ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ 2
Σύμφωνα με τους Mayer & Salovey (1997), ως συναισθηματική νοημοσύνη ορίζεται «μια μορφή κοινωνικής ευφυΐας η οποία περιλαμβάνει την ικανότητα να κατανοεί κανείς τα συναισθήματα τόσο τα δικά του όσο και των άλλων ανθρώπων, να
κάνει λεπτές διακρίσεις ανάμεσα στα διάφορα συναισθήματα, και να χρησιμοποιεί
αυτές τις πληροφορίες ώστε να καθοδηγεί αναλόγως τις σκέψεις και τις πράξεις του»
(Θεοδοσάκης, 2011). Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της συναισθηματικής νοημοσύνης είναι η ενσυναίσθηση (empathy), η οποία αναφέρεται σε μια προσωπική
στάση, με κύριο γνώρισμα τη συναίσθηση, την κατανόηση και τη συμμετοχή στα προβλήματα και στα βιώματα του άλλου, χωρίς όμως να υπάρχει ταύτιση με αυτά, μπαίνουμε δηλαδή στον κόσμο του άλλου, χωρίς όμως να χανόμαστε σε αυτόν. (Θεοδοσάκης, 2011). Επίσης, ο όρος συναισθηματική επάρκεια αναφέρεται στην αποτελεσματική έκφραση των συναισθημάτων ενός ατόμου κατά την αλληλεπίδραση του με
τους άλλους (Saarni, 1990). Τα παραπάνω συμπεριλαμβάνονται στο πλαίσιο της συναισθηματικής αγωγής, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκονται τα θετικά συναισθήματα και οι θετικές έννοιες, από το πεδίο της Θετικής Ψυχολογίας και της Θετική Εκπαίδευσης (Σταλίκας, Γιωτσίδη & Καρακασίδου, 2020).
Ο σκοπός της σύγχρονης εκπαίδευσης είναι να συμβάλλει-πέραν των άλλων στη διανοητική και ψυχοσωματική ανάπτυξη των μαθητών/τριών. Ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαίος ο σχεδιασμός και η εφαρμογή προγραμμάτων προσανατολισμένων
στη θετικότητα, στην ενίσχυση πολλών πλευρών της προσωπικότητας του/της μαθητή/τριας, καθώς και στον εμπλουτισμό του συναισθηματικού του/της κόσμου.
Σύμφωνα με τον Coleman (1995), σκοπός των προγραμμάτων αυτών είναι η κατάκτηση κοινωνικών και συναισθηματικών ικανοτήτων, που θα βοηθήσουν ευρύτερα
τον μαθητή/τρια στην ψυχοκοινωνική του προσαρμογή και στις σχέσεις του με τους
«σημαντικούς άλλους». Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως, γενικότερα, η καλλιέργεια της
αισιοδοξίας, της ενσυναίσθησης, της αυτεπίγνωσης, της ποιοτικής επικοινωνίας, της
ελπίδας, του χιούμορ, της δημιουργικότητας, της αυτοεκτίμησης, της ψυχικής ανθεκτικότητας, προετοιμάζει επί της ουσίας, τους/τις μαθητές/τριες να κατανοήσουν
καλύτερα και να δεχθούν, έννοιες όπως η διαφορετικότητα, ο αμοιβαίος σεβασμός,
η κατανόηση απέναντι στον συνάνθρωπο, ενώ φαίνεται να λειτουργούν προληπτικά
στο θέμα των συγκρούσεων και του εκφοβισμού ανάμεσα σε μαθητές/τριες, που υπάρχει στα σχολεία (Σταλίκας, Γιωτσίδη & Καρακασίδου, 2020).
Με βάση τα παραπάνω, το πρόγραμμα των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων είναι προσανατολισμένο, μέσα από ομαδοσυνεργατικές-κατά βάση-δραστηριότητες (λεκτικές,
καλλιτεχνικές, κινητικές κ.λπ.), στην καλλιέργεια και ενίσχυση του αλτρουισμού, της
ενσυναίσθησης, της αισιοδοξίας, του χιούμορ, της δημιουργικότητας, της έκφρασης
συναισθήματος, της ανθεκτικότητας, της αυτοεκτίμησης, της αυτεπίγνωσης και της
υπευθυνότητας, ώστε να βοηθηθούν οι μαθητές/τριες, να γίνουν ακόμη πιο δεκτικοί/ες, στη δυνατότητα κατανόησης, συνύπαρξης, συνεργασίας και φιλίας, με
τον/την άλλο/η, τον/την διαφορετικό/ή.
Βασικός σκοπός του θεματικού κύκλου είναι η ενδυνάμωση των παιδιών σε ένα επίπεδο ψυχικό καθώς και ο σεβασμός των δικαιωμάτων των άλλων και των ηθικών κοινωνικών αξιών.
Η εκπαιδευτικός εισάγει τα παιδιά στη θεματική του εργαστηρίου που είναι τα συναισθήματα.
Η ομάδα απαντάει σε ερωτήματα αφόρμησης, όπως τι είναι τα συναισθήματα; ποια είναι τα συναισθήματα; έχουν σημασία στη φιλία και στις σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους; πώς αναγνωρίζουμε τι νιώθουμε εμείς και οι άλλοι;
Διαβάζουμε βιβλία για τα συναισθήματα….
ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ
Η έκφραση συναισθημάτων είναι ένα επικοινωνιακό μέσο, όπως είναι οι λέξεις. Εκφράζουμε συναισθήματα και δίνουμε πληροφορίες στους άλλους για το τι χρειαζόμαστε. Η εκπαιδευτικός δημιούργησε μαζί με τα παιδιά αυτό το παιχνίδι το οποίο περιλάμβανε κάρτες με εκφράσεις συναισθημάτων καθώς και ζάρια.
Σκοπός αυτού του παιχνιδιού είναι η συνειδητοποίηση και η αναγνώριση του κάθε συναισθήματος.
ΜΑΝΤΕΨΕ ΠΩΣ ΝΙΩΘΩ
Η εκπαιδευτικός μαζί με τα παιδιά δημιούργησε μάσκες από χαρτόνι και ξυλάκι ωστε κάθε παιδί να επιλέξει τυχαία από μία (χωρίς να δουν το περιεχόμενο τα υπόλοιπα παιδιά). Στη συνέχεια, κάθε παιδί προσπαθεί να εκφράσει με το πρόσωπό του το συναίσθημα της μάσκας και η υπόλοιπη ομάδα να βρει ποιο συναίσθημα αποτυπώνει.
Ο ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ
Τέλος πραγματοποιήθηκε μια ομαδική δραστηριότητα ζωγραφίζοντας όλα τα παιδιά μαζί λουλούδια που αποτυπώνουν διάφορα συναισθήματα και έπειτα συζητήσαμε για αναγκαιότητα έκφρασης όλων των συναισθημάτων ακόμη και των αρνητικών όπως θυμός, λύπη κ.α.
