Η βία στις μέρες μας αποτελεί ένα έντονο κοινωνικό φαινόμενο που μαστίζει την ολόκληρη την ανθρωπότητα. Αναφέρεται στις πράξεις επιθετικότητας και κατάχρησης που προκαλεί ή σκοπεύει να προκαλέσει τον τραυματισμό προσώπων , ζώων ή και περιουσίας. Δυστυχώς, συχνά γινόμαστε μάρτυρες σκηνών βίας χωρίς να το θέλουμε με θύματα ανθρώπους διαφόρων ηλικιών, εθνοτήτων, φύλων και φυλών.
Το σχολείο, ως μικρογραφία της κοινωνίας, συχνά ανακλά βίαιες συμπεριφορές με θύτες ή θύματα μικρά παιδιά αλλά και νεαρά άτομα.
Συχνά χρησιμοποιείται ο όρος ” εκφοβισμός και βία στο σχολείο” για να περιγράψει μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη , απρόκλητη , συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά. Σκοπός αυτής της συμπεριφοράς είναι ενίοτε η επιβολή , η καταδυνάστευση και η πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από τους ίδιους τους συμμαθητές τους ,εντός και εκτός σχολείου .
Στο πλαίσιο της πρόληψης βίαιων ενεργειών στο σχολικό χώρο, το Υπουργείο Παιδείας έχει καθιερώσει την 6η Μαρτίου ως Πανελλήνια Ημέρα κατά του σχολικού εκφοβισμού( school bullying).
Σε όλα τα σχολεία της χώρας μας πραγματοποιούνται εκδηλώσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα με σκοπό την ενημέρωση και την πρόληψη.
Στο σχολείο μας έγιναν ποικίλες δράσεις. Μάλιστα κάποιες ξεκίνησαν και από τους “λιλιπούτειους” μαθητές της πρώτης και της δευτέρας τάξης!
Οι εκπαιδευτικοί επεδίωξαν να προβληματίσουν και να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές τους.
Αρχικά, οι δασκάλες έκαναν ερωτήσεις για να προκαλέσουν το ενδιαφέρον των μαθητών, φέρνοντας ως παράδειγμα περιστατικά εκφοβισμού που έχουν συμβεί μεταξύ των μαθητών.
Στη συνέχεια, τους παρουσίασαν το παραμύθι: <<Μόνα η χελώνα, η Μόνα σε καινούριο σχολείο>>, ενώ παράλληλα έκαναν διευκρινιστικές ερωτήσεις. Επιπλέον, προβλήθηκε ένα βιντεάκι με τίτλο <<Σχολική βία, το παιχνίδι με τα μήλα>>, το οποίο παρουσιάζει την ιστορία δύο μήλων. Τα δύο μήλα εξωτερικά φαίνονται ίδια. Κάθε μήλο όμως έχει διαφορετική ιστορία και έχει βιώσει αντίθετες καταστάσεις. Το ένα το κακομεταχειρίζονταν και το κακοποιούσαν ενώ το άλλο το φρόντιζαν και το επαινούσαν. Στο τέλος, άνοιξαν τα δύο μήλα για να δουν πως τα επηρέασαν οι παραπάνω συνθήκες. Αυτό που διαπίστωσαν ήταν ότι το κακοποιημένο και εκφοβισμένο μήλο ήταν εσωτερικά χαλασμένο αν και εξωτερικά έδειχνε ίδιο με το άλλο μήλο. Κατά τη διάρκεια του βίντεο, οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποίησαν την τεχνική των ερωταποκρίσεων για να διαπιστώσουν το επίπεδο κατανόησης των μαθητών.
Στο τέλος, οι μαθητές ζωγράφισαν σημαιάκια που σκοπό έχουν να ενδυναμώσουν την έννοια της φιλίας και να απορρίψουν κάθε μορφή εκφοβισμού και τα κόλλησαν στο τοίχο της τάξης τους, ενώ ταυτόχρονα φώναξαν αντίστοιχα συνθήματα. Για να ακούσετε το σύνθημα της Α1 τάξης, κάντε κλικ στην παρακάτω εικόνα.
Στη Β΄τάξη όλα ξεκίνησαν με μία εισαγωγική συζήτηση με τους μαθητές/τριες. Μέσα από ερωτοαπαντήσεις τα παιδιά κατάφεραν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους για την βία στο σχολείο. Στη συνέχεια, ανέφεραν παραδείγματα και στο τέλος να εξέφρασαν τις απόψεις τους για το φαινόμενο.
Μία επιπλέον δράση ήταν η προβολή του βίντεο:
Το Αόρατο Αγόρι – Παιδικό Παραμύθι – Ελληνική Αφήγηση & Υπότιτλοι – YouTube
Οι μαθητές παρακολούθησαν το παραμύθι και κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας διατύπωσαν τα ερωτήματά τους και τις απόψεις τους. Στο τέλος, τα παιδιά σε ομάδες εικονογράφησαν σκηνές από το παραμύθι που τους έκαναν περισσότερο εντύπωση.
Μια ακόμη δράση ήταν η δημιουργία μιας αφίσας με θέμα το σεβασμό στη διαφορετικότητα. Για την ακρίβεια, τα παιδιά διάβασαν και παρακολούθησαν ένα σχετικό βίντεο με το παραμύθι, «Ένα γουρούνι διαφορετικό» του Νίκου Συμεωνίδη. Το παραμύθι πραγματεύεται την ανοχή και το σεβασμό στη διαφορετικότητα. Κατόπιν συζήτησης και πραγματολογικής ανάλυσης του παραμυθιού, τα παιδιά έπρεπε να ζωγραφίσουν στο τετράδιο γραφής τους ένα γουρούνι διαφορετικό, ένα παιδί διαφορετικό και τον εαυτό τους. Ύστερα, έπρεπε να συνοδεύσουν τη ζωγραφιά τους με ένα μήνυμα αγάπης είτε προς το διαφορετικό γουρούνι είτε προς το διαφορετικό παιδί . Στο τέλος, αυτό που έγραψαν και ζωγράφισαν θύμιζε ένα κόμικ.
Στη συνέχεια, η δασκάλα της τάξης διόρθωσε τα μηνύματα αγάπης τους και τα φωτογράφισε. Οι φωτογραφίες κόπηκαν και κολλήθηκαν σε σχήμα γουρουνιού. Έτσι, οι μαθητές γέμισαν το διαφορετικό γουρούνι του παραμυθιού με αγάπη και συμπόνια για το ίδιο, αντί για φόβο και θλίψη που το είχαν κυριεύσει μέσα στο παραμύθι. Επιπλέον, το διαφορετικό γουρούνι γέμισε και με μηνύματα αγάπης και συμπόνιας και για το διαφορετικό παιδί. Ήταν πλέον ένα γουρούνι διαφορετικό και ένα παιδί διαφορετικό, αλλά και τα δύο αποδεκτά από όλες και όλους.
Οι μαθητές των μεσαίων τάξεων παρακολούθησαν διάφορα βίντεο, διάβασαν βιβλία ,όπως : “Τα χέρια δε χτυπάνε, τα χέρια αγαπάνε” και εκφράστηκαν καλλιτεχνικά.
Συζήτησαν για το πώς αντιλαμβάνονται το θέμα, τι εμπειρίες έχουν, πώς το αντιμετωπίζουν και τι προτείνουν για την εξάλειψή του. Ακολούθησε η επιλογή και η αποτύπωση με τις λέξεις <<κλειδιά>> του θέματος με χρώματα πάνω σε χαρτί.
Η δράση ολοκληρώθηκε με την κατασκευή χαρταετού και την επικόλληση των μηνυμάτων κατά της σχολικής βίας.
Τέλος, υποσχέθηκαν πως: “ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΘΑ ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΤΗ ΒΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ”
Για να ακούσετε το σύνθημα της Δ1 τάξης, κάντε κλικ στην παρακάτω εικόνα.
Τα μεγαλύτερα παιδιά της πέμπτης τάξης καθώς αντιλαμβάνονται πως το σχολείο είναι ένας μικρός κόσμος που, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, συμβαίνουν πολλά όμορφα και θαυμαστά πράγματα αλλά, δυστυχώς, και κάποια άσχημα· όπως και ο σχολικός εκφοβισμός , μελέτησαν τι σημαίνει σχολικός εκφοβισμός: https://www.youtube.com/watch?v=0JWyXmBAYTY&t=77s
- Εντόπισαν τις μορφές του σχολικού εκφοβισμού:
- Άμεσος–Σωματικός εκφοβισμός
- Άμεσος–Λεκτικός εκφοβισμός
- Κοινωνικός εκφοβισμός
- Ρατσιστικός εκφοβισμός
- Σεξουαλικός εκφοβισμός
- Ηλεκτρονικός εκφοβισμός
- Ξεχώρισαν τον εκφοβισμό από το πείραγμα αλλά και συνειδητοποίησαν τι μπορεί να κάνει το παιδί που δέχεται σχολικό εκφοβισμό
- https://xromatistitaxi.blogspot.com/2023/02/blog-post_48.html.
- Ανέφεραν παραδείγματα και προσωπικές εμπειρίες .
Τέλος, έδωσαν απαντήσεις σε Φύλλα εργασίας .
Συγκεκριμένα :
α) Δραστηριότητα γραφής και αναγνώρισης των συναισθημάτων για το τρίπτυχο “Θύμα-Παρατηρητής-Θύτης”.
β) Δραστηριότητα δημιουργία αφίσας κατά του σχολικού εκφοβισμού
Τέλος, στο ίδιο πλαίσιο συμμετείχαν και οι μαθητές από το Τμήμα Ένταξης του σχολείου μας που παρακολούθησαν μια ταινία μικρού μήκους με κεντρικό άξονα το δίπολο: «Εχθρός ή φίλος;»
Τα παιδιά ήταν πολύ συγκεντρωμένα και έδειξαν να απολαμβάνουν την ταινία. Μετά το τέλος της προβολής, πέρασαν στο δημιουργικό κομμάτι και συνεργατικά επιδόθηκαν στην αποτύπωση σε χαρτί με χρώμα, των εικόνων που τους έκαναν εντύπωση και που έδειξαν να μίλησαν στις καρδιές τους.
Μετά από μια μικρή συζήτηση με οδηγό το τι τους εντυπωσίασε περισσότερο και γιατί, ανήρτησαν τις δημιουργίες μας στον πίνακα ανακοινώσεων και έκθεσης έργων ή σκέψεων του ΤΕ.
Όλοι μαζί μικροί και μεγάλοι μαθητές και εκπαιδευτικοί συμφωνήσαμε ότι: όταν δεχόμαστε εμείς ή κάποιος που γνωρίζουμε bullying τότε, πρέπει να το αναφέρουμε σε κάποιον που ξέρουμε κι εμπιστευόμαστε.
Συνεργάστηκαν οι εκπαιδευτικοί:
Αγγελής Δημήτρης, Αναγνωστοπούλου Λίνα, Βλάχου Δήμητρα , Ζαννετούλης Κώστας , Καρβούνη Ευαγγελία , Καρφή Ουρανία , Μπαργιάμη Ιωάννα, Στάτη Φωτεινή , Ταράλλη Ευδοκία , Τριανταφύλλου Δέσποινα, Τριμπόνια Μαίρη , Χρήστου Αρχοντία
Η συλλογή και ο σχολιασμός του υλικού έγινε από τις υπεύθυνες εκπαιδευτικούς της επιτροπής του σχολείου κατά της σχολικής βίας: Καρβούνη Ευαγγελία ,Τριανταφύλλου Δέσποινα, Τριμπόνια Μαίρη
