ΗΜΕΡΙΔΑ: ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ

ΧΛΕΜΟΥΤΣΙ, ΠΕΜΠΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

Διοργανωτές: Σχ. Σύμβουλος ΠΕΟ2 Ηλείας Σπυρέλη Χρυσούλα (Αμαλιάδα) και Γυμνάσιο Νεοχωρίου με την υποστήριξη της Δ. Ε. Ηλείας  και την έγκριση της  Περιφερειακής  Δ/νσης  Π. & Δ. Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας

09:00-09:10  

Καλωσόρισμα από το διευθυντή Γυμνασίου Νεοχωρίου κ. Χρήστο Δίπλα

Χαιρετισμοί

 Προϊσταμένη τμήματος Παιδαγωγικής και Επιστημονικής καθοδήγησης, κ. Σοφία Χριστοπούλου

Διευθυντής Δ. Ε. Ηλείας, κ. Βασίλειος Δημητρέλλος

Μέρος Α΄: Ακούμε το θρύλο του Βασιλιά Ανήλιαγου  στην ηχοτοπία  του κάστρου και συνομιλούμε μαζί του

09:10-09:20:  «Το πότε και το πώς της Δημιουργικής Γραφής», Σπυρέλη Χρυσούλα, Σχολική  Σύμβουλος ΠΕ02 Ηλείας

«από της Παλιοπόλεως [..] βασιλόπαις Ανήλιαστος[..] επορεύετο νύκτωρ [διά  υπονόμου] προς συνέντευξιν ερωτικήν βασιλοπούλας τινός κατοικούσης κατά το φρούριον, το ρηθέν Χλουμούτσιον».  Από τη λαϊκή παράδοση στη λόγια περιγραφή, διαβάζει η Ζαχαροπούλου Σουσάνα, Σχολική Σύμβουλος ΠΕ02 Ηλείας

 09:20-10:00  «Ο Ανήλιαστος» του Νίκου Κατηφόρη. Θεατρική απαγγελία

 Απόδοση: Αλεξανδροπούλου Αρχοντούλα, Κομπορόζος Βασίλειος, Μουσέ Χρύσα, Κιούρκας Δημήτριος. Συντονισμός: Σπυρέλη Βάια

 Μουσική υπόκρουση από τους μαθητές του Γυμνασίου Νεοχωρίου: Χιόνη Ερωτόκριτο και Περικλέους Ανδρέα. Διδασκαλία και συμμετοχή: Ζωιδάκης Χάρης, καθηγητής  Μουσικής

Ένθετη ανα-παράσταση της εποχής που διέμενε στο φρούριο Χλεμούτσι, ως ηγεμόνας της Αχαΐας, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος (1428-1432), ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου. Συμμετέχουν από τον  Πολιτιστικό Σύλλογο Νέων Κάστρου «Ο Παλαιολόγος»: Αλεξοπούλου Διονυσία, Τσαμπά Αγγελική, Κατσιγιάννη Νικολίτσα, Σκουφούλα Χαρά

 

10:00-11:00

 Εργαστήριο Δ.Γ. με εκπαιδευτικούς Γυμνασίων, ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ. Ηλείας. Συντονίζουν οι εκπαιδευτικοί του Γυμνασίου Νεοχωρίου: Γερανίου Σταματία, Καρράς Γεώργιος, Παλαιολογοπούλου Αικατερίνη

 

11:00- 11:20  ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

 

Μέρος Β΄: Ο απολογισμός του προηγούμενου κύκλου Δημιουργικής Γραφής (2013-14)

11:20- 12:00

 

 «Διδακτική αξιοποίηση της Δημιουργικής Γραφής στις θετικές επιστήμες», Σκλαβενίτη Σπυριδούλα, Σχολική Σύμβουλος  ΠΕ04 Ηλείας

«Δημιουργίες»  χειμερινών τμημάτων Δ. Γ. (Αμαλιάδα, Γαστούνη, Λεχαινά, Πάτρα)

 

12:00 ΛΗΞΗ

«Δημιουργική Γραφή στη Δ/θμια Εκπ/ση» ΠΥΡΓΟΣ ΗΛΕΙΑΣ

Οι Σχολικοί Σύμβουλοι 3^ης και 4^ης Περιφέρειας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ηλείας κ. Παναγιώτης Ζεύλας και κ. Διονυσία Τουρκάκη και η Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηλείας με έδρα την Αμαλιάδα κ. Χρυσώ Σπυρέλη, συνδιοργάνωσαν την Ημερίδα με θέμα «Δημιουργική Γραφή».

Τόπος: Αίθουσα Εκδηλώσεων του 6^ου Δημοτικού Σχολείου Αμαλιάδας, τέρμα Παπαφλέσσα τηλ: 2622028780

Χρόνος: Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου 2014 και ώρα 8:30-14:00

.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Αμαλιάδα

28 Φεβρουαρίου 2014

9.00: Έναρξη.

Χαιρετισμοί

9.15- 9.45: Η δημιουργική γραφή στο σχολείο: Το πώς και το γιατί μιας παιδαγωγικής επιλογής.

 Εισηγήτρια δρ. Σοφία Νικολαΐδου, συγγραφέας, φιλόλογος Πρότυπου Πειραματικού Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

 9.45-10.15: Η διδασκαλία της δημιουργικής γραφής.

 Εισηγήτρια: δρ Αλίκη Συμεωνάκη, φιλόλογος Πρότυπου Πειραματικού ΓΕΛ Μανόλης Ανδρόνικος:

10.15-10.30: Διάλειμμα

 

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

10.30-12.00:

Εργαστήριο 1: Σοφία Νικολαΐδου: Ο λογοτεχνικός ήρωας – Φτιάχνω το δικό μου βιβλίο

Εργαστήριο 2: Αλίκη Συμεωνάκη: Δημιουργική γραφή ποιητικού κειμένου – κλειστές φόρμες, ρυθμοί και ήχοι

 

12.00-12.15: Διάλειμμα

 

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

12.15-13.45:

Εργαστήριο 3: Σοφία Νικολαΐδου: Μύθοι του Αισώπου

Εργαστήριο 4: Αλίκη Συμεωνάκη: Από το λογοτεχνικό κείμενο στον ποιητικό λόγο

 

13.45-14.45: Συζήτηση – Συμπεράσματα στην ολομέλεια

 

 

 

Χρόνια πολλά, με υγεία και δημιουργία το 2014

δρ. Χρυσούλα  Σπυρέλη, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Ηλείας

Έδρα: Αμαλιάδα

Α’ Κύκλος Σεμιναρίων Δημιουργικής γραφής

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Σας ενημερώνουμε ότι αρχίζουμε τον A΄ Κύκλο μιας εκτενούς επιμορφωτικής δράσης με αντικείμενο το θέμα «Δημιουργική γραφή στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση» που έχει προγραμματιστεί για το 2013-14 και 2014-15 με την υποστήριξη του Διευθυντήτης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηλείας, κ.Βασιλείου Δημητρέλλου.

Ο A΄ Κύκλος Σεμιναρίων αφορά τα σχολεία Παιδαγωγικής και επιστημονικής ευθύνης μου με έδρα την Αμαλιάδα. Ο Β΄ Κύκλος Σεμιναρίων προγραμματίζεται για τα σχολεία των σχολικών συμβούλων με έδρα τον Πύργο.

v   

Ως γνωστόν σε παγκόσμιο επίπεδο η δημιουργική γραφή αντιμετωπίζεται ως ένα γνωστικό αντικείμενο που αφορά όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες. Στην Ελλάδα σε προπτυχιακό επίπεδο διδάσκεται ως μάθημα από το 2002 και την τελευταία τετραετία (από το 2008) λειτουργεί και μεταπτυχιακό πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Έλληνες Επιστήμονες επικεντρώνονται στο εννοιολογικό περιεχόμενο της Δημιουργικής Γραφής και το αντίστοιχο πλαίσιο Εφαρμογών στην Εκπαίδευση.

Στόχος μας είναι με ημερίδες και βιωματικά επιμορφωτικά σεμινάρια να προωθηθεί η Δημιουργική Γραφή ώστε να κινηθεί το ενδιαφέρον των μαθητών για την ελεύθερη έκφραση,να εξοικειωθούν με τις λέξεις, να ανακαλύψουν τον προσωπικό τρόπο γραφής και μέσα από παιγνιώδεις ασκήσεις να φτάσουν στο «θαύμα του γραπτού λόγου».

Είναι πλέον αντιληπτό ότι η κουλτούρα ενός δημιουργικού σχολείου ενθαρρύνει κάθε έννοια δημιουργικότητας που δίνει νόημα στο ρόλο του δασκάλου αλλά και του μαθητή. Μια τέτοια καινοτόμος δραστηριότητα είναι η Δημιουργική γραφή η οποία προτείνεται και στα νέα Αναλυτικά Προγράμματα σπουδών.

Τα σεμινάρια του Α΄ Κύκλου, σχεδιάζονται και θα πραγματοποιηθούν, ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΕΣ ΩΡΕΣ, 1τρίωρο την εβδομάδα εκτός σχολικού ωραρίου, το μήνα Φεβρουάριο 2014, στην Αμαλιάδα, Γαστούνη, Λεχαινά και απευθύνονται: α) σε εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι ενδιαφέρονται να εντάξουν τη δημιουργική γραφή στη διδασκαλία τους και β) σε γονείς που έχουν συναφή ενδιαφέροντα. Οι θεματικές ενότητες είναι οι εξής:

1η Εβδομάδα (Αμαλιάδα, Γαστούνη , Λεχαινά Φεβρ. 2014) Μάθημα 1ο «Δημιουργική γραφή: Πέτρα στην πέτρα, λέξη στη λίμνη». Εισήγηση και εργαστήρια δρ. Χρυσούλα Σπυρέλη, σχολική σύμβουλος ΠΕΟ2 Μάθημα 2ο «Ανάγνωση, μητέρα της γραφής. Η περίπτωση του ποιήματος».Εισήγηση και εργαστήρια Χρυσούλα  Σπυρέλη 2η Εβδομάδα (Αμαλιάδα, Γαστούνη Φεβρ. 2014) Μάθημα 3ο «Δημιουργική γραφή στην πράξη: Ακροστιχίδες των μαθητών του Γυμνασίου Πανόπουλου». Εισήγηση  και εργαστήρια. Χρυσούλα  Σπυρέλη Μάθημα 4ο .Μελωδικά γραψίματα:  Αυτοσχεδιασμοί και μελωδία;». Εισήγηση  και εργαστήρια. Χρυσούλα  Σπυρέλη  και η προσκεκλημένη ομιλήτρια: Άρτεμις Βραχνιά, μουσικός, Εκπαιδευτικός ΠΕ16 3η Εβδομάδα (Αμαλιάδα, Γαστούνη Φεβρ. 2014) Μάθημα 5ο «Με λίγους στίχους παραμάσχαλα: Γράφοντας ένα χαϊκού». Εισήγηση και εργαστήρια. Προσκεκλημένος ομιλητής: Βασίλης Κομπορόζος, ποιητής, Εκπαιδευτικός ΠΕΟ6 Μάθημα 6ο «Συνομιλούντα ποιήματα: Η γονιμοποιός γύρη των ανθέων». Εισήγηση και εργαστήρια. Χρυσούλα  Σπυρέλη 4η Εβδομάδα  Όσοι επιθυμούν θα παρακολουθήσουν και ημερίδα με θέμα  «Η Δημιουργική Γραφή στο Σχολείο» που συνδιοργανώνεται στην Αμαλιάδα Παρασκευή 28-2-2014, με τους σχολικούς  συμβούλους 3ης και 4ης Περιφέρειας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ηλείας και  τη σχολική σύμβουλο φιλολόγων Αμαλιάδας, Για τη συγκεκριμένη ημερίδα θα σταλεί νέα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος .

                  Τρίγλωσση περίληψη

στα ελληνικά, αγγλικά και  Γαλλικά: Γυναικεία Πορτρέτα στα Ομηρικά Έπη

                                          

 

              Ελληνικά:

  Σε αυτή τη μελέτη επιχειρήθηκε να παρουσιαστούν, όσο γίνεται με επάρκεια, τα γυναικεία πορτρέτα στα δύο ομηρικά έπη, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, για να κατανοηθούν τόσο ο ρόλος των γυναικών όσο και οι αξίες και οι απαξίες της κοινωνίας στην οποία έζησαν. Επίσης, αναδεικνύεται ο ανθρώπινος χαρακτήρας σε όλη την πολυμορφία του, με τα πάθη και τις αρετές του, με ήρωες και ηρωίδες, πρωταγωνιστές και μη, των ομηρικών επών, ενός αφηγηματικού δράματος, που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια του αρχαίου ακροατή και σύγχρονου αναγνώστη. Ακόμα παρατίθενται αποσπάσματα τόσο από το πρωτότυπο όσο και από αρκετές μεταφράσεις, καθώς η καθεμία αποτελεί ένα νέο λογοτεχνικό κείμενο, που έχει τη δική του δυναμική.

   Ο αναγνώστης θα παρακολουθήσει τη δράση πολλών γυναικείων μορφών,  των θεαινών στον κόσμο τους και των θνητών που έχουν σημαντική θέση στα κοινωνικά δρώμενα, στον βασιλικό οίκο, στην εκτέλεση των θρησκευτικών καθηκόντων και στις μάχες. Πρόκειται κυρίως για την Εκάβη, την Ανδρομάχη, την Ελένη, την Πηνελόπη, την Αρήτη, την Ναυσικά, την Κασσάνδρα, την Ήρα, την Αθηνά, τη Θέτιδα, την Αφροδίτη, την Καλυψώ και την Κίρκη. Ακολουθούν οι σκλάβες, Χρυσηίδα και Βρισηίδα, που για χάρη τους φιλονικούν οι δύο σημαντικοί ήρωες του ιλιαδικού έπους, ο Αγαμέμνονας και ο Αχιλλέας, και πολλές επώνυμες και ανώνυμες γυναικείες μορφές, που πλαισιώνουν τις βασίλισσες, όπως η Ευρύκλεια κ.ά.

   Οι γυναίκες παρουσιάζονται τόσο εξωτερικά με τα χαρακτηριστικά της ομορφιάς τους, με την επιδεξιότητά τους στη ρόκα, στον αργαλειό και στο κέντημα, όσο και εσωτερικά με τις αξίες που τις αντιπροσωπεύουν ως καλές μανάδες, ως τίμιες και συνετές αδελφές και ως ερωτευμένες και πιστές σύζυγοι (Ανδρομάχη, Πηνελόπη, σύζυγος του Διομήδη, Θέτιδα κ.ά.). Δεν απουσιάζουν και οι άπιστες, όπως η γυναίκα του Προίτου, η Άντεια, και η Κλυταιμνήστρα, η απιστία της οποίας μπορεί να ερμηνευθεί ως εκδίκηση για τον Αγαμέμνονα, που θυσίασε την Ιφιγένεια στην Αυλίδα, εξαπατώντας την αν και μάνα, αλλά και για την παρασυζυγία του συζύγου της, όχι στο στρατόπεδο που ήταν αποδεκτό, αλλά στον τόπο του, καθώς έφερε μαζί του στις Μυκήνες την Κασσάνδρα, την ιέρεια και όμορφη κόρη του Πριάμου.

  Στην Οδύσσεια οι γυναίκες έχουν έντονη δράση και σημαντική θέση στην κοινωνία, όπως είναι η Πηνελόπη ως φορέας εξουσίας κατά την απουσία του Οδυσσέα, η Αρήτη, που συμμετέχει σε κοινωνικές εκδηλώσεις, και η Ναυσικά, η οποία, αν παντρευτεί, δεν θα εγκαταλείψει το νησί της, που λειτουργεί ως μητρίδα λόγω του μητροτοπικού εθίμου, αλλά ο σύζυγός της θα μετακινηθεί στον τόπο της, αν είναι ξενομερίτης. Στην Ιλιάδα σημαντικές μορφές είναι η Ανδρομάχη, η αγαπημένη σύζυγος του Έκτορα και η μάνα Εκάβη, που δίνει και αμυντικές συμβουλές στον γιο της Έκτορα και έχει σημαντικό ρόλο στον οίκο του Πριάμου. Επίσης, η Ελένη, που είναι παρούσα και στα δύο έπη, τόσο με την παραμυθένια ομορφιά της, την οποία ακόμα και οι γέροντες της Τροίας θαυμάζουν, όσο και ως αιτία του τρωικού πολέμου. Η Ελένη στην Οδύσσεια υπαινίσσεται ότι δεν αποκάλυψε τον Οδυσσέα, αν και τον αναγνώρισε, όταν μπήκε στην Τροία με το τέχνασμα του Δούρειου Ίππου. Η Βρισηίδα, πέρα από όμορφη και αφοσιωμένη στους Αχιλλέα και Πάτροκλο, καταδεικνύει την ευάλωτη θέση των γυναικών όταν οι εχθροί κυριεύουν την πόλη τους. Τραγική είναι και η περίπτωση της Κασσάνδρας, η οποία προβλέπει, γνωρίζει, αλλά δεν μπορεί να αποφύγει τη μοίρα της, συρόμενη ως σκλάβα από τον Αγαμέμνονα στις Μυκήνες κ.ά.

    Όσον αφορά τις θεές, τις νύμφες και άλλες μικρότερες θεότητες, αυτές συμπεριφέρονται όπως και οι θνητές· ερωτεύονται, φιλονικούν, διαμαρτύρονται. Είναι όμορφες με σταθερά εξωτερικά χαρακτηριστικά (γλαυκῶπις Ἀθήνη α205, λευκώλενος Ἥρη α195, ἠΰκομος Ἑλένη Ν766, φιλομμειδής Άφροδίτη Ξ211, ἐϋπλόκαμος Καλυψώ η246 κ.ά.) και επιτηδεύονται σε κάποιο έργο, όπως η Αθηνά στον πόλεμο και την εξυπνάδα, Άρτεμη στο κυνήγι, η Αφροδίτη στον έρωτα, η Κίρκη και η Καλυψώ στον αργαλειό και το τραγούδι. Οι γυναικείες θεότητες στην Οδύσσεια εμπλέκονται στο ταξίδι της επιστροφής του ήρωα, καθώς άλλες το καθυστερούν (Κίρκη, Καλυψώ) και άλλες συμβάλλουν για την επίτευξή του (Αθηνά). Η διογέννητη Αθηνά είναι όμορφη, έξυπνη, πολεμική, βοηθάει σταθερά τους Αχαιούς, είναι αφοσιωμένη στον Οδυσσέα, αποκαθιστά το δίκαιο στην Ιθάκη, συμβουλεύοντας και βοηθώντας τον Οδυσσέα, τον γιο του Τηλέμαχο και τον βασιλικό οίκο του.

   Μια άλλη κυρίαρχη και δυναμική θεά είναι η Ήρα, η οποία συχνά φιλονικεί με τον Δία διεκδικώντας μέρος από την εξουσία του, ως αδελφή και σύζυγός του. Η Ήρα χρησιμοποιεί δόλους ή τη γυναικεία μαεστρία για να επιτύχει τον σκοπό της. Είναι έξυπνη και πολεμική θεά, που εμπλέκεται στις μάχες βοηθώντας ως Αργεία τους Αργείους. Ως μάνα είναι καλή και σέβεται την πονεμένη Θέτιδα, αν και υπήρξε παρασύζυγος του Δία. Η Ήρα είναι η πρώτη ανάμεσα στις θεές και ο προσδιορισμός του Δία ως συζύγου της Ήρας αναδεικνύει τη σημαντική θέση της.

     Όλες οι θεές παρουσιάζονται ως ωραίες, αλλά ομορφότερη από όλες είναι η Αφροδίτη, που εμπλέκει σε έρωτες και έριδες τους θνητούς. Είναι άπιστη σύζυγος και κακή μάνα. Η Αφροδίτη σώζει τον ηττημένο Πάρη από τον Μενέλαο, υφαρπάζοντας την Ελένη για δεύτερη φορά από τον νόμιμο σύζυγό της. Η Θέτιδα είναι πρότυπο μάνας, σεμνή και τραγική μορφή, διότι ως θεά γνωρίζει ότι ο γιος της, ο Αχιλλέας, είναι ολιγόχρονος, αλλά σπεύδει να παραγγείλει νέα όπλα στον Ήφαιστο, για να αποκαταστήσει την τιμή του και για να ανακουφίσει τον πόνο του, ως τρυφερή  μάνα. Επίσης, η Άρτεμη, η θεά του κυνηγιού, έχει ξεχωριστή θέση στο γυναικείο σύμπαν των θεαινών του Ολύμπου. Αυτήν επικαλούνται οι γυναίκες να τις βοηθήσει στις ωδίνες του τοκετού και να τις απαλλάξει στα γηρατειά από τα βάσανα της ζωής, δηλαδή να τους δώσει ήρεμο θάνατο. Η Περσεφόνη συνδέεται με τον Άδη και συνοδεύεται από το αρνητικό επίθετο, «ἐπαινὴ Περσεφόνεια», δηλαδή «φοβερή».

   Στα ομηρικά έπη παρελαύνουν πολλές γυναικείες  θεότητες. Επειδή ο κόσμος των θνητών και ο κόσμος των θεών, που κατοικούν στη γη, στον ουρανό και στα βάθη της θάλασσας, παρουσιάζονται ως ταυτόσημοι, οι θεότητες δρουν ως ζωντανά όντα, σε έναν κόσμο ενιαίο, όπου ουρανός, γη και θάλασσα αλληλοδιεισδύουν ως κάτι ενιαίο. Η συμπεριφορά τους δεν διαφέρει από την ανθρώπινη (ανθρωπομορφισμός των θεών). Η θεοσέβεια, τα δώρα, η φιλοξενία, οι συνελεύσεις, οι ρητορικοί λόγοι, η ταφή των νεκρών, ο νόστος, η οικογένεια και πολλά άλλα ως πνευματικός και υλικός πολιτισμός διαποτίζουν κάθε δράση θεών, ηρώων και γυναικών, όπως φαίνεται σε κάθε  κεφάλαιο, . Επίσης, η προίκα συγκροτεί θεσμό, την οποία διαχειρίζεται η γυναίκα· σε περίπτωση μάλιστα χηρείας παίρνει πίσω την προίκα της και μπορεί να ξαναπαντρευτεί, πράγμα που δε γίνεται στα κλασικά και μεταγενέστερα χρόνια. Γενικά, οι γυναικείες μορφές στα ομηρικά έπη έχουν ρόλο στην κοινωνική ζωή, κινούν φανερά ή κρυφά τα νήματα στη ζωή των ανδρών και έχουν περισσότερες ελευθερίες από τις γυναίκες των κλασικών χρόνων.

   Συνεπώς, στα ομηρικά έπη γύρω από τους επώνυμους ήρωες κινείται ένα πλήθος γυναικών, που δρουν, αντιδρούν, σιωπούν, δέχονται και σχολιάζουν τα δρώμενα, ως μια κοινωνία «ἐν πολέμῳ» ή στον απόηχο του τρωικού πολέμου με τα πάθη και τα παθήματά της. Μέσα από όλα τα θέματα μελέτης αυτού του βιβλίου επιδιώκεται να αναδειχθούν η δράση των γυναικείων μορφών με τις μικροϊστορίες τους, που συγκροτούν τον ομηρικό πολιτισμό, υλικό και πνευματικό. Οι γυναικείες μορφές παρουσιάζονται στον ιδιαίτερο κάθε φορά χώρο, καθώς η λειτουργία του χώρου έχει τη δική του σημασία για τα δρώμενα ή τα αφηγούμενα. Μέσα από τον ρόλο της γυναίκας αποκαλύπτεται η σχέση των δύο φύλων και  αναδεικνύονται οικογενειακές και κοινωνικές αξίες, όπως είναι η μητρική αγάπη, το γυναικείο κάλλος, η συζυγική πίστη, η σύνεση και η εργατικότητα. Οι γυναικείες μορφές μάς βοηθούν να κατανοήσομε τον κόσμο που αναπαριστούν, έναν κόσμο με το απόλυτο παρελθόν του, τοποθετημένο στον χώρο της δράσης του, όπου κάθε γυναικείο πορτρέτο έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που, ως διαχρονικά σύμβολα, ενέπνευσαν τη μεταγενέστερη λογοτεχνική παράδοση, ελληνική και ευρωπαϊκή,

 

              Χριστίνα Αργυροπούλου,  Δρ Γλώσσα και Λογοτεχνία

               Επίτιμη Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

 

 

 

 

 

 

 

Women’ Portaits  in Homeric Epic Poems

Abstract

 

This essay aims at presenting as completely as possible the figures of women in both Homeric poems, the Iliad and the Odyssey, with a view to bringing out the role played by women in the society at that time in connection with the dominant values and non-values. It also includes a large diversity of human characters with their passions and virtues represented by the heroes and heroines or the secondary persons portrayed in these poems that contain a narrative drama which unfolds gradually before the eyes of the listener in the Antiquity or the reader of today. Many extracts from both epics are inserted in this essay taken out of the original text or of several translations in so far as these constitute new literary texts having their own dynamics.

The reader will have the opportunity to follow the action of many female figures, figures of goddesses in their universe or of mortal women occupying a prevalent position in social or family life, in the performance of religious duties, in war battles… The figures in question are mainly Hecuba, Andromache, Penelope, Arete, Nausicaa, Cassandra, Hera, Athena, Thetis, Aphrodite, Calypso, Circe, followed by the slaves Chryseis and Briseis, whose contested proprietorship provoked a serious quarrel between Agamemnon and Achilles.  Many other less known female figures parade in the epics, belonging more specifically to the entourage of queens, such as Eurykleia, etc.

The women are described not only with regard to their external features -their beauty, their skill in using a distaff or a loom etc.- but also with regard to their internal characteristics such as the values they represent as good mothers, honest and prudent sisters, loving and faithful wives (Andromache, Penelope, Diomede’s wife etc.). Unfaithful women are present, too, such as Proïtos’s wife Anteia or Clytemnestra, whose unfaithfulness could be imputed to her wish to take revenge on Agamemnon for the sacrifice of their daughter Iphigenia in Aulis perpetrated after he had deceived  her mother; not to mention the fact that he had been repeatedly unfaithful to his wife not only while he was staying in the military camp outside Troy -something that was tolerated by the moral standards- but also when he brought Cassandra, Priam’s young and beautiful daughter, into his very palace in  Mycenae.

In the Odyssey, women have intense activities as far as they occupy an important position in society: for example, Penelope who rules over Ithaca in her husband’s  absence; Arete who participates in social events; Nausicaa who, if she got married, would not be obliged to go away from her island; on the contrary, her husband would be obliged to come and settle in her home, according to the custom of matrilocal residence. Also in the Iliad there are important female figures, such as Hector’s beloved wife Andromache and his mother Hecuba who is able to give to her son advice on war matters; and moreover, she plays an important role in the royal house of Priam. Helen is presented in both epic poems as the main cause of the Trojan war and as a woman endowed with a legendary beauty that is admired even by the old men of Troy. She seems to imply in the Odyssey that she had not denounced Ulysses to the Trojans, although she had recognized him when he slipped into Troy thanks to the stratagem of the Trojan horse. Devoted to Achilles and Patroclus, beautiful Briseis represents the vulnerable condition of women if some enemies take possession of their city. The case of Cassandra is equally tragic as far as she foresees the future but is unable to escape her own fate and must be brought by force to Mycenae as Agamemnon’s slave, etc.

As for goddesses, nymphs and other minor divinities, they fall in love, quarrel, or protest just like mortal women. They are beautiful with stereotype characteristics in the text (γλαυκῶπις Αθήνη [Athena, the blue-eyed maid], λευκώλενος Ἥρη [Hera, the white-armed goddess], φιλομμειδής Αφροδίτη [smile-loving Aphrodite] ἠΰκομος Ἑλένη [Helen with the beautiful hair], ἐϋπλόκαμος Καλυψώ [Calypso with the beautiful braids] etc). They are specialized in certain spheres: Athena in war and wisdom, Artemis in hunting, Aphrodite in matters of love, Circe and Calypso in singing as well as in weaving at the loom. The female divinities in the Odyssey get involved in the return journey of the hero; some try to retard it (Circe, Calypso), others contribute to bring it to a successful conclusion (Athena). This last goddess, to whom Zeus gave birth, is beautiful, intelligent, and warlike. She offers constantly her help to the Achaeans. Devoted to Ulysses, she reestablishes justice in Ithaca by means of her advice and her help to Ulysses, to his son Telemachus, and to his royal house.

Hera is another sovereign and dynamic goddess who is often quarreling with Zeus since she claims as a sister and a wife part of his power. In order to achieve her purpose she resorts to stratagems or to her female ingenuity. She is an intelligent and warlike goddess, involved in many battles where she takes the part of the Argives, being herself an Argive. She is a good mother; she has compassion for suffering Thetis not taking into account the fact that she had been Zeus’s concubine.

In the epic poems, all goddesses are beautiful, but Aphrodite is the most beautiful of all. She is involved in love affairs as well as in quarrels with mortals. Moreover, she is an unfaithful spouse and an undeserving mother. Aphrodite saves from the hands of Menelaus defeated Paris and kidnaps Helen for the second time from her legitimate husband Menelaus. Thetis is a model mother, a respectable and tragic figure: she knows as a goddess that the days of her son Achilles are numbered, and yet, as a mother full of affection, she runs to Hephaestus intending to order new weapons for the reestablishment of her son’s honor and the alleviation of his sorrow. Artemis, the goddess of the hunt, occupies a particular position in the universe of the Olympian goddesses. Women in labor invoke her to relieve them of the pains of childbirth; when they are old, they supplicate her to intervene in order to relieve them of the trials of life. Persephone is connected with Hades. Her name is preceded by the epithet “terrible” or “awful”: ἐπαινή Περσεφόνεια.

In the Homeric epics parade many female divinities. Given that the world of mortals and the world of gods who live in the sky, on earth, or in the depths of the sea are presented as identical, these divinities act like all living creatures, in a uniform world where sky, earth and sea are interpenetrating so as to form a whole. Their behavior does not differ from human behavior (anthropomorphism of gods). Every action of gods, heroes or women consists of many civilizational and cultural elements of the Homeric era, such as fear of God, exchange of gifts, hospitality, public assemblies, orations, burial of the dead, return to the homeland, familial life… Dowry is a particular institution administered by women. In case of widowhood they can take back their dowry so as to be able to remarry which would not be allowed in classic and post-classic times. In general, women in both Homeric epics play an important part in social life, they pull –openly or secretly- the strings in men’s life, and enjoy more freedom than women of classic times.

Thus a multitude of women are evolving in the Homeric epic poems parallel to the famous heroes. They act or react, they remain silent, they accept or not what is going on, and comment the events in a society at the time of the Trojan War, or its aftermath, with all its passions, trials and suffering. All subjects of study involved in this essay tend to present women’s action through their little individual stories that constitute as many civilizational and cultural facts. The female figures are presented each time in their own particular space whose function has its own significance in the frame of the respective action or narration. The part played by women reveals what kind of  relations existed between the two sexes; it reveals also the prevalent family and social values, such as maternal love, female beauty, fidelity in marriage, prudence, assiduity in working… These female figures help us to better understand the world they represent, a world with its absolute past, shown within its own space where every woman’s figure has its particular characteristics which have been a source of inspiration as diachronic symbols for the later Greek and European literary tradition.

 

Christina Argyropoulou, PhD Language and Literature

Honorary Counselor of Pedagogical Institute of Greece

 

 

 

 

 

 

 

Portraits féminins dans l’épopée homérique

Résumé

 

Cette étude vise à présenter, autant que possible, les portraits féminins de l’Iliade et l’Odyssée, dans un effort de comprendre à la fois le rôle des femmes ainsi que les valeurs et les inconvénients de leur société. On souligne également le caractère humain dans toute sa diversité, avec ses propres passions et vertus, issus de héros et héroïnes d’un drame narratif qui se déroule devant les yeux du spectateur ancien et du lecteur moderne. On cite des extraits du texte original mais de traductions en plus, car chacune constitue un nouveau texte littéraire qui a sa propre dynamique.

Le lecteur observera l’action de nombreux personnages féminins et leur place majeure dans la société, la maison royale, la pratique des devoirs religieux et les batailles. Il s’agit surtout d’Hécube, Andromaque, Hélène, Pénélope, Ariti, Nausicaa, Cassandre, Héra, Athéna, Thétis, Aphrodite, Calypso et Circé. Ensuite les esclaves : Chryséis et Briséis – cause de dispute entre deux grands héros de l’Iliade, Agamemnon et Achille –  mais aussi de nombreuses figures de femmes célèbres et anonymes entourant les reines, comme Euryclée etc.

Les femmes sont d’abord présentées par rapport à leur allure : des caractéristiques de leur beauté, leurs compétences en fusée, à tisser et à broder ; mais leurs qualités psychologiques se mettent également en exergue : bonnes mères, sœurs honnêtes et prudentes, femmes amoureuses et épouses fidèles (Andromaque, Pénélope, femme de Diomède, Thétis, etc.) Les infidèles n’y manquent non plus : Anteia la femme de Proétos, et Clytemnestre, dont l’infidélité s’explique soit comme une revanche à l’égard d’Agamemnon qui a sacrifié Iphigénie à Aulis, soit à cause du fait qu’il l’a trompée et apporté avec lui à Mycènes Cassandre, la prêtresse et belle fille de Priam.

Dans l’Odyssée les femmes occupent une place très active et importante dans la société ; Pénélope a le pouvoir pendant l’absence d’Ulysse, Ariti participe aux activités sociales, et Nausicaa qui ne quittera pas l’île même au cas où elle se mariera. Dans l’Iliade figurent aussi des femmes importantes : Andromaque, l’épouse bien aimée d’Hector et sa mère Hécube, qui donne des conseils guerriers à son fils Hector et joue un rôle important dans la maison de Priam. Hélène de surcroît,  présente dans tous les deux épopées grâce à sa beauté fabuleuse mais, à la fois, comme la cause principale de la guerre de Troie. Belle et dévouée à Achille et Patrocle, Briséis démontre au reste la vulnérabilité des femmes quand les ennemis conquièrent leur ville. Le cas tragique enfin est celui de Cassandre, qui prévoit et connait, mais ne peut échapper à son destin et se traîne esclave d’Agamemnon à Mycènes.

En ce qui concerne les déesses, les nymphes et les autres divinités mineures, leur comportement est celui des mortelles : elles tombent amoureuses, se disputent et se plaignent. Elles sont belles et aptes à leur vocation : la guerre et l’intelligence pour Athéna, la chasse pour Artémis, l’amour pour Aphrodite, le métier à tisser et le chant pour Circé et Calypso. L’Odyssée démontre aussi comment les divinités féminines facilitent le retour du héros à la patrie (Athéna) tandis que d’autres l’en empêchent (Circé, Calypso). Née de Zeus, Athéna est belle, intelligente, guerrière et aide constamment les Achéens ; dévouée à Ulysse, elle restitue la justice à Ithaque, offrant sans cesse son apport et ses conseils à Ulysse et son fils Télémaque.

Héra figure d’emblée comme déesse puissante et dynamique. Elle dispute souvent avec Zeus et revendique sa part au pouvoir, tant que sa sœur et épouse. Elle se sert de malices et d’astuces pour atteindre son but. Elle figure comme bonne mère, pleine de compassion pour Thétis la peinée, même si celle-ci était la concubine de Zeus. Le fait que Zeus lui-même se définit comme son époux  fait la preuve qu’Héra est la première parmi les dieux et illustre encore plus sa place primordiale.

Toutes les déesses se présentent belles, mais Aphrodite est sans doute la plus belle de toutes. Épouse infidèle et mauvaise mère, elle entraîne les mortelles dans l’amour et la discorde. Thétis est une mère modèle, modeste, affectueuse et tragique ; avec le savoir que son fils Achille va bientôt mourir, elle s’empresse toutefois de commander de nouvelles armes à Héphaïstos, pour rétablir l’honneur de son fils. En outre, Artémis, déesse de la chasse, occupe une place particulière dans l’univers des déesses féminines de l’Olympe. C’est elle qu’invoquent les femmes pour les aider à accoucher et les libérer des souffrances d’une vie, voire leur donner la mort paisible. Quant à Perséphone, elle se lie à Hadès et se qualifie de l’adjectif négatif, «ἐπαινὴ Περσεφόνεια», qui signifie “terrible”. Or, les divinités féminines foisonnent dans l’épopée homérique. Puisque dieux et mortels appartiennent au même monde, composé  par la terre, le ciel et les profondeurs de la mer, les divinités agissent comme des êtres vivants dans un monde unique où le ciel, la terre et la mer s’entremêlent et forment un Tout. Leur comportement assimile à celui des hommes (anthropomorphisme des dieux). Le respect, les cadeaux, l’hospitalité, les assemblées, les discours rhétoriques, l’enterrement des morts, le regret de la patrie, la famille et bien d’autres éléments – traits de la culture spirituelle et matérielle – imprègnent l’action divine, héroïque et féminine. En outre, la dot représente une vraie institution totalement gérée par la femme. En général, les figures féminines de l’épopée homérique participent à la vie sociale ; de manière plus ou moins évidente, elles manœuvrent les fils de la vie masculine et disposent plus de libertés que la femme de l’âge classique.

Autour des héros de l’épopée homérique s’organise donc un ensemble de femmes qui agissent, réagissent, gardent le silence, tolèrent et commentent les événements ; tout comme une société “en guerre” qui fait entendre, en réalité, l’écho de la guerre de Troie, avec ses passions et ses chagrins… Ce bouquin cherche à mettre en évidence l’action des figures féminines et leurs petites histoires, qui forment l’aspect matériel et spirituel de la culture homérique. Les figures féminines se placent à chaque fois dans l’endroit précis, puisque celui-ci a sa propre signification pour des événements qui se passent ou se racontent. Grâce au rôle des femmes, l’on découvre la relation des deux sexes  et l’on distingue clairement les valeurs familiales et sociales, telles que l’amour maternel, la beauté féminine, la fidélité conjugale, la prudence et la diligence. Les figures féminines aident à mieux percevoir le monde qu’elles représentent ; un monde avec son passé absolu, placé dans son propre champ d’action, où chaque portrait féminin a ses propres caractéristiques. Et, une fois devenus des symboles diachroniques, ces traits n’ont cessé d’inspirer la tradition littéraire postérieure, grecque et européenne à la fois.

Christina Argyropoulou, Dr. Langue et littérature

Conseiller Honoraire de l’Institut Pédagogique

            

 

 

http://cwconference.web.uowm.gr/archives/programme_web.pdf

1ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής, 4-6 Οκτωβρίου 2013 στην Αθήνα

Στο Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα

 «Κολλέγιο Αθηνών – Κολλέγιο Ψυχικού», (Μπενάκειο Διδακτήριο),

 οδός  Στεφ. Δέλτα 15 – 154 52 – Π. Ψυχικό.

Επιστημονική Επιτροπή

Πρόεδρος : Κωτόπουλος Η. Τριαντάφυλλος (Επιστημονικά Υπεύθυνος Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή», Επίκουρος Καθηγητής Ελληνικής Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)

Αντιπρόεδρος: Τσελέντης Διονύσιος (Συνδιευθυντής και Διευθυντής Λυκείου Κολλεγίου Αθηνών)

Μέλη: Andrew Cowan (Professor, Director of Creative Writing, Deputy Head of the School of Literature, Drama and Creative Writing, University of East Anglia, UK)

Robin Hemley (Director of Nonfiction Writing Program, Department of English, University of Iowa, USA)

Caleshu Anthony (Professor, School of Humanities and Performing Arts, Faculty of Arts, Plymouth University, Plymouth, Devon, UK)

Lan Samantha Chang (Director of The University Of Iowa Writers’ Workshop, College of Liberal Arts and Sciences, University of Iowa, USA)

Hervé Le Tellier ( Ecrivain, Oulipo)

Αθανασόπουλος Απόστολος (Συντονιστής Σχολικών Μονάδων και Διευθυντής Λυκείου Κολλεγίου Ψυχικού)

Βαλτινός Θανάσης (Ακαδημαϊκός – Συγγραφέας)

Γιατρομανωλάκης Γιώργης (Ομότιμος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Ιωσηφέλλης Παναγιώτης (Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Κινηματογράφου, Α.Π.Θ.)

Καλογήρου Γεωργία (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης,Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Καρακίτσιος Αντρέας (Καθηγητής Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ.)

Κοντογιάννη Άλκηστις (Καθηγήτρια, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)

Νικολαΐδου Σοφία (Φιλόλογος – Συγγραφέας)

Ντίνας Κωνσταντίνος (Καθηγητής, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)

Παπαδοπούλου Σμαράγδα (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)

Παπαντωνάκης Γιώργος (Αναπληρωτής Καθηγητής, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Πατρίκιος Τίτος (Ποιητής)

Σακελλίου Ευαγγελία (Καθηγήτρια, Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Σαμαρά Ζωή (Ομότιμη Καθηγήτρια, Α.Π.Θ.)

Σκούρτου Ελένη (Καθηγήτρια, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Τσιλιμένη Τασούλα (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)

Οργανωτική Επιτροπή

Κωτόπουλος Η. Τριαντάφυλλος

Αναγνώστου Νόρα

Βακάλη Άννα

Νάνου Βασιλική

Παπαγεωργίου Ευθυμία

Χαρισιάδης Στέργιος

 

Παρασκευή (απόγευμα) 4 Οκτωβρίου 2013

 

 

 

16.00-18.30: ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ

 18.30-19.00ΕΝΑΡΞΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ – ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΕΠΙΣΗΜΩΝ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΧΑΤΖΗΠΑΝΤΕΛΗΣ. Πρόεδρος Διοικούσας Επιτροπής Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

ΣΠΥΡΟΣ Ν. ΠΟΛΛΑΛΗΣ. Διευθυντής/ President Koλλεγίου Αθηνών-Κολλεγίου Ψυχικού

ΚΩΣΤΑΣ Δ. ΝΤΙΝΑΣ Διευθυντής Προγράμματος Σπουδών «Δημιουργική Γραφή» – Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.

19.00-20.30:ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ : ΧΑΤΖΗΠΑΝΤΕΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Η. ΚΩΤΟΠΟΥΛΟΣ «Ο Μίμης Σουλιώτης και η μοναδική περίπτωση του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών (Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας) «Δημιουργική Γραφή»

ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΠΑΛΑΚΗ

«Δημιουργική γραφή και εγκλεισμός»: μια δράση του ΠΜΣ «Δημιουργική Γραφή» του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας της Δικαστικής Φυλακής Διαβατών (3ο ΣΔΕ).

ΑΝΝΑ ΒΑΚΑΛΗ «Η Δημιουργική Γραφή πάει σχολείο»

ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ «Η Διδασκαλία της Δημιουργικής Γραφής»

 

Σάββατο (πρωί) 5 Οκτωβρίου 2013 Παράλληλες συνεδρίες 9-10.45

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ 9:00 – 10:45

ΑΙΘΟΥΣΑ Α – Δ.Γ. ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ.  ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΛΑΞΙΖΗΣ – ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Β – ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ.  ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΓΑΒΡΙΕΛΛΑ ΜΑΚΡΗ –ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Η. ΚΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Γ – Δ.Γ. ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΣ– ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΑΚΙΤΣΙΟΣ

ΣΠΥΡΟΣ ΚΙΟΣΣΕΣ«Προς μια “παιδαγωγική ” της Δημιουργικής Γραφής»

ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΑΛΙΟΥ «Flash fiction- όταν η μυθοπλασία γίνεται αστραπιαία»

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ «Η παιδαγωγική σκέψη ως συνιστώσα της ποιητικής του παιδικού αναγνώσματος»

 ΑΝΝΑ ΒΑΚΑΛΗ – ΜΑΡΙΑ ΖΩΓΡΑΦΟΥ«Η Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο»

ΝΟΡΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ «Sms poetry: Οι ποιητικοί διαγωνισμοί της εφημερίδας The Guardian»

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΗ – ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΑΚΙΤΣΙΟΣ «Νεοτερικότητα στις Ελληνικές

Παιδικές Αφηγήσεις Βραχείας Φόρμας: δημιουργική γραφή και παιδική μικροαφήγηση»

 ΚΑΚΙΑ ΠΑΥΛΙΔΟΥ «Εκπαίδευση και Διδακτική της Δημιουργικής Γραφής»

ΜΑΡΙΑ ΒΑΡΑ «Εγκλήματα “Δευτέρου Βαθμού” : Ιχνηλατώντας την αντι- αστυνομική λογοτεχνία»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ «Στους δρόμους της Νεωτερικής

Ποίησης : Γράφοντας Ποιήματα για Παιδιά»ΕΛΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ –

ΕΛΕΝΗ ΠΑΤΑΡΙΔΟΥ – ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ «Ο κινηματογράφος ως μέσο ανάπτυξης της Δημιουργικής γραφής στους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου: «Γράφοντας από την κάμερα τον Εμφύλιο»- Το παράδειγμα του Παντελή Βούλγαρη, Ψυχή βαθιά»

ΝΙΚΗ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ «Ένα ποίημα στην οθόνη (βιντεοποίηση/videopoetry)»

ΔΗΜΗΤΡΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ «Λαϊκό Επώνυμο Παραμύθι και Δημιουργική Γραφή»

 ΦΩΤΕΙΝΗ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ – ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΨΥΧΟΓΥΙΟΠΟΥΛΟΥ «Παραμύθια: μια απόπειρα δημιουργικής γραφής στο δημοτικό σχολείο»

ΓΑΒΡΙΕΛΛΑ ΜΑΚΡΗ n«Ο “χώρος” του διηγήματος: μορφές της μικρής φόρμας στη

γυναικεία ελληνική και ιταλική λογοτεχνία»

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ «Η αποδόμηση του Ποιητικού Λόγου στις μυθικές αφηγήσεις για παιδιά»

ΔΑΝΑΗ ΣΟΥΛΙΩΤΗ «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: η

διδακτική αξιοποίηση ενός ελληνικού λαϊκού παραμυθιού στο Δημοτικό σχολείο»

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΡΕΝΟΣ

«Από τη Γη στη Σελήνη, από την αφάνεια στην καταξίωση: η λογοτεχνία της επιστημονικής φαντασίας»

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΣ – ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΑΣΗ

«Οι τέσσερις φάσεις συγγραφής θεατρικών έργων για παιδιά: από την αρχική ιδέα έως το τέλος της συγγραφής»

10:30 – 10:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

10:45-11:00 – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ – ΚΑΦΕΣ

Σάββατο (πρωί) 5 Οκτωβρίου 2013 Παράλληλες συνεδρίες 11-12.30

 

 

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Α – Δ.Γ. ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΤΙΝΑΣ – ΜΑΡΙΤΑ

ΠΑΠΑΡΟΥΣΗ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Β – ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΉ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:

ΝΙΚΟΣ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ – ΒΙΚΥ ΠΑΤΣΙΟΥ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Γ – Δ.Γ. ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ – ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΑΚΗΣ

 

 ΈΛΕΝΑ ΑΡΤΖΑΝΙΔΟΥ – ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΡΑΚΗ «Φιλαναγνωσία και Δημιουργική Γραφή»

ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΡΟΣΔΟΣ «Εικόνα και Δημιουργική Γραφή: Τα ζωγραφικά έργα, οι

εικονογραφήσεις των λογοτεχνικών βιβλίων και οι εικόνες του κινηματογράφου»

ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ «Στενές Επαφές Δυσδιάκριτου Τύπου: Μετάφραση, Αναδημιουργία και Δημιουργική Γραφή στο THE FIRST PERSONANDOTHERSTORIES της AliSmith»

 ΙΩΑΝΝΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ «Η Δημιουργική Γραφή στο μδημοτικό σχολείο: από τις λέξεις στο κείμενο»

ΠΕΤΡΟΣ ΑΛΜΠΑΝΗΣ «Συγκριτική εξέταση της

αφηγηματικής λειτουργίας στη λογοτεχνία και στον κινηματογράφο»

ΠΕΝΥ ΦΥΛΑΚΤΑΚΗ «Οι Δυο Όψεις του Νομίσματος: Ο Συγγραφέας ως Μεταφραστής και ο Μεταφραστής ως Συγγραφέας»

ΒΑΛΙΑ ΛΟΥΤΡΙΑΝΑΚΗ «Όμιλοι δημιουργικής γραφής και προφορικής έκφρασης: επιστρέφοντας στις λέξεις το νόημά τους»

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΝΤΑΚΗΣ – ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΑΚΗΣ «Συγκριτική ανάλυση της χρονικής εμφάνισης του “μεγάλου γεγονότος” στην πρώτη πράξη κινηματογραφικού σεναρίου»

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ «Προσεγγίζοντας Μεταφραστικά τη γλώσσα της Ιστορίας»

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΟΤΤΕΑΣ «Η Δημιουργική Γραφή στη σχολική πράξη και πραγματικότητα: η περίπτωση ενός “εργαστηρίου”»

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΙΔΟΥ – ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ –

ΝΙΚΟΣ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ «Δημιουργική γραφή και ελληνικό ροκ στη δεκαετία του

90 :κοινωνιολογικές και σημειολογικές προεκτάσεις»

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΛΑΞΙΖΗΣ «Από την κραυγή μέχρι τη δημιουργική

πολυμεσική Γραφή»

 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΤΙΝΑΣ – ΟΛΓΑ ΜΟΥΣΙΟΥ – ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΟΓΙΑΝΝΗ «Το πέρασμα από τη διδασκαλία των πολυγραμματισμών στη διδασκαλία της Δημιουργικής Γραφής»

ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΠΟΥΜΠΟΥΡΗΣ «Άδιμη Μετάφραση Φωνητικής Μουσικής»

ΚΥΡΙΑΚΗΜΕΛΛΙΟΥ «Three classic children’s stories from another point of view»

12:15 – 12:30 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 12.30-1:00 – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ – ΚΑΦΕΣ

 12:30-13:00 – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ – ΚΑΦΕΣ

12:30-13:00 – 12:30-13:00 – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ – ΚΑΦΕΣΔΙΑΛΕΙΜΜΑ –

Σάββατο (πρωί) 5 Οκτωβρίου 2013 Παράλληλες συνεδρίες 13.00-15.00

 

12:30-13:00 – ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ – ΚΑΦΕΣ

ΑΙΘΟΥΣΑ Α – Δ.Γ. ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΜΑΡΙΤΑ ΠΑΠΑΡΟΥΣΗ – ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Β – ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΤΖΙΝΑ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ – ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΑΚΙΤΣΙΟΣ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Γ – Δ.Γ. ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΒΙΚΥ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΚΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΜΑΡΙΤΑ ΠΑΠΑΡΟΥΣΗ – ΝΙΚΗ ΜΗΛΙΝΗ – ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ «Παραγωγές δημιουργικής γραφής και ιδεολογία: διερευνώντας τα όρια της φαντασίας και των

κοινωνικο-πολιτισμικών υπαγωγών σε ένα εργαστήριο δημιουργικής γραφής»

ΤΖΙΝΑ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ – ΒΙΚΥ ΠΑΤΣΙΟΥ «Η τέχνη της μυθοπλασίας και η τεχνική της δημιουργικής γραφής»

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΑΡΑΝΤΖΗ «Δημιουργική Γραφή και Δραματοθεραπεία : Ένα ζευγάρι

ταιριαστό»

 ΜΑΡΙΑ ΣΒΟΡΩΝΟΥ – ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΙΔΟΥ «Στο κάτω κάτω της γραφής: η

Δ.Γ. ως όχημα για μια δημιουργική σχέση με την Ιστορία και με την Ιστορία της Τάξης»

ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΚΟΥΜΑΣΙΔΗΣ «Δημιουργική Γραφή και Ύπαρξη»

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ «Δημιουργική Γραφή και Ψυχολογία: Θεραπευτική Γραφή»

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ«ΠΑΡΕ ΜΙΑ ΛΕΞΗ: Διδασκαλία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και Δημιουργική Γραφή στο 1^ο Γυμνάσιο Πτολεμαΐδας (Πιλοτικό

Σχολείο)»

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΑΚΙΤΣΙΟΣ «Η μυθική Μέθοδος και οι εφαρμογές της στη Δημιουργική

Γραφή»

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΟΝΙΔΑΡΗ «Η επίδραση των γραπτών αφηγήσεων ζωής στην ταυτότητα των μελών της θεραπευτικής κοινότητας απεξάρτησης και η διαμόρφωση εναλλακτικών αφηγήσεων μέσω της δημιουργικής γραφής

1ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΣΠΥΡΕΛΗ – ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ «Η Δημιουργική Γραφή ως

εκπαιδευτική δραστηριότητα. Εφαρμογή με προϋποθέσεις: «Λογοτεχνική – Συγγραφική φιλαλληλία ανάμεσα στον διδάσκοντα και στους μαθητές του»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ – ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Η. ΚΩΤΟΠΟΥΛΟΣ «Διατριβή σαν μυθιστόρημα»

ΑΝΝΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ «Ο εαυτός στην άκρη της πένας. Δημιουργική γραφή και εκφραστικές – δημιουργικές θεραπείες»

 ΣΤΕΛΛΑ ΝΑΚΗ «Η θεωρία της αναγνωστικής ανταπόκρισης και η διδασκαλία

της δημιουργικής γραφής: Θεωρία και πράξη»

ΧΑΡΙΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ «Νίνα Παπακωνσταντίνου: (Σ)τα χνάρια της Γραφής»

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ «Μεταξύ ψυχανάλυσης και φιλοσοφίας»

14:15 – 14:30 ΣΥΖΗΤΗΣΗ  14.30-17.00 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ-ΓΕΥΜΑ

 

Σάββατο (απόγευμα) 5 Οκτωβρίου 2013 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ 17.00-20.30

 

12:30-

 

 

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Η. ΚΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

17Τίτος Πατρίκιος «Σκέψεις Περί Δημιουργικής Γραφής»

17 Caleshu Anthony “Writing Poetry: Play, Posture, and Perversity”

18 Lan Samantha Chang “The Iowa Writers’ Workshop: 77 Years of Creative Writing”

18:30 – 19:00 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ – ΚΑΦΕΣ

Hervé Le Tellier “Écrire sous la contrainte”

Robin Hemley “A Writing Workshop is only as Good as the person Leading it: Some

cautions and advice on the art of peer critiquing.”

Andrew Cowan “The institutionalisation of writing: creativity and the academy”1

 

Κυριακή (πρωί) 5 Οκτωβρίου 2013 Παράλληλες συνεδρίες 9-10.45

 

12:30-

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ 9:00 – 10:45

Ω

ΑΙΘΟΥΣΑ Α – Δ.Γ. ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΘΑΡΡΕΝΟΣ ΜΠΡΑΤΙΤΣΗΣ –

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΚΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

 

 ΑΙΘΟΥΣΑ Β – ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΉ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΥ -ΟΛΓΑ ΜΟΥΣΙΟΥ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Γ – Δ.Γ. ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ. ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ – ΤΑΣΟΥΛΑ

ΤΣΙΛΙΜΕΝΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΙΔΟΥ«Τα παιδία γράφει: Τρία χρόνια συνεργασίας του

Μεταπτυχιακού Προγράμματος Δημιουργική Γραφή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας με το Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης»

ΜΑΙΡΗ ΚΛΙΓΚΑΤΣΗ «Δημιουργική Γραφή και Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης: Θραύσμα

και Εντύπωση»

ΕΛΕΝΟΣ ΧΑΒΑΤΖΑΣ «Ο Επιτελεστικός Λόγος και η διάδρασή

του με άλλες Τέχνες»

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΚΟΤΑΡΙΝΟΥ – ΧΑΡΟΥΛΑ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ – ΕΛΕΝΗ ΓΚΑΝΑ

«”Η Γεωμετρία στην Υπερβολή της”-Δημιουργική Γραφή και Μαθηματικά

σε μια τάξη Β’ Λυκείου»

ΣΥΜΕΩΝ ΝΙΚΟΛΙΔΑΚΗΣ – ΗΛΙΑΝΑ ΦΡΑΓΚΟΥ «Δημιουργική Γραφή και διαδίκτυο:

το παράδειγμα της σχολικής Νεφημερίδας»

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ «Η Υλικότητα του Παιδικού Βιβλίου:

Διαβάζοντας και Δημιουργώντας τα παιδικά βιβλία»

 ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ – ΑΝΘΗ ΚΑΒΒΑΔΑ

«Δημιουργική Γραφή και Έφηβοι: η Περίπτωση του Καλλιτεχνικού

Γυμνασίου Γέρακα με Λυκειακές Τάξεις»

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΒΑΙΤΣΑΚΗΣ – ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΝΑΝΟΥ «Οι δράσεις και τα μέσα των

βιβλιοθηκών στην προώθηση προγραμμάτων δημιουργικής γραφής»

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΤΕΡΠΟΥΛΗΣ «Συναισθηματική και σωματική δράση των

χαρακτήρων στην δραματική αφήγηση»

 ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΩΤΟΥΛΑΣ «Διδάσκοντας Γραφή κατασκευάζοντας Leporellos (Δημο)»

ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ «Δημιουργική Γραφή και πολιτιστική ανάπτυξη – το επόμενο ταξίδι.»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ «Το σκάκι ως λογοτεχνική έμπνευση και στοιχείο δομής του λογοτεχνικού έργου. Το παράδειγμα του Vladimir Nabokov»

ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΦΗ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ: η αμφίδρομη πορεία κειμένου και αντικειμένου. Το πείραμα του “Εργαστηρίου Αγωγής για το βιβλίο” (ΠΔΜ)»

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΖΗΣ «Μια δικιά σου φωνή: δημιουργική γραφή και έφηβοι»

ΤΑΣΟΥΛΑ ΤΣΙΛΙΜΕΝΗ «Μικρές Περιπλανήσεις στο δάσος των

λέξεων : Δημιουργική Γραφή και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση»

12:15 – 12:30 ΣΥΖΗΤΗΣΗ  12.30-13.00 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

 

Κυριακή (πρωί) 5 Οκτωβρίου 2013 Παράλληλες συνεδρίες 13.00-14.45

 

12:30-

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Α – Δ.Γ. ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΚΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Β – ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΣΗΦΕΛΗΣ

 

ΑΙΘΟΥΣΑ Γ – Δ.Γ. ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Η. ΚΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΚΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ «Πραγμάτωση μιας λογοτεχνικής δημιουργίας : πώς να συνθέσουμε ένα ποιητικό «πορτρέτο» και πώς να το διδάξουμε στους μαθητές/ φοιτητές»

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΣΗΦΕΛΗΣ «Η διαχείριση του τραύματος στη διδακτική της Δημιουργικής Γραφής»

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΩΛΗ «Η αξιοποίηση της παιδικής λογοτεχνίας

για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων δημιουργικής γραφής στην Πρώτη Τάξη του

Δημοτικού Σχολείου.»

ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ – ΑΝΔΡΕΑΣ ΘΑΝΑΣΟΥΛΑΣ:«Η αναγνωστική πρακτική ως συνιστώσα της Δημιουργικής Γραφής: Το παράδειγμα των κειμένου του Γεώργιου Βιζυηνού»

ΜΑΡΙΑ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗ «Η δημιουργική Γραφή στη ξενόγλωσση Εκπαίδευση:

σύγχρονες πρακτικές γραφής και δημιουργικές δραστηριότητες»

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ «Δημιουργική Γραφή και η Διδασκαλία της»

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΚΟΥΝΗ «Η δημιουργική Γραφή αρωγός στην ερμηνεία Λογοτεχνικών Κειμένων»

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΟΥ Η δημιουργική Γραφή στο Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας της Μέσης Εκπαίδευσης στην Κύπρο

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΟΥΛΗΣ Από τη στατικότητα στη δημιουργικότητα: επαναπροσδιορίζοντας τη διδασκαλία των κατευθυντικών κειμένων με αφετηρία τη

δημιουργική γραφή και την ανάπτυξη της φαντασίας.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ Δραστηριότητες δημιουργικής γραφής ως εργαλεία βελτίωσης της κριτικής κοινωνικο-πολιτικής εγγραμματοσύνης των μαθητών

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΕΙΔΑΣ «Χτίζοντας χαρακτήρες στον 21^ο αιώνα»

ΑΝΤΩΝΙΑ ΠΑΤΣΙΟΔΗΜΟΥ «Χαρακτήρες στην ανακύκλωση: Η περίπτωση της κυρίας Έρσης του Ν. Γαβριήλ Πεντζίκη»

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ «Μια δοκιμή δημιουργικής γραφής

σε μαθητές γυμνασίου με μαθησιακές δυσκολίες»

ΜΑΡΕΤΤΑ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ «Προκαλώντας εικονικές και αφηγηματικές ανατροπές στην τάξη: η εφαρμογή ενός σχεδίου μαθήματος δημιουργικής γραφής με έμπνευση την τέχνη του collage»

ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ «Αφηγήσεις λαϊκών και έντεχνων

ιστοριών. Εσωτερικές ανταποκρίσεις και διδακτικές προσεγγίσεις»

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΦΡΑΓΚΟΣ – ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΤΣΑΝΤΑΛΗ Η δημιουργική γραφή μέσω της

μεθόδου project: αποτύπωση του συναισθηματικού κόσμου των μαθητών μέσα από το οδοιπορικό στα λογοτεχνικά μονοπάτια της πόλης τους

14:30– 14:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 14.30-14.45

Μανόλης Αναγνωστάκης

Ένας κλέφτης…
Ένας κλέφτης
Κι άλλος κλέφτης
«Πιάστε τους κλέφτες»
(Ποιους κυνηγούσαν και ποιοι;)

Στεκόμουν στη θέση μου ακίνητος
Ανάμεσα στο έξαλλο πλήθος
Στις φοβερές κραυγές
Κανείς δε μ’ ακούμπησε
Άναψα κι άλλο τσιγάρο

Ήταν για μένα μια ξένη ιστορία
Εγώ δε φοβόμουνα
Δεν είχα τίποτα πια να μου κλέψουν
Δε με φοβόταν κανείς
Δεν είχα τίποτα να κλέψω απ’ αυτούς.

Η Συνέχεια 3 (1962)

 

Χρυσούλα Σπυρέλη

Αφιέρωμα στα 70 χρόνια από το θάνατο του Κωστή Παλαμά

Το Δέκατο χρόνο της κυκλοφορίας του συμπληρώνει με το 20^ο τεύχος  (2013) το εξαμηνιαίο περιοδικό «Τα Αιτωλικά» που εκδίδει στην Αθήνα από το 2003 η Πολιτιστική Εταιρεία (ΑΙΠΟΕ). Εκδότης-Διευθυντής Παναγιώτης Κοντός.

Μετά τη μόνιμη στήλη «Πολιτι(στι)κά» του Χρήστου Κορέλα (σ. 7-8) ακολουθεί το ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ Αφιέρωμα στα 70 χρόνια από το θάνατο του Κωστή Παλαμά (σελ. 9-78). Συμμετέχουν με κείμενά τους: 1) Ελένη Πολίτου- Μαρμαρινού, «Ο μουσικός Παλαμάς». 2) Τάκης Καρβέλης «Η αποφασιστική παρέμβαση του Κ. Παλαμά και η συμβολή του στην εξέλιξη της νεοελληνικής λογοτεχνίας». 3) Δημήτρης Πιστικός « Παλαμάς, Καβάφης και ολίγος Καρούζος, φωτοσκιάσεις μέσα από ένα βαθύ ελληνικό μου όνειρο».4) Νίκος Αντωνάτος «“Φοινικιά” – με τον έρωτα και με το μεθύσι- του Κ. Παλαμά». 5) Νίκος Αλ. Παπανικολάου «Ο κύριος Γενικός». 6) Χρυσούλα Σπυρέλη «Από την έμπνευση στην δυστοκία του ποιήματος ή Γιατί ο Παλαμάς δεν έγραψε Το Τραγούδι του Καραϊσκάκη».

Λογοτεχνικού ενδιαφέροντος είναι επίσης  «Ο πεζογράφος Γεώργιος Δροσίνης» άρθρο της Άννας Χρυσογέλου- Κατσή (311-323), η παρουσίαση του περιοδικού «Η Ιωνική Μέλισσα» από τον Γιώργο Πετρόπουλο (324-330), «Η κατσαρόλα» του Πάνου Λαζαρόπουλου (331-335), « Το Γιοφύρωμα του Άσπρου» του Νικ. Παραλίκα (336-339), «Ο σαρκασμός του Κ. Καρυωτάκη» του Δημ. Μποσινάκη (340-349), το ποιητικό ανθολόγιο του Γιάννη Καρύτσα (374-395) καθώς και τα ποιήματα του Σωκράτη Μελισσαράτου, Φάνη Κοντού, Π.  Μπερερή. Ακολουθούν οι  βιβλιοπαρουσιάσεις / βιβλιοκρισίες  των Αλέξη Ζήρα, Μαρίκας Θωμαδάκη, Διονύση Μπερερή,  Χριστίνας Μπασέα- Μπεζαντάκου, Κώστα Κονταξή, Γιώργου Πετρόπουλου, Θωμά  Στ. Χούτα , Ελένης Καρασαβίδου. (396-429) και η αναγγελία των νέων εκδόσεων (430-440).

Οι υπόλοιπες συνεργασίες είναι αρχαιολογικού, ιστορικού, λαογραφικού, οικονομικού και κοινωνικού περιεχομένου: Γιάννης Καρύτσας, Μιχ. Κοτίνης, Θωμάς Σ. Χούτας, Ιωάννης Κατσαβός, Παναγιώτης Μανιώτης, Πέτρος Μπερερής, Γεώργιος Βλάχος, Γρηγόρης Βαρελάς, Ιωάννης Νερατζής, Κώστας Ξυγκάς -Νερομανιώτης, Ελένη Κατσούλη, Σαπφώ Μορτάκη, Σπύρος Κοτσάφτης, Αθανάσιος Βασ. Δημητρούκας, Βασίλειος Αθ. Δημητρούκας, Μαρία Αγγέλη, Ευάγγελος Μιλλεούνης και Χ. Πίττας.

Στις τελευταίες σελίδες του περιοδικού διαβάζουμε τις νεκρολογίες του Π.Ι.Κ. (Μνήμη Κώστα Καππέ και Βαγγέλη Κόμβου), την καταγραφή των πολιτιστικών εκδηλώσεων και το Ταχυδρομείο (επιμέλεια Μπάμπη Κουβέλη).

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ,

ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

 

 

Τα σίδερα, λαέ, έχεις συνηθίσει,

τη λεημοσύνη μόνο λαχταράς;

 

 

Τι θέλουν αυτοί κάτω συναγμένοι

κι άγρια φωνάζουν κι έξω με ζητούν; ι

ο βασιλιάς ρωτά, και οι καθισμένοι

γύρω βλέπονται μόνο και σιωπούν.

 

Μα η βοή δυνατώτερα γρικιέται.

«Τι θέλουν είπα;» ξαναλέει με ορμή

ο ρήγας και σκιαχτά του απολογιέται

από την άκρη μια φωνή: «Ψωμί.»

 

«Ψωμί; και το γυρεύουν από μένα!

δεν έχουν χέρια;» — «Ακαμάτης λαός»,

ψιθύρισε ένας κι ο άλλος δειλιασμένα

ξανάπε: «Ρήγα, ο τόπος μας στενός.»

 

«Γιαυτό θέλω κι εγώ να τον πλατύνω,

και μη άλλο τι πασχίζω ολημερίς;—

Στο μεγαλείο του τόπου μας το πίνω!»

— «Βασιλιά μας, χιλιόχρονος να ζης!»

 

Και τα ποτήρια υψώθηκαν· εσβήσαν

σιγά στη σάλα οι κρυσταλένιοι αχοί.

Μα οι φωνές πάλι κάτωθε βουίσαν:

«Ο βασιλιάς, ο αφέντης μας να βγη!»

 

Σιγή ξανά μέσα στη σάλα απλώθη,

το βασιλιά όλοι κοίταξαν δειλά.

«Να τους σκορπίσουν», είπε και σηκώθη

και βγήκε· και οι αρχόντοι όλοι κοντά.

 

Στον κήπο κάτω ανάδευε το αέρι

μύριους κλώνους, χιλιάδες ευωδιές·

η βάρκα καρτερούσε να τους φέρη

σε πιο όμορφες αντίκρυ ακρογιαλιές.

 

Αχάριστοι, ταράζετε την ώρα

που ο αφέντης σας ζητά ν’ αναπαυθή·

για σας κοπιάζει τόσα χρόνια τώρα,

για να κάμη τη χώρα σας τρανή.

 

Ντροπή, λαέ! τι θέλεις συναγμένος—;

Στου παλατιού την έξω πόρτα ορθός

έτσι έκραξε ένας στα χρυσά ντυμένος.

«Ψωμί, ψωμί», τον έκοψε ο λαός.

 

—«Ψωμί! απ το βασιλιά το καρτεράτε;

τα χωράφια το δίνουν το ψωμί.»

— «Τα χωράφια σεις λίγοι τα κρατάτε·

όσα μας μείναν τάπνιξε η βροχή,

 

τα’ καψε ο λίβας· άλλο δεν καρπίζουν·

πεινούμε· γύμνια δέρνει τα κορμιά»,

βραχνά, βαριά χίλιες φωνές βουίζουν.

«Σκορπιστήτε! μη θέλετε με βια

 

να σας σκορπίσουν», ο άρχοντας προστάζει

και φεύγει· στη ματιά του αστράφτει οργή.

«Η πείνα, η δυστυχία δε σας σπαράζει;

Λεήστε μας! δεν είστε χριστιανοί;»

 

βογκά ο λαός· κι άλλος τα χέρια δένει,

άλλος πέφτει στη γη γονατιστός·

μα μέσα από το πλήθος ξάφνω βγαίνει

κι ορθός αντίκρυ στήνεται ένας νιος.

 

Η όψη του χλομή, αυστηρή· το μάτι

σαν απόκοσμη λάμψη του φωτά·

σα χήτη λιονταριού μακριά στην πλάτη

του χύνονται τα ολόμαυρα μαλλιά.

 

«Απάνω! ορθοί όλοι! αλίμονο που χάρη

του τυράννου γυρεύει, του ληστή,

και το δικό του δε χιμά να πάρη

και την πόρτα δε σπα σα δεν του ανοιεί»,

 

μούγκρισε απάνω υψώνοντας το χέρι

και βροντερή του αντήχησε η λαλιά—

καθώς στο λόγκο όταν κοπή το αέρι,

όμοια στα πλήθη απλώθη σιγαλιά.

 

«Κανένας δε σαλεύει; μες στο στήθος

δε νιώθει αντρίκεια την καρδιά κανείς;

μπροστά σ’ έναν και τρέμει τόσο πλήθος;»

Σκιαχτά κοντά του σάλεψαν δυο τρεις

 

και κάποιοι ανανοήθηκαν πιο πέρα

και μαζεύτηκαν γύρω του δειλά

κάποια κεφάλια νέα· και τον αέρα

γεμίσαν οι φωνές: «Στο βασιλιά!»

 

«Ποιο βασιλιά;» αγριεμένα ο νέος βρυχήθη.

— «Τον άρχοντά μας θέλομε να βγη,

τον πόνο μας να δη», βούισαν τα πλήθη.

«Ποιον άρχοντα; άρχος είσαι μόνο εσύ!

 

 

Ξύπνα μονάχα απ το αποκοίμισμά σου,

μη σκύβης, λεημοσύνες μη ζητάς,

τρίζε τα δόντια, αγρίεψε, ανταριάσου,

σπάσε όποιο εμπρός σου εμπόδιο απαντάς.

 

Ρίχνε ό τι κόβει την ορμή σου, χίμα

σαν ακράτητη θάλασσα πλατειά·

κάθε άλλο μεγαλείο μπροστά σου τρίμμα

ας πέση απ τη γερή σου τη γροθιά.

 

Αιώνες δεν απόστασες να γέρνης

σαν το νωθρό το βόδι στο ζυγό,

να σου θερίζουν άλλοι ό τι εσύ σπέρνεις,

αργούς να τρέφης στάζοντας ιδρό;

 

Να χύνης αίμα αυτούς για να πλουταίνης,

να τους υψώνης σκύβοντας στη γη,

και συ να λαχταράς, να μη χορταίνης

και το πικρό σου, το ξερό ψωμί!»

 

«Πικρό ψωμί! ξερό ψωμί», ξεχύθη

κραυγή βραχνή, βοή βαρεία, βαθειά,

σα να στενάξαν χίλια μύρια στήθη

από της γης τα πέρατα πλατιά.

 

Και με ολόρθο κορμί το παλικάρι,

στην πλάτη η χήτη ανέμισε χυτή:

«Ήρθε ο καιρός», ξανάκραξε, «να πάρη

το δίκιο του καθένας στη ζωή.

 

Το δίκιο αυτό όμως δεν το ζητιανεύουν

με ψηλά το κεφάλι το ζητούν

και με το χέρι ορθό το διαφεντεύουν,

το αρπάζουν με βια απ όποιους το κρατούν.

 

Την πόρτα αν δεν ανοιή τη σπουν σας είπα·

τι στέκεστε, τι γέρνετε σκυφτοί;

Λαέ σκλάβε, δειλέ, ανανιώσου, χτύπα

και κέρδισε μονάχος το ψωμί.

 

Ιερή φωτιά όποιον μέσα τον πυρώνει

και την ψυχή του πνίγουν τα δεσμά,

κοντά μου ! Κάτω ας πέση ό τι σηκώνει

γαύρο κεφάλι ενάντια μας! Μπροστά!»

 

Και με ματιά άγρια, άγια πυρωμένη

ώρμησε· ακολουθήσαν λιγοστοί,

περσότερα παιδιά,· το πλήθος μένει

βουβό, μαρμαρωμένο τον θωρεί.

 

 

Πώς στο ακρογιάλι ένα κύμα μονάχο

απ τα μάκρη φερμένο φουσκωτό,

ορμά να ρίξη σύντριμμα το βράχο

κι έξαφνα σβήνει μ’ έναν κούφιο αχό,

 

έτσι κι ο νέος σταμάτησε γυρνώντας

κατά το πλήθος θλιβερή ματιά:

«Δεν ανασαίνει», ρώτησε βογκώντας,

«στα στήθη κανενός γερή καρδιά;

 

Σας την έχει η σκλαβιά τόσο αρρωστήσει,

κάθε αναφτέρωμα έλειψε από σας;

Τα σίδερα, λαέ, έχεις συνηθίσει,

τη λεημοσύνη μόνο λαχταράς;

 

Ξέρει το δάκρυ μοναχά το μάτι,

να το φλογίση δεν μπορεί η οργή;

το σκύψιμο γνωρίζει μόνο η πλάτη,

το χέρι δεν τολμά να σηκωθή;

 

Ντροπή, γενιά νεκρή, ξεφυλισμένη,

σα σερπετό να σέρνης την κοιλιά,

να σε πατούν και συ ευχαριστημένη

τη φτέρνα να φιλής που σε πατά.

 

Ντροπή να γλύφης το άπραγο το χέρι,

ζωές να τρέφης άχρηστες, λαέ,

να προσκυνάς αρχόντους κι ας μην ξέρη

ο κόσμος άλλον άρχοντα από σε»,

 

είπε και γύρω αντάριασμα βουίζει,

αχός σκορπά πλατιά σα στεναγμός.

-Ο κόσμος μοναχό άρχοντα γνωρίζει

εκείνον που διώρισε ο θεός»,

 

ξάφνω φωνή πίσω απ το νέο βροντάει

κι αστράφτουν γύρω τα γυμνά σπαθιά:

-«Ποιος είν’ αυτός που αδιάντροπα πλανάει

τους πιστούς του μεγάλου βασιλιά;»

 

-Ένας πιστός σε νόμο πιο μεγάλο,

σε δύναμη στον κόσμο πιο τρανή.»

-Εδώ ο τόπος δεν ‘ξέρει νόμον άλλο

παρά του βασιλιά την προσταγή»,

 

είπε ο άρχοντας, «κι αυτή είναι – » Στο νόημά του

ο νέος κλείστηκε μέσα στα σπαθιά·

οι συναγμένοι πριν ολόγυρά του

μέσα στο πλήθος σκόρπισαν γοργά.

 

 

«Δες, έτσι το ψωμί, λαέ, σου δίνουν»,

τινάζεται άγρια και φωνάζει ο νιος·

το στόμα του χέρια βαριά του κλείνουν,

κάτω: «ψωμί, ψωμί!» βογκά ο λαός.

 

«Σκορπίστε τους!» ο άρχοντας προστάζει,

και στους γονατισμένους τα σπαθιά

χιμούν, χτυπούν τυφλά, το αίμα στάζει,

γεμίζουν τον αέρα βογκητά.

 

Το δροσερό ανοιξιάτικον αέρα

που πνιγμένος σε μύριες ευωδιές

το βασιλιά και τους αρχόντους πέρα

σε πιο όμορφες τους φέρνει ακρογιαλιές.

 

Κάθε άεργο, ζητιάνο, κλέφτη, αλήτη

γύρω απ τη χώρα έχει μαζέψει εδώ,

από καλύβι γύρισε σε σπίτι

κι ερέθισε τον κόσμο το φτωχό.

 

Όποιους πεινούνε κι όποιους γυμνητεύουν

τους άναψε τα λίγα τα μυαλά,

τους είπε αν δεν τους δίνουνε να κλέβουν

και να σκοτώνουν όποιον βρουν μπροστά.

 

Να γδύνουν όσους πλούτισαν με κόπο,

κάθε άρχοντα και αφέντη να χτυπούν,

να κάψουν, να ρημάξουνε τον τόπο,

να ρίξουν τις αρχές που κυβερνούν.

 

Να κάμουν μετερίζι κάθε δρόμο

κι αρματωμένοι να χυθούν παντού

σκοτώνοντας, σκορπίζοντας τον τρόμο

στα πλήθη του πιστού σου του λαού.

 

Κι έτσι τους έφερε άγριος, αφρισμένος

εδώ ίσια με το θρόνο σου μπροστά

και χίμησε σαν τίγρης μανιωμένος

να βάλη στο παλάτι σου φωτιά.

 

Καλούσε το λαό να τον βοηθήση,

τον έκραζε μαζί του να χυθή·

δεν άφησε υψηλό να μη το βρίση

και την πατρίδα αρνήθη την ιερή.

 

Την αρχοντιά φοβέριζε θα πνίξη,

δε σεβάστηκε μήτε το θεό,

και το πιο μέγα: τόλμησε να γγίξη

το σεβαστό όνομά σου το τρανό.

 

 

Πρόσταξε, βασιλιά, τι θες να γίνη.»

-«Να κρεμαστή», με μια είπανε φωνή

οι τριγύρω στο ρήγα καθισμένοι,

μα σκυμμένος ο ρήγας δε μιλεί.

 

Ένας αλήτης απ’ αυτούς που ζούνε

κεντώντας και συμπώντας το λαό

όσα έχει απ το θεό να μη του αρκούνε

και του κηρύττουν άγριο σηκωμό,

 

και ρίξιμο και σύντριμμα όσων στέκουν

βαλτά απ τον ουρανό τόσο σοφά,

και στο φτωχό του νου το μύθο πλέκουν

πως αδικία τον κόσμο κυβερνά.

 

Μέγας κίνδυνος είναι τέτοιοι πλάνοι·

που τους σαρώνει απ τη θωριά της γης

για το καλό της έργο μέγα κάνει·

βασιλιά, να προστάξης μην αργής!»

 

«Να κρεμαστή», η αρχοντιά και πάλι κράζει,

μα ο βασιλιάς πάντα σκυφτός σιωπά

και ο πρώτος ξαναλέει: «Μη σε τρομάζη

ό τι εδώ σου ζητούμε, βασιλιά!

 

Ένας αγύρτης θέλησε να ρίξη

ό τι οι πατέρες έστησαν τρανό·

το θρόνο σου αποκότησε να γγίξη,

να βάλη πιο ψηλά σου το λαό.

 

Αν η τόλμη ατιμώρητη του μείνη,

στοχάσου τι μπορεί αύριο να γενή·

ό τι στεριώθη μ’ αίμα δεν το αφίνει

από δούλους κανείς να πατηθή.

 

Βασιλιά, μη διστάζης να προστάξης,

προστάζει με το στόμα σου ο θεός,

που σ’ έχει εδώ σταλμένο να φυλάξης

ό τι έχει μέγα θεμελιώσει αυτός.

 

Το έργο χρόνια που ακλουθάς με κόπο

λαμπρότερο στον κόσμο να στηθή,

το θρόνο σου να υψώσης και τον τόπο,

να κάμης την πατρίδα μας τρανή.»

 

Κι ένεψε ο βασιλιάς—

                     Την άλλη μέρα

σα φώτισε η αυγή τον ουρανό,

το κορμί του νέου σειόταν στον αέρα

στου πλατάνου τους κλώνους κρεμαστό.

 

Χήτη νεκρή στις πλάτες απλωμένα

τα μακρυά κατάμαυρα μαλλιά,

τα μάτια άγρια κοιτάζουν πεταγμένα,

φριχτή τρομάζει, μελανή η θωριά.

 

Και μέρες κρεμαστός εκεί για τρόμο

να μένη έχει προστάξει ο βασιλιάς·

κάθε πιστός αλλάζει εκείθε δρόμο,

«προδότη», λέει, «καλά να τα τραβάς.»

 

Σαν άνομο καθένας το κοιτάζει

ως τρέμει στον αέρα το κορμί,

και μόνο καμιάς κόρης δάκρυ στάζει:

«Κρίμα σε τόση νιότη ευγενική.»

 

Και παρέκει στο δρόμο συναγμένος

σ’ ένα βήμα ολοτρόγυρα ο λαός,

αχνός ακούει, βουβός και τρομαγμένος

πως μιλεί ένας της χώρας διαλεχτός.

 

«Αυτή είναι η μοίρα καθενός προδότη

— παράδειγμα λαέ, να σου γενή —

που τον στέλνουν της κόλασης τα σκότη

 

νάρθη να σου μολύνη την ψυχή,

 

κι ενάντια σε κείνους να τη γυρίση

που αφέντες μας τους έβαλε ο ουρανός,

την έχθρα στην καρδιά να σου φυσήση

σ’ ό τι νόμος του κόσμου είναι τρανός.

 

Λαέ, φθαρτά αγαθά μη σε δολώνουν,

λαέ, ποτέ η ψυχή σου μην ξεχνά

όσα μονάχα τη ζωή σηκώνουν:

τα έργα τα τρανά και δυνατά.

 

Λαέ, στοχάσου· τι σε περιμένει,

γύρω πολλοί σε ζώνουν φθονεροί,

πρέπει να πέσουν όλοι ντροπιασμένοι

οι μιαροί της πατρίδας μας εχθροί.

 

κι όλοι χάμω γειρτοί να προσκυνήσουν

το βασιλιά μας τον τρανό βαθιά,

κι όλα της γης τα πέρατα να ηχήσουν:

Δόξα στον αντρειωμένο βασιλιά!»

 

«Δόξα στο βασιλιά», έκραξε κοντά του,

«δόξα στο βασιλιά», κάποια λαλιά,

«δόξα στο βασιλιά», το πήραν κάτου

το πλήθη του λαού μακριά πλατιά.

 

 

«Αυτό θέλει η βουλή που βασιλεύει

ψηλά και κυβερνά ουρανό και γη

και στέλνει εδώ τον έναν να δουλεύη

κι άλλον όσους δουλεύουν να οδηγή.

 

Το λόγο να ρωτούμε εδώ σταλμένοι

δεν είμαστε, και χρέος μας ιερό

είναι στο έργο που είμαστε βαλμένοι

να κοπιάζωμε δίχως βογκητό.

 

Άλλοι σκλάβοι, άλλοι αφέντες ως μας έχει

η βουλή Του διορίσει εδώ στη γης·

αλί σε κείνον που μωρά παντέχει

πως θ’ αλλάξη το δρόμο της ζωής.

 

Αλί σ’ όποιον ο νους του το χωρέσει

το θέλημα ν’ αλλάξη τ’ ουρανού!»·

Κι έδειξε ο διαλεχτός κατά τη θέση

που σειόταν το κορμί του αντάρτη νιου.

 

«Αλί του, αλί του», αλάλαξαν τα πλήθη·

και κράζει ο διαλεχτός πιο βροντερά:

«Οργή δεινή θεού τον εκδικήθη

μ’ αυτή την προσταγή του βασιλιά.

 

Χιλιόχρονο ο θεός να τον φυλάη

τους προδότες βαριά να τιμωρή !»

-«Χιλιόχρονος ο ρήγας μας», βογκάει

σα θάλασσα ο λαός με μια φωνή.

 

Και η βοή στο γαλάζιο φεύγει αέρα

και σμίγει με τις μύριες ευωδιές

που ευφραίνουν βασιλιά κι αρχόντους πέρα

σε ολόχλωρα νησιά και ακρογιαλιές.

 

Του κρεμασμένου μόνο ως να σπαράζουν

τα χείλη με χαμόγελο πικρό,

μα τα μάτια άγρια ασάλευτα κοιτάζουν

προς κάποιο όνειρο μέγα μακρινό.

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ,

ΑΠΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ,

ΕΚΔΟΤΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΖΗΚΑΚΗΣ, ΑΘΗΝΑΙ, 1920, Σ. 72

*********************************

ΚΟΡΗ ΠΟΥ ΠΑΣ ΣΤΟΝ ΠΟΤΑΜΟ

 

Κόρη που πας στον ποταμό, Ελένη για να πλύνεις

πάρε κι εμέ τα ρούχα μου, Ελένη να τα πλύνεις.

Να μην τ’ απλώσεις σε δενδρί, μηδέ και σε κλωνάρι

παρά σε πικραμυγδαλιά, π’ ανθίζει το Γενάρη.

 

Κωνσταντίνα Κωστακοπούλου ετών 70.

 

*********************************

ΟΤΑΝ ΞΕΨΥΧΗΣΗ

 

Τώρα ουρανέ μου, βρόντησε, τώρα ουρανέ μου βρέξε,

ρίξε στους κάμπους τη βροχή, και στα βουνά το χιόνι,

στου πικραμένου την αυλή, τρία γυαλιά φαρμάκι

το ‘να να πίνει την αυγή, τ’ άλλο το μεσημέρι,

το τρίτο το πικρότερο στο δείπνο όταν δειπνάει.

 

Κωνσταντίνα Κωστακοπούλου ετών 70

 

*********************************

ΜΟΙΡΟΛΟΪ

 

Τήρα μη μοιάσειςς του λαγού, όπου γεννάει κι’ αρνιέται

Μοιάσε της πετροπέρδικας, της αηδονοβλεπούσας

που κάνει δεκαοκτώ πουλιά, κανένα δεν αρνιέται

κι αν πέσει αητός και πάρει ένα απ’ τα πουλιά της

κάνει καιρούς να πιει νερό, καιρούς να κελαϊδήσει

κι’ όπου βρει ξάστερο* νερό, θολώνει και το πίνει

κι’ όπου βρει μαύρη κάψαλα, θα κάτσει να βοσκήσει

κι’ όπου μαύρο κούτσουρο, θα κάτσει να λαλήσει.

(Γάργαρο*)

Κωνσταντίνα Κωστακοπούλου ετών 70

*********************************

ΜΟΙΡΟΛΟΪ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ

ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΑΡΟΥ

 

Τώρα στον αποχωρισμό, τρεις ποταμούς διαβαίνω

ο ένας χωρίζει αντρόγυνα, κι ο άλλος χωρίζει αδέρφια

κι’ ο τρίτος ο φαρμακερός, τη μάνα απ’ τα παιδιά της.

 

Κωνσταντίνα Κωστακοπούλου ετών 70.