ΜΥΙΚΗ ΔΥΣΤΡΟΦΙΑ ΤΥΠΟΥ DUCHENNE

Από τη βρεφική ηλικία έχουν καθυστέρηση στην έναρξη βάδισης.
Δράση τροποποιητικού γονιδίου επηρεάζει τα σοβαρά κλινικά συμπτώματα της Μυϊκής Δυστροφίας

Η μυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne (DMD) είναι σοβαρή εκφυλιστική διαταραχή των σκελετικών και καρδιακών μυών, η οποία προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο της δυστροφίνης. Τα συμπτώματα εμφανίζονται σε αγόρια ηλικίας 3-5 ετών. Τα άτομα αρχικά εμφανίζουν δυσκολίες στο τρέξιμο και το βάδισμα και με την πάροδο της ηλικίας στο ανέβασμα της σκάλας. Παρατηρείται πρώτα προοδευτική μυϊκή αδυναμία των ποδιών και της λεκάνης που συνδέεται με απώλεια της μυϊκής μάζας. Τελικά αυτή η αδυναμία απλώνεται στα χέρια, το λαιμό, και σε άλλα μέλη. Σε ηλικία περίπου 12 ετών κινούνται με αναπηρικό αμαξίδιο.
Το γονίδιο DMD καθορίζει μια θεμελιώδη κυτταροσκελετική πρωτεΐνη, τη δυστροφίνη, που βρίσκεται στο χρωμόσωμα Χ. Οι άνδρες έχουν μόνο ένα χρωμόσωμα Χ και ένα Υ και οι γυναίκες δύο Χ χρωμοσώματα. Έτσι η πάθηση DMD εμφανίζεται κυρίως σε νεαρούς άνδρες εφόσον μια πιθανή μετάλλαξη στο γονίδιο της δυστροφίνης, απαγορεύει την παρασκευή από τον οργανισμό της δυστροφίνης στους μυς. Πρόκειται για την πιο συχνή φυλοσύνδετη υπολειπόμενη θανατογόνο ασθένεια, η οποία προσβάλλει 1 στα 3.500 νεογέννητα αγόρια, ενώ οι γυναίκες μπορεί να είναι φορείς.
Διαπιστώθηκε ότι υπάρχει σημαντική παραλλακτικότητα μεταξύ των ασθενών στην έναρξη, στα συμπτώματα και την εξέλιξη της νόσου. Ένα μέρος αυτής της παραλλακτικότητας σίγουρα οφείλεται στη διαφορετική μετάλλαξη (έχουν ανιχνευτεί περισσότερες από 1.100 μεταλλάξεις) που είναι φορείς οι νεαροί άνδρες. Το γεγονός αυτό όμως δεν μπορούσε να εξηγήσει τη μεγάλη παραλλακτικότητα στα σοβαρά κλινικά συμπτώματα που παρουσίαζαν άτομα με την ίδια μετάλλαξη. Υπέθεσαν ότι κάποια γονίδια τροποποιητές* της δράσης του γονίδιου DMD είναι υπεύθυνα για την πρόσθετη παραλλακτικότητα στα σοβαρά κλινικά συμπτώματα της ασθένειας. Πράγματι σε πρόσφατη εργασία (Nature communications, 8: 14143, 31 Ιανουαρίου 2017) βρέθηκε ότι το γονίδιο της ακτινινης-3 (ACTN3) είναι ένας γενετικός τροποποιητής. Διαπιστώθηκε ότι άτομα φορείς ανεπάρκειας της α-ακτινίνης-3 (μετάλλαξη R577X) στο γονίδιο ACTN3 παρέχει προστατευτικό αποτέλεσμα.
• Τα τροποποιητικά γονίδια δρουν για την ανάπτυξη του ίδιου γνωρίσματος και τροποποιούν το φαινοτυπικό αποτέλεσμα (συμπτώματα στην προκειμένη περίπτωση) άλλων γονιδίων κατά ποσοτικό τόπο.

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση