Σύμφωνα με το υπ’ αριθ. πρωτοκόλλου 226870/2025 έγγραφο του Δήμου Θεσσαλονίκης, το 10ο Νηπιαγωγείο Θεσσαλονίκης έχει επιλεγεί από τον Δήμο για την υλοποίηση πιλοτικής δράσης στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος Horizon Europe – Commit2Green, με στόχο το συμμετοχικό σχεδιασμό της σχολικής αυλής.
Η συγκεκριμένη δράση αποσκοπεί στον κατάλληλο σχεδιασμό για την αναβάθμιση της σχολικής αυλής σε έναν φυσικό, ασφαλή και λειτουργικό χώρο που θα καλύπτει τις ανάγκες παιχνιδιού, άθλησης και αναψυχής των μαθητών, με ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα, τη θερμική άνεση και τη δημιουργία ενός φιλικού και ευχάριστου περιβάλλοντος για τις καθημερινές δραστηριότητες των παιδιών. Η προσέγγιση του προγράμματος βασίζεται στην ενεργό συμμετοχή της σχολικής κοινότητας, ώστε ο σχεδιασμός του χώρου να αντανακλά τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των χρηστών του.
Ποια είναι τα ωφέλη μιας φυσικής σχολικής αυλής;
- Εξασφαλίζει δροσερό και ευχάριστο περιβάλλον για τα παιδιά
- Ευνοεί το ελεύθερο παιχνίδι, τη φυσική άσκηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων
- Διευκολύνει τη μάθηση σε εξωτερικό περιβάλλον
- Προωθεί την επαφή με τη φύση
- Ενισχύει την περιβαλλοντική συνείδηση των παιδιών
Γιατί έχει σημασία ο συμμετοχικός σχεδιασμός ;
- Όταν τα παιδιά συμμετέχουν, αποκτούν αίσθηση ευθύνης , ομαδικότητας, φροντίδας και σύνδεσης με το χώρο τους.
- Η σχολική κοινότητα συμμετέχει στη διαδικασία ενισχύοντας τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και την κοινή φροντίδα για το σχολείο.
- Μέσα από συζητήσεις, σχέδια και κοινή δράση, δημιουργούνται λύσεις που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και ενδιαφέροντα της σχολικής κοινότητας.
O σχεδιασμός της σχολικής αυλής περιλαμβάνει 5 εργαστήρια με τη συμμετοχή των νηπίων του σχολείου μας
Η ομάδα σχεδιασμού γνωρίζεται με τα παιδιά και γίνεται διαδραστική αναγνωση του βιβλίου “Λαμπίκο” της Έμιλυ Γκράβετ (εκδ. Μεταίχμιο)
“Στον Πιτ αρέσει να είναι όλα καθαρά και νοικοκυρεµένα, µερικές φορές, όµως, το παρακάνει. Τόσο που καταλήγει να καταστρέψει το δάσος του! Θα καταλάβει ο αξιολάτρευτος ασβός το λάθος του και θα µπορέσει να το διορθώσει;
Μια ιστορία γεµάτη φρεσκάδα και χιούµορ, µε έντονο οικολογικό µήνυµα”.
Το εργαστήριο υλοποιείται στην αυλή. Η ομάδα σχεδιασμού μοιράζει στα παιδιά εξοπλισμό (γιλέκα και κράνη) και σε ζευγάρια βγαίνουμε στην αυλή.
α) Η σχέση μας με τη φύση
Η ομάδα σχεδιασμού συζητάει με τα παιδιά ποια είναι η σχέση τους με τη φύση και πιο συγκεκριμένα πόσο φίλη τους είναι. Ανάλογα με τις απαντήσεις τους τα παιδιά μπαίνουν σε τρεις κύκλους . Ο κάθε κύκλος αντιστοιχεί σε μία από τις παρακάτω απαντήσεις
• Είναι πολύ καλή μου φίλη. Παίζουμε κάθε μέρα μαζί.
• Είναι φίλη μου. Παίζουμε καμιά φορά.
• Δεν είμαστε φίλες ακόμα. Μόνο λέμε «γεια».
Στόχος της δραστηριότητας είναι να διερευνηθεί η επαφή των παιδιών με τη φύση στην καθημερινότητά τους.
β) Εξερεύνηση των δέντρων της αυλής μας & παιχνίδι «Οι θησαυροί της αυλής μας»
Τα παιδιά χωρίζονται σε ζευγάρια
Τους δίνονται αυτοκόλλητα με φωτογραφίες των φύλλων των δέντρων της αυλής. Τα παιδιά καλούνται να εξερευνήσουν την αυλή και να κολλήσουν το αυτοκόλλητο στο αντίστοιχο «καδράκι» που θα έχουμε τοποθετήσει από πριν στα δέντρα της αυλής.
Στη συνέχεια σεε κάθε ομαδούλα δίνεται από μία μικρή χαρτοσακούλα για να συλλέξουν ό,τι θεωρούν ως
θησαυρό της αυλής τους (συνήθως είναι φύλλα, πετρούλες κλπ)
γ) Αναγνωρίζουμε την αυλή μας: τι κάνουμε/παίζουμε συνήθως στην αυλή μας
Τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες και τοποθετούν από ένα σημαιάκι στο αγαπημένο τους σημείο της αυλής. Η υπεύθυνη της ομάδας σχεδιασμού σημειώνει πάνω σε μία κάτοψη το σημείο ενώ το κάθε παιδί παράλληλα εξηγεί την επιλογή του.
Στο δεύτερο γύρο του παιχνιδιού, τα παιδιά τοποθετούν το σημαιάκι τους στο σημείο της αυλής που δεν τους αρέσει να παίζουν. Η υπεύθυνη της ομάδας σημειώνει και πάλι την επιλογή των παιδιών σε δεύτερη κάτοψη ενώ παράλληλα καταγράφει τις απαντήσεις τους.
Η ομάδα σχεδιασμού παρουσιάζει στα παιδιά μια μακέτα της αυλής του σχολείου μας, πάνω στην οποία έχουν τοποθετηθεί μικρά σημαιάκα στα σημεία που είχαν δηλώσει τα παιδιά ότι προτιμούν να παίζουν
Τα παιδιά συζητούν γιατί και ποια παιχνίδια προτιμούν να παίζουν στα συγκεκριμένα σημεία και εξηγούν γιατί δεν θέλουν να παίζουν σε άλλους χώρους της αυλής
Στη συνέχεια ακολουθεί μια δραστηριότητα για την έκφραση των συναισθημάτων των παιδιών όταν είναι στην
αυλή τους (υφιστάμενη κατάσταση) και συζήτηση για το πως θα ήθελαν να νιώθουν όταν είναι στην αυλή (στην καινούρια αυλή).
- 4ο εργαστήριο : Συν-σχεδιάζουμε την αυλή του σχολείου μας
α) Συζήτηση για τις δραστηριότητες / παιχνίδια που θα θέλαμε να παίζουμε στην αυλή
Η ομάδα σχεδιασμού παρουσίαζει στα παιδιά διάφορες εικόνες με δραστηριότητες που συνήθως πραγματοποιούνται σε εξωτερικό χώρο. Το κάθε παιδί επιλέγει τις δύο πιο αγαπημένες του δραστηριοτητες που θα ήθελε να κάνει στην σχολική αυλή και η ομάδα σχεδιασμού καταγράφει τις προτιμήσεις τους. Παράλληλα γίνεται συζήτηση
β) Ζωγραφίζω την αυλή που θα ήθελα
Δίνεται στα παιδιά από ένα χαρτί Α4 και μαρακδόρους για να ζωγραφίσουν την αυλή που θα ήθελαν.
Η ζωγραφιά θα τοποθετηθεί σε κάδρα από χαρτόνι, για τις ανάγκες της έκθεσης στο τέλος του προγράμματος
γ) Φτιάχνω την ιδέα μου με πλαστελίνη και την τοποθετώ στη μακέτα
- 5ο εργαστήριο: Προετοιμασία σχολικής έκθεσης – ολοκλήρωση προγράμματος
α) Τα παιδιά μοιράζονται τις ιδέες τους δείχοντας τις ζωγραφιές τους.
Τα παιδιά παρουσιάζουν τις ζωγραφιές που έφτιαξαν στο προηγούμενο εργαστήριο και συζητάμε τι θέλουν για την αυλή τους. Αφού μοιραστούν τις ιδέες τους, συζητάμε τι είναι εφικτό να γίνει στην αυλή και γιατί.
β) Ζωγραφίζουμε το πανό της έκθεσης
Τα παιδιά σε ομάδες αναλαμβάνουν να διακοσμήσουν ένα μεγάλο χαρτί που γράφει τμήμα του τίτλου του
προγράμματος.
Στο τέλος θα ενώσουμε τα χαρτιά μεταξύ τους και θα δημιουργηθεί ένα πανό (~3μ.) για την έκθεση του σχολείου.
