Καλλιεργώντας την αυτοπεποίθηση στα παιδιά

Τι είναι η αυτοπεποίθηση;
Η αυτοπεποίθηση είναι συνώνυμη με την αυτοεκτίμηση, δηλαδή το πόσο πιστεύω ότι αξίζω.
Αυτό είναι κάτι που διαφοροποιείται μέσα στο χρόνο και χτίζεται από τη νηπιακή ηλικία μέχρι
και την ενηλικίωση. Η αυτοπεποίθηση μπορεί επίσης να οριστεί και ως το συναίσθημα του
να νιώθει κάποιος ικανός ή αγαπητός. Ένα παιδί που νιώθει υπερήφανο για κάποιο
κατόρθωμα, αλλά δεν αισθάνεται αγαπητό, μπορεί να αποκτήσει χαμηλή αυτοπεποίθηση. Το
ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση ενός παιδιού που μπορεί να νιώθει αγαπητό, αλλά δεν
έχει εμπιστοσύνη στις ικανότητές του. Η υγιής αυτοπεποίθηση προκύπτει από την ισορροπία
των δύο. Τα θεμέλια της αυτοπεποίθησης χτίζονται από πολύ νωρίς στη ζωή του ανθρώπου.
Η επιτυχία που ακολουθεί μια προσπάθεια και η επιμονή ξεκινούν από τη νηπιακή ηλικία.
Έτσι, όταν ο άνθρωπος φτάσει στην ενηλικίωση είναι πολύ πιο δύσκολο να αλλάξει αυτές τις
πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό η αυτοπεποίθηση να
καλλιεργείται από νωρίς. Καθώς τα παιδιά προσπαθούν, αποτυγχάνουν, ξαναπροσπαθούν
και πετυχαίνουν, συνειδητοποιούν τις δυνατότητές τους. Την ίδια στιγμή δημιουργούν μια
αυτό-εικόνα βασιζόμενη στην ποιότητα της αλληλεπίδρασης με τους άλλους, γι’ αυτό και η
γονεϊκή εμπλοκή είναι καθοριστική στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας. Οι γονείς και οι
εκπαιδευτικοί μπορούν να προάγουν την υγιή αυτοπεποίθηση μέσα από την ενθάρρυνση και
τη διασκέδαση σε πολλούς τομείς. Για παράδειγμα, αποφεύγοντας να εστιάζουν σε ένα
συγκεκριμένο τομέα, όπως στη βαθμολογία στο σχολείο.
Χαρακτηριστικά υγιούς και μη υγιούς αυτοπεποίθησης
Όπως προαναφέρθηκε, η αυτοπεποίθηση ενός παιδιού παρουσιάζει διακυμάνσεις καθώς
αυτό αναπτύσσεται. Οι αλλαγές αυτές, τροφοδοτούνται από τις εμπειρίες και τις αντιλήψεις
των παιδιών. Τα παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση δυσκολεύονται να δοκιμάσουν νέα
πράγματα, δεν αντέχουν τις απογοητεύσεις, τα παρατάνε εύκολα και περιμένουν βοήθεια
από τους άλλους. Επίσης, συχνά εκφράζονται αρνητικά για τον εαυτό τους, με φράσεις
όπως «είμαι χαζός», «δεν θα μάθω ποτέ να το κάνω αυτό σωστά» ή «τι σημασία έχει; Αφού
κανείς δε νοιάζεται για μένα». Αντιμετωπίζουν τις παροδικές δυσκολίες σαν μόνιμες,
δραματοποιούν καταστάσεις και είναι απαισιόδοξα. Τα στοιχεία αυτά, αποτελούν
παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωση στρες και ψυχικών διαταραχών. Αντίθετα, τα παιδιά
με αυτοπεποίθηση απολαμβάνουν την αλληλεπίδραση με τους άλλους, είναι
ευπροσάρμοστα σε διαφορετικά περιβάλλοντα και ανταποκρίνονται εξίσου καλά σε ομαδικές
και ατομικές δραστηριότητες. Όταν εμφανίζονται δυσκολίες προσπαθούν να τις
αντιμετωπίσουν, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά τους, χωρίς να υποτιμούν τον εαυτό τους ή
τους άλλους. Για παράδειγμα, αντί της φράσης «είμαι χαζός», ένα παιδί με υγιή
αυτοπεποίθηση θα έλεγε «δεν το καταλαβαίνω αυτό». Γνωρίζουν τα δυνατά σημεία και τις
αδυναμίες τους και είναι αισιόδοξα.
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς
Παρακάτω προτείνονται ορισμένοι τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν τον γονιό, στην
προσπάθειά του να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση του παιδιού του. Προσέξτε τι λετε. Τα
παιδιά είναι πολύ ευαίσθητα στα λόγια των άλλων. Θυμηθείτε να τα επαινείτε όχι μόνο για τις
επιτυχίες τους, αλλά και για την προσπάθεια που καταβάλλουν. Είναι σημαντικό να είστε
ειλικρινείς και συγκεκριμένοι. Για παράδειγμα, αντί να πείτε «δεν πειράζει, θα τα καταφέρεις
την επόμενη φορά» είναι καλύτερο να πείτε «δεν τα κατάφερες, αλλά είμαι περήφανος για
την προσπάθειά σου». Επιβραβεύστε την προσπάθεια αντί για το αποτέλεσμα. Ένα παιδί
δεν είναι εξίσου ικανό σε διαφορετικά πράγματα. Η βοήθεια στις απογοητεύσεις το
διευκολύνει να κατανοήσει πού υπερτερεί και πού είναι λιγότερο ικανό. Χρησιμοποιώντας το
χιούμορ και την τρυφερότητα, ο γονιός μπορεί να το βοηθήσει να μάθει να αγαπά και να
εκτιμά τη μοναδικότητά του. Γίνετε θετικά πρότυπα. Αν εσείς οι ίδιοι είστε απαισιόδοξοι,
αυστηροί με τον εαυτό σας και θέτετε μη ρεαλιστικά κριτήρια για τις ικανότητες και τα όριά
σας, τα παιδιά πιθανότατα θα καταλήξουν να σας μιμηθούν. Φροντίστε τη δική σας
αυτοπεποίθηση, ώστε να γίνετε θετικό πρότυπο για τα παιδιά σας.
Αναγνωρίστε και επανακαθορίστε λανθασμένες αντιλήψεις. Είναι σημαντικό οι γονείς να
αναγνωρίζουν τις παράλογες πεποιθήσεις των παιδιών για την αυτό- εικόνα τους, τις
ικανότητές τους ή οτιδήποτε άλλο. Η παροχή υποστήριξης στα παιδιά ώστε να θέτουν
ρεαλιστικούς στόχους και να κάνουν δίκαιη αυτό-αξιολόγηση, οδηγεί στην ανάπτυξη μιας
υγιούς αυτό-εικόνας. Πολλές φορές, υπάρχει ο κίνδυνος, να επαληθευτούν αυτές οι
λανθασμένες αντιλήψεις. Για παράδειγμα, μπορεί ένα παιδί που είναι γενικά καλός μαθητής
αλλά δυσκολεύεται στα μαθηματικά, να αναφέρει «δεν τα καταφέρνω στα μαθηματικά, είμαι
κακός μαθητής». Αυτή η λανθασμένη γενίκευση για τον εαυτό και τις ικανότητές του, μπορεί
να οδηγήσει σε μελλοντική αποτυχία. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να ενθαρρύνετε τα
παιδιά να βλέπουν τα πράγματα με αντικειμενικότητα, χρησιμοποιώντας φράσεις όπως,
«είσαι καλός μαθητής και τα πας περίφημα στο σχολείο. Τα μαθηματικά είναι ένα μάθημα για
το οποίο χρειάζεται να αφιερώσεις περισσότερο χρόνο και θα δουλέψουμε μαζί πάνω σ’
αυτό».
Να είστε αυθόρμητοι και υποστηρικτικοί. Να αγκαλιάζετε τα παιδιά και να τους λέτε πόσο
περήφανοι είστε για τις προσπάθειες που καταβάλλουν. Η αγάπη σας ενισχύει πολύ την
αυτοπεποίθηση των παιδιών. Μπορείτε ακόμα και να τους αφήνετε σημειώματα για το πόσο
υπέροχα είναι! Ο έπαινος θα πρέπει να είναι ειλικρινής και να παρέχεται συχνά στα παιδιά.
Από την άλλη, όταν οι γονείς επαινούν υπερβολικά τα παιδιά τους, είναι πιθανό αυτά να
αναπτύξουν μια εικόνα για τον εαυτό τους η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα
και να οδηγηθούν στην απομόνωση.
Δώστε θετική και σαφή ανατροφοδότηση. Σχόλια του τύπου «είσαι πάντα σε ένταση» κάνουν
τα παιδιά να αισθάνονται ότι δεν έχουν κανένα έλεγχο στις αντιδράσεις τους. Αντίθετα,
λέγοντας «βλέπω ότι είσαι εκνευρισμένος, αλλά θα ήταν καλύτερο αν μιλούσες αντί να
φωνάζεις και να χτυπάς», βοηθάμε το παιδί να κατανοήσει τα συναισθήματά του και να
σκεφτεί, τι θα ήταν καλύτερο να κάνει, την επόμενη φορά που θα έρθει αντιμέτωπο με κάτι
παρόμοιο.
Δημιουργήστε ένα ασφαλές, στοργικό οικογενειακό περιβάλλον. Τα παιδιά που δεν
αισθάνονται ασφαλή ή κακοποιούνται στο σπίτι έχουν το μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν
χαμηλή αυτοπεποίθηση. Ένα παιδί που εκτίθεται συχνά σε καυγάδες, νιώθει ότι δεν έχει
κανέναν έλεγχο στο περιβάλλον, με αποτέλεσμα να αισθάνεται αβοήθητο και να αυξηθούν
σημαντικά οι πιθανότητες να αναπτύξει χαμηλή αυτοπεποίθηση ή και κατάθλιψη. Επίσης, θα
πρέπει να είμαστε προσεκτικοί για σημάδια κακοποίησης από άλλους στο σχολείο, ή
προβλήματα με τους συμμαθητές, αλλά και άλλους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν
το παιδί, και να το ενθαρρύνουμε να συζητάει όποιο πρόβλημα έχει.
Προωθήστε τη συμμετοχή των παιδιών σε δημιουργικές δραστηριότητες. Οι δραστηριότητες
που προάγουν τη συνεργατικότητα αντί για την ανταγωνιστικότητα είναι πολύ χρήσιμες στην
ενίσχυση της αυτοπεποίθησης. Για να υποστηρίξουμε και να προάγουμε την υγιή
αυτοπεποίθηση, είναι σημαντικό να κάνουμε αυτά που πρέπει, χωρίς να υπερβάλλουμε,
αλλά ούτε και να κάνουμε λιγότερα από όσα χρειάζεται. Επίσης, πρέπει να φροντίζουμε
ώστε το παιδί να μην νιώθει ότι αν σε κάτι είναι μέτριο, αυτό είναι το ίδιο με το να μην είναι
καλό ή ιδιαίτερο.
Αναζητώντας επαγγελματική βοήθεια
Αν υποπτεύεστε ότι το παιδί σας έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση, μη διστάσετε να ζητήσετε
βοήθεια από έναν ειδικό. Οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων διαθέτουν μια
σειρά στρατηγικών αντιμετώπισης τέτοιων περιπτώσεων, οι οποίες είναι πολύ βοηθητικές
και αποτελεσματικές. Η ψυχοθεραπεία βοηθά στη ρεαλιστική αντιμετώπιση της
πραγματικότητας, στην επίλυση προβλημάτων και στην έκφραση των συναισθημάτων που
είναι καθοριστικά για τη θετική αυτοεκτίμηση. Η ευθύνη και η εκτίμηση για αυτό που
πραγματικά είμαστε, είναι σημάδι υγείας και το καλύτερο δώρο που μπορούν να δώσουν οι
γονείς στα παιδία τους.

Πρωτότυπο άρθρο: “Developing Your Child’s Self Esteem”, Copyright© 1995 to 2013 The Nemours
Foundation/KidsHealth®. All rights reserved. Το πρωτότυπο άρθρο βρίσκεται στον ιστότοπο
KidsHealth® (http://kidshealth.org/ ) και μπορείτε να το βρείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
http://kidshealth.org/parent/emotions/feelings/self_esteem.html.

Τα παιδιά μαθαίνουν βλέποντάς σας και ανθίζουν όταν ανθίζετε και εσείς!

.png
Οι διαφωνίες και οι τσακωμοί μπορούν να είναι μέρος όλων των υγιών σχέσεων. Τί γίνεται όμως όταν τσακώνονται οι γονείς μπροστά στα παιδιά; Αυτό είναι υγιές;
Το αν οι γονείς τσακώνονται ή όχι μπροστά στα παιδιά είναι θέμα ωριμότητας. Θέμα ωριμότητας επίσης είναι το ποιες «μάχες» επιλέγουν, καθώς και το εάν και πώς επιλύουν τις συγκρούσεις τους. Οι τσακωμοί μπορούν κάλλιστα να απειλήσουν τη συναισθηματική υγεία των παιδιών.
Τα παιδιά τα βλέπουν όλα μέσα από μεγεθυντικούς φακούς. Ακόμα και ένας «μικρο-τσακωμός» μεταξύ των γονέων, για τα παιδιά μπορεί να σημαίνει το τέλος του κόσμου, να τους δημιουργήσει άγχος, θλίψη, αναστάτωση, ανάλογα την ηλικία τους και την ιδιοσυγκρασία τους. Επιπλέον, νέες έρευνες δείχνουν ότι στα παιδιά που γίνονται μάρτυρες των τσακωμών των γονέων, αυτό έχει επιπτώσεις μέχρι και στην ανάπτυξη του εγκεφάλου τους.
Έρευνες δείχνουν ότι αυτό που επηρεάζει περισσότερο τα παιδιά, δεν είναι τόσο η συχνότητα των τσακωμών, όσο η έντασή τους και το αν οι γονείς τα ξαναβρίσκουν ή όχι. Επιπλέον, αυτό που είναι χειρότερο για τα παιδιά είναι αν υπάρχει λεκτική ή σωματική βία και αν οι τσακωμοί τα εμπλέκουν ή τα αφορούν.
Κάποιες φορές οι τσακωμοί είναι αναπόφευκτοι. Υπάρχει άραγε κάτι καλό που μπορεί να βγει από ένα τσακωμό μπροστά στα παιδιά; Εξαρτάται.
Αν οι τσακωμοί διαχειρίζονται εποικοδομητικά, τότε ναι, μπορεί να βγει και κάτι καλό. Τα παιδιά ίσως μάθουν ότι οι άνθρωποι που αγαπιούνται κάποιες φορές τσακώνονται. Και μετά τα ξαναβρίσκουν. Ίσως πάλι μάθουν να χρησιμοποιούν δεξιότητες επίλυσης συγκρούσεων.
Σε κάθε αποσύνδεση από τον σημαντικό άλλο, είναι σημαντική η επανασύνδεση. Και η συγχώρεση (συν+χωρώ=χωράω μαζί με τον άλλον).
Τα παιδιά, ως γνωστόν, έχουν «κεραίες» και πιάνουν κάθε είδους ένταση. Η ένταση μεταξύ των γονέων μπορεί να κάνει τα παιδιά να εκφράσουν αυτή την ένταση με διάφορους τρόπους.
Οι γονείς πολλές φορές απευθύνονται σε ειδικούς για την ξαφνικά «περίεργη» ή «ανάρμοστη» συμπεριφορά των παιδιών, αγνοώντας το δικό τους μερίδιο ευθύνης στη συμπεριφορά του παιδιού και αγνοώντας ότι με τη συμπεριφορά τους τα παιδιά εκφράζουν το πώς αισθάνονται. Τα παιδιά συχνά απορροφούν όλη την ένταση της δυσλειτουργίας στη σχέση των γονέων. Πολλές φορές ακόμη, αναλαμβάνουν εκείνα το ρόλο του «διαιτητή», κάτι το οποίο φυσικά και δεν τους αρμόζει.
Οι έρευνες δείχνουν ότι τα αγόρια αντιδρούν διαφορετικά από τα κορίτσια στους τσακωμούς των γονέων. Τα κορίτσια συνήθως προσπαθούν να εμπλακούν και τα αγόρια αποσύρονται. Σε πολύ μικρές ηλικίες μπορούμε να ακούσουμε και από αγόρια και από κορίτσια το «σταματήστε» σε μία έκκληση διακοπής της έντασης. Τα παιδιά μπορεί να αισθανθούν υπεύθυνα, ότι εκείνα φταίνε, καθώς αυξάνονται οι τσακωμοί των γονέων.
Οι πιο συχνές αιτίες τσακωμών των γονέων είναι:
1. η ανάμειξη των παππούδων/γιαγιάδων στην ανατροφή των παιδιών
2. η κριτική του ενός προς τον άλλον για τη μέθοδο ανατροφής που επιλέγει
3. ο χρόνος που διαθέτουν για τον εαυτό τους
4. η κατανομή των υποχρεώσεων του σπιτιού και η ενασχόληση με τα παιδιά
5. η μέθοδος διαπαιδαγώγησης που επιλέγουν
6. ποιος θα ξυπνήσει με τα παιδιά
7. για τη συχνότητα των ερωτικών/σεξουαλικών επαφών τους
8. για τα οικονομικά τους
Κάποιες φορές χρειάζεται βοήθεια από ειδικούς, χρειάζεται δουλειά με τον εαυτό μας και με τον-την σύντροφο. Επιπλέον χρειάζεται να προστατεύουμε τα παιδιά μας από καταστάσεις που δεν μπορούν να διαχειριστούν και δεν τα αφορούν.
Σε κάθε περίπτωση, καλό θα ήταν οι γονείς να συζητούν με ηρεμία τα θέματα που τους αφορούν και όχι εν βρασμώ ψυχής.
Αν παρ’όλ’αυτά δεν καταφέρετε να διατηρήσετε τη ψυχραιμία σας, μπορείτε όταν την ανακτήσετε να εξηγήσετε στα παιδιά ότι οι άνθρωποι κάποιες φορές θυμώνουν και τσακώνονται, ότι συνεχίζετε να αγαπιέστε και ότι δεν φταίνε εκείνα για ό,τι συνέβη.
Εξηγήστε τους με απλά λόγια και με ειλικρίνεια. Συζητήστε για το πώς αισθάνονται.
Οι βαθύτεροι λόγοι που οδήγησαν στον τσακωμό δεν τα αφορά. Αυτό είναι ένα δικό σας κομμάτι που μπορείτε να διερευνήσετε. Βρείτε αυθεντικούς τρόπους επανασύνδεσης με τον-την σύντροφο.
Τα παιδιά μαθαίνουν βλέποντάς σας και ανθίζουν όταν ανθίζετε και εσείς!

Βιβλιογραφία
1. JJ Bigner and CJ Gerhard (2013). Parent-Child Relations: An Introduction to Parenting (9th Ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson Merrill Prentice Hall.
2. E. Mark Cummings and Patrick T. Davies (2002). Effects of marital conflict on children: recent advances and emerging themes in process-oriented research. Journal of Child Psychology and Psychiatry. Volume 43, Issue 1, pages 31–63.
3. ML. Sturge-Apple, PT. Davies and E.M Cummings (2006). Impact of Hostility and Withdrawal in Interparental Conflict on Parental Emotional Unavailability and Children’s Adjustment Difficulties. Child Development, Vol.77
Μαρία Παπαφιλίππου,
MSc King’s College London-Institute of Psychiatry
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας/Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια
Ιδρύτρια της Attachment Parenting Hellas
Πηγή: attachment-parenting.gr

Η σχολική επιτυχία ξεκινάει από το σπίτι

Αγαπητοί γονείς,
Όσο και αν ψάχνετε για το ιδανικό σχολείο με τους ιδανικούς εκπαιδευτικούς, στην πραγματικότητα, ένα πράγμα θα πρέπει να έχετε στο μυαλό σας: Τα καλά σχολεία είναι κάτι σπουδαίο αλλά, αν επιθυμείτε τα παιδιά σας να επιτύχουν στο σχολείο, η αφετηρία για αυτό, είναι το σπίτι!
Πολλοί πιστεύουν πως η καθοδήγηση προς τη σχολική επιτυχία, διαβαίνει ανάμεσα από τη συστηματική εξάσκηση των παιδιών στη γραφή και την ανάγνωση ή, αργότερα, μέσα από τη σοφή επιλογή κάποιων καλών εκπαιδευτών για το σπίτι. Όσοι το πιστεύουν αυτό, κάνουν λάθος! Τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά. Κατά την δική μου εκδοχή, υπάρχουν τέσσερις (4) οδηγίες, τις οποίες αν φροντίσετε να τηρείτε στο σπίτι, θα δημιουργήσετε τις ιδανικές προϋποθέσεις για τη σχολική επιτυχία του παιδιού σας.

Βάζετε νωρίς τα παιδιά για ύπνο
Πολλές έρευνες υποστηρίζουν πως είναι πολύ δύσκολο να μάθει κάποιος, όταν είναι κουρασμένος. Ενδείκνυται, λοιπόν, να αποτελεί προτεραιότητά σας το να πηγαίνουν τα παιδιά νωρίς για ύπνο καθόλη τη διάρκεια του χρόνου αλλά ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου. Όταν τα παιδιά αναπαύονται αρκετά, μαθαίνουν καλύτερα και αποδίδουν καλύτερα.

Διατηρείστε την ατμόσφαιρα του πρωινού ήρεμη
Διαλέξτε μαζί, από το προηγούμενο βράδυ τα ρούχα που θα φορέσει το παιδί. Έτσι, θα αποφύγετε τις πρωινές αντιπαραθέσεις και θα κερδίσετε χρόνο. Επίσης, μπορείτε να προετοιμάσετε από το βράδυ το δεκατιανό του παιδιού σας και απλώς να το φυλάξετε στο ψυγείο. Τα πρωινά δεν πρέπει να έχουν εντάσεις, για να ξεκινάει ήρεμα η ημέρα.

Διδάξτε τα παιδιά σας πως και η αποτυχία είναι μέσα στη ζωή
Ο φόβος της αποτυχίας ορθώνει εμπόδια στη μάθηση. Είναι πολύ σημαντικό, λοιπόν, να μάθετε το παιδί σας ότι, είναι πολύ πιθανό κάποιες φορές να αποτύχει σε κάτι που επιδιώκει. Μάθετε το παιδί σας ότι υπάρχουν φορές που αποτυγχάνουμε αλλά σιγά σιγά ανακτούμε ξανά τη διάθεσή μας και προσπαθούμε πάλι, ίσως με διαφορετικό τρόπο αυτή τη φορά. Η υπομονή και η επιμονή είναι αρετές που πρέπει να διδαχθεί το παιδί σας, με το δικό σας προσωπικό παράδειγμα.

Μετατρέψτε το σπίτι σας σε ένα μικρό παράδεισο
Το σχολείο αποτελεί από μόνο του ένα περιβάλλον με αρκετές εντάσεις. Ο αριθμός των παιδιών που υπάρχουν σε κάθε τάξη σε συνδυασμό με την ηλικία τους, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μεγάλη ενεργειακή εκτόνωση. Τα παιδιά, στο σχολείο, ρωτούν, ψάχνουν, πειραματίζονται και ανακαλύπτουν. Μιλούν πολύ και μιλούν για τα πάντα. Το παιδί σας, όταν επιστρέφει στο σπίτι, θα πρέπει να μπαίνει σε ένα περιβάλλον που του προσφέρει ηρεμία και τη δυνατότητα να μοιραστεί τις ιδέες, τις αντιλήψεις του για τον κόσμο και τα συναισθήματά του. Θα πρέπει να αισθάνεται το σπίτι του σαν ένα μικρό παράδεισο, που του παρέχει ασφάλεια και ευκαιρίες για να επεξεργαστεί όλα όσα έμαθε στο σχολείο, μέσα σε ένα κλίμα ηρεμίας και αποδοχής. Το σπίτι μας, είναι το καταφύγιο μας. Μην στερήσετε ποτέ από το παιδί σας τη χαρά να αισθάνεται το σπίτι του σαν τον δικό του επίγειο παράδεισο.
Αγαπητοί γονείς,
Αν καταφέρετε να διασφαλίσετε αυτές τις τέσσερις προϋποθέσεις, θα βοηθήσετε το παιδί σας να φτάσει τη σχολική επιτυχία πολύ πιο εύκολα απ’ ό,τι φαντάζεστε.

Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου
Σχολική Σύμβουλος 23ης Περιφέρειας Π.Α.
Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών
M.A. in Education Πανεπιστημίου Lancaster