Η ταινία «Ο Ντούτσε αφηγείται» είναι η πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων στην Ελλάδα. Ο Σταμάτης Πολενάκης έκανε τα σχέδια της ταινίας στην ιταλοκρατούμενη Σίφνο, το 1942. Τα γυρίσματα όμως έγιναν το 1945 σε συνεργασία με τους Πρόδρομο Μεραβίδη και Παναγιώτη Παπαδούκα. Το φιλμ έμεινε για δεκαετίες χαμένο, μέχρι που βρέθηκε και παρουσιάστηκε στο κοινό τη δεκαετία του ’80.
Ξημερώνοντας τ’ Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χιμάρα ως Τεπελένι. Λόγω που εκείνοι πολεμούσανε απ’ την πρώτη μέρα, συνέχεια, κι είχαν μείνει σκεδόν οι μισοί και δεν αντέχανε άλλο.
Δώδεκα μέρες κιόλας είχαμε μεις πιο πίσω, στα χωριά. Κι απάνω που συνήθιζε τ’ αυτί μας πάλι στα γλυκά τριξίματα της γης, και δειλά συλλαβίζαμε το γάβγισμα του σκύλου ή τον αχό της μακρινής καμπάνας, να που ήταν ανάγκη, λέει, να γυρίσουμε στο μόνο αχολόι που ξέραμε: στο αργό και στο βαρύ των κανονιών, στο ξερό και στο γρήγορο των πολυβόλων.
Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ’ τον άλλο, ίδια τυφλοί. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή το πιο συχνά ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας. Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ’ ένα μικρό δαδί, μία μία εμοιραζόμασταν τη σταφίδα. Ή φορές πάλι, αν ήταν βολετό, λύναμε βιαστικά τα ρούχα και ξυνόμασταν με λύσσα ώρες πολλές, όσο να τρέξουν τα αίματα. Τι μας είχε ανέβει η ψείρα ως το λαιμό, κι ήταν αυτό πιο κι απ’ την κούραση ανυπόφερτο. Τέλος, κάποτε ακουγότανε στα σκοτεινά η σφυρίχτρα, σημάδι ότι κινούσαμε, και πάλι σαν τα ζα τραβούσαμε μπροστά να κερδίσουμε δρόμο, πριχού ξημερώσει και μας βάλουνε στόχο τ’ αερόπλανα. Επειδή ο Θεός δεν κάτεχε από στόχους ή τέτοια, κι όπως το ’χε συνήθειο του, στην ίδια πάντοτε ώρα ξημέρωνε το φως.
Τότες, χωμένοι μες στις ρεματιές, γέρναμε το κεφάλι από το μέρος το βαρύ, όπου δε βγαίνουνε όνειρα. Και τα πουλιά μάς θύμωναν, που δε δίναμε τάχα σημασία στα λόγια τους — ίσως και που ασκημίζαμε χωρίς αιτία την πλάση. Άλλης λογής εμείς χωριάτες, μ’ άλλω λογιώ ξινάρια και σιδερικά στα χέρια μας, που ξορκισμένα να ’ναι.
Δώδεκα μέρες κιόλας, είχαμε μεις πιο πίσω στα χωριά κοιτάξει σε κατρέφτη, ώρες πολλές, το γύρο του προσώπου μας. Κι απάνω που συνήθιζε ξανά το μάτι μας τα γνώριμα παλιά σημάδια, και δειλά συλλαβίζαμε το χείλο το γυμνό ή το χορτάτο από τον ύπνο μάγουλο, να που τη δεύτερη τη νύχτα σάμπως πάλι αλλάζαμε, την τρίτη ακόμη πιο πολύ, την ύστερη, την τέταρτη, πια φανερό, δεν ήμασταν οι ίδιοι. Μόνε σαν να πηγαίναμε μπουλούκι ανάκατο, θαρρούσες, απ’ όλες τις γενιές και τις χρονιές, άλλοι των τωρινών καιρών κι άλλοι πολλά παλιών, που ’χαν λευκάνει απ’ τα περίσσια γένια. Καπεταναίοι αγέλαστοι με το κεφαλοπάνι, και παπάδες θεριά, λοχίες του ’97 ή του ’12, μπαλτζήδες βλοσυροί πάνου απ’ τον ώμο σειώντας το πελέκι, απελάτες και σκουταροφόροι, με το αίμα επάνω τους ακόμη Βουργάρων και Τούρκων. Όλοι μαζί, δίχως μιλιά, χρόνους αμέτρητους αγκομαχώντας πλάι πλάι, διαβαίναμε τις ράχες, τα φαράγγια, δίχως να λογαριάζουμε άλλο τίποτε. Γιατί, καθώς όταν βαρούν απανωτές αναποδιές τους ίδιους τους ανθρώπους πάντα, συνηθάν εκείνοι στο Κακό, τέλος του αλλάζουν όνομα, το λεν Γραμμένο ή Μοίρα — έτσι κι εμείς επροχωρούσαμε ίσια πάνου σ’ αυτό που λέγαμε Κατάρα, όπως θα λέγαμε Αντάρα ή Σύγνεφο. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή, το πιο συχνά, ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας.
Κι ότι ήμασταν σιμά πολύ στα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες, μήτε αρρώστους και γερούς, μήτε φτωχούς και πλούσιους, το καταλαβαίναμε. Γιατί κι ο βρόντος πέρα, κάτι σαν καταιγίδα πίσω απ’ τα βουνά, δυνάμωνε ολοένα, τόσο που καθαρά στο τέλος να διαβάζουμε το αργό και το βαρύ των κανονιών, το ξερό και το γρήγορο των πολυβόλων. Ύστερα και γιατί, ολοένα πιο συχνά, τύχαινε τώρα ν’ απαντούμε, απ’ τ’ άλλο μέρος να ’ρχονται, οι αργές οι συνοδείες με τους λαβωμένους. Όπου απιθώνανε χάμου τα φορεία οι νοσοκόμοι, με τον κόκκινο σταυρό στο περιβραχιόνιο, φτύνοντας μέσα στις παλάμες, και το μάτι τους άγριο για τσιγάρο. Κι οπού κατόπι σαν ακούγανε για πού τραβούσαμε, κουνούσαν το κεφάλι, αρχινώντας ιστορίες για σημεία και τέρατα. Όμως εμείς το μόνο που προσέχαμε ήταν εκείνες οι φωνές μέσα στα σκοτεινά, που ανέβαιναν, καυτές ακόμη από την πίσσα του βυθού ή το θειάφι. «Όι, όι, μάνα μου», «όι, όι, μάνα μου», και κάποτε, πιο σπάνια, ένα πνιχτό μουσούνισμα, ίδιο ροχαλητό, που ’λεγαν, όσοι ξέρανε, είναι αυτός ο ρόγχος του θανάτου.
Ήταν φορές που εσέρνανε μαζί τους κι αιχμαλώτους, μόλις πιασμένους λίγες ώρες πριν, στα ξαφνικά γιουρούσια που κάναν τα περίπολα. Βρωμούσανε κρασί τα χνότα τους, κι οι τσέπες τους γιομάτες κονσέρβα ή σοκολάτες. Όμως εμείς δεν είχαμε, ότι κομμένα τα γιοφύρια πίσω μας, και τα λίγα μουλάρια μας, κι εκείνα ανήμπορα μέσα στο χιόνι και στη γλιστράδα της λασπουριάς.
Τέλος, κάποια φορά, φανήκανε μακριά οι καπνοί που ανέβαιναν μεριές μεριές, κι οι πρώτες στον ορίζοντα κόκκινες, λαμπερές φωτοβολίδες.
Από τη συλλογή Το Άξιον εστί (1959)
[πηγή: Οδυσσέας Ελύτης, Ποίηση, Ίκαρος, Αθήνα 2002, σ. 136-139]
[ΠΗΓΗ]
[slideboom id=1587427&w=425&h=370]
Αγαπητοί γονείς,
Σας ενημερώνουμε ότι την Πέμπτη 27 Οκτωβρίου 2016 και ώρα 8:30π.μ. θα πραγματοποιηθεί ο εορτασμός της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου μας. Τη γιορτή θα παρουσιάσουν οι μαθητές της B΄ τάξης. Την ημέρα αυτή δε θα γίνουν μαθήματα και οι μαθητές μετά τη λήξη της γιορτής θα αποχωρήσουν με ευθύνη των γονέων τους. Το Ολοήμερο σχολείο δε θα λειτουργήσει.
Από τη Διεύθυνση
Ο Ryan θέλει να αγοράσει μερικά παιχνίδια. Μπορείτε να τον βοηθήσετε να δώσει το σωστό ποσό στον υπάλληλο του καταστήματος; Ακούστε το ποσό που λέει ο υπάλληλος, σύρετε με το ποντίκι σας τα χρήματα στην ταμειακή μηχανή και πατήστε κλικ στο κουμπί «Drag money here and click». Για κάθε σωστή απάντηση κερδίζετε έναν πόντο.
Πατήστε κλικ εδώ ή στην παραπάνω εικόνα για να ξεκινήσετε.
Πόσο καλά γνωρίζουμε τον πλανήτη μας; Τι μπορούμε να κάνουμε για να τον προστατέψουμε; Περιπλανηθείτε με μια ομάδα μαθητών στο Μουσείο της Γης για να μάθετε περισσότερα.
Πατήστε κλικ εδώ ή στην παραπάνω εικόνα για να δείτε το βίντεο. Στη συνέχεια πατήστε κλικ εδώ για να απαντήσετε το αντίστοιχο φύλλο δραστηριοτήτων ή εδώ για να διαβάσετε την ιστορία και στο τέλος εδώ για να δείτε τις απαντήσεις του φύλλου δραστηριοτήτων.
Η γατούλα ψάχνει για χαμένα κατοικίδια. Επιλέξτε κατοικίδιο (Pet1, Pet2,… Pet6), πατήστε το κουμπί GO και ακούστε ή διαβάστε τις περιγραφές για να βρείτε ποιο είναι. Πατήστε κλικ εδώ ή στην παραπάνω εικόνα για να ξεκινήσετε.
Πατήστε το πλήκτρο «πάνω βέλος»(↑) για μια μόνο στιγμή και παρατηρήστε το διάστημα και τον χρόνο που κάνει ο Γιώργος σε ένα άλμα του στη Γη και σε ένα αντίστοιχο άλμα του στη Σελήνη. Μόλις προσγειωθεί ή προσεληνωθεί μπορείτε να συνεχίσετε την παρατήρησή σας στο επόμενο άλμα ή να εκτελέσετε το πείραμά σας από την αρχή ή να συνεχίσετε την παρατήρησή σας στην επιφάνεια του Άρη, επιλέγοντας Άρης.
Πατήστε κλικ εδώ ή στην παρακάτω εικόνα για να ξεκινήσετε.
Πατήστε κλικ εδώ ή στην παρακάτω εικόνα για να ξεκινήσετε ένα άλλο πείραμα σχετικά με τη Βαρύτητα. Στη συνέχεια επιλέξτε ΓΗ ή ΣΕΛΗΝΗ και μετά πατήστε απλά ένα αριστερό κλικ οπουδήποτε στην οθόνη σας.
[ΠΗΓΗ]
Ο Ισαάκ Νεύτων (1642-1727) ήταν μία από τις σημαντικότερες μορφές των θετικών επιστημών που ανέδειξε η Αγγλία και η ανθρωπότητα. Ένα ανοιξιάτικο απόγευμα του 1666, όταν ο Νεύτων είχε αποσυρθεί στο πατρικό κτήμα της οικογένειάς του στη Βόρεια Αγγλία για να προστατευθεί από μια επιδημία πανώλης που είχε κλείσει το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ όπου δίδασκε, συνέβη η πιο διάσημη πτώση φρούτου στην ανθρώπινη ιστορία. Το περιστατικό διηγήθηκε ο ίδιος ο ηλικιωμένος Νεύτων πολύ αργότερα, το 1726, πίνοντας το κλασικό αγγλικό τσάι κάτω από τη σκιά που έκαναν οι μηλιές. Ο Νεύτων, όπως είπε, καθόταν με στοχαστική διάθεση, όταν το μήλο έπεσε και τότε ξαφνικά του ήρθε μια από εκείνες τις σπάνιες στιγμές «εύρηκα» που έχουν γίνει διάσημες στην επιστήμη από την εποχή του πρώτου «διδάξαντος», του Αρχιμήδη.
Γιατί το μήλο συνεχώς πέφτει κάθετα προς το κέντρο της Γης; Γιατί δεν πάει προς τα πλάγια ή προς τα πάνω; Προφανώς η Γη το έλκει, σκέφτηκε ο Νεύτων και συμπέρανε ότι στην ύλη πρέπει να υπάρχει μια ελκτική δύναμη, η βαρύτητα. Η βαρύτητα είναι μια δύναμη που επηρεάζεται από την μάζα των σωμάτων αλλά και από την μεταξύ τους απόσταση. Όσο πιο «μεγάλα» είναι δύο αντικείμενα τόσο περισσότερο έλκονται μεταξύ τους, ενώ όσο πιο μακριά βρίσκονται τόσο η ελκτική δύναμη ανάμεσα τους εξασθενεί. Ουσιαστικά κάθε στιγμή δεχόμαστε άπειρες ελκτικές δυνάμεις. Ωστόσο, η μόνη που μπορεί να επηρεάσει την κίνηση μας είναι αυτή της Γης, λόγω της τεράστιας μάζας που έχει. Ο Νεύτων μελετώντας την τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη, συνειδητοποίησε ότι η δύναμη της βαρύτητας απλώνεται πολύ πέρα από την επιφάνεια της Γης.
Όπως σχεδόν κάθε ιστορία, που μεταφέρθηκε για πολλά χρόνια στον προφορικό λόγο, έχει κάποιες ανακρίβειες. Ο Νεύτωνας ήταν κάτω από μια μηλιά, κάποια στιγμή το 1666, και ένα μήλο είχε πράγματι πέσει. Αλλά δεν είχε πέσει στο κεφάλι του και η θεωρία του για τη βαρύτητα χρειάστηκε άλλα είκοσι χρόνια για να ολοκληρωθεί.
Η μηλιά που άλλαξε την αντίληψή μας για το σύμπαν, υπάρχει ακόμα στο σπίτι του Νεύτωνα, στο Γκράνθαμ της Αγγλίας και μάλιστα βγάζει πράσινα μήλα κι όχι κόκκινα, όπως απεικονίζονται συνήθως.
[ΠΗΓΕΣ]
