Το σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με βασικό στόχο την εξοικείωση των μαθητών με τη φροντίδα του στόματος και των δοντιών τους, την κατανόηση της σημασίας της στοματικής υγείας και την ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοφροντίδας, προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες και δυνατότητές τους. Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, παιχνίδια, εποπτικό υλικό, πρακτική εξάσκηση και συστηματική επανάληψη, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να προσεγγίσουν τη διαδικασία του βουρτσίσματος με τρόπο ευχάριστο, κατανοητό και λειτουργικό για την καθημερινότητά τους.
Οι βασικοί εκπαιδευτικοί στόχοι του προγράμματος επικεντρώθηκαν στην ανάπτυξη γνώσεων σχετικά με τη σημασία της στοματικής υγιεινής, στην κατανόηση των συνεπειών που μπορεί να έχει η ελλιπής φροντίδα των δοντιών και των ούλων, καθώς και στην εκμάθηση της σωστής τεχνικής βουρτσίσματος. Παράλληλα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοεξυπηρέτησης, στην ενίσχυση της αυτονομίας των μαθητών, στην καλλιέργεια υπευθυνότητας για την προσωπική τους υγιεινή, καθώς και στην εξάσκηση λεπτών και αδρών κινητικών δεξιοτήτων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της διαδικασίας βουρτσίσματος.
Η πορεία του προγράμματος οργανώθηκε σταδιακά, ώστε κάθε μαθητής να μπορεί να συμμετέχει με ασφάλεια και επιτυχία. Αρχικά πραγματοποιήθηκαν δραστηριότητες γνωριμίας με τα δόντια, τα μέρη του στόματος, τα μέσα στοματικής φροντίδας και τις τροφές που προστατεύουν ή βλάπτουν τη στοματική υγεία. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε η σωστή διαδικασία βουρτσίσματος μέσα από εικόνες, βίντεο, μακέτες, οπτικοποιημένες κάρτες και καθοδηγούμενη επίδειξη. Οι μαθητές εξασκήθηκαν πρακτικά στη χρήση της οδοντόβουρτσας, ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα και αξιοποιώντας οπτικά βοηθήματα και λεκτικές υπενθυμίσεις όπου ήταν απαραίτητο.
Σημαντικό μέρος του προγράμματος αποτέλεσε η εκπαίδευση σχετικά με τη σωστή διατροφή και τη σύνδεσή της με τη στοματική υγεία. Οι μαθητές γνώρισαν τροφές που συμβάλλουν στη διατήρηση υγιών και δυνατών δοντιών, όπως φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά προϊόντα, καθώς και τροφές που μπορεί να προκαλέσουν φθορές όταν καταναλώνονται συχνά, όπως γλυκά και αναψυκτικά. Μέσα από δραστηριότητες αναγνώρισης, ταξινόμησης και ομαδοποίησης τροφών με τη χρήση καρτών και εικόνων, εξασκήθηκαν στη διάκριση των ωφέλιμων και επιβλαβών τροφών με τρόπο βιωματικό και ευχάριστο.
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκε επίσκεψη οδοντιάτρων από το Νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος», οι οποίοι ενημέρωσαν τους μαθητές για τη σημασία της πρόληψης και της σωστής φροντίδας των δοντιών. Παράλληλα, προχώρησαν σε οδοντιατρικό έλεγχο όλων των μαθητών, δίνοντάς τους την ευκαιρία να εξοικειωθούν με τον χώρο και τις διαδικασίες της οδοντιατρικής εξέτασης, μειώνοντας πιθανούς φόβους ή άγχη που σχετίζονται με την επίσκεψη στον οδοντίατρο.
Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε και η αξιοποίηση του παραμυθιού «Σοκολάκης και Ζαχαρούλα Τρυποδόντη» της Anna Russelmann. Μέσα από την ιστορία, οι μαθητές κατανόησαν με απλό και κατανοητό τρόπο τις συνέπειες της κακής στοματικής υγιεινής και των ανθυγιεινών διατροφικών συνηθειών. Το παραμύθι αποτέλεσε αφορμή για συζήτηση, προβληματισμό και ανάπτυξη θετικών στάσεων απέναντι στη φροντίδα των δοντιών. Στη συνέχεια, οι μαθητές κατασκεύασαν με πλαστελίνη τους πρωταγωνιστές της ιστορίας και δημιούργησαν δικές τους αφηγήσεις, ενισχύοντας τη φαντασία, τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την ενεργό συμμετοχή τους.
Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος παρατηρήθηκε σημαντική πρόοδος στους περισσότερους μαθητές τόσο σε γνωστικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Οι μαθητές κατάφεραν να αναγνωρίζουν τα προσωπικά τους αντικείμενα υγιεινής, όπως την οδοντόβουρτσα, το ποτήρι και την οδοντόκρεμα, να κρατούν σωστά την οδοντόβουρτσα και να χειρίζονται με μεγαλύτερη επιτυχία το καπάκι της οδοντόκρεμας, εξασκώντας παράλληλα τη λεπτή τους κινητικότητα.
Επιπλέον, οι μαθητές κατανόησαν και ακολούθησαν τη σωστή σειρά βουρτσίσματος των δοντιών, αναγνωρίζοντας ότι χρειάζεται να καθαρίζονται οι επάνω και κάτω επιφάνειες, οι εξωτερικές και οι εσωτερικές πλευρές των δοντιών. Μέσα από την καθημερινή εξάσκηση και τη χρήση οπτικοποιημένων βημάτων, βελτίωσαν τον οπτικοκινητικό τους συντονισμό, καθώς μπορούσαν να παρακολουθούν τις κινήσεις τους στον καθρέφτη και να προσαρμόζουν τη διαδικασία καθαρισμού. Οι περισσότεροι μαθητές κατάφεραν να βουρτσίζουν αποτελεσματικά τις μασητικές και εξωτερικές επιφάνειες των δοντιών τους, ενώ εξακολουθούν να χρειάζονται υποστήριξη και καθοδήγηση για τον αποτελεσματικό καθαρισμό των πίσω και δυσπρόσιτων περιοχών.
Παράλληλα, κατέκτησαν βασικούς κανόνες προσωπικής υγιεινής, έμαθαν να χρησιμοποιούν σωστά το ποτήρι για το ξέπλυμα του στόματος και να αποφεύγουν τη σπατάλη νερού. Η συνεχής χρήση οπτικών βοηθημάτων τους βοήθησε να διατηρούν τη σωστή ακολουθία των βημάτων και να ολοκληρώνουν τη διαδικασία με μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
Ιδιαίτερα θετικό στοιχείο αποτέλεσε η ενεργή συμμετοχή των μαθητών στις ομαδικές δραστηριότητες και η θετική ανταπόκρισή τους στο καθημερινό πλύσιμο των δοντιών. Πολλά παιδιά που στην αρχή χρειάζονταν συνεχή καθοδήγηση και φυσική υποστήριξη, σταδιακά απέκτησαν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, αυξημένη συνεργασία και βελτιωμένη ικανότητα εκτέλεσης των επιμέρους βημάτων. Η συστηματική επανάληψη, η θετική ενίσχυση, η εξατομίκευση του υλικού και η συνεργασία με τις οικογένειες συνέβαλαν ουσιαστικά στη διατήρηση και γενίκευση των δεξιοτήτων αυτών και στο οικογενειακό περιβάλλον.
Συνολικά, το πρόγραμμα πέτυχε σε σημαντικό βαθμό τους εκπαιδευτικούς του στόχους, καθώς οι μαθητές ανέπτυξαν γνώσεις σχετικά με τη στοματική υγεία, βελτίωσαν τις δεξιότητες αυτοφροντίδας τους, ενίσχυσαν την αυτονομία τους και καλλιέργησαν θετικές στάσεις απέναντι στην προσωπική υγιεινή και την πρόληψη. Η πρόοδος που σημειώθηκε επιβεβαιώνει ότι η βιωματική μάθηση, η οπτικοποίηση, η συστηματική εξάσκηση και η συνεργασία σχολείου και οικογένειας αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχή ανάπτυξη δεξιοτήτων καθημερινής ζωής στους μαθητές.
Οι υπεύθυνοί εκπαιδευτικοί :
Χαρπαντίδου Ααντολή -Σχολική νοσηλεύτρια
Τσαβδαρίδου Ρούλα – Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό
Χρυσοχόου ‘Εφη – Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό
Καρυοφύλλη Κρυσταλένια – Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό
17 Νοέμβρη – Μνήμη & Τιμη
Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία
