μελετώντας τους σεισμούς – Φτιάξε το δικό σου ηφαίστειο
|
Υλικά
Μαγειρική σόδα
Ζεστό νερό
Ξύδι
Αλουμινόχαρτο ή πλαστελίνη
Υγρό για πιάτα
Ένα μπουκάλι πλαστικό
Κόκκινη τέμπερα ή χρώμα ζαχαροπλαστικής
1 μακετόχαρτο
Πετσέτες, χαρτοπετσέτες, ή ένα κομμάτι ύφασμα για να μη λερωθείς
|
|
Εκτέλεση
- Αρχικά γεμίζουμε τα 3/4 του μπουκαλιού με ζεστό νερό
- Προσθέτουμε λίγο υγρό για πιάτα
- και στην συνέχεια μια κουταλιά μαγειρική σόδα
- Όταν είσαστε έτοιμοι για το πείραμα πρόσθεσε μια ποσότητα ξυδιού.
- Παρακολούθησε την αντίδραση
- Μπορείτε να επαναλάβετε το πείραμα όσες φορές θέλετε απλά προσθέστε σόδα και μετά το ξύδι
Στόχοι
- Να έρθει το παιδί σε επαφή με την πειραματική διαδικασία.
- Να κατανοήσει την έννοια της χημικής αντίδρασης εμπειρικά.
- Να διακρίνει τα οξέα και τις βάσεις και πώς αυτά αντιδρούν (όσο αυτό είναι δυνατό για την ηλικία τους)
Εκτέλεση Πειράματος
Συμπέρασμα
Η αντίδραση που πραγματοποιείται κατά την “έκρηξη” του ηφαιστείου μας δεν είναι τίποτε άλλο από την αντίδραση του ξυδιού (οξικό οξύ) με τη μαγειρική σόδα (όξινο ανθρακικό νάτριο ή υδρογονανθρακικό νάτριο ή διττανθρακική σόδα). Η μαγειρική σόδα όταν διαλύεται στο νερό δημιουργεί ένα βασικό διάλυμα (ρΗ>7) . Το ξύδι όμως είναι όξινο λόγω του οξικού οξέως που περιέχει (ρΗ<7) και έτσι τελικά αντιδρούν μεταξύ τους με μια αντίδραση που λέγεται εξουδετέρωση.
Οι φυσαλίδες που δημιουργούνται είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO2 ).Οι φυσαλίδες είναι πιο βαριές από τον αέρα γι’ αυτό το διοξείδιο του άνθρακα συλλέγεται στην επιφάνεια του ποτηριού ή ξεχειλίζει.
Σαπούνι προσθέτουμε έτσι ώστε η τελική υφή της “λάβας” που θα δημιουργηθεί να είναι πιο παχύρευστη και όχι απλά με φυσαλίδες.
Create – Δημιούργησε
Α. Κατασκευή απλού σεισμογράφου από τους μαθητές/τριες του Γ2 του 5ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου
Υλικά
– Μια κούτα παπουτσιών
– 7 βαρίδια των 50 γραμμαρίων
– Πλαστικό ποτήρι
– 1 μαρκαδόρο
– 3 ξύλινα καλαμάκια
– Πλαστελίνη
– Κορδέλα ή σπάγγος
– Χάρτινος κύλινδρος
– Λάστιχο
– Χαρτί Φαξ
– Ταινία διπλής όψεως
Σιλοτέιπ
Οδηγίες κατασκευής σεισμογράφου
- Προσεκτικά κάντε δύο τρύπες στην κορυφή του κουτιού.
- Κάντε μια άλλη τρύπα στο κέντρο του πυθμένα του πλαστικού ή χάρτινου ποτηριού και δύο τρύπες σε κάθε πλευρά της κορυφής του ποτηριού.
- Πιέστε το μαρκαδόρο σας μερικά εκατοστά στην οπή στο κάτω μέρος του ποτηριού μέχρι να σφηνώσει.
- Δέστε από μια κορδέλα στις δύο πλαϊνές οπές του ποτηριού και την άλλη άκρη κάθε κορδέλας στο πάνω μέρος του κουτιού. Το ποτηριού πρέπει να κρέμεται μέσα στο κουτί.
- Τοποθετήστε τα 7 βαρίδια μέσα στο ποτήρι.
- Περάστε τον κύλινδρο ανάμεσα στα ξυλάκια.
- Προσεκτικά κάντε 2 τρύπες σε κάθε πλευρά του κουτιού και στερεώστε τα ξυλάκια με τον κύλινδρο. Πρέπει ο μαρκαδόρος να στηρίζεται στον κύλινδρο. Στις άκρες του κυλίνδρου τοποθετούμε πλαστελίνη χωρίς όμως να εμποδίζει την κίνηση του.
- Κάντε άλλες 2 τρύπες σε κάθε πλευρά του κουτιού μπροστά από τις άλλες 2 του κυλίνδρου σε απόσταση περίπου 1εκ. και τοποθετήστε το λάστιχο
- Τοποθετήστε το χαρτί πάνω στον κύλινδρο.
- Ρυθμίστε τον σεισμογράφο σε μια επίπεδη επιφάνεια (σε θρανίο ή σε τραπέζι). Έχετε ένα άτομο για να κουνήσει απαλά το κουτί – κάνοντας την κίνηση από αριστερά προς δεξιά, για να προσομοιωθεί ένας οριζόντιος σεισμός. Ενώ ο σεισμός συμβαίνει, τραβάει αργά ένα άλλο άτομο την ταινία του χαρτιού μέσω του σεισμογράφου.
- Θα πρέπει αρχικά να καταγράφεται μια ευθεία γραμμή στο χαρτί. Όσο περισσότερο ανακινείτε το κιβώτιο τόσο ευρύτερες θα είναι οι γραμμές.
Β. Κατασκευή σεισμογράφου από τους μαθητές/τριες του Γ1 και Γ2 του 5ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου
- 2η εξ αποστάσεως συνεδρία με τον κ. Καλλιώρα, μέντορα της διαδικτυακής πλατφόρμας κοινότητας μεντόρων 100mentors της Μη Κυβερνητικής οργάνωσης «The Tipping Point» με θέμα «Κατασκευή ενός απλού σεισμογράφου». Ενημέρωση για τη λειτουργία του σεισμογράφου και καθοδήγηση για την κατασκευή στην τάξη ενός απλού σεισμογράφου.
Την Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2020, οι μαθητές του Γ1 και Γ2 του 5ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου παρακολούθησαν δεύτερη συνεδρία – εξ’ αποστάσεως ενημέρωση από τον κ.Στέλιο Καλλιώρα μέλος του 100mentors (διαδικτυακή πλατφόρμα κοινότητας μεντόρων) της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης ‘The Tipping Point’.
Η συνεδρία είχε θέμα “Κατασκευή ενός απλού σεισμογράφου”. Δόθηκε η ευκαιρία στους μικρούς μας μαθητές να ενημερωθούν από τον ειδικό κ. Καλλιώρα Στέλιο σχετικά με τους σεισμούς και τους σεισμογράφους και να θέσουν τα δικά τους ερωτήματα. Ο κος Καλλιώρας απάντησε με σαφήνεια σε όλες τις ερωτήσεις των μαθητών απλοποιώντας την ορολογία της επιστήμης του έτσι ώστε να γίνει κατανοητή από τους μαθητές της Γ’ τάξης του δημοτικού. Τέλος, ο κος Καλλιώρας μας καθοδήγησε για την κατασκευή ενός σεισμογράφου στην τάξη και την τελειοποίησή του.Ερωτήματα:
- Ποιος ανακάλυψε τον σεισμογράφο και πότε;
- Πριν τον σεισμογράφο μπορούσαν να μετρήσουν την ένταση ενός σεισμού;
- Πώς οι επιστήμονες εντοπίζουν το επίκεντρο ενός σεισμού;
- Μέχρι πόσα χιλιόμετρα μακριά έχει τη δυνατότητα ένας σεισμογράφος να καταγράψει σεισμούς;
- Στην Ελλάδα σε ποιες πόλεις υπάρχουν σεισμογράφοι;
- Γονείς των μαθητών μας προμήθευσαν τα υλικά που απαιτούνταν για την κατασκευή του σεισμογράφου και η εκπαιδευτικός κα. Σταυρούλα Ζαράρη μας βοήθησε στην κατασκευή του.
- Συγκεκριμένα χρειαστήκαμε:
1 πλαστικό σωλήνα μήκους 40 εκ.
2 “ “ “ 27 εκ.
4 “ “ “ 20 εκ.
2 “ “ “ 12 εκ.
1 “ “ “ 32 εκ.
1 “ “ “ 11 εκ.
1 “ “ “ 13,5 εκ.
1 “ “ “ 5 εκ.
Όλοι οι σωλήνες έχουν διάμετρο 3 εκ.
-3 Τ-συνδέσμους, 9 γωνίες και 9 μούφες για τη σύνδεση των σωλήνων μεταξύ τους
– 1 μεγάλο πλαστικό σωλήνα μήκους 19 εκ. και με διάμετρο 11 εκ.
– 2 πλαστικά καπάκια ίσης διαμέτρου με τον σωλήνα
– 10 μικρά βαρίδια των 50 γρ.
- Τα βήματα που ακολουθήσαμε για την κατασκευή του σεισμογράφου ήταν τα εξής:
– Συναρμολογήσαμε τους σωλήνες και κατασκευάσαμε τη βάση του σεισμογράφου.
Χρησιμοποιήσαμε τα δύο πλαστικά καπάκια για να κλείσουμε τον μεγάλο σωλήνα από τις δυο πλευρές του. Αφού κάναμε τρύπες στο κέντρο καπακιών, τα κολλήσαμε στις δύο βάσεις του κυλίνδρου.
– Για να ενώσουμε τον κύλινδρο με την κατασκευή της βάσης χρησιμοποιήσαμε ένα χοντρό σύρμα, το οποίο περάσαμε από τις τρύπες που είχαμε ανοίξει στο κέντρο των δύο πλαστικών καπακιών.
– Κολλήσαμε τα βαρίδια μεταξύ τους βάζοντας ανάμεσά τους έναν μαρκαδόρο.
– Κρεμάσαμε την κατασκευή με τα βαρίδια στο πάνω μέρος της βάσης και τη στερεώσαμε με τρόπο ώστε ο μαρκαδόρος να ακουμπάει ελαφρώς τον κύλινδρο.
– Τα βαρίδια σταθεροποιήθηκαν μέσα σε μια πλαστική κορδέλα, ώστε να κινούνται μόνο σε έναν άξονα, ο οποίος είναι κατά μήκος της οριζόντιας γραμμής στην πάνω μεριά του κυλίνδρου.
– Για να γυρίζει αργά ο κύλινδρος προσθέσαμε στην κατασκευή έναν μικρό κινητήρα.
– Για να μειώσουμε τη φυσική παλινδρομική κίνηση των βαριδίων προσθέσαμε στην αρχική βάση μια άλλη μικρότερη κατασκευή από πλαστικούς σωλήνες (2Χ5 εκ. και 2Χ20 εκ.) κοντά στον κύλινδρο, αλλά χωρίς να τον αγγίζουν.
– Από τους βραχίονες αυτής της κατασκευής περάσαμε λαστιχάκια, τα οποία ενώσαμε με τον μαρκαδόρο που βρίσκονταν ανάμεσα στα βαρίδια, ώστε να ελέγχεται καλύτερα η κίνηση του μαρκαδόρου.
- Κατά τη δοκιμή διαπιστώσαμε ότι ο σεισμογράφος λειτουργούσε και ότι η κατασκευή του ανταποκρίνονταν στους στόχους που είχαμε θέσει.
Share – Μοιράσου
Η διάχυση του προγράμματος έγινε με:
Στα σχέδιά μας είναι η παρουσίαση του σεισμογράφου σε μαθητές του σχολείου μας, καθώς και του συστεγαζόμενου σχολείου.
Γωνιά STEM στην Γ2 τάξη
Στο πλαίσιο του εθελοντικού προγράμματος “Νοιάζομαι και Δρω”, οι μαθητές/τριες των τμημάτων Α1,Α2, Β1, Β2, Γ1, Γ2, Στ2, ΤΕ και ΤΥ του 5ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου με τους εκπαιδευτικούς Μαριάνθη Σαββίγκου, Ελισάβετ Κυρίτση, Ειρήνη-Ανθή Παπαζαχαρίου, Τριμπόνια Μαρία, Τσεχερίδη Δαυίδ, Σταυρούλα Ζαράρη, Στεφανίδη Γιάννη και Μιχάλη Ράπτη, συγκέντρωσαν ξηρά τροφή, με στόχο να συνδράμουν στη σίτιση των αδέσποτων ζώων που φιλοξενούνται στο Δημοτικό Κυνοκομείο Ρόδου, στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.
Το 5ο ΔΣ Πόλεως Ρόδου συμμετέχει φέτος για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά στο Καινοτόμο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Νοιάζομαι και Δρω, στο οποίο συμμετέχουν οι μαθητές/τριες των τμημάτων Β2, Γ1, Γ2, Στ2, ΤΕ και ΤΥ με τους εκπαιδευτικούς Μαριάνθη Σαββίγκου, Ελισάβετ Κυρίτση, Ειρήνη-Ανθή Παπαζαχαρίου, Τριμπόνια Μαρία, Τσεχερίδη Δαυίδ, Σταυρούλα Ζαράρη, Στεφανίδη Γιάννη και Μιχάλη Ράπτη. Σκοπός του προγράμματος είναι η καλλιέργεια του εθελοντισμού, της αλληλεγγύης, καθώς και η ενίσχυση της ενεργού πολιτειότητας στους μαθητές.
