Ιαν 09
2
Δίκοπο μαχαίρι ο «θησαυρός»
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 2 Ιανουαρίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Η λίμνη Κίβου στους πρόποδες των ηφαιστείων Βιρούνγκα βρίσκεται σε μια πτυχή του γήινου φλοιού, στο γνωστό ρήγμα της ανατολικής Αφρικής. Στη δυτική ακτή της οργιάζει η ζούγκλα του Κονγκό, την ανατολική καλύπτουν οι φυτείες καφέ της Ρουάντα, ενώ το ρήγμα διατρέχουν τεκτονικές πτυχώσεις, η ενεργοποίηση των οποίων εκδηλώνεται σποραδικώς με σεισμικές δονήσεις.
|
Η αφρικανική λίμνη Κίβου στα σύνορα Κονγκό και Ρουάντας έχει μια ιδιαιτερότητα – μεθάνιο και CO2 στα νερά της. Σχέδια και προγράμματα υπάρχουν αρκετά για την άντληση των αερίων -για ενεργειακούς σκοπούς-, υπάρχουν όμως και διαφωνούντες ως προς την ασφάλεια και τη διαχείριση, όπως ο Γερμανός γεωφυσικός Κλ. Τίτσε |
Αυτός είναι ο λόγος που στην περιοχή συγκεντρώνονται γεωφυσικοί, ηφαιστειολόγοι, χημικοί και βιολόγοι. Σε στρώματα πέραν του βάθους των 75 μ. βρίσκονται διαλυμένα στα νερά της λίμνης τεράστια αποθέματα αερίων σαν σε υπερμεγέθη μποτίλια ανθρακούχου ποτού -65 κυβικά χλμ. μεθανίου και 256 κυβικά χλμ. CO2. Αυτό που καθιστά τη λίμνη τόσο επικίνδυνη είναι το λεγόμενο «φαινόμενο της σαμπάνιας»- σε μία εκροή λάβας λόγω σεισμού ή σε μια ισχυρή ανάδευση των ανώτερων στρωμάτων λόγω θύελλας, ποσότητες υδάτων από τα βάθη μπορεί να φτάσουν στα ανώτερα στρώματα, προκαλώντας απότομη εκτόξευση των αερίων.
|
|
«Μια τέτοια έκρηξη μπορεί να προκαλέσει περισσότερα θύματα απ’ό,τι μια ηφαιστειακή έκρηξη», λέει ο Μάθιου Γιαλίρε. Ο Κογνκολέζος γεωχημικός στον σταθμό παρατήρησης ηφαιστείων της Γκόμα εκπονεί σχέδια εκτάκτου ανάγκης για την περιοχή Κίβου – και τελευταίως εμφανίζεται σοβαρά προβληματισμένος. Τον Φεβρουάριο, σεισμός μεγέθους 6 Ρίχτερ προκάλεσε ένα μικρό τσουνάμι. Νεκρά ψάρια και φίδια βρέθηκαν στις όχθες κι αναμένεται ισχυρή ενεργοποίηση του γειτονικού ηφαιστείου Νγιαμουραγκίρα. Σ’αυτή την περίπτωση, οι κάτοικοι για ν’αποφύγουν τα κύματα λάβας θα καταφύγουν στη λίμνη – ακριβώς στον πιο επικίνδυνο τόπο λόγω της εξόδου των αερίων.
Παρόμοιο νέφος σχηματίστηκε πάνω από τη λίμνη Νίος (Καμερούν) το 1986. Επειδή το διοξείδιο του άνθρακα είναι βαρύτερο από τον αέρα, 1,7 εκατομμ. τόνοι του αερίου αναδύθηκαν από τα λιμναία ύδατα και κατέκλυσαν την ακτή κοστίζοντας τη ζωή σε 1.750 άτομα και χιλιάδες ζωντανά μέσα σε λίγα λεπτά. Γι’αυτό οι λίμνες με το συγκεκριμένο περιεχόμενο αποκαλούνται «δολοφόνοι» και στην Αφρική υπάρχουν πολλές. Ωστόσο, μόνον η Κίβου περιέχει εκτός από CO 2 και το εκρηκτικό μεθάνιο – βακτηρίδια αποσυνθέτουν εδώ και 15.000 χρόνια νεκρά οργανικά υλικά μετατρέποντάς τα, όπως και το προερχόμενο από μαγματικές πηγές CO2, σε μεθάνιο. Ο κορεσμός της λίμνης σε αέρια βρίσκεται σήμερα σε ποσοστό 40%, ενώ από νέες μετρήσεις οι ειδικοί συμπεραίνουν, πως η περιεκτικότητα των λιμναίων υδάτων σε αέρια έχει αυξηθεί δραματικά την τελευταία 30ετία.
Οι ειδικοί υποψιάζονται πως ευθύνεται η πληθυσμιακή έκρηξη και μαζί της η υπερκαλλιέργεια γης για την παραγωγή των αναγκαίων αγαθών, όπως και η σαρδέλα Ταγκανίκας που μεταφέρθηκε στην Κίβου το 1959. Σίγουρο είναι πως η οικολογική ισορροπία της λίμνης έχει διαταραχθεί. Οι μελέτες προειδοποιούν ότι στα επόμενα 100-200 χρόνια το δυναμικό της λίμνης θα εξαντληθεί γι’αυτό υπάρχει άμεση ανάγκη άντλησης του αερίου.
Οσοι θέλουν να καταλάβουν, τι σημαίνει το πιλοτικό πρόγραμμα για τη Ρουάντα, πρέπει να επισκεφθούν την πρωτεύουσα, Κιγκάλι. Τα νέα υπερσύγχρονα γραφεία κι ο ακριβός εξοπλισμός τους έχουν τεράστιες ενεργειακές ανάγκες, ενώ νέοι τεχνικοί -όπως ο ειδικευμένος στη βιομηχανική χημεία, Ιβάν Τβάγκι- ονειρεύονται πως ξένες επενδύσεις θα οδηγήσουν τη Ρουάντα σε εξαγωγές ηλεκτρικού ρεύματος και σ’άλλες χώρες την επόμενη 10ετία.
Αντίθετος με την εκμετάλλευση της λίμνης ως μόνιμη πηγή ενέργειας είναι ο Γερμανός γεωφυσικός Κλάους Τίτσε, που υποστηρίζει τον καθαρισμό της Κίβου και από τα δύο αέρια. Στα δύο υπό σχεδιασμό πιλοτικά προγράμματα προβλέπεται η επαναδιοχέτευση του CO2 στη λίμνη, μετά την άντληση του μεθανίου. Ομως, αυτό θα προκαλούσε διατάραξη των διαστρωματώσεων. Ο «Πάπα Κίβου», όπως τον αποκαλούν οι ντόπιοι, κατασκεύασε πριν από δεκαετίες, για την πτυχιακή του εργασία, ειδικά όργανα μέτρησης και τα αποτελέσματα αποκάλυψαν «ένα καθ’όλα απρόβλεπτο και πολύπλοκο λιμναίο σύστημα». Ο ίδιος εκφράζει φόβους μήπως η Κίβου πέσει στα χέρια «μαθητευόμενων μάγων» που θα εξαγάγουν λάθος συμπεράσματα από ανεπαρκή στοιχεία.
Γι’αυτό ίδρυσε τη συμβουλευτική εταιρεία «Εφαρμοσμένες Μελέτες για την Κίβου», για τις υπηρεσίες της οποίας έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον ένας γερμανικός όμιλος, Νοτιαφρικανοί, Ινδοί, Αμερικανοί επενδυτές, ενώ νοτιοκορεάτικη εταιρεία διαπραγματεύεται με την κυβέρνηση του Κονγκό. Ωστόσο, αυτός ο αγώνας δρόμου εγκυμονεί κινδύνους.
Σύντομα μπορεί να επιπλέουν στην Κίβου δέκα ή περισσότερες εξέδρες άντλησης – ποιος θα τις ελέγχει; Και ποιος θα επιβλέπει τις ισορροπίες πίεσης υδάτων και αερίων στη λίμνη; Σ’αυτά προστίθεται και η απειλή από τις αιματηρές μάχες ανταρτών και κυβερνητικών στρατευμάτων στο ανατολικό Κονγκό, που διατάραξαν σοβαρά τις σχέσεις με τη Ρουάντα. Η κυβέρνηση της Κινσάσα κατηγορεί τη γείτονα για υποστήριξη ανταρτών και λεηλασία των πρώτων υλών του Κονγκό, (μεταλλεύματος) κολτάνιου και χρυσού. Η συνεργασία για την εκμετάλλευση τού μεθανίου μοιάζει αδιέξοδη και μία εξέδρα άντλησης μεθανίου της Ρουάντα θα μπορούσε ν’αποτελέσει εύκολο στόχο δολιοφθοράς.
Ο πληθυσμός από την κονγκολέζικη πλευρά της Κίβου αγνοεί τους κινδύνους, αφού έχει άλλες έγνοιες – ο πόλεμος έχει ωθήσει 60.000 άτομα στις όχθες της λίμνης. Αναζήτησαν καταφύγιο και ασφάλεια στη «λίμνη-δολοφόνο»….
Ανακτήθηκε από τον ιστότοπο: http://www.enet.gr
Σχετικός δεσμός:http://www.enet.gr/online/online_text/c=111,dt=02.01.2009,id=12380220
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.