Mεταμόσχευση οργάνου ανάμεσα σε δύο είδη για θεραπευτικούς λόγους

Στη χώρα μας κάθε χρόνο περιμένουν μόσχευμα 900 – 1.000 ασθενείς (νεφροπαθείς, ηπατοπαθείς και καρδιοπαθείς), ο αριθμός όμως των δοτών οργάνων κυμαίνεται στους 70-75 ετησίως. Η μεταμόσχευση οργάνων είναι πλέον τόσο πετυχημένη, που το σπουδαιότερο πρόβλημα είναι η απουσία εθελοντών-δοτών. Ως εκ τούτου οι επιστήμονες αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης του υπαρκτού προβλήματος, δηλ. της απουσίας ικανού αριθμού οργάνων για μεταμόσχευση. Μία λύση ήταν η χρησιμοποίηση οργάνων από ζώα για μεταμοσχεύσεις (βλέπε προηγούμενη ανάρτηση). Μια δεύτερη λύση είναι η ανάπτυξη του οργάνου σε ένα άλλο είδος και να ακολουθήσει μεταμόσχευση του οργάνου από το είδος που παίρνονται τα βλαστοκύτταρα.
Ερευνητές (Nature 542, σελ. 168 και 191, 9 Φεβρουαρίου 2017) εισήγαγαν πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα ποντικιών σε έμβρυα αρουραίων, τα οποία μετά από γενετική τροποποίηση δεν διέθεταν δικό τους πάγκρεας. Τα βλαστοκύτταρα εξελίχθηκαν σταδιακά σε παγκρεατικά β-κύτταρα παραγωγής ινσουλίνης στον αρουραίο, τα οποία απομονώθηκαν και στη συνέχεια μεταμοσχεύθηκαν σε ποντίκια με διαβήτη με αποτέλεσμα να θεραπευτούν.
Το εντυπωσιακό αυτό επίτευγμα δείχνει ότι είναι εφικτό όργανα ενός είδους να αναπτυχθούν στο σώμα ενός άλλου είδους ζώου. Η τεχνική μελλοντικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καλλιέργεια και την μεταμόσχευση ανθρωπίνων οργάνων σε ασθενείς που δεν βρίσκουν το κατάλληλο μόσχευμα λόγω της παγκόσμιας έλλειψης διαθέσιμων δωρητών. Τα όργανα προς μεταμόσχευση θα πρέπει να αναπτύσσονται σε ζώα σχετικά κοντινά στους ανθρώπους από πλευράς εξέλιξης και μεγέθους, όπως χοίρους και πιθήκους. Η Τρίτη εναλλακτική λύση είναι να καλλιεργηθούν ανθρώπινα βλαστοκύτταρα σε κατάλληλο ικρίωμα στο εργαστήριο!!

του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη