Η ολιγοθερμιδική διατροφή είναι το ισχυρότερο όπλο για τη μακροζωία και εναντίον της γήρανσης. Οι επιστήμονες όμως προειδοποιούν για τις υπερβολές: στόχος είναι μια ζωή με υγεία και καλή διάθεση – και όχι να ζήσουμε στερημένοι και να πεθάνουμε… υγιείς!
Πολυετή πειράματα είχαν δείξει ότι ο περιορισμός των θερμίδων – χωρίς όμως υποσιτισμό – επεκτείνει τη διάρκεια ζωής και καθυστερεί την έναρξη διαταραχών που σχετίζονται με την ηλικία στα περισσότερα ζωικά είδη, π.χ. ποντίκια που τρέφονταν με 30% λιγότερες θερμίδες ζούσαν 40% περισσότερο από τους συντρόφους τους και ήταν πιο ανθεκτικά στις γεροντικές ασθένειες. Ο αντίκτυπός της ολιγοθερμικής δίαιτας είχε δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα στα Πρωτεύοντα (πιθήκους και άνθρωπο). Ειδικότερα, στα τέλη της δεκαετίας του 1980 είχαν αρχίσει δύο παράλληλες μελέτες για να προσδιοριστεί η επίδραση της ολιγοθερμικής δίαιτας σε πιθήκους. Η ερευνητική ομάδα στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν (Η.Π.Α.) διαπίστωσε σημαντική θετική επίδραση της ολιγοθερμικής δίαιτας στην επιβίωση, ενώ αντίθετα, το Εθνικό Ινστιτούτο για τη Γήρανση των Η.Π.Α. δεν διαπίστωσε καμία σημαντική επίδραση στην επιβίωση. Σε πρόσφατη εργασία (Nature Communications 8: 14063, 17 Ιανουαρίου 2017) παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της άμεσης συνεργασίας των δύο εργαστηρίων όσον αφορά το προσδόκιμο επιβίωσης, το σωματικό βάρος, της πρόσληψης της τροφής, τα επίπεδα γλυκόζης και την ηλικία που σχετίζεται με την εμφάνιση νοσηρότητας. Στην εργασία περιγράφονται οι διαφορές στο σχεδιασμό των μελετών που θα μπορούσαν συμβάλουν σε διαφορετικά αποτελέσματα. Αρκετοί πίθηκοι είχαν κερδίσει το στοίχημα της μακροζωίας (αριστερά στη εικόνα) χάρη στη μείωση των θερμίδων του καθημερινού τους σιτηρεσίου. Ο περιορισμός της θερμιδικής πρόσληψης, η κατανάλωση κατά 30% λιγότερων θερμίδων (λιτή διατροφή σε όλη τη διάρκεια της ζωής) και η λήψη βιταμινών, μετάλλων και άλλων θρεπτικών ουσιών αποτελεί το μυστικό της μακροζωίας, ή μάλλον της καλής γήρανσης. Όλα μαζί τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι προκύπτουν οφέλη για την υγεία πιθήκων με ολιγοθερμική δίαιτα. Μια και ο άνθρωπος και ο πίθηκος έχουν τουλάχιστον 93% κοινό DNA, ίσως οι ίδιοι μηχανισμοί είναι ευεργετικοί και στον άνθρωπο. Για τον σκοπό αυτό, ερευνητές του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον παρακολουθούν την εξέλιξη της υγείας ατόμων που ακολουθούν ολιγοθερμιδική δίαιτα. Βέβαια, πολλοί επιστήμονες αμφισβητούν ότι η υποθερμιδική διατροφή έχει σημαντικά αποτελέσματα στον άνθρωπο, μια και το κέρδος της μείωσης των θερμίδων στην αύξηση του προδόκιμου ζωής δεν ξεπερνά το 7%.