ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
ΥΠΟΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝ. :ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ- ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
ΤΙΤΛΟΣ: «ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΕ ΤΟ ΔΑΣΟΣ, ΕΙΝΑΙ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ»
Σκοπός του προγράμματος είναι η ευαισθητοποίηση, η εκπαίδευση και η αλλαγή συμπεριφοράς των μαθητών/τριών σε θέματα που αφορούν το περιβάλλον και συγκεκριμένα στο δασικό οικοσύστημα.
Επιμέρους στόχοι του προγράμματος είναι: η ανάδειξη των σχέσεων και αλληλεπιδράσεων φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, ο εντοπισμός των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που υποβαθμίζουν ή απειλούν το φυσικό περιβάλλον και η ανάδειξη προληπτικών μέτρων.
Επίσης ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών, γονέων, της τοπικής κοινωνίας.
1ο Εργαστήριο: «Ας ξανασυστηθούμε!»
Το ερέθισμα δόθηκε με την αφήγηση της ιστορίας: «Στο δάσος»- ΠΑΝΩ ΣΤΗ ΓΗ της Σοφίας Ζαραμπούκα. Ακολούθησε συζήτηση: τί είναι το δάσος , ποιοι άλλοι κατοικούνε στο δάσος, ποιοι το επισκέπτονται. Το προσέχουν; Ποιοι το φυλάνε;
Θέλουμε λοιπόν να το επισκεφτούμε. Πριν όμως πάμε αποφασίζουμε να χωριστούμε σε ομάδες και κατανέμουμε ρόλο σε κάθε ομάδα για μια πιο αποτελεσματική επίσκεψη.
Παιχνίδι για την δημιουργία ομάδων: το κάθε παιδί παίρνει τυχαία μια κάρτα που αναπαριστά ένα δέντρο και οι οποίες υπάρχουν σε πεντάδες , ώστε να δημιουργήσουμε τρεις ομάδες. Μουσική και στο πρώτο σταμάτημα ψάχνουμε αυτόν που έχει την ίδια κάρτα με μας. Και συνεχίζεται ώστε να σχηματιστούν τρεις ομάδες
Και για να λειτουργήσουν οι ομάδες σωστά και να μπορούν να είναι όλοι ευχαριστημένοι, αποφασίζουν να διαμορφώσουν τους κανόνες λειτουργίας των ομάδων τους. Έτσι η κάθε ομάδα αποφασίζει τους κανόνες, τους καταγράφει με όποιον τρόπο μπορεί. Κανόνες όπως: να βοηθάμε ο ένας τον άλλον, να συνεργαζόμαστε, να ακούμε προσεκτικά, να παίρνουμε όλοι με τη σειρά το λόγο για να πούμε την άποψη μας, να συμμετέχουμε όλοι, να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον.
Γράφουμε τα ονόματα μας, τους ζωγραφίζουμε, παίρνουμε το όνομα της ομάδας μας από το δέντρο της κάρτας μας. Ενώνουμε τους κανόνες όλους μαζί και τους αναρτούμε στην τάξη.
2ο Εργαστήριο: «Μικροί εξερευνητές»
Αποφασίστηκε μια βόλτα στο δάσος που είναι δίπλα μας. Περπατήσαμε για να απολαύσουμε το θέαμα. Παρατηρήσαμε τα δέντρα , τα πουλιά, τα έντομα. Προβληματιστήκαμε με τα σκουπίδια που είδαμε γύρω μας. Αποφασίσαμε κάθε ομάδα να συλλέξει υλικό που βρήκαμε στο δάσος : πλαστικά, πευκοβελόνες, κλαδιά, φύλλα, χαρτιά (τηρώντας μέτρα προστασίας). Τα αποτελέσματα θα τα παρουσιάσουν στο επόμενο εργαστήριο.
3ο Εργαστήριο: «Το δάσος απειλείται»
Διαβάζουμε το βιβλίο της Στέλλας Βλαχοπούλου : «Το πράσινο εργοστάσιο» και συζητούμε τα οφέλη και τι μας δίνει το δάσος.
Βλέπουμε το video https://www.youtube.com/watch?v=I2cKbUGn4wo
το δάσος 5.25
Συζητάμε αυτό που είδαμε: Ότι το δένδρο τρέφεται με τις ρίζες οι οποίες παίρνουν νερό και άλλες θρεπτικές ουσίες από το έδαφος, στα κλαδιά του κατοικούν διάφορα μικρά ζώα και ποια είναι αυτά, πουλιά και έντομα, δίπλα του ζουν άλλα δένδρα, θάμνοι και διάφορα φυτά, προσφέρει στον άνθρωπο καθαρό αέρα, οξυγόνο, καρπούς, ξύλα, σκιά και είναι ένας χώρος αναψυχής και άθλησης. Καταλήγουμε λοιπόν στο συμπέρασμα ότι το δάσος έχει πολλά δένδρα θάμνους και άλλα φυτά που δημιουργούν ένα ξεχωριστό περιβάλλον όπου ζουν πολλά ζώα. Κάθε δάσος είναι ένα οικοσύστημα.
Επίσης το : https://video.link/w/SeOyc
Δημιουργούμε ένα ομαδικό κολλάζ : Ζωγραφίζουμε, κόβουμε και κολλάμε δέντρα, ζώα, έντομα
Στην ολομέλεια της τάξης κάθε ομάδα παρουσιάζει τα αποτελέσματα της εξερεύνησης τους στο δασάκι. Ποιά από αυτά τα υλικά που συλλέξατε προέρχονται από το δάσος και ποια δεν προέρχονται; Τα ξεχωρίζουμε σε δύο κατηγορίες
Καταγράφουμε τις απαντήσεις σε έναν εννοιολογικό χάρτη.
Υλικά που προέρχονται από το δάσος και υλικά που δεν προέρχονται από το δάσος
Τα υλικά που δεν προέρχονται από το δάσος (απορρίμματα-σκουπίδια) πώς βρέθηκαν εκεί;
Ποιοι τα άφησαν; Γιατί επισκέπτονται οι άνθρωποι το δάσος; (Συζητούμε για το τι μας προσφέρει το δάσος)
Ποιες από τις παραπάνω δραστηριότητες των ανθρώπων και σε ποιες περιπτώσεις νομίζετε ότι δημιουργούν κινδύνους για το δάσος;
Και καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τα απορρίμματα που αφήνουν οι άνθρωποι από το πικ-νικ και
από το ψήσιμο, μολύνουν το περιβάλλον και επειδή ανάβουν και καίγονται εύκολα (εύφλεκτα υλικά)
μπορεί να πάρει φωτιά το δάσος.
Ζωγραφίζουμε το δάσος όπως το φανταζόμαστε, σε τι μας βοηθάει, από τι κινδυνεύει;
4ο Εργαστήριο: « Το δάσος καίγεται»
Διαβάζουμε το βιβλίο της Στέλλας Βλαχοπούλου ” Το καμένο δάσος”. Συζητούμε τις αιτίες που οδήγησαν
σε αυτήν την καταστροφή και πως επηρεάζονται όλοι όσοι ζουν μέσα σ΄ αυτό.
Ο/Η εκπαιδευτικός προβάλλει ένα βίντεο για να παρακολουθήσουν οι μαθητές/τριες τα οφέλη του δάσους αλλά και για τους κινδύνους καταστροφής του.
α. https://youtu.be/6j06GSGV_bA
10.34 καμπάνια για τα δέντρα
Κατόπιν τίθενται ερωτήσεις από τον/την εκπαιδευτικό: Ποιά νομίζετε ότι είναι τα οφέλη του δάσους;
Πού οφείλονται οι πυρκαγιές στο δάσος; Εκτός από τις ανθρώπινες δραστηριότητες που
αλλού οφείλονται; Τι συμβαίνει όταν το δάσος παίρνει φωτιά;
Η καταστροφή ενός δάσους τι συνέπειες έχει για τη ζωή του δάσους αλλά και για τη ζωή του ανθρώπου;
Με ποιούς τρόπους μπορούμε να βοηθήσουμε; Τα παιδιά ενθαρρύνονται να διατυπώσουν τις
απόψεις τους και να τις αιτιολογήσουν.
Αφού συζητήσουμε για τις αιτίες που κινδυνεύει το δάσος, ο/η εκπαιδευτικός παρουσιάζει καρτέλες
και ζητά να τις ταξινομήσουν σε τρείς κατηγορίες:
Ανθρώπινες ενέργειες από λάθος, επειδή δε γνωρίζουμε ή αδιαφορούμε.
Ανθρώπινες ενέργειες από πρόθεση.
Φυσικές αιτίες.
5ο Εργαστήριο: «Πυροσβεστική Υπηρεσία»
1η Βλέπουμε τα video
πυρκαγιά στο δάσος 1.51
https://www.youtube.com/watch?v=-RdUZYEb09s
2.40 πρόληψη πυρκαγιών στο δάσος
Συζητούμε για την Πυροσβεστική Υπηρεσία και μαθαίνουμε ότι για να περιορισθεί η καταστροφή
εξαιτίας της φωτιάς λαμβάνεται ένας αριθμός προληπτικών μέτρων, όπως:
α) στα περισσότερα δάση της χώρας έχουν εγκατασταθεί 25 πυροφυλάκια από τα οποία οι πυροσβέστες
σε συνεργασία με εθελοντικές οργανώσεις επιτηρούν τις γύρω περιοχές.
β) κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού γίνεται καθαρισμός από τα σκουπίδια, απαγορεύεται η καύση
χόρτων, ξερών κλαδιών κ .λ. χωρίς την παρουσίαση πυροσβεστικών δυνάμεων.
γ) Εμπλουτίζεται συνεχώς το δίκτυο υδροληψίας κοντά σε δασικές περιοχές και υπάρχουν αεροπλάνα
με γεμάτες δεξαμενές νερού για να είναι άμεση η παροχή νερού σε περίπτωση ανάγκης καθώς και
εναέριοι παρατηρητές για τον γρήγορο εντοπισμό της φωτιά. Μάθαμε επίσης ότι σε
περίπτωση εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς καλούμε την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό 199.
Και μαζί με τον αριθμό αυτό όλους τους αριθμούς έκτακτης ανάγκης που μπορεί να μας χρειαστούν:
Αστυνομία 100 – Ασθενοφόρο 166 – Πυροσβεστική 199
6ο Εργαστήριο: «Αναλαμβάνουμε δράση»
Στην ολομέλεια ο/η εκπαιδευτικός θέτει τον προβληματισμό:. «Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για να προστατεύσουμε το δάσος;» Με την τεχνική της ιδεοθύελλας οι μαθητές/τριες αποφασίζουν να σκεφτούν τρόπους προστασίας του δάσους, με στόχο να ενημερώσουν τους γονείς τους και τους συμμαθητές τους ώστε να ευαισθητοποιηθούν για την αλλαγή κάποιων συνηθειών που δημιουργούν κινδύνους στο δάσος.
Και ο καθένας ζωγραφίζει αυτό που σκέφτηκε. Όπως: Δεν αφήνουμε πίσω μας σκουπίδια, δεν πετάμε αναμμένα τσιγάρο και σπίρτα, καλούμε αμέσως την πυροσβεστική, φροντίζω τα δέντρα και δεν τα πληγώνω, δεν καταστρέφω φωλιές πουλιών.
Φυτέψαμε λουλούδια στην αυλή μας
Τα video χρησιμοποιήθηκαν για καθαρά εκπαιδευτικούς σκοπούς .
