Το πειραματικό σκεύασμα παρεμποδίζει τη δράση ενός χημικού, απαραίτητου στη συγκράτηση πληροφοριών

 

Ας υποθέσουμε ότι οι επιστήμονες, με ένα φάρμακο, έσβηναν από τη μνήμη μας όλες τις δυσάρεστες εμπειρίες, τους φόβους, τα ψυχικά τραύματα, ακόμα και τις κακές συνήθειες.

Ερευνητές στο Μπρούκλιν με μία δόση ενός πειραματικού φαρμάκου που χορηγείται απευθείας σε κάποιες περιοχές του εγκεφάλου έσβησαν σε πειραματόζωα κάποιους τύπους μνήμης. Το φάρμακο παρεμποδίζει τη δράση ενός χημικού απαραίτητου για τη συγκράτηση πληροφοριών και γνώσεων από τον εγκέφαλο. Επίσης, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορεί να δράσει κι ως προστατευτική ασπίδα κατά της γεροντικής άνοιας.

Καλλιτέχνες και συγγραφείς αναζήτησαν πρώτοι τον πυρήνα της ανθρώπινης ταυτότητας, τη μνήμη και τη συνείδηση. Ενώ οι επιστήμονες έστειλαν ανθρώπους στη Σελήνη, διαστημόπλοια στον Κρόνο και υποβρύχια στον πυθμένα των ωκεανών, το όργανο που τα έκανε όλα αυτά δυνατά, ο ανθρώπινος εγκέφαλος, παρέμενε έως πρόσφατα ένας παράξενος και αχαρτογράφητος κόσμος.

Πολλά τα ερωτήματα

Εκατομμύρια άνθρωποι θα θελήσουν να σβήσουν τις ιδιαίτερα οδυνηρές αναμνήσεις τους. Τι θα συμβεί, όμως, εάν κατά τη διαδικασία απολέσουν και άλλες σημαντικές μνήμες που κατά κάποιον ασαφή τρόπο συνδέονται με αυτές που θέλουν να ξεχάσουν για πάντα; Μήπως η ύπαρξη φαρμάκου που θα επιτρέπει να θεραπευτούμε από οποιονδήποτε εθισμό μάς οδηγήσει σε νέους πειραματισμούς με ακόμα πιο επικίνδυνες ουσίες; Μήπως, όταν οι επιστήμονες ανακαλύψουν ένα φάρμακο ενίσχυσης της μνήμης, το δοκιμάσουμε αν και δεν έχουμε ουσιαστική ανάγκη;

Τα ερωτήματα που γεννά μια ουσία που θα επιδρά καθοριστικά στη μνήμη είναι πολλά. Eκατοντάδες ερευνητές σήμερα προσπαθούν να κατανοήσουν πώς μία μικρή ομάδα κυττάρων συγκρατεί όλα όσα κινούν την προσοχή μας: ποιήματα, συναισθηματικές αντιδράσεις, τόπους, ακόμα και εικόνες από τα παιδικά μας χρόνια.

Προηγούμενες μελέτες υποδεικνύουν ότι τα εγκεφαλικά κύτταρα που δραστηριοποιούνται από μια εμπειρία επικοινωνούν μεταξύ τους κατά τρόπο ανάλογο με μια ομάδα ανθρώπων που παρακολουθεί από κοινού ένα σημαντικό συμβάν.

Η διέγερση, π. χ. ενός κυττάρου περνάει στο ευρύτερο κύκλωμα κυττάρων και καθένα από τα μέλη της ομάδας προσθέτουν κάποια εμπειρία, ήχο, οσμή, εικόνα. Ο εγκέφαλος διατηρεί τις αναμνήσεις του, δημιουργώντας τέτοιες γραμμές επικοινωνίας ανάμεσα σε αυτά τα κύτταρα.

Η διαδικασία απόκτησης και ανάκλησης των αναμνήσεων περιγράφηκε για πρώτη φορά τις δεκαετίες του 1960 και 1970, όταν οι επιστήμονες ανακάλυψαν πως κάποια χημικά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία τους. Το 1990, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Neuroscience, ο δρ Τζεφ Λίτμαν και ο δρ Τζόσουα Σέινς του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ περιέγραψαν 117 μόρια που εμπλέκονται στη δημιουργία τέτοιων συνδέσεων.

Ωστόσο, ο νευρολόγος δρ Τοντ Σάκτορ ανακάλυψε το μόριο PKMzeta, το οποίο μπορεί να θέσει σε λειτουργία τις συνδέσεις ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα, επιτρέποντας την ανάκληση των αναμνήσεων. Για να διαπιστωθεί κατά πόσο τελικά το συγκεκριμένο μόριο διαδραμάτιζε ρόλο στη δημιουργία αναμνήσεων, ο δρ Σάκτορ συνεργάστηκε με τον δόκτορα Αντρέ Φέντον του State University of New York. Μαζί ανακάλυψαν με πειράματα σε ζώα πως όταν εγχύεται απευθείας στον εγκέφαλο ένα φάρμακο, που ονομάζεται ΖΙΡ και παρεμβάλλεται στη δράση του ΡΚΜzeta, οι αναμνήσεις των πειραματόζωων (και οι εμπειρικές γνώσεις τους) σβήνονται εντελώς.

Ερευνητές, υπό τον δρα Γιαντίν Ντουντάι, του Επιστημονικού Ινστιτούτου Βάισμαν του Ισραήλ, διαπίστωσαν ότι μία δόση του ΖΙΡ έκανε τα πειραματόζωα να λησμονήσουν την αηδία που ένιωθαν για συγκεκριμένες γεύσεις.

Μέχρι σήμερα, οι ερευνητές είχαν αποπειραθεί να σβήσουν τις επώδυνες μνήμες με υπάρχοντα φάρμακα. Φαίνεται όμως ότι το νέο σκεύασμα θα είναι πολύ πιο αποτελεσματικό. Πριν, όμως, υλοποιηθούν όλες αυτές οι επιστημονικές υποσχέσεις, οι ερευνητές πρέπει να απαντήσουν σε κομβικής σημασίας ερωτήματα, όπως π. χ. πώς το ΡΚΜzeta συνδέει ολόκληρο το δίκτυο νευρώνων για μια ολόκληρη ζωή, αφού τα περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα δεν ζουν παρά μερικές εβδομάδες.

Ανακτήθηκε από: http://www.kathimerini.gr



Αφήστε μια απάντηση

  • Ημερολόγιο καταχώρησης άρθρων

    Μάρτιος 2026
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    3031  
  • Αρχεία

  • Ετικέτες

  • Αποποίηση ευθυνών

    Οι πληροφορίες που παρατίθενται στο τρέχων blog προέρχονται από ψηφιακό υλικό που βρίσκεται διαθέσιμο στο χώρο του διαδικτύου.