Δεκ 08
20
Μέσα σε βράχο ο μηχανισμός των Αντικυθήρων
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 20 Δεκεμβρίου, 2008 | Γράψτε σχόλιο
Χάρη σε μια καταιγίδα ανακαλύφθηκε ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, το διασημότερο γκάτζετ υψηλής τεχνολογίας στην Ιστορία. Το μηχάνημα, που κατασκευάστηκε περίπου το 125 π.Χ., δείχνει με μεγάλη ακρίβεια την κίνηση των ουράνιων σωμάτων και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα τεχνολογικά επιτεύγματα της εποχής. Τόσο, που οι ιστορικοί αναρωτιούνται πόσο πιο προηγμένη θα ήταν σήμερα η τεχνολογία αν η ρωμαϊκή κατάκτηση δεν σταματούσε την εξέλιξη του αρχαίου ελληνικού κόσμου.
O μηχανισμός των Αντικυθήρων βρέθηκε το 1900, όταν λόγω της θαλασσοταραχής, σφουγγαράδες από τη Σύμη βγήκαν από την πορεία τους και βρήκαν καταφύγιο στο μικρό νησί.
Όταν έφτιαξε ο καιρός, έπιασαν δουλειά, αλλά αντί για σφουγγάρια, στην κατάδυσή τους έπεσαν πάνω σε ένα αρχαίο ναυάγιο, πλούσιο σε αγάλματα, κοσμήματα, έπιπλα και άλλους θησαυρούς.
Κανείς δεν έδωσε σημασία σε ένα μικρό κομμάτι βράχου, που βρέθηκε στην αυλή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου μαζί με τους υπόλοιπους θησαυρούς. Λίγο καιρό αργότερα όμως ο βράχος έσπασε και φανέρωσε στο εσωτερικό του ίχνη από μπρούντζινα γρανάζια, λεπτοδείκτες και άξονες.
Το μηχάνημα, που ήταν κλεισμένο σε ένα ξύλινο κουτί, χρησιμοποιούσε μαθηματικούς υπολογισμούς για να καταγράψει με απόλυτη ακρίβεια την κίνηση του Ηλίου, της Σελήνης και κάποιων από τους γνωστούς πλανήτες της εποχής (ενδεχομένως της Αφροδίτης και του Ερμή), καθώς και να προβλέψει τις εκλείψεις του Ηλίου και της Σελήνης.
Απεικόνιζε επίσης τουλάχιστον δύο ημερολόγια, ένα ελληνικό βασισμένο στη βαβυλωνιακή αστρονομία και ένα αιγυπτιακό, το οποίο ήταν ευρέως διαδεδομένο στην ελληνιστική εποχή.
Εσωτερικά, το μηχάνημα αποτελούνταν από 30 αλληλοεμπλεκόμενους οδοντωτούς τροχούς, οι οποίοι περιστρέφονται γύρω από 10 άξονες. Αυτοί έμπαιναν σε κίνηση με τη βοήθεια ενός περιστρεφόμενου χειροκίνητου άξονα. Ο κάθε τροχός κινούνταν με διαφορετική ταχύτητα. Η λειτουργία του μηχανισμού κατέληγε σε πέντε καντράν, με έναν ή περισσότερους δείκτες για το καθένα. Οι δείκτες έμοιαζαν και λειτουργούσαν περίπου όπως η βελόνα του πικάπ.
Και άλλος μηχανισμός. Παρ΄ ότι είναι ο μοναδικός μηχανισμός του είδους που έχει ανακαλυφθεί, δεν είναι ο πρώτος που κατασκευάστηκε. Τo 212 π.Χ. ο Ρωμαίος στρατηγός Μάρκελλος και οι άντρες του κατέλαβαν τις Συρακούσες έπειτα από δύο χρόνια πολιορκίας και σκληρής αντίστασης από τους Έλληνες, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν με μεγάλη επιτυχία τους αμυντικούς μηχανισμούς του Αρχιμήδη. Στη διάρκεια της εισβολής, ένας Ρωμαίος στρατιώτης σκότωσε τον μεγαλοφυή μαθηματικό και μηχανικό, παρά τις εντολές του Μάρκελλου, που τον θαύμαζε. Ο στρατηγός πήρε μαζί του μία από τις εφευρέσεις του Αρχιμήδη, μία μπρούντζινη μηχανική σφαίρα που απεικόνιζε την κίνηση των ουράνιων σωμάτων του ηλιακού συστήματος, όπως φαίνονται από τη Γη.
Η σφαίρα έμεινε στην οικογένεια του Μάρκελλου για πολλές γενιές. Περίπου 100 χρόνια μετά τον θάνατο του Αρχιμήδη, ο Κικέρων περιγράφει με θαυμασμό στα κείμενά του αυτήν ακριβώς τη σφαίρα.
Ελάχιστη σημασία έδωσαν στο κείμενό του οι ιστορικοί ώσπου βρέθηκε στα Αντικύθηρα ένας παρόμοιος μηχανισμός. Είναι μάλιστα και ο μοναδικός που έχει βρεθεί ποτέ.
Έμενε στα αζήτητα. Όπως αναφέρει το περιοδικό «Νew Scientist», για αρκετές δεκαετίες ο μηχανισμός έμεινε στα αζήτητα του Μουσείου, μια που κανείς δεν μπορούσε να καταλάβει τη λειτουργία του και τη χρησιμότητά του. Εδώ και μερικά χρόνια όμως τον μελετούν επιστημονικές ομάδες από την Ελλάδα και το εξωτερικό με ακτίνες Χ και υπερσύγχρονα μηχανήματα για να αποκωδικοποιήσουν τα μυστικά του και τον τρόπο λειτουργίας του. Πρόσφατα οι ερευνητές κατάφεραν να διαβάσουν επιγραφές που διασώζονται πάνω στον μηχανισμό, στις οποίες αναφέρονται αστρονομικές πληροφορίες κι ενδεχομένως ήταν ένα εγχειρίδιο με οδηγίες για τη λειτουργία του. Υπάρχουν επίσης γεωγραφικές πληροφορίες, που ίσως χρησίμευαν στη ναυσιπλοϊα.
Δύο σενάρια για την προέλευση
Η πορεία του πλοίου που μετέφερε τον μηχανισμό των Αντικυθήρων είναι άγνωστη για τους ερευνητές. Άγνωστος είναι επίσης ο κατασκευαστής και ο τόπος δημιουργίας του.
Βάσει διαφόρων αντικειμένων και επιγραφών που βρέθηκαν στο ναυάγιο, οι ειδικοί πιστεύουν πως το πλοίο απέπλευσε από την Πέργαμο της Μικράς Ασίας το 65 π.Χ., περίπου μισό αιώνα μετά την κατασκευή του μηχανισμού. Το φορτίο του αποτελούνταν από κλεμμένους ελληνικούς θησαυρούς με προορισμό τη Ρώμη.
Στην πορεία, το πλοίο φαίνεται πως έκανε μία στάση στη Ρόδο, λίγο προτού βυθιστεί. Λίγες δεκαετίες νωρίτερα, έμενε στο νησί ο Ίππαρχος, σπουδαίος αστρονόμος της αρχαιότητας, οι θεωρίες του οποίου αποτυπώνονται στον μηχανισμό. Έτσι, ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν πως ο μηχανισμός κατασκευάστηκε στη Ρόδο. Εκείνη την περίοδο, το νησί επισκέφθηκε και ο Κικέρων, ο οποίος έγραψε για έναν δεύτερο μηχανισμό, κατασκευασμένο από τον φιλόσοφο Ποσειδώνιο, που έμενε στη Ρόδο τον 1ο αιώνα π.Χ.
Υπάρχει όμως και άλλη θεωρία για την προέλευση του μηχανισμού των Αντικυθήρων. Ερευνητές από τη Νέα Υόρκη και την Αγγλία εντόπισαν πάνω στον μηχανισμό τα ονόματα των μηνών, τα οποία συμβαδίζουν με τις ονομασίες που χρησιμοποιούνταν μόνο στη Δυτική Ελλάδα. Σύμφωνα με τη δική τους θεωρία, ο μηχανισμός είχε κατασκευασθεί στις Συρακούσες, ταξίδεψε στη Ρόδο και από εκεί επέστρεφε προς τα δυτικά όταν βρέθηκε στον βυθό του Αιγαίου.
Αν αυτή η υπόθεση βγει αληθινή, τότε ο μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι κληρονομιά της αρχικής εφεύρεσης του Αρχιμήδη, ο πατέρας του οποίου ήταν γνωστός αστρονόμος.
Ανακτήθηκε από τον ιστότοπο: http://www.tanea.gr
Σχετικός δεσμός:http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4493188&ct=1
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.