4ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ

Τα ζωάκια τα αγαπώ
και ποτέ δεν τα χτυπώ
τα φροντίζω, τα προσέχω
και παρέα μου τα έχω…

Εργαστήρια Δεξιοτήτων

Θεματική Ενότητα 1: Ζω καλύτερα- Ευ ζην
1.Υγεία: Διατροφή
Τίτλος «Ταξίδι στην πυραμίδα της τροφής… με ξεναγό την Κυρά Διατροφή»
10 Οκτωβρίου – 30 Νοεμβρίου

Θεματική Ενότητα 2: Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ, Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη
1.Ανθρώπινα Δικαιώματα
Τίτλος «Είμαι παιδί και έχω δικαίωμα στη ζωή…!»
1 Δεκεμβρίου -9 Φεβρουαρίου

Θεματική Ενότητα 3: Φροντίζω το περιβάλλον
Οικολογία- Παγκόσμια και Τοπική Φυσική Κληρονομιά
Τίτλος: «Τι ¨θύμωσε¨ τη γη…και έχουμε κλιματική αλλαγή;»
10 Φεβρουαρίου- 31 Μαρτίου

Θεματική Ενότητα 4: Δημιουργώ και Καινοτομώ
Δημιουργική Σκέψη και Καινοτομία Steam Εκπαιδευτική Ρομποτική
Τίτλος: «Γινόμαστε μικροί εξερευνητές και προστατευόμαστε από τις φυσικές καταστροφές»
1 Απριλίου-31 Μαΐου

Η πρώτη μας κατασκευή για φέτος!

Η Μετάβαση – εννοιολογικός προσδιορισμός
Με τον όρο μετάβαση αναφερόμαστε στην πολύπλοκη διαδικασία κατά την οποία το άτομο μετακινείται από ένα οικείο σε ένα άλλο νέο περιβάλλον, το οποίο έχει δικούς του κανόνες λειτουργίας, στους οποίους το άτομο οφείλει να προσαρμοστεί.
Ο άνθρωπος, κατά τη διάρκεια της ζωής του, καλείται συχνά να προσαρμοστεί σε καινούργια περιβάλλοντα (π.χ. οικογενειακό, σχολικό, εργασιακό κτλ.) και καταστάσεις (π.χ. αλλαγή οικογενειακής κατάστασης, προαγωγή στην εργασία κτλ.). Αυτές οι αλλαγές αποτελούν μεταβάσεις και απαιτούν από το άτομο ικανότητες προσαρμογής, προσωπικό επαναπροσανατολισμό και πάντα αλλαγή ρόλων. Οι μεταβολές των ρόλων συνεπάγονται και αλλαγές στη συμπεριφορά, οι οποίες είναι κοινωνικά καθορισμένες και αναμενόμενες. Για παράδειγμα, άλλη συμπεριφορά αναμένεται να έχει ένας απλός υπάλληλος, όταν γίνει προϊστάμενος, ένα μοναχοπαίδι, όταν γίνει αδελφός ή ένα νήπιο, όταν γίνει μαθητής Δημοτικού σχολείου κτλ.
Ωστόσο, για να μπορέσει ένα άτομο να αναλάβει σοβαρά ένα ρόλο, να αναπτύξει διαπροσωπικές σχέσεις και να ασκήσει με επιτυχία τα καθήκοντα του νέου ρόλου είναι ανάγκη να αποκτήσει κίνητρα και μια ορθή αντίληψη του νέου περιβάλλοντος (φυσικού και ανθρωπογενούς). Κάτι τέτοιο απαιτεί χρόνο. Συνεπώς διαπιστώνεται ότι η μετάβαση, και ειδικότερα η μετάβαση του παιδιού από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό σχολείο, δεν είναι ένα στιγμιαίο γεγονός, το οποίο αρχίζει και ολοκληρώνεται την πρώτη ημέρα του παιδιού στο σχολείο αλλά είναι μια χρονοβόρα διαδικασία, για την ολοκλήρωση της οποίας είναι ανάγκη να συνδράμουν πολλοί παράγοντες.
 
Διατάραξη και αποκατάσταση της ισορροπίας
Η προσπάθεια αυτή προσαρμογής του ατόμου στα νέα δεδομένα και, γενικότερα, στις απαιτήσεις του νέου περιβάλλοντος, συνδέεται ευθέως με την ψυχική αντοχή του ατόμου καθώς δημιουργείται μια διατάραξη της ισορροπίας, λόγω των διαφορών που υφίστανται ανάμεσα στο οικείο από τη μια και στο καινούργιο από την άλλη (Fabian, 2007).
Η αποκατάσταση της ισορροπίας εξαρτάται από δύο κυρίως παράγοντες:
το βαθμό της συμβατότητας (της συνέχειας) μεταξύ του οικείου και του καινούργιου περιβάλλοντος και
το βαθμό στον οποίο το άτομο προετοιμάστηκε ώστε να είναι σε θέση να προβλέψει, να ελέγξει και να διαχειριστεί τις αλλαγές που επιφέρει η μετάβαση.
Στην περίπτωση της μετάβασης από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό Σχολείο, αυτό σημαίνει ότι: Για να είναι ομαλή η μετάβαση (αποκατάσταση ισορροπίας) από το Νηπιαγωγείο (οικείο περιβάλλον) στο Δημοτικό σχολείο (καινούργιο περιβάλλον) θα πρέπει αφενός μεν να διασφαλιστεί η συμβατότητα μεταξύ των σκοπών, των στόχων και του Αναλυτικού Προγράμματος (Curriculum) των δύο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και αφετέρου θα πρέπει το παιδί να προετοιμαστεί κατάλληλα ώστε να μπορεί να προβλέψει, να ελέγξει και να διαχειριστεί τις πολυεπίπεδες αλλαγές που συνεπάγεται η μετάβαση.
 
Τα τρία επίπεδα των αλλαγών κατά τη μετάβαση
Η μετάβαση του νηπίου από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό σχολείο θεωρείται μια από τις κρισιμότερες περιόδους της παιδικής ηλικίας, καθώς αποτελεί σημαντικό σταθμό στην εξέλιξή του. Η περίοδος αυτή σηματοδοτεί ιδιαίτερα έντονες αλλαγές τόσο στην προσωπικότητα του παιδιού όσο και στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, εκθέτοντας το παιδί σε μια ποικιλία αλλαγών και απαιτήσεων, γνωστικών, συναισθηματικών, κοινωνικών, στις οποίες καλείται να ανταποκριθεί βάσει προκαθορισμένων προδιαγραφών, παρά το γεγονός της υποχρεωτικής φοίτησης στο νηπιαγωγείο.
Οι αλλαγές αυτές που επηρεάζουν τόσο το παιδί όσο και τους γονείς του, θα μπορούσαν να παρατεθούν συνοπτικά σε τρία επίπεδα, ως εξής:
Αλλαγές σε ατομικό επίπεδο
Αλλαγές σε επίπεδο αλληλεπιδράσεων
Αλλαγές στο ευρύτερο πλαίσιο
Αλλαγές σε ατομικό επίπεδο
α) ως προς το παιδί
-Αλλάζει ο ρόλος και η ταυτότητα του παιδιού. Από νήπιο γίνεται μαθητής του Δημοτικού σχολείου και οφείλει να υιοθετήσει τον αντίστοιχο ρόλο.
-Αλλάζει η αυτοαντίληψη του παιδιού (Σωτηρίου & Ζαφειροπούλου, 2003). Ως μαθητής θα κρίνεται με βάση αυτό που μαθαίνει και με βάση τις δεξιότητες που αναπτύσσει (τι καταφέρνει). Ωστόσο, όπως γνωρίζουμε, υπάρχουν ακόμη μεγάλες διαφορές στο ρυθμό ανάπτυξης και προσαρμογής ανάμεσα στα παιδιά.
-Εναλλαγές ανάμεσα σε αντιφατικά συναισθήματα. Το παιδί βιώνει χαρά και υπερηφάνεια γιατί φοιτά πια στο Δημοτικό σχολείο αλλά ταυτόχρονα βιώνει και συναισθήματα αποχωρισμού και απώλειας (Peters, 2000; Griebel & Niesel, 2002; Margetts, 2006).
β) ως προς τους γονείς
-Αλλάζει η ταυτότητα των γονέων. Από γονείς παιδιού Νηπιαγωγείου γίνονται γονείς παιδιού Δημοτικού σχολείου, γεγονός που προκαλεί αβεβαιότητα και απαιτεί σταδιακή προσαρμογή σε νέες υποχρεώσεις και υιοθέτηση νέων στάσεων και νοοτροπίας.
Αλλαγές σε επίπεδο αλληλεπιδράσεων
α) ως προς το παιδί
-Το παιδί βιώνει την απώλεια των αλληλεπιδράσεών του με τους συμμαθητές, τις νηπιαγωγούς και την οικεία ατμόσφαιρα του χώρου του Νηπιαγωγείου, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να αλληλεπιδράσει αποτελεσματικά με τα νέα πρόσωπα και την καινούργια ατμόσφαιρα. Η εκ νέου δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων διευκολύνεται, όταν το παιδί γνωρίζει κάποια από τα παιδιά της νέας ομάδας.
β) ως προς τους γονείς
-Οι αλληλεπιδράσεις μέσα στην οικογένεια αλλάζουν. Αυτό συμβαίνει αφενός μεν γιατί το παιδί επιδιώκει να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία για να ενταχθεί στο νέο σχολείο με επιτυχία αφετέρου δε γιατί οι προσδοκίες των γονέων για τον νέο ρόλο του/της αρχάριου/ας δεν συμπίπτουν οπωσδήποτε με αυτές που έχει το σχολείο και ειδικότερα ο/η εκπαιδευτικός της πρώτης τάξης του Δημοτικού σχολείου (Peters, 2000; Neuman, 2002; Brooker, 2005; Dockett & Perry, 2007).
Αλλαγές στο ευρύτερο πλαίσιο
α) ως προς το παιδί
-Αλλαγές ως προς το πλαίσιο της κοινωνικοποίησης. Το παιδί δέχεται επιδράσεις από δύο φορείς κοινωνικοποίησης ταυτόχρονα, το σχολείο και την οικογένεια. Επειδή οι φορείς αυτοί δεν διέπονται οπωσδήποτε από τις ίδιες αρχές και αξίες, το παιδί βρίσκεται συχνά σε σύγχυση, σχετικά με το ποιες αρχές και αξίες πρέπει να υιοθετήσει στη συμπεριφορά του.
-Αλλαγές ως προς τη σχέση του παιδιού με το χρόνο και το χώρο. Το παιδί υποχρεούται να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα εργασίας που περιλαμβάνουν το ωρολόγιο πρόγραμμα, τα περιεχόμενα σπουδών (γνωστικά αντικείμενα), τους στόχους και τις μεθόδους διδασκαλίας, που διαφέρουν από τις μέχρι τούδε εμπειρίες του στην οικογένεια και στο Νηπιαγωγείο (Einarsdόttir, 2003, 2007).
β) ως προς τους γονείς
-Οι γονείς αναγκάζονται να προσαρμόσουν το πρόγραμμά τους (ημερήσιο, εβδομαδιαίο ή ετήσιο) με αυτό του σχολείου.
 
Το Οικοσυστημικό – Αναπτυξιακό Μοντέλο Μετάβασης
Το Οικοσυστημικό – Αναπτυξιακό Μοντέλο Μετάβασης αντιλαμβάνεται τη μετάβαση ως μια διαδικασία μεγάλου χρονικού διαστήματος, η οποία δεν εξαρτάται μόνο από το παιδί αλλά κυρίως από παράγοντες του περιβάλλοντός του, δηλαδή την οικογένειά του, το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό σχολείο και το ευρύτερο περιβάλλον.
Καθώς η μετάβαση χαρακτηρίζεται από αλλαγές προσώπων, κανόνων, ρυθμού εργασίας, ρόλων,
παρατηρούμε ότι ο βαθμός ανταπόκρισης των παιδιών και των γονέων απέναντι στους καινούργιους ρόλους εξαρτάται κυρίως από τις εξής παραμέτρους:
1. από την οικογενειακή οικολογία και τη συμβολή της οικογένειας στην μαθησιακή ετοιμότητα και την ψυχολογική ωριμότητα του παιδιού
2. από την επικοινωνία και την προετοιμασία που έχουν αναπτυχθεί προληπτικά μεταξύ Νηπιαγωγείου και οικογένειας
3. από την προετοιμασία που έχει κάνει το Δημοτικό σχολείο για να υποδεχθεί τα παιδιά και να τα υποστηρίξει στις απαιτήσεις του νέου τους ρόλου
4. από τις επιδράσεις του ευρύτερου κοινωνικο-πολιτισμικού περιβάλλοντος
(Βρυνιώτη & Ματσαγγούρας, 2005)
 
Πότε η μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό σχολείο θεωρείται επιτυχημένη;
Κατά τους Griebel & Niesel (2002), η μετάβαση θεωρείται επιτυχημένη όταν το παιδί διαμορφώσει θετική στάση προς το σχολείο, όταν απολαμβάνει την διαδικασία αγωγής και μάθησης ως ενεργό μέλος της ομάδας των συμμαθητών του και όταν είναι σε θέση να ανταποκρίνεται δημιουργικά και με ευχαρίστηση στις απαιτήσεις που απορρέουν από το ρόλο του μαθητή ή της μαθήτριας.
Σύμφωνα με αυτό το εννοιολογικό περιεχόμενο, η μετάβαση θεωρείται ως μια δυναμική διαδικασία μεγάλης χρονικής διάρκειας, η οποία αρχίζει από το Νηπιαγωγείο και ολοκληρώνεται κατά τη διάρκεια του πρώτου ή του δεύτερου σχολικού έτους, όταν κάθε παιδί, ανάλογα με τον προσωπικό ρυθμό ανάπτυξης και τις λοιπές προϋποθέσεις του, ενστερνισθεί τη νέα ταυτότητα και τον ρόλο που αυτή συνεπάγεται.
Κατά τον ίδιο τρόπο, με βάση τις αρχές του Οικοσυστημικού – Αναπτυξιακού Μοντέλου, τροποποιείται αυτόματα και η αντίληψη για την σχολική ετοιμότητα, η οποία πλέον λαμβάνει ευρύτερες διαστάσεις. Έτσι λοιπόν, ως σχολική ετοιμότητα ορίζεται η βιωματική αναπτυξιακή διαδικασία, η οποία αρχίζει στο Νηπιαγωγείο, βρίσκεται σε εξέλιξη όταν το παιδί μεταβαίνει στο Δημοτικό σχολείο και συνεχίζει να εξελίσσεται στα πλαίσια αυτού. Με άλλα λόγια, η σχολική ετοιμότητα είναι αποτέλεσμα και του έργου του Δημοτικού σχολείου και δεν αποτελεί προϋπόθεση ένταξης σε αυτό (Kammermeyer, 2000; Faust-Siehl & Speck-Hamdan, 2001).
Αυτή η διάσταση της σχολικής ετοιμότητας, υπογραμμίζει ότι η σχολική ετοιμότητα δεν καθορίζεται μόνο από έμφυτες ιδιότητες αλλά κυρίως από επίκτητες αφού συνδιαμορφώνεται από τις επιδράσεις του φυσικού και του κοινωνικού περιβάλλοντος. Συνεπώς απορρίπτεται ως γνώρισμα του παιδιού ή ως κριτήριο επιλογής στο νέο σχολικό πλαίσιο. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν τίθεται θέμα αν τα παιδιά έχουν την απαιτούμενη από το σχολείο «σχολική ετοιμότητα» αλλά «αν το σχολείο έχει την ετοιμότητα να δεχθεί τα παιδιά στην πρώτη τάξη του Δημοτικού σχολείου.
 
Ποια είναι τα κριτήρια μιας επιτυχημένης μετάβασης;
Υπάρχει δυσκολία στον καθορισμό των κριτηρίων, καθώς αυτά θα πρέπει να αξιολογούν σε ποιους τομείς της ανάπτυξης και πότε είναι επιτυχημένη η μετάβαση του κάθε παιδιού, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη:
1) τον διαφορετικό ρυθμό ανάπτυξης ανάμεσα στα ομήλικα παιδιά
2) τη διαφορετική προσωπική βιογραφία μάθησης, συμπεριλαμβανομένων των διαφορετικών προϋποθέσεων του οικογενειακού και του ευρύτερου περιβάλλοντος κάθε παιδιού.
Επίσης, με βάση τον ορισμό που υιοθετεί η παρούσα προσέγγιση ως προς το ποια θεωρείται επιτυχημένη μετάβαση («…όταν το παιδί ενστερνισθεί τη νέα ταυτότητα και τον ρόλο που αυτή συνεπάγεται») είναι αναγκαίο να απαντηθεί το ερώτημα: ποιες προσδοκίες απορρέουν από το ρόλο του μαθητή ή της μαθήτριας της πρώτης τάξης του Δημοτικού Σχολείου;
Ταυτόχρονα, θα πρέπει να εξεταστεί, αν στον καθορισμό αυτών των προσδοκιών συμφωνούν μεταξύ τους οι άμεσα εμπλεκόμενοι στη μετάβαση, ήτοι, οι νηπιαγωγοί, οι δάσκαλοι, οι γονείς και τα παιδιά.
Η έρευνα δείχνει (Margetts, 2006) ότι υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση στην απάντηση αυτού του ερωτήματος, όχι μόνο ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού σχολείου αλλά και ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς της ίδιας βαθμίδας. Επί πλέον, το ερώτημα αυτό απαντάται διαφορετικά από τους εκπαιδευτικούς, διαφορετικά από τους γονείς και διαφορετικά από τα παιδιά (Dockett & Perry, 1999; Brooker, 2005). Για παράδειγμα, άλλοι εκπαιδευτικοί δίνουν προτεραιότητα στις κοινωνικές δεξιότητες και άλλοι στις ακαδημαϊκές δεξιότητες.
Παρά ταύτα και παρά τη δυσκολία για τον καθορισμό κριτηρίων για μια επιτυχημένη μετάβαση, εξ αιτίας επιστημολογικών, ιδεολογικών και άλλων διαφορών, υφίσταται διεθνώς ένα γενικό πλαίσιο συναίνεσης ως προς το τι πρέπει να γνωρίζει το παιδί, όταν φτάνει στο Δημοτικό σχολείο (Margetts, 2006). Εκτός από τις κλασικές ακαδημαϊκές δεξιότητες, εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο και οι παρακάτω ενδεικτικές επικοινωνιακές/κοινωνικές δεξιότητες, η ανάπτυξη των οποίων αρχίζει από το σπίτι και το Νηπιαγωγείο και συνεχίζεται στο Δημοτικό σχολείο:
να διακρίνει οφθαλμοφανείς κινδύνους και να τους αποφεύγει
να μιλάει με τρόπο κατανοητό
να αυτοεξυπηρετείται και να έχει αυτόνομη δράση
να ακούει με προσοχή τους άλλους
να ακολουθεί ατομικές και γενικές οδηγίες
να αρχίσει την πραγματοποίηση μιας καθοδηγούμενης δράσης, αφού πρώτα ακούσει όλες τις οδηγίες
να μπορεί να εργάζεται ατομικά αλλά και ομαδικά
να ολοκληρώνει την εργασία που αρχίζει
να τακτοποιεί τα πράγματά του
να έχει αυτοέλεγχο και να αντιμετωπίζει τις συγκρούσεις χωρίς βία (όχι δαγκώματα, κλωτσιές, μπουνιές)
να περιμένει αλλά και να διεκδικεί τη σειρά του
να συμπεριφέρεται σωστά ως μέλος μιας ομάδας (να σκέφτεται τον εαυτό του σε σχέση με τους άλλους)
να ανταποκρίνεται ανάλογα με το ρόλο που έχει σε κάθε πλαίσιο, π.χ. ως συμμαθητής/τρια, ως αδελφός/η, ως φίλος/η, ως συμπαίκτης/τρια κτλ.
να είναι πρόθυμο να δοκιμάσει νέες δράσεις, να διερευνά και να πειραματίζεται
να παίρνει πρωτοβουλίες
να μιλάει για ό,τι του αρέσει και το αντίθετο
να κατανοεί ότι σε ένα παιχνίδι το να χάσεις αποτελεί μία πιθανότητα όπως και το να κερδίσεις
να έχει αυτοπεποίθηση
να τηρεί τους κανόνες
να αναλαμβάνει προσωπική και ομαδική ευθύνη
να παίρνει αποφάσεις, να τις δικαιολογεί και να τις υλοποιεί
 
Ποιοι παράγοντες εμποδίζουν τη συνεργασία με σκοπό τη μετάβαση, ανάμεσα σε νηπιαγωγούς και δασκάλους;
Στην έρευνα της Βρυνιώτη (2000) διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχει συνεργασία μεταξύ των νηπιαγωγών και των δασκάλων στην Ελλάδα. Στην ίδια έρευνα βρέθηκε ότι οι κυριότεροι παράγοντες που εμποδίζουν τη συνεργασία είναι οι παρακάτω:
-Η ασυμβατότητα στο ωράριο λειτουργίας του Δημοτικού σχολείου και του Νηπιαγωγείου και η έλλειψη χρόνου των εκπαιδευτικών.
-Οι διαφορετικοί στόχοι των δύο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και οι διαφορετικές προσδοκίες που απορρέουν από αυτούς για το παιδί.
-Η απόσταση που υφίσταται συνήθως ανάμεσα στην προσχολική και τη σχολική μονάδα.
-Οι προκαταλήψεις της άλλης πλευράς, εκατέρωθεν (απαξιωτική στάση).
-Η έλλειψη καθοδήγησης από πλευράς των σχολικών συμβούλων.
-Η απουσία κρατικής προσπάθειας.
 
Πώς μπορεί το νηπιαγωγείο να προετοιμάσει τους μαθητές και να στηρίξει τη διαδικασία της ομαλής μετάβασης τους στο Δημοτικό σχολείο;
 
Προετοιμασία στο Νηπιαγωγείο σημαίνει:
Αυτονομία, θετική εικόνα για τον εαυτό τους, θετική αυτοαντίληψη.
Επικοινωνία, διαχείριση συναισθημάτων και επίλυση συγκρούσεων, συγκέντρωση προσοχής.
Συνεργασία, ανταλλαγή, τήρηση κανόνων και χρονικών ορίων, συνέπεια στην εργασία τους.
Συναισθηματική/ψυχολογική στήριξη του νηπίου μέσα από τη γνωριμία, επαφή με το χώρο του Δημοτικού σχολείου
Δημιουργία θετικών προσδοκιών σε σχέση με το Δημοτικό σχολείο
Μείωση συναισθημάτων ανασφάλειας μπροστά στο άγνωστο περιβάλλον, πρόληψη αρνητικών αντιδράσεων.
Εξοικείωση με το χώρο του Δημοτικού σχολείου.
Επαφή με το ωρολόγιο πρόγραμμα του Δημοτικού σχολείου.
Επαφή με τον τρόπο εργασίας του Δημοτικού σχολείου (π.χ. εργασία σε τραπεζοθρανία, εργασία για το σπίτι, υπευθυνότητα στο να θυμούνται τι πρέπει να κάνουν στο σπίτι).
Να έρθουν σε επαφή με κανόνες, όρια, δικαιώματα και υποχρεώσεις στο χώρο του σχολείου, μέσα σε ένα οργανωμένο περιβάλλον.
Να ακούν και να εκτελούν εντολές, να περιμένουν τη σειρά τους για να μιλήσουν.
Να μπορούν να συγκεντρώνουν την προσοχή τους σε κάτι που κάνουν.
Να έχουν συνέπεια στην εργασία τους και να τη φέρνουν σε πέρας μέσα σε συγκεκριμένα χρονικά όρια.
Να μπορούν να κάθονται σωστά στην καρέκλα τους και να δουλεύουν.
Να εξασκήσουν τη λεπτή κινητικότητα, να κρατάνε σωστά το μολύβι τους, να χρησιμοποιούν το ψαλίδι.
Να παρατηρούν, να αναλύουν, να συμπεραίνουν, να αξιολογούν και να μπορούν να εκφράζουν τη διαδικασία αυτή της σκέψης με τον προφορικό λόγο.
Να κάνουν συγκρίσεις, υποθέσεις, προβλέψεις, ταξινομήσεις, σειραθετήσεις, αντιστοιχήσεις.
Να διηγούνται ιστορίες ακολουθώντας την χρονική διαδοχή των γεγονότων.
Να γνωρίσουν τις συμβάσεις της γραφής (από τα αριστερά στα δεξιά, από πάνω προς τα κάτω, κεφαλαία κτλ.).
Να κατακτήσουν τη φωνολογική επίγνωση.
Να αναγνωρίζουν, να διαβάζουν και να γράφουν το όνομά τους.
Να αναγνωρίζουν λέξεις.
Να αναγνωρίζουν γράμματα κεφαλαία και πεζά.
Να αντιγράφουν λέξεις.
 
Οι δραστηριότητες μετάβασης περιλαμβάνουν:
1) Ανίχνευση των ιδεών και αντιλήψεων των παιδιών (ζωγραφιές)
Πώς φαντάζονται το Δημοτικό, τι περιμένουν ότι θα κάνουν και θα μάθουν στο Δημοτικό σχολείο, τι είναι αυτό που τους ανησυχεί, τι θα τους λείψει από το Νηπιαγωγείο;
2) Ενημέρωση – συνεργασία – εμπλοκή και συμμετοχή των γονέων στην εκπαιδευτική διαδικασία
Η σύγχρονη εκπαιδευτική έρευνα αποκαλύπτει ότι τα πιο αποτελεσματικά εκπαιδευτικά προγράμματα για την ηλικία των παιδιών από 3 έως 8 ετών, είναι εκείνα που εμπλέκουν τους γονείς στις διαδικασίες μάθησης των παιδιών τους. Όταν τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι το σχολείο και το σπίτι συνεργάζονται αρμονικά, νιώθουν πιο ασφαλή καθώς οι δυο κόσμοι τους ενώνονται. Ενημερώνονται οι γονείς συστηματικά με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους για το πρόγραμμα που ακολουθείται, για τους στόχους που θέτει το Νηπιαγωγείο, για τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται, καθώς και για την υποστήριξη της μάθησης των παιδιών και στο σπίτι
3) Σχεδιασμός σχεδίων εργασίας (projects) μετάβασης
Αυτά περιλαμβάνουν δραστηριότητες γνωριμίας και εξοικείωσης με το Δημοτικό σχολείο, δηλαδή:
Επισκέψεις του Νηπιαγωγείου στο Δημοτικό σχολείο
Επισκέψεις του Δημοτικού σχολείου στο Νηπιαγωγείο
Συμμετοχή σε κοινές γιορτές
Γνωριμία με τα βιβλία και το πρόγραμμα του Δημοτικού σχολείου
Παρακολούθηση μαθήματος γλώσσας και μαθηματικών στην Α΄ τάξη
Στέλνουμε γράμμα στα παιδιά του Δημοτικού σχολείου
Φτιάχνουμε ένα εικαστικό έργο και το αναρτούμε στη Α΄ τάξη για να το βρούμε την επόμενη χρονιά
Αυτά περιλαμβάνουν δραστηριότητες που πραγματοποιούν τα παιδιά του Νηπιαγωγείου μαζί με τα παιδιά του Δημοτικού σχολείου, όπως:
Κατασκευές για τις γιορτές (π.χ. κάρτες για τα Χριστούγεννα, μάσκες για τις απόκριες κλπ.)
Δημιουργία παραμυθιού και εικονογράφηση του βιβλίου
Ανταλλαγή – δανεισμός των αγαπημένων βιβλίων ή παιχνιδιών
Κατασκευή αφίσας για την ημέρα του περιβάλλοντος, του βιβλίου, της τρίτης ηλικίας, των ζώων κτλ.
Πρόσκληση και επίσκεψη ενός προσώπου που θα τους μιλήσει για ένα θέμα κοινού ενδιαφέροντος (π.χ. ένας παππούς για τον πόλεμο, ένας τροχονόμος, ένας συγγραφέας)
Μαγειρική με αφορμή την οργάνωση ενός πάρτι, μιας γιορτής κτλ.
Τρώμε όλοι μαζί
Παιχνίδια στην αυλή με το γυμναστή ή τη γυμνάστρια του Δημοτικού σχολείου
Μαθαίνουμε τραγούδια και χορούς – προετοιμάζουμε τη γιορτή της 25ης Μαρτίου
Οργάνωση και λειτουργία κοινής δανειστικής βιβλιοθήκης
Παζάρι με έκθεση ζωγραφικής – κολλάζ και άλλες κατασκευές από τα παιδιά
Ημέρα επιτραπέζιου παιχνιδιού, με τη συμμετοχή γονιών
Κλείνοντας, θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι η οργανική σύνδεση του Νηπιαγωγείου με το Δημοτικό σχολείο δεν αφορά μόνο τη συνοχή και τη συνέχεια σε επίπεδο αναλυτικού προγράμματος και διδακτικής μεθοδολογίας αλλά αφορά πρωτίστως τη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής για τη θέσπιση ενός πλαισίου συνεργασίας, που θα βασίζεται στη διαμόρφωση μιας «κουλτούρας συνεργασίας».
 
Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου
Σχολική Σύμβουλος 23ης Περιφέρειας Π.Α.
Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών
M.A. in Education Πανεπιστημίου Lancaster
 
 
 
Βιβλιογραφία
Ελληνόγλωσση
Βρυνιώτη, Κ. (2000) Θεσμικός διαχωρισμός και συνεργασία μεταξύ Νηπιαγωγείου και Πρωτοβάθμιου Σχολείου στη Γερμανία και στην Ελλάδα. Εμπειρική – συγκριτική προσέγγιση των απόψεων Ελλήνων και Γερμανών εκπαιδευτικών. Διδακτορική Διατριβή, ΠΤΔΕ, έκδοση Πανεπιστημίου Αθηνών.
Βρυνιώτη, Κ. & Ματσαγγούρας, Η. (2005). Μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό Σχολείο: Μια οικοσυστημική ερευνητική προσέγγιση των κοινωνικών σχέσεων των αρχάριων μαθητών και μαθητριών στην σχολική τάξη. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 40, 78-102
Σωτηρίου, Α. & Ζαφειροπούλου, Μ. (2003). Αλλαγές στην έννοια του εαυτού των παιδιών κατά τη μετάβασή τους από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό Σχολείο. Στο: Ψυχολογία 10, 1, 96-118
Ξενόγλωσση
Brooker, L. (2005) Learning to be a child: Cultural diversity and early years ideology. In: Yelland (ed.) Critical Issues in Early Childhood Education. Maidenhead: Open University Press/McGraw-Hill
Dockett, S. & Perry B. (1999). Starting School: What Do the Children Say. Early Child Development and Care, 159, 107-119.
Dockett, S. & Perry B. (2007). Children’s transitions to school: changing expectations. In: Dunlop, A.-W. & Fabian, H. (Eds.), Informing transitions in the early years. London: Open University Press. 92-104
Einarsdόttir, J. (2003). Charting a smooth course: Transition from playschool to primary school in Iceland. In Broström, S.& Wagner, J. (Eds.), Early childhood education in five Nordic countries. Perspectives on the transition from preschool to school (pp. 101-127). Arhus, DK: systime.
Einarsdόttir, J. (2007). Children’s voices on the transition from preschool to primary school, in: Dunlop, A.-W. & Fabian, H. (Eds.), Informing transitions in the early years. London: Open University Press.74-91
Fabian, H. (2002). Empowering children for transitions. In H. Fabian, A-W. Dunlop (Eds.). Transitions in the early years. London and New York: Routledge Falmer. 123-134
Faust-Siehl, G. & Speck-Hamdan, A. (Hrsg.) (2001). Schulanfang ohne Umwege. Frankfurt am Main: Grundschulverband – Arbeitskreis Grundschule.
Griebel, W. & Niesel, R. (2002). Co-constructing transition into kindergarten and school by children, parents and teachers. In H. Fabian, A-W. Dunlop (Eds.), Transitions in the early years. London and New York: Routledge Falmer. 64-75
Kammermeyer, G. (2000). Schulfähigkeit. Bad Heilbrunn: Klinkhardt.
Margetts, K. (2006). “Teachers should explain what they mean”: What new children need to know about starting school. Summary of paper presented at the 16th Annual Conference Reykjavik, Iceland, 30 August – 2 September
Neuman, M. (2002). The wider context. An international overview of transition issues. In: Fabian & A.-W. Dunlop (Eds.), Transitions in the earl years. London: Routledge Falmer. 8-22
Peters, S. (2000). Multiple perspectives on continuity in early learning and the transition to school, Tenth European Early Childhood Research Association Conference, London 29 August – 1 September
 

Τι σημαίνει βάζω όρια στα παιδιά; Γιατί τα χρειάζονται και πώς μπορώ να
θέσω υγιή όρια με αγάπη χωρίς να νιώθω ενοχές;
Θυμάσαι τι σκεφτόσουν, πριν γίνεις γονιός, όταν συναντούσες έξω οικογένειες με
παιδιά που αντιδρούσαν/αντιμιλούσαν/ούρλιαζαν; τα δικά μου τα παιδιά δε θα
συμπεριφέρονται έτσι! Με τον ερχομό όμως των δικών σου παιδιών στην οικογένεια
αρχίζεις να βλέπεις πως τελικά είναι περισσότερο δύσκολο να διαχειριστείς τις
προκλητικές συμπεριφορές των παιδιών σου από ότι πίστευες στο παρελθόν. Και
τώρα τι κάνεις; Τι σημαίνει οριοθέτηση;
Φαντάσου την οριοθέτηση σαν ένα προστατευτικό δίχτυ ασφαλείας που μαθαίνει στα
παιδιά πώς να συνυπάρχουν αρμονικά με τους γύρω τους, πώς να αντιλαμβάνονται και
να σέβονται τον προσωπικό τους χώρο και τον χώρο των άλλων αλλά και πώς να
εκφράζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους άμεσα και λειτουργικά.
Ο εγκέφαλος των παιδιών χρόνο με τον χρόνο αναπτύσσεται και βγαίνοντας από την
εγωκεντρική τους οπτική, που κυριαρχεί στα πρώτα τους χρόνια, ξεκινούν να
συνειδητοποιούν ότι ζουν καθημερινά με άλλους ανθρώπους όμως δεν έχουν ακόμα τις
δεξιότητες να διαχειριστούν τη συμπεριφορά τους με τέτοιο τρόπο ώστε να εκφράζουν
τις επιθυμίες τους και ταυτόχρονα να δίνουν χώρο στους άλλους και να καλλιεργούν
αυτό που ονομάζουμε πειθαρχία .
Θέτοντας όρια στα παιδιά μας τους διδάσκουμε την αξία της πειθαρχίας, του
σεβασμού, της οργάνωσης του προγράμματός τους, της ενσυναίσθησης, να μπαίνουν
δηλαδή και στη θέση των άλλων, της ξεκάθαρης συνεννόησης του τι περιμένουμε
από εκείνα και ποιες συμπεριφορές είναι κατάλληλες και αποδεκτές σε κάθε
συνθήκη. Χωρίς αυτά τα παιδιά αισθάνονται χαμένα και αποδιοργανωμένα.
Δεν καταλαβαίνουν πως να αντιδράσουν σε διάφορες προκλήσεις, πώς να
επικοινωνήσουν στους άλλους τις επιθυμίες τους, πως να μιλήσουν χωρίς να
προσβάλλουν, πώς να εκφράσουν τα συναισθήματά τους χωρίς ακραίες συμπεριφορές.
Με το να τους μάθουμε τι σημαίνει όριο τους δείχνουμε την αγάπη μας και την ενεργή
παρουσία μας στο μεγάλωμά τους και λειτουργούμε ως φωτεινή ένδειξη για το πώς να
αντιλαμβάνονται τη ζωή και την συνύπαρξη με τους γύρω τους.
Πώς όμως μπορώ να βάλω όρια στα παιδιά πρακτικά; Αρχικά χρειάζεται να λάβω
υπόψιν μου κάποιες πολύ σημαντικές παραμέτρους όπως:
● Η κάθε ηλικία του παιδιού ανταποκρίνεται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης
οπότε τα όρια πρέπει να αντιστοιχούν στην εκάστοτε αναπτυξιακή βαθμίδα του
παιδιού. Σύμφωνα με τη θεωρία ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του Erik Erikson , σε
κάθε στάδιο ανάπτυξης το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με μία κρίση η οποία αν
επιλυθεί επιτυχώς θέτει το άτομο ικανό να κατακτήσει την ψυχοκοινωνική
ποιότητα που σχετίζεται με το αντίστοιχο στάδιο ανάπτυξης. Για παράδειγμα
στον πρώτο χρόνο ζωής του το βρέφος εξαρτάται πλήρως από τους φροντιστές
του και αντιμετωπίζει την κρίση «εμπιστοσύνη έναντι αμφιβολίας» που σημαίνει
ότι αν εκείνοι ανταποκρίνονται σταθερά στις ανάγκες του με ζεστασιά το βρέφος
μαθαίνει να εμπιστεύεται τους ανθρώπους γύρω του, στο δεύτερο στάδιο
ανάπτυξης έρχεται η κρίση «αυτονομία έναντι ντροπής» καθώς αφορά την
είσοδο του παιδιού στα νηπιακά χρόνια όπου μαθαίνει να χρησιμοποιεί την
τουαλέτα, επιλέγει τροφές και παιχνίδια και γενικά αναπτύσσει δεξιότητες
ανεξαρτησίας κ.ο.κ Είναι λοιπόν καίριο τα όρια να συμβαδίζουν με την εκάστοτε
ηλικία και αναπτυξιακή φάση ζωής του παιδιού.
● Χρειάζεται να σκεφτόμαστε και την οπτική του παιδιού κάθε φορά που θέτουμε
ένα όριο. Βάζουμε τον εαυτό μας στη θέση του και αναλογιζόμαστε πως θα
αντιδρούσαμε εμείς ως παιδιά. Τα όρια έχουν στόχο να βοηθήσουν στη
δημιουργία ενός κλίματος αρμονίας και να λειτουργήσουν υπέρ όλων,
συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του παιδιού.
● Η συνέπεια είναι το κλειδί της επιτυχίας! Αν προσπαθούμε να οριοθετήσουμε μία
συγκεκριμένη συμπεριφορά του παιδιού χρειάζεται να είμαστε συνεπείς στις
αντιδράσεις μας κάθε φορά που συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο. Αν τη μία
γελάμε, την άλλη είμαστε αυστηροί, την επόμενη είμαστε αδιάφοροι το μόνο που
καταφέρνουμε είναι να μπερδεύουμε το παιδί.
● Όταν λέμε «όχι» σημαίνει «όχι» . Αν κάθε φορά που λέμε «όχι» σε κάτι το παιδί
αντιδράει ακόμα πιο έντονα για να κερδίσει το «ίσως» ή το «ναι» και εμείς
υποκύπτουμε τότε το μήνυμα που δίνουμε στο παιδί είναι ότι το «όχι» μας είναι
διαπραγματεύσιμο οπότε αν συνεχίσουν να αντιδρούν θα μας αλλάξουν στάση.
Με το να διαπραγματεύεσαι με το παιδί του μαθαίνεις να γίνεται χειριστικό και να
ψάχνει να βρει τρόπους να κάνει αυτό που θέλει.
● Αλλάζουμε τις αρνητικές φράσεις σε θετικές . Για παράδειγμα αντί να πούμε Αν
αργήσεις να ντυθείς δε θα πάμε στις κούνιες λέμε Ας ντυθούμε πρώτα και μετά θα
πάμε στις κούνιες . Στόχος μας είναι να παροτρύνουμε τα παιδιά όχι να τα κάνουμε
να αισθανθούν απειλή η οποία το πιθανότερο είναι να φέρει άσχημα
αποτελέσματα.
● Προσέχουμε τη γλώσσα του σώματός μας! Εκτός από τα λεκτικά μηνύματα που
μεταφέρουμε στο παιδί στέλνουμε και πάρα πολλά μη λεκτικά μηνύματα τόσο
με τη στάση του σώματός μας όσο και με τον τόνο της φωνής μας, τις εκφράσεις
του προσώπου μας. Όταν μιλάμε στα παιδιά το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε
είναι να έρθουμε στο δικό τους ύψος ώστε να έχουμε άμεση βλεμματική επαφή
και να χρησιμοποιούμε έναν σταθερό τόνο στη φωνή μας. Όταν το παιδί φωνάζει
και αρχίζουμε να φωνάζουμε και εμείς θα τα κάνουμε χειρότερα. Ο στόχος μας
είναι να χαμηλώσουμε την ένταση άρα χρησιμοποιούμε έναν ήρεμο και σταθερό
τόνο φωνής.
● Καμιά φορά κοιτώντας το δέντρο χάνουμε το δάσος! Προσπαθώντας να θέσουμε
ένα όριο όταν το παιδί είναι ταραγμένο και δε συνεργάζεται καλό είναι να
σκεφτούμε Μήπως πεινάει; Μήπως πονάει κάπου; Μήπως νιώθει άγχος, θυμό,
μήπως είναι κουρασμένο; . Πολλές φορές όταν το παιδί βρίσκεται σε μία από τις
παραπάνω καταστάσεις φέρεται προκλητικά οπότε θα βοηθήσει να δούμε αν
κάτι τέτοιο συμβαίνει και να ρωτήσουμε το παιδί τι χρειάζεται.
● Πρόσφερε την υποστήριξή σου στο παιδί. Κάτι που για σένα φαντάζει απλό,
όπως το να τακτοποιήσεις το δωμάτιο σου, για το παιδί μπορεί να φαίνεται
βουνό. Παρότρυνέ το λέγοντας Ας φτιάξουμε μαζί το δωμάτιο σου και μετά
μπορούμε να διαβάσουμε μαζί ένα παραμύθι .
● Γίνε ο ίδιος παράδειγμα για το παιδί σου τηρώντας τα όρια που βάζεις. Αν λες
φεύγουμε σε πέντε λεπτά αλλά πιάνεις την κουβέντα και τα πέντε λεπτά γίνονται
μισάωρο δείχνεις στο παιδί πως δεν τηρείς αυτό που λες. Αν όμως τα πέντε λεπτά
είναι πράγματι πέντε τότε το παιδί παίρνει στα σοβαρά το όριό σου αφού και εσύ
ο ίδιος το τηρείς.
Στην προσπάθειά μας να βάλουμε όρια στα παιδιά μας ας αποκτήσουμε συνειδητότητα
πως μόνο προστασία τους προσφέρουν τα όρια και δεξιότητες να διαχειρίζονται τις
προκλήσεις της ζωής και να ζουν αρμονικά με τους ανθρώπους γύρω τους. Ας
δείχνουμε την αγάπη μας στα παιδιά μας δίχως όρους, θα σε αγαπώ μόνο αν… , αλλά με
τα όρια !
Κατερίνα Ντέμου, Ψυχολόγος – Ειδική παιδαγωγός
πηγή:
https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/oikogeneia-kai-paidi/oriothetisi/758
5-paidi-kai-oria-giati-xreiazontai-oria-ta-paidia-kai-pos-na-ta-valo.html

Μετάβαση είναι το «πέρασμα» από μια γνωστή κατάσταση σε μια άλλη, άγνωστη σε
μας, και μπορεί να αφορά οποιαδήποτε πτυχή της ζωής μας, όπως π.χ. είναι η
μετάβαση από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό, από το δημοτικό στο γυμνάσιο, η
μετάβαση από την παιδική στην εφηβική ηλικία, η μετάβαση από το σχολείο στην
αγορά εργασίας ακόμα και η μετακόμιση σε άλλη πόλη ή χώρα κτλ.
Φανταστείτε ένα παιδί που μαθαίνει να κολυμπάει. Αρχικά, απολαμβάνει το παιχνίδι
στο νερό μέσα στη μικρή παιδική πισίνα. Φορά μπρατσάκια ή σωσίβιο, έχει
τουλάχιστον ένα από τους γονείς του κοντά του και κρατά κάποια από τα παιχνίδια
του. Νιώθει ασφάλεια. Λίγο καιρό μετά του λένε πως μεγάλωσε και πρέπει τώρα να
μάθει να κολυμπάει στη μεγάλη πισίνα. Τα μπρατσάκια είναι για τα μικρά παιδιά̇ του
τα παίρνουν κι αυτά. Χωρίς να το πολυσκεφτεί, βρίσκεται μέσα σε μια πολύ
μεγαλύτερη πισίνα, πολύ πιο βαθιά, χωρίς τα μπρατσάκια, που του παρείχαν
ασφάλεια, και χωρίς τα πολλά παιχνίδια. Οι γονείς του, αρχικά, το κρατούν λίγο, αλλά
σιγά-σιγά το αφήνουν, ενθαρρύνοντάς το να κλωτσήσει τα πόδια και να κουνά τα
χέρια, για να μάθει να κολυμπάει από μόνο του. Εδώ, χάνεται η ασφάλεια που ένιωθε
και αρχίζει μια εσωτερική αναζήτηση των δυνάμεών του.
Το αν θα καταφέρει, εύκολα ή δύσκολα, αυτό το παιδί να κολυμπήσει, εξαρτάται από
μια σειρά από παράγοντες. Είναι η σωστή χρονική περίοδος για να δοκιμάσει το
παιδί αυτή τη μετάβαση; Ήταν προετοιμασμένο για αυτήν; Έχει αποκτήσει όλες
εκείνες τις δεξιότητες που θα του χρειαστούν για να πετύχει; Πόσο στηρικτικό ή όχι
ήταν το περιβάλλον γύρω του;
Ένα παιδί το οποίο έμαθε να κλωτσάει τα πόδια του στο νερό, να ξαπλώνει ανάσκελα
πάνω στην επιφάνεια και να κρατά την αναπνοή του κάτω από το νερό, ίσως
τολμήσει πιο εύκολα να κολυμπήσει στα βαθιά και ίσως, μάλιστα, να το απολαύσει!
Αντίθετα, το παιδί που δε λέει να φύγει από την αγκαλιά της μαμάς του και παθαίνει
υστερία αν βραχεί το προσωπάκι του ή αρνείται να πατήσει μέσα στο νερό χωρίς τα
μπρατσάκια του, δύσκολα θα αντιδράσει σωστά μέσα στη μεγάλη πισίνα.
Ποιο είναι το συμπέρασμα από αυτό τον παραλληλισμό; Για να είναι επιτυχημένη η
κάθε μετάβαση θα πρέπει να μας βρει προετοιμασμένους!
Προετοιμάζοντας το παιδί για τη μετάβαση από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό σχολείο
Είναι το παιδί μου έτοιμο για το δημοτικό σχολείο; Πώς μπορώ να το βοηθήσω; Ποιες
είναι οι απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες που θα πρέπει να έχει για να πετύχει σε
αυτή τη δύσκολη και σημαντική μετάβαση από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό σχολείο;
Τι αναμένει η δασκάλα της Α’ τάξης από τα «πρωτάκια» της:
• Να πειθαρχούν σε βασικούς κανόνες συμπεριφοράς μέσα και έξω από την τάξη.
• Να κοινωνικοποιούνται χωρίς δυσκολίες με τα άλλα παιδιά της ηλικίας τους.
• Να ακολουθούν προφορικές οδηγίες ενός ή δύο σκελών.
• Να εκφράζονται χρησιμοποιώντας ολοκληρωμένες προτάσεις.
• Να μπορούν να αιτιολογήσουν την άποψή τους
• Να μπορούν να αναλύουν φωνολογικά μια λέξη (π.χ. από ποια φωνή ξεκινά, με
ποια φωνή τελειώνει, αν μέσα της έχει μια συγκεκριμένη φωνή, κλπ)
• Να αναγνωρίζουν το όνομά τους γραμμένο κάπου.
• Να μετρούν μέχρι το δέκα.
• Να σειροθετούν και να συγκρίνουν τους αριθμούς 0-10.
• Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα βασικά σχήματα (κύκλος, τετράγωνο,
ορθογώνιο, τρίγωνο).
• Να κατανοούν και να χρησιμοποιούν σε περιγραφές και συγκρίσεις αντικειμένων τις
προμαθηματικές έννοιες (πλατύ-στενό, μακρύ-κοντό, ψηλό-χαμηλό, κλπ).
• Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα χρώματα.
• Να κρατούν με λειτουργική λαβή το μολύβι.
• Να χρωματίζουν, χωρίς να βγαίνουν έξω από τις γραμμές του περιγράμματος.
• Να κάθονται σωστά στην καρέκλα.
Όλα τα πιο πάνω είναι οι σημαντικότεροι στόχοι της προδημοτικής εκπαίδευσης.
Άρα, η επιλογή ενός καλού νηπιαγωγείου θα προσφέρει στο παιδί σας πολλές
ευκαιρίες, μέσα από ευχάριστες δραστηριότητες, να καλλιεργήσει τις πιο πάνω
δεξιότητες. Παράλληλα με το νηπιαγωγείο, όμως, θα πρέπει κι εσείς να αφιερώνετε
χρόνο στο παιδί σας, βοηθώντας το κι εσείς να αναπτύξει τις απαραίτητες δεξιότητες.
1. Δεξιότητες επικοινωνίας και γενικές γνώσεις
Με τον όρο δεξιότητες επικοινωνίας εννοούμε την ικανότητα του παιδιού από τη μια
να επικοινωνεί με σαφήνεια τις ανάγκες του και από την άλλη να κατανοεί τους
άλλους (δηλαδή, ομιλία και ακρόαση). Γενικές γνώσεις είναι το ενδιαφέρον που
επιδεικνύει το παιδί για να μαθαίνει πληροφορίες για το περιβάλλον του. Τα παιδιά
που μπορούν να επικοινωνούν καλά, ως ομιλητές και ακροατές, και που είναι
περίεργοι να μάθουν για τον κόσμο γύρω τους, είναι τα παιδιά που είναι έτοιμα να
επιτύχουν στο σχολείο, αλλά και σε κάθε τομέα στη ζωή τους.
Συνήθως τα παιδιά που έχουν ανεπτυγμένες δεξιότητες επικοινωνίας και επαρκείς
γενικές γνώσεις:
• μπορούν να διηγούνται ιστορίες που έχουν ακούσει
• παίζουν, μόνα ή με φίλους, παιχνίδια φαντασίας
• κατανοούν προφορικές οδηγίες και τις εκτελούν
• μπορούν να εκφράσουν τις ανάγκες τους σε ενήλικες ή συνομήλικούς τους, με
τρόπο που να γίνονται κατανοητά
Πώς τα βοηθούμε να καλλιεργήσουν αυτές τις δεξιότητες – Συμβουλές σε
γονείς
• διαβάζουμε στα παιδιά και μετά συζητούμε για αυτά που διαβάσαμε
• ζητούμε από τα παιδιά να μας διηγηθούν μια γνωστή τους ιστορία
• παίζουμε μαζί τους παιχνίδια ρόλων και φαντασίας
• κάνουμε συζητήσεις μαζί τους για διάφορα θέματα, εμπλουτίζοντας έτσι το λεξιλόγιό
τους
• κάνουμε συνδέσεις μεταξύ των βιβλίων/παραμυθιών που διαβάζουμε και της
καθημερινότητας, π.χ. «Αυτός ο γάτος μοιάζει πολύ με τον Ιγνάτιο από το βιβλίο που
διαβάσαμε σήμερα!» ή «Αν ήταν στη θέση σου ο Άρθουρ τι νομίζεις ότι θα έκανε;»
2. Συναισθηματική ωριμότητα
Συναισθηματική ωριμότητα, είναι η ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει και να
εκφράζει τόσο θετικά όσο και αρνητικά συναισθήματα, με ποικίλους τρόπους, που να
ταιριάζουν σε κάθε περίσταση επικοινωνίας. Είναι, επίσης, η ικανότητα της
ενσυναίσθησης (το να βάζουν τον εαυτό τους στη θέση του άλλου) και της προθυμίας
να βοηθήσουν άλλους που έχουν ανάγκη.
Τα παιδιά που είναι συναισθηματικά υγιή και ώριμα, εκφράζουν αυτά που νιώθουν
αλλά είναι και σε θέση να κατανοήσουν τους άλλους. Είναι τα παιδιά που κάνουν
εύκολα φίλους και βιώνουν τη σχολική ζωή ως μια ευχάριστη εμπειρία. Τα παιδιά
αυτά συνήθως:
• βοηθούν άλλα παιδιά που έχουν χτυπήσει ή δείχνουν στεναχωρημένα
• προθυμοποιούνται να βοηθήσουν άλλα παιδιά σε μια εργασία, όταν αντιληφθούν
ότι αυτά δυσκολεύονται
• προσπαθούν να σταματήσουν ένα καβγά ή να λύσουν μια διαφωνία
• προσκαλούν άλλα παιδιά σε ένα παιχνίδι ή μια δραστηριότητα
• δείχνουν σημάδια ενσυναίσθησης
Πώς τα βοηθούμε να καλλιεργήσουν αυτές τις δεξιότητες – Συμβουλές σε
γονείς
• τα εξασκούμε στην περιγραφή συναισθημάτων, π.χ. «Νομίζω πως ο φίλος σου ο
Γιώργος σήμερα είναι λυπημένος. Τον βλέπεις; Δε χαμογελάει.»
• δώστε το καλό παράδειγμα, δείχνοντάς τους πως κι εσείς νοιάζεστε για τους άλλους
ανθρώπους. Τα παιδιά αντιγράφουν τις δικές σας συμπεριφορές.
• ενθαρρύνετε τα παιδιά να συμπεριλαμβάνουν άλλα παιδιά στο παιχνίδι τους
• επιβραβεύσετε τα όποτε βοηθούν άλλους, π.χ. «Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που
βοήθησες την αδερφή σου σήμερα με τα μαθήματά της!»
• μιλήστε στα παιδιά σας για οποιεσδήποτε αλλαγές στην καθημερινή τους ρουτίνα,
έτσι ώστε να είναι προετοιμασμένα
• νηπιαγωγείο και δημοτικό σχολείο θα πρέπει να συνεργαστούν, έτσι ώστε οι
εκπαιδευτικοί να είναι ενήμεροι για το περιβάλλον από το οποίο προέρχονται και στο
οποίο θα μεταβούν τα παιδιά. Είναι καλό να κανονίζονται επισκέψεις γνωριμίας και
ανταλλαγής εμπειριών και ιδεών, με ή και χωρίς τα παιδιά.
3. Κοινωνικές δεξιότητες
Με τον όρο κοινωνικές δεξιότητες εννοούμε την ικανότητα των παιδιών να
συνεργάζονται, να περνούν καλά με τους άλλους και να κάνουν φίλους. Ακόμα, στον
όρο αυτό συμπεριλαμβάνεται η ικανότητα ανάληψης ευθύνης, η επίδειξη σεβασμού,
η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και προσαρμογής σε ρουτίνες. Με βάση την
εμπειρία μου έχω διαπιστώσει πως παιδιά με ανεπτυγμένες κοινωνικές δεξιότητες
έχουν θετική στάση προς τη μάθηση και είναι πρόθυμα να εξερευνήσουν νέα
πράγματα, όπως παιχνίδια, βιβλία κλπ. Τα παιδιά αυτά:
• υπακούουν σε κανονισμούς και ακολουθούν οδηγίες
• έχουν καλές σχέσεις με άλλα παιδιά και ενήλικες
• έχουν πολλούς φίλους και δεν προσκολλώνται μόνο σε μερικούς
• έχουν αυτοέλεγχο
• επιλύουν προβλήματα χωρίς τη βοήθεια ή την παρέμβαση ενηλίκων
• προσαρμόζονται σε καινούριες ρουτίνες
• είναι ανεχτικά με τα λάθη των άλλων
• προσέχουν και φροντίζουν τα προσωπικά τους αντικείμενα
• σέβονται τους άλλους, ειδικά τους μεγαλύτερους
• αρέσκονται στο να δοκιμάζουν νέες δραστηριότητες και να παίζουν καινούρια
παιχνίδια
Πώς τα βοηθούμε να καλλιεργήσουν αυτές τις δεξιότητες – Συμβουλές σε
γονείς
• δίνετε στα παιδιά επιλογές ώστε να εξασκηθούν στην ανάληψη αποφάσεων
• να δίνετε το καλό παράδειγμα με τις δικές σας φιλικές/κοινωνικές σχέσεις και
υποχρεώσεις
• παίζετε μαζί τους παιχνίδια όπως «Ο Γιάννης λέει…», για να τα εξασκήσετε στο να
ακολουθούν οδηγίες και να ακούν προσεχτικά
• να κανονίζετε συχνά συναντήσεις με άλλα παιδιά για να έχουν την ευκαιρία να
παίξουν, να μοιραστούν και να περιμένουν τη σειρά τους
• προετοιμάστε τα παιδιά για κάθε αλλαγή ενασχόλησης/δραστηριότητας, π.χ. «Σε 5
λεπτά θα πας για ύπνο».
4. Γλωσσική και γνωστική ανάπτυξη
Με τον όρο γλωσσική και γνωστική ανάπτυξη εννοούμε την ικανότητα αναγνώρισης
λέξεων και αριθμών, την αρίθμηση και την επάρκεια μνήμης, καθώς επίσης και τις
πιο προηγμένες μορφές γραφής και ανάγνωσης. Παιδιά των οποίων η γλωσσική και
γνωστική δεξιότητα είναι κατάλληλη για τον ομαλή μετάβαση στο δημοτικό σχολείο:
• αναγνωρίζουν το όνομά τους γραμμένο κάπου
• αναγνωρίζουν κάποιες ταμπέλες σε οικείο τους περιβάλλον (κοντά στο σπίτι ή στο
σχολείο τους)
• παίζουν με μολύβια και χρώματα
• αναγνωρίζουν τα χρώματα και τα βασικά σχήματα
• αναγνωρίζουν κάποια από τα γράμματα του αλφαβήτου
• δείχνουν ενδιαφέρον στα βιβλία και απολαμβάνουν να τα μετροφυλλούν
• είναι ικανά να θυμούνται γεγονότα, ιστορίες, οδηγίες κλπ
Πώς τα βοηθούμε να καλλιεργήσουν αυτές τις δεξιότητες – Συμβουλές σε
γονείς
• παίξετε μαζί τους παιχνίδια που περιέχουν γράμματα
• ακούστε ή και τραγουδήστε γνωστά ή αγαπημένα τους τραγούδια
• διαβάστε και διηγηθείτε παραμύθια και ενθαρρύνετε τα παιδιά να σας διηγηθούν κι
αυτά ιστορίες που τους άρεσαν
• μετρήστε μαζί τους αβγά, σκαλοπάτια, παπούτσια, δέντρα, αυτοκίνητα, κλπ
• παίξετε παιχνίδια ομαδοποίησης, ταξινόμησης, σειροθέτησης (με πιρούνια και
κουτάλια, όσπρια, ρούχα, κουμπιά, κλπ)
• μιλήστε για τα γράμματα που είναι μέσα στο όνομά τους και στο δικό σας (βρείτε
λέξεις που αρχίζουν/τελειώνουν με αυτά, λέξεις που είναι φαγητά ή ζώα, άλλα
ονόματα που αρχίζουν με τα γράμματα αυτά, κλπ)
• εξηγείστε τους τα σήματα οδικής κυκλοφορίας και τα χρώματα των φαναριών της
τροχαίας
• παίξετε παιχνίδια μνήμης και αριθμητικά παιχνίδια
• μπορείτε να επινοήσετε μαζί με τα παιδιά δικά σας παιχνίδια και να τα παίζετε μαζί
ή ακόμα να τα μάθετε και στους φίλους σας
• μιλήστε για τα σχήματα αντικειμένων γύρω σας, στο περιβάλλον του σπιτιού, στην
αυλή, στο δρόμο
Σε περίπτωση που παρατηρείται μεγάλη δυσκολία στους πιο πάνω τομείς, τότε το
παιδί θα πρέπει να παραπεμφθεί για αξιολόγηση και πιθανή παρέμβαση σε
Λογοθεραπευτή/Λογοπαθολόγο.
5. Σωματική υγεία και ευεξία
Σωματική υγεία και ευεξία είναι η φυσική ετοιμότητα για το σχολείο, η σωματική
ανεξαρτησία, καθώς επίσης και οι ανεπτυγμένες κινητικές δεξιότητες. Τα παιδιά με
σωματική υγεία και ευεξία έχουν μεγαλύτερη συγκέντρωση, καλή μνήμη, αυξημένη
δημιουργικότητα και δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων. Αποτέλεσμα όλων αυτών
είναι να έχουν τα παιδιά αυξημένη αυτοεκτίμηση και μειωμένο άγχος. Συνήθως αυτά
τα παιδιά:
• καταναλώνουν θρεπτικά γεύματα και δεν πηγαίνουν στο σχολείο πεινασμένα
• κοιμούνται αρκετά, ώστε να έχουν αρκετή ενέργεια
• μπορούν να πάνε στο αποχωρητήριο από μόνα τους
• είναι ντυμένα ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες
• έχουν ανεπτυγμένες τις κινητικές δεξιότητες
• χειρίζονται μικρά και λεπτά αντικείμενα
Πώς τα βοηθούμε να καλλιεργήσουν αυτές τις δεξιότητες – Συμβουλές σε
γονείς
• παίξετε μαζί τους παιχνίδια που απαιτούν κίνηση
• αφήστε τα να εξασκηθούν στο σκαρφάλωμα
• σιγουρευτείτε ότι κοιμούνται αρκετά (10-12 ώρες ημερησίως)
• δώστε τους ψαλίδι, πινέλα, δαχτυλομπογιές, πλαστελίνη, πηλό, κλπ
• συνηθίστε τα σε σνακ φρούτων, δημητριακών και λαχανικών
• διορθώστε τα όταν δεν κρατούν το μολύβι σωστά
Πώς κρατούμε το μολύβι σωστά:
Ο τρόπος με τον οποίο κρατά το παιδί το μολύβι είναι πολύ σημαντικός, γιατί
καθορίζει την κίνηση κατά τη γραφή. Τα δάκτυλα θα πρέπει να ακουμπούν το μολύβι
1-3 εκ. από τη μύτη του μολυβιού και θα πρέπει να είναι σε θέση να κινούνται
ανεξάρτητα το ένα από το άλλο. Τα παιδιά που γράφουν με το αριστερό τους χέρι θα
πρέπει να κρατούν το μολύβι λίγο ψηλότερα (3 εκ.), έτσι ώστε να μπορούν να
βλέπουν αυτό που γράφουν. Ο αντίχειρας, ο δείκτης και το μεσαίο δάχτυλο πρέπει
να μοιράζονται εξίσου το κράτημα του μολυβιού.
Προβλήματα που παρατηρούνται συχνά:
• το μεσαίο δάχτυλο να είναι στο πάνω μέρος τους μολυβιού
• ο αντίχειρας να είναι πάνω από το δείκτη
• ο αντίχειρας να είναι τεντωμένος
• ο αντίχειρας και ο δείκτης να είναι παράλληλα
Θα πρέπει να τονιστεί ότι, παιδιά τα οποία δεν κρατούν με τον ενδεδειγμένο τρόπο το
μολύβι, αλλά αυτό δεν τους εμποδίζει κατά τη γραφή τους, δεν θα πρέπει να
προβληματίζουν τους γονείς. Παιδί, το οποίο η λαβή του μολυβιού του αποτελεί
ανασταλτικό παράγοντα κατά τη γραφή, θα πρέπει να προβεί σε αξιολόγηση από
Εργοθεραπεύτρια, για πιο εξειδικευμένη παρέμβαση.
Η μετάβαση από το δημοτικό σχολείο στο γυμνάσιο
Η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο είναι μια, επίσης, σημαντική αλλαγή στη
ζωή των παιδιών, που, ως γονείς ή εκπαιδευτικοί, δε θα πρέπει να παραβλέψουμε.
Παρόλο, που τα παιδιά αυτής της ηλικίας έχουν βιώσει παρόμοιες μεταβάσεις και στο
παρελθόν, η αλλαγή αυτή είναι κάτι παραπάνω από αλλαγή τάξης. Είναι μια
μετάβαση από την παιδική ηλικία στην εφηβική, από την εξάρτηση στην ανεξαρτησία,
από την υπακοή στην αναζήτηση, από τις φιλίες στις σχέσεις.
Πέραν όμως από τις αναπτυξιακές, συναισθηματικές και κοινωνικές αλλαγές, που τα
παιδιά θα κληθούν να αντιμετωπίσουν στο γυμνάσιο, υπάρ¬χουν και οι
αντικειμενικές διαφορές δημοτικού – γυμνασίου. Διότι, στην ουσία, και εδώ αλλάζουν
όλα: περισσότεροι καθηγητές, περισσότερα μαθήματα, δουλειά στο σπίτι, εξετάσεις,
εργασίες, περισσότερες δραστηριότητες και συνεπώς ευθύνες. Οι απαιτήσεις του
Γυμνασίου σήμερα είναι πολύ πιο μεγάλες από άλλοτε.
Τι αναμένουν οι καθηγητές από τα παιδιά που πηγαίνουν στο γυμνάσιο:
• Να ακολουθούν τον κώδικα συμπεριφοράς μέσα στην τάξη και στην αυλή.
• Να ακολουθούν τους βασικούς κανόνες υγιεινής και καθαριότητας.
• Να είναι συνεπείς με τις εργασίες και τις υποχρεώσεις τους.
• Να παρουσιάζουν συγυρισμένες και καλοδουλεμένες εργασίες.
• Να μπορούν να εκφραστούν γραπτώς με αποτελεσματικό τρόπο.
• Να μπορούν να διαβάσουν ένα κείμενο και να είναι σε θέση να κατανοήσουν τις
πληροφορίες που αναφέρονται μέσα σε αυτό.
• Να συμμετέχουν κατά την παράδοση του μαθήματος.
• Να μπορούν να κάνουν μια εργασία τύπου project, ατομικά ή σε συνεργασία με
άλλους.
• Να έχουν καλά ανεπτυγμένες δεξιότητες μελέτης.
• Να οργανώνουν το διάβασμά τους, έτσι ώστε να έχουν καλά αποτελέσματα στα
διαγωνίσματα και στις τελικές εξετάσεις.
Σπουδαίο ρόλο για την προετοιμασία των μαθητών για όλα τα πιο πάνω φέρουν οι
εκπαιδευτικοί. Οι δάσκαλοι της έκτης τάξης αισθάνονται ότι έχουν αυξημένες ευθύνες
για την ομαλή προσαρμογή των μαθητών τους στο γυμνάσιο και φροντίζουν με
διάφορους τρόπους να την εξασφαλίσουν. Προετοιμάζουν τους μαθητές τους
συναισθηματικά και γνωστικά, μέσα από τη διδασκαλία, οργανώνουν την αξιολόγηση
των μαθητών με μεθόδους που επικρατούν στο γυμνάσιο, γίνονται αυστηρότεροι
κατά την αντιμετώπιση θεμάτων πειθαρχίας και συνέπειας των μαθητών τους.
Τα τελευταία χρόνια τα σχολεία οργανώνουν προγράμματα μετάβασης με τη
συμμετοχή δασκάλων και καθηγητών, με δική τους πρωτοβουλία ή σε συνεργασία με
τους σχολικούς συμβούλους και τους υπεύθυνους των καινοτόμων προγραμμάτων.
Τα προγράμματα περιλαμβάνουν μια σειρά από δράσεις που εντάσσονται στη φάση
της προετοιμασίας: επισκέψεις των παιδιών του δημοτικού στο γυμνάσιο, ξενάγηση
στους χώρους, ενημέρωση από υπεύθυνο καθηγητή ή τον γυμνασιάρχη για τα
μαθήματα του γυμνασίου, τις απουσίες, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των
παιδιών. Σε άλλη περίπτωση μπορεί να παρακολουθήσουν και ένα μάθημα
διδασκαλίας. Επιπλέον, οι δάσκαλοι της έκτης τάξης μαζί με έναν ή περισσότερους
καθηγητές οργανώνουν μια συνάντηση των γονέων, για να λύσουν απορίες,
απαντώντας σε ερωτήσεις που αφορούν στη φοίτηση των παιδιών στο γυμνάσιο και
την προετοιμασία που χρειάζεται γι’ αυτό το σκοπό. Μερικές φορές το πρόγραμμα
επεκτείνεται στο επόμενο σχολικό έτος, όταν τα παιδιά είναι πλέον στο γυμνάσιο
κατά την πρώτη ή και τη δεύτερη εβδομάδα του σχολικού έτους. Μπορεί να
περιλαμβάνει: υποδοχή μαθητών και γονέων από το γυμνασιάρχη και καθηγητές,
ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των αρχών του σχολείου, οδηγίες και απαντήσεις στις
ερωτήσεις μαθητών και γονέων, ξεναγήσεις και ενημέρωση για τη λειτουργία της
βιβλιοθήκης, των εργαστηρίων, της καντίνας, για τις εκπαιδευτικές επισκέψεις, τις
εκδρομές, κλπ.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε – Συμβουλές σε γονείς
Και οι γονείς βέβαια έχουν να διαδραματίσουν το δικό τους ρόλο, έτσι ώστε να
βοηθήσουν το παιδί τους να είναι έτοιμο για το γυμνάσιο. Από το δημοτικό χρειάζεται
να παρακολουθούν το παιδί τους, αλλά και να του αφήνουν χώρο να αναπτύσσεται
αυτόνομα.
• Φροντίστε ώστε το παιδί σας να καθιερώσει από νωρίς ένα πρόγραμμα μελέτης το
οποίο θα ακολουθεί καθημερινά. Σιγά-σιγά θα πρέπει να ασκηθεί στο να βάζει τους
δικούς του στόχους για τη μάθησή του και να τους διαχειρίζεται αντιστεκόμενο στην
πιθανή αρνητική πίεση ή επιρροή τρίτων.
• Εξασφαλίστε του ένα δικό του χώρο, όπου θα έχει ησυχία για να μπορεί να μελετά,
μακριά από μικρότερα αδερφάκια, τηλεόραση ή οτιδήποτε άλλο θα μπορούσε να
του αποσπά την προσοχή.
• Είναι πολύ σημαντικό να αντιληφθεί το παιδί ότι «μελετώ» δεν σημαίνει μόνο
«ολοκληρώνω τις γραπτές μου εργασίες». Δείξτε ενδιαφέρον και συζητήστε μαζί του
για αυτά που έμαθε στο σχολείο και βεβαιωθείτε ότι κατάφερε να εντοπίσει τα κύρια
σημεία σε όσα διάβασε. Βρείτε μαζί του εκείνες τις στρατηγικές μελέτης που το
βοηθούν να κατανοήσει καλύτερα και να συγκρατήσει πληροφορίες, όπως:
υπογράμμιση στο βιβλίο του με χρωματιστούς μαρκαδόρους, σε bullet points τα
κύρια σημεία, περίληψη, λέξεις κλειδιά, ερωτήσεις-απαντήσεις, κλπ.
• Παρακολουθείτε στενά την πρόοδο του παιδιού στα μαθήματά του και βοηθήστε το
να μην αφήσει κενά στις γνώσεις του. Οι καλές επιδόσεις ενισχύουν την αυτοεικόνα
του παιδιού και μειώνουν το άγχος και την ανησυχία που πιθανόν να νιώσει το παιδί
στο γυμνάσιο.
• Από τις πρώτες κιόλας τάξεις του δημοτικού να ενθαρρύνετε το παιδί σας να δίνει
σημασία και στην εμφάνιση της εργασίας του.
• Μην κάνετε ποτέ εσείς αυτά που πρέπει να κάνει το παιδί. Βοηθήστε το, συζητήστε
μαζί του τις ιδέες σας και ακούστε τις δικές του. Αφήστε το να ανατρέχει από μόνο
του σε πηγές (βιβλία, εγκυκλοπαίδειες, Internet, κλπ) για την κατοίκον εργασία και
να τις διαμορφώνει.
• Βοηθήστε το παιδί σας να αναπτύξει θετική στάση απέναντι στο σχολείο και τους
εκπαιδευτικούς.
• Να είστε φίλοι με το παιδί σας. Ενθαρρύνετέ το να εκφράσει τα συναισθήματά του,
να τα συζητήσει και να αποφορτιστεί. Να το ακούτε, να ζητάτε την άποψή του σε
οικογενειακά θέματα και να του δείχνετε ότι το σέβεστε. Έτσι, ασκείται στο να ακούει
και να κατανοεί τις απόψεις των άλλων, έστω και αν δε συμφωνεί με αυτές, και να
αναπτύσσει τα επιχειρήματά του πολιτισμένα. Αναπτύσσει στρατηγικές για να επιλύει
προβλήματα και ζητά τη βοήθεια και υποστήριξη των άλλων όταν τη χρειάζεται.
• Σε περίπτωση που το παιδί σας αντιμετωπίζει δυσκολίες ζητήστε την άποψη
ειδικών όπως: Λογοθεραπευτές, Ειδικοί Δάσκαλοι, Εργοθεραπευτές, Ψυχολόγοι.
Συμπερασματικά
Το πέρασμα από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό και μετά στο γυμνάσιο είναι
αναπόφευκτες αλλαγές στη ζωή του παιδιού μας και τη δική μας. Όπως και με τις
άλλες αλλαγές, χρειάζεται χρόνος, υπομονή και θετική στάση από όλα τα
εμπλεκόμενα μέρη. Το παιδί που εισπράττει απαισιοδοξία από το περιβάλλον του
αναχαιτίζεται, ενώ αυτό που απολαμβάνει την αισιοδοξία, προχωρά με σταθερό
βηματισμό.
πηγή :
https://www.paidiatros.com/paidi/mathisi-sxoleio/transition-nursery-primary-school-high

Στεφάνια από λουλούδια
πλέκουν τα παιδιά
για να γιορτάσουν
τη γλυκιά Πρωτομαγιά.
Μοσχοβολούν οι κήποι κι οι αυλές
Άσπρες, λινές φορούμε φορεσιές.
Τα παιδάκια κρεμούν στ’ αυτάκια
Κατακόκκινα, δροσάτα κερασάκια.