Ο Μάρτιος είναι ο τρίτος μήνας του έτους και ο πρώτος μήνας της άνοιξης στο βόρειο ημισφαίριο. Είναι γνωστός για τις έντονες εναλλαγές του καιρού του, κάτι που έχει αποτυπωθεί σε πλήθος λαϊκών παροιμιών.

Βασικά Χαρακτηριστικά

• Προέλευση Ονόματος: Ονομάστηκε έτσι από τον ρωμαϊκό θεό του πολέμου, τον Mars(Άρη).
• Ημερολογιακή Θέση: Στο παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο πρώτος μήνας του έτους.
• Διάρκεια: Έχει 31 ημέρες.

Παραδόσεις και Έθιμα

• Ο «Μάρτης»: Την 1η Μαρτίου συνηθίζεται να φοράμε στον καρπό ένα βραχιολάκι από κόκκινη και λευκή στριμμένη κλωστή, τον «Μάρτη». Σύμφωνα με την παράδοση, το βραχιόλι προστατεύει τα παιδιά από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης για να μην καούν. Αποτελεί ένα από τα έθιμα που διατηρούνται ακόμα στις μέρες μας , το ερυθρόλευκο αυτό  βραχιολάκι  ακούει στο όνομα Μάρτης ή Μαρτιά. Πόσοι όμως από εμάς γνωρίζουμε την ιστορία του;Η ακτινοβολία του ήλιου τον Μάρτιο θεωρούνταν επικίνδυνη για τα παιδιά. Προκειμένου λοιπόν να αποφύγουν το ανεπιθύμητο μαύρισμα στα προσωπάκια τους, οι γονείς έδεναν στον καρπό του χεριού ή στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού το γνωστό πλέον σε όλους μας βραχιολάκι, «Μάρτη» ή «Μαρτιά». Ήταν μια λινή στριφτή κλωστή, άσπρη και κόκκινη ή χρυσή που την προηγούμενη μέρα είχαν κρεμάσει στα κλωνάρια της τριανταφυλλιάς αφήνοντάς την εκεί και όλο το βράδυ προκειμένου να την εκθέσουν στην έναστρη νύχτα.

  Θεωρούσαν πως η κόκκινη κλωστή κατείχε ιδιαίτερη δύναμη που προστάτευε τα παιδιά από τον ήλιο του Μαρτίου ενώ ταυτόχρονα του πρόσφερε και άλλα χαρίσματα. Για παράδειγμα, σε κάποιες περιοχές, όπως στις Κυδωνίες, έδεναν την κλωστή στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού για να μην σκοντάφτουν ή στην λαβή της στάμνας για να μένει κρύο το νερό.

  Σύμφωνα με τον Χρυσόστομο, το συγκεκριμένο έθιμο, μάλλον έχει τη ρίζα του στα Ελευσίνια μυστήρια αφού και οι μύστες τότε έδεναν παρόμοιο βραχιόλι είτε στο δεξί χέρι είτε στο αριστερό τους πόδι, με συμβολική αξία -άγνωστη όμως σε εμάς.

  Το χρονικό διάστημα που φοράει κανείς Μάρτη διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Έτσι, αλλού φοριέται μέχρι και την Ανάσταση όπου την επομένη τον βγάζουν και τον κρεμάνε στις τριανταφυλλιές προκειμένου τα ρόδα να πάρουν το χρώμα του. Σε άλλες περιοχές το φοράνε μέχρι να δούνε στον ουρανό χελιδόνια ή πελαργούς. Αλλού πάλι τον βγάζουν και τον τοποθετούνε κάτω από μια πέτρα και αν μετά από 40 ημέρες υπάρχει ακόμα και μαζί με αυτό υπάρχουν και αρκετά μυρμήγκια, τότε το θεωρούν ευτυχία. Άλλοι δένουν τους Μάρτηδες στις σούβλες με τα αρνιά και καίγονται μαζί με αυτά.

  Συνεχίζουμε και διατηρούμε το έθιμο αυτό χωρίς απαραίτητα να πιστεύει κανείς σε δοξασίες η λαογραφικές συνήθειες της παράδοσης. Καλώς ή κακώς. Πάντως είναι μια ωραία εικόνα το βραχιολάκι αυτό σε ένα παιδικό -και όχι μόνο- χέρι.

  Πηγή: «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας» του Γ.Α. Μέγα από τις εκδόσεις «ΕΣΤΙΑ».

• Ο Μάρτιος είναι ο μήνας με τις περισσότερες παροιμίες . Πολλές αναφέρονται στις καιρικές συνθήκες που επικρατούν το συγκεκριμένο μήνα και στον άστατο καιρό , ενώ άλλες στις γεωργικές ασχολίες των κατοίκων . Σε πολλές ακόμη από αυτές ο λαός συνέδεσε το Μάρτιο και με άλλους μήνες , όπως τον Απρίλιο , τον Ιούνιο , τον Αύγουστο , ακόμη και με το Σεπτέμβρη !

  Μάρτης είναι χάδια κάνει , πότε κλαίει , πότε γελάει !

  Ακόμη και στις δεκαοχτώ έχει το μάτι του ανοιχτό.

  Ακόμη στις δεκαοχτώ, ψοφάει η πέρδικα στ’ αυγό. Λένε και στις τριάντα, μα δεν ηξεύρω γιάντα.

  Αν κάνει ο Mάρτης δυο νερά κι ο Aπρίλης πέντε – δέκα, να δεις το κοντοκρίθαρο πώς στρίβει το μουστάκι, να δεις και τις αρχόντισσες πώς ψιλοκλεισιρίζουν, να δεις και τη φτωχολογιά πώς ψιλοκοσκινάει.

  Mάρτης άβροχος, μούστος άμετρος.

  Mάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.

  O Mάρτης το πρωί χιόνισε, κι ο γάιδαρος ψόφησε (από το κρύο). Το μεσημέρι βρώμισε (από τη ζέστη), και το βράδυ τον πήρε το ποτάμι (από τη βροχή).

  O Μάρτης ο κλαψόγελος.

  Tο Mάρτη ξύλα φύλαγε, μην κάψεις τα παλούκια.

•  

  Τον Μάρτη έχουμε και την Εαρινή Ισημερία: Γύρω στις 20-21 Μαρτίου συμβαίνει η εαρινή ισημερία, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη της άνοιξης, όπου η μέρα και η νύχτα έχουν την ίδια διάρκεια.

• Σημαντικές Γιορτές

  • 25η Μαρτίου: Διπλή γιορτή για την Ελλάδα, καθώς τιμάται ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και η επέτειος της έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
  • Σαρακοστή: Συχνά ο Μάρτιος συμπίπτει με την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

  Αφού είδαμε σχετικά βίντεο με τις παραδόσεις του Μάρτη , βάλαμε το ασπρο-κόκκινο βραχιόλι στο χέρι μας που και φέτος μας τα έφτιαξε η μητέρα της μαθήτριας μας Κατιάνας κ. Ευγενία Αλεξιάδη . Σκαρώσαμε το σπίτι του Μάρτη που μια γελάει και μια κλαίει , και φτιάξαμε και τον ίδιο μια χαρούμενο και μια στενοχωρημένο. Δουλέψαμε επιλεγμένα φύλλα εργασίας και διασκεδάσαμε με τα καμώματά του. Καλό μας μήνα λοιπόν !!!

Ακούστε το ποίημα «Ο Μάρτης και η μάνα του »

https://www.youtube.com/watch?v=ildOqxSBnKc

Τι μας φέρνει ο Μάρτιος ;

https://www.youtube.com/watch?v=H5oJkRaP_yY

Ακούστε το τραγούδι του

https://www.youtube.com/watch?v=bjhvTqE1kxc