“ΤΟ ΚΑΛΑΘΙ ΜΕ ΤΑ ΛΑΘΗ”

Μαθησιακή περιοχή: Προσωπική και Κοινωνική Ανάπτυξη

Στόχοι:

• Να αναγνωρίζουν, να εκφράζουν & να διαχειρίζονται

  τα συναισθήματά τους

• Να οριοθετούν τη συμπεριφορά τους

• Να αποκτήσουν ηθικές αξίες

• Να επιλύουν συγκρούσεις

• Να ακολουθούν κανόνες

• Να αποκτήσουν ενσυναίσθηση

Στην αρχή της σχολικής χρονιάς, τίθεται σε όλα -ανεξαιρέτως- τα νηπιαγωγεία και τα δημοτικά το θέμα των κανόνων της τάξης μας, ως απόρροια των συγκρούσεων μέσα στη σχολική αίθουσα. Πάντα μέσα από βιωματικές καταστάσεις κι εκμεταλλευόμενοι τυχαία γεγονότα συζητούμε με τα παιδιά και συναποφασίζουμε τους κανόνες της τάξης μας.

Οι κανόνες αυτοί πρέπει να βγούν από τα βιώματα των παιιδιών. Δεν τους συζητάμε όλους μαζί αλλά συμπληρώνουμε κάθε φορά τον σχετικό πίνακα ανάλογα με την περίπτωση. Συζητάμε με τα παιδιά για τα συναισθήματα που νιώθουν κάθε φορά που γίνεται ένα άσχημο γεγονός στην τάξη, ώστε να εκφραστούν και να ηρεμήσουν τα πνεύματα.

Αφού λοιπόν έχουμε συζητήσει πολύ με τα παιδιά, τους παρουσιάζουμε ένα καλάθι. Τους λέμε οτι αυτό θα είναι το καλάθι με τα λάθη και μέσα εκεί θα πετάμε όλα αυτά που νομίζουμε οτι μας στενοχωρούν. Δίπλα από το καλάθι,έχουμε κόψει χαρτιά χρωματιστά σε σχήμα καρδιάς και έχουμε βάλει μαύρους μαρκαδόρους. Τοποθετούμε το καλάθι μας σε μια ήσυχη γωνιά.

Τα παιδιά στη διάρκεια του ελεύθερου παιχνιδιού ή σε μια ώρα που θα οριστεί απο κοινού (ας πούμε μετά το κολατσιό μέχρι να τελειώσουν οι άλλοι) μπορούν να ζωγραφίσουν ή να γράψουν όπως μπορούν κάτι που τους ενόχλησε και θέλουν να το μοιραστούν.

Ενθαρρύνουμε κάθε φορά τα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματά τους σχετικά με κάτι που τους στενοχώρησε και το θεωρούν λάθος, αλλά δεν επιτρέπουμε να στοχοποιηθεί-ούν συγκεκριμένο-α παιδί-ά. Δηλ. Τα παιδιά λένε: “Το θεώρησα λάθος που κάποιος με χτύπησε ενώ δεν του έκανα τίποτα” και όχι “Ο Μ. Με χτύπησε”.

Εξηγούμε οτι θα χρησιμοποιήσουμε μαύρους μαρκαδόρους για να δείξουμε τη στενοχώρια μας και όταν τελειώσουμε, τσαλακώνουμε το χαρτί και το βάζουμε στο καλάθι χωρίς να γράψουμε το όνομά μας. Το τσαλάκωμα σημαίνει οτι κάποιος να “τσαλάκωσε “ την καρδιά μας.

Κατόπιν, αφού κάτσουμε στην παρεούλα και μοιραστούμε τα νέα μας, βλέπουμε οτι μέσα στο καλάθι υπάρχουν τσαλακωμένες καρδούλες. Ξετυλίγουμε τα χαρτάκια και συζητάμε το γεγονός με όλους χωρίς να επιμένουμε στα πρόσωπα, αλλά στις καταστάσεις. (“Βλέπω οτι κάποια καρδούλα είναι τσαλακωμένη”). Έτσι, σταδιακά καταλαβαίνουν την ορθή έναντι της λανθασμένης συμπεριφοράς, εκφράζουν τα συναισθήματά τους, ακολουθούν και κατανοούν ευκολότερα τους κανόνες, αποκτούν μακροπρόθεσμα ενσυναίσθηση και ηθικές αξίες.

Κάθε φορά που τίθεται επί τάπητος ένα λάθος, πρέπει μέσα από συζήτηση και θεατρικό παιχνίδι ή παραμύθι να ορίζεται το σωστό. Πχ. Αν σε μια καρδούλα λέει οτι κάποιος του άρπαξε το παζλ, μέσα από θεατρικό παιχνίδι βρίσκουμε τί θα πρέπει να κάνουμε για να μην ξανασυμβεί. Όταν συναποφασιστεί η λύση για το πρόβλημα, τη ζωγραφίζουν πίσω από την καρδούλα που πια δεν είναι τσαλακωμένη. Όλες τις καρδούλες τις τοποθετούν στο καρδουλόδεντρό μας και κάθε φορά που ξανατίθεται το ίδιο θέμα ανατρέχουν σε αυτό για να τους πει τη λύση.

Φυσικά στη διαδικασία αυτή μετέχουμε που και που  κι εμείς, δίνοντας το παράδειγμα στα παιδιά, θάλοντας να γίνει κατανοητό οτι κι εμείς έχουμε συναισθήματα.

Επεκτάσεις:

Όταν το καλάθι με τα λάθη δεν είναι πια τόσο γεμάτο (όταν τα πνεύματα θα χουν ηρεμήσει) μπορούμε να επεκτείνουμε τη χρήση του και στα θέματα που συζητούμε. Για παράδειγμα, στο θέμα “Τα ζώα” ζωγραφίζουν την λάθος συμπεριφορά και την ορθή προς τα ζώα , στο θέμα”Περιβάλλον”τα ίδιο κ.ο.κ.

“Νηπιαγωγείο: Ένα ευχάριστο ταξίδι με πολλούς προορισμούς ή ένα ασφαλές ταξίδι με πολλούς περιορισμούς;”

Σκέψεις περί αυτοαξιολόγησης των νηπιαγωγών

Ας φανταστούμε 2 αεροπλάνα. Δεν έχει σημασία αν είναι μεγάλα ή μικρά, άσπρα ή γαλάζια.

Έχουν και τα δύο κυβερνήτη, συγκυβερνήτη και επιβάτες . Και τα 2 αεροπλάνα χρειάζονται καύσιμα για να ταξιδέψουν .

Οι επιβάτες έχουν φέρει και τις αποσκευές τους που θα κάνουν εύκολη τη διαμονή στον προορισμό τους και ανεβαίνουν στα 2 αεροπλάνα με όρεξη. Μερικοί από αυτούς δεν έχουν ξαναταξιδέψει ποτέ. Αυτή είναι η πρώτη τους φορά, αυτή που θα καθορίσει εάν θα ξαναταξιδέψουν με χαρά ή με φόβο.

Ας εστιάσουμε στο αεροπλάνο Νο 1:

Ο κυβερνήτης κι ο συγκυβερνήτης είναι πολύ καλοί στη δουλειά τους, έχουν πολλές ώρες πτήσης και ακριβώς γι αυτό το λόγο έχουν έντονη αυτοπεποίθηση και δεν νιώθουν την ανάγκη να εξελιχθούν και να μάθουν να πετάνε και σε άλλους προορισμούς. Κάνουν το ίδιο ταξίδι κάθε μέρα, με τον ίδιο τρόπο, χρόνια τώρα. Οι αποσκευές πρέπει να είναι καλά ασφαλισμένες και τακτοποιημένες στον ειδικό χώρο αποθήκευσης και οι επιβάτες καλά δεμένοι στις θέσεις τους. Είναι όλα υπο έλεγχο. Οι επιβάτες που μπαίνουν μέσα δεν έχουν επιλογές στον τρόπο που θα περάσει η ώρα τους στο ταξίδι, μόνο ό,τι τους προτείνουν οι κυβερνήτες του αεροσκάφους . Όταν φτάσουν στον προορισμό τους ,παίρνουν τις αποσκευές τους και φεύγουν ευχαριστώντας τους πιλότους για το ήσυχο, ασφαλές ταξίδι.

Ας πάμε τώρα στο αεροπλάνο Νο 2:

Οι 2 κυβερνήτες έχουν κι αυτοί πολλές ώρες πτήσης και κάνουν καλά τη δουλειά τους, μόνο που θέλουν να πάνε και σε άλλους προορισμούς, γιατί βαριούνται να πηγαίνουν κάθε φορά στα ίδια μέρη. Τολμούν να κάνουν αλλαγές στα πλάνα και να χαράζουν νέα πορεία. Ενδιαφέρονται για τη γνώμη των επιβατών τους γιατί είναι όλοι μαζί συνεπιβαίνοντες στο ίδιο αεροπλάνο.

Σε αυτό το αεροπλάνο οι επιβάτες που ανεβαίνουν μπορούν κι εκείνοι να επιλέξουν πού θα πάνε και με ποιούς τρόπους θα περάσουν την ώρα τους ευχάριστα μέχρι να φτάσουν στον προορισμό τους. Μπορούν άνετα να περπατούν στην καμπίνα του αεροπλάνου κάνοντας καινούριες γνωριμίες. Οι αποσκευές σε αυτό το αεροπλάνο δεν μένουν στον ειδικό χώρο αλλά μπορούν να ταξιδεύουν στο χώρο των επιβατών, για να μπορούν να χρησιμοποιηθούν την ώρα του ταξιδιού εφόσον και άν αυτό χρειαστεί.

Σαν έρθει η ώρα και τελειώνει το ταξίδι, οι επιβάτες μιλούν γι αυτό με ενθουσιασμό, είναι χαρούμενοι που πέρασαν ευχάριστα κάνοντας νέες γνωριμίες κι επιλέγοντας οι ίδιοι ό,τί ήθελαν και ανυπομονούν να ταξιδέψουν ξανά….Το ταξίδι αυτό θα το θυμούνται πάντα.

Αν είστε νηπιαγωγοί, σίγουρα ήδη θα έχετε καταλάβει οτι το αεροπλάνο είναι το νηπιαγωγείο, οι κυβερνήτες του είναι οι νηπιαγωγοί, οι επιβάτες τα παιδιά, οι αποσκευές συμβολίζουν τις εμπειρίες που τα παιδιά φέρνουν μαζί τους και το ταξίδι είναι η καθημερινότητα στην σχολική αίθουσα, η σχολική χρονιά. Ο προορισμός είναι η γνώση, οι στόχοι που βάζουμε προς κατάκτηση μέρα με τη μέρα.

Με βάση τα παραπάνω, εάν εσείς είσασταν επιβάτες, ποιό από τα 2 αεροπλάνα θα επιλέγατε;