sntoumanis's blog

Από το www.tovima.gr

Γιώργος Ρωμαίος | Κυριακή 4 Ιουλίου 2010
Φιλόδοξες αλλαγές στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ανακοίνωσε η υπουργός Παιδείας Αννα Διαμαντοπούλου. Στοχεύουν στην ενίσχυση της αυτοτέλειας, στην εφαρμογή της αξιολόγησης, στη διασύνδεση της χρηματοδότησης με προγραμματικές συμφωνίες.

Θα σταθώ στην εξαγγελία για «λειτουργική ενοποίηση» των τμημάτων και στις συνενώσεις-συνεργασίες πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Πρώτον, διότι επιβάλλεται, πλέον, ο σχεδιασμός ενός «Πανεπιστημιακού Καλλικράτη» και, δεύτερον, διότι αυτή η εξαγγελία προκάλεσε και τις πρώτες αντιδράσεις πανεπιστημιακών. Ζητούν οι συγχωνεύσεις να γίνονται με τη σύμφωνη γνώμη της Συγκλήτου. Σωστά… Αλλά αμφιβάλλω αν θα υπάρξει Σύγκλητος που θα συναινέσει έστω και σε περιορισμένες συγχωνεύσεις και στη διασύνδεση των σπουδών με την αγορά εργασίας.

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και αποκαλυπτικοί. Στην «ευδαίμονα» αυτή χώρα των, περίπου, 12 εκατομμυρίων κατοίκων λειτουργούν 24 πανεπιστήμια και 16 ΤΕΙ, ουσιαστικά 40 ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα με 140 σχολές και 464 τμήματα, διεσπαρμένα σε δεκάδες μεγάλες και μικρές πόλεις! Το διδακτικό και διοικητικό προσωπικό των ΑΕΙ είναι 13.058 και των ΤΕΙ 10.882, σύνολο 23.940.

Σήμερα είναι εγγεγραμμένοι στα πανεπιστήμια 336.490 σπουδαστές και στα ΤΕΙ 226.800, σύνολο 563.290. Ακόμη 38.768 μεταπτυχιακοί σπουδαστές και 20.478 υποψήφιοι διδάκτορες! Στους σπουδαστές θα προστεθούν ακόμη μερικές χιλιάδες από τις εφετινές πανελλήνιες εξετάσεις. Ολη η Ελλάδα μια πανεπιστημιούπολη! Η συνέχεια, όμως, είναι δραματική και αποτελεί τον πυρήνα του προβλήματος…

Το 70% και άνω των νέων από 18 έως 22 ετών «εισέρχεται» σε κάποιο ΑΕΙ ή ΤΕΙ. Από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη. Πόσοι αποφοιτούν; Μόνο το 10% του αριθμού των εισακτέων κάθε χρόνο. Το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη! Και το 42% ξεπερνάει την κανονική διάρκεια σπουδών!

Αν συνυπολογισθούν και περίπου 60.000 έλληνες νέοι, που σπουδάζουν στο εξωτερικό με ετήσιο κόστος άνω του 1 δισ. ευρώ, έχουμε την εικόνα του πραγματικού προβλήματος. Τεράστιο κόστος για το κράτος και τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς-φροντιστήρια και έξοδα διαμονής εκτός της οικογενειακής εστίας. Και το αποτέλεσμα; Αποτυπώνεται στην έρευνα της Μanpower σε 36 χώρες, τον περασμένο Μάρτιο. Στην Ελλάδα το 29% των 750 εργοδοτών που μετείχαν στην έρευνα απάντησε ότι δεν βρίσκει τους κατάλληλους υπαλλήλους!

Από μια γρήγορη περιήγηση σε «μικρές» χώρες της Ευρώπης (Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Πορτογαλία) διαπίστωσα ότι λειτουργούν λιγότερα πανεπιστήμια, αλλά πολλά ιδρύματα δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης, με διάρκεια σπουδών από δύο έως τρία χρόνια και με συνεχείς αναθεωρήσεις, με βάση τις έρευνες αγοράς εργασίας.

Δυστυχώς το πελατειακό σύστημα, στο οποίο ενέδωσαν όλες οι κυβερνήσεις και οι περισσότεροι υπουργοί Παιδείας, έχει για τη χώρα οδυνηρές συνέπειες και στην Ανώτερη και στην Ανώτατη Παιδεία. Οι συνεχείς αναβαθμίσεις των Ανώτερων Σχολών, από την εποχή του περίφημου «Μικρού Πολυτεχνείου», και η διασπορά των Σχολών σε όλη τη χώρα- κατά προτίμηση σε εκλογικές περιφέρειες υπουργών- έχουν ως αποτέλεσμα να παράγονται «πτυχία ανεργίας» και να υποβαθμίζεται συνεχώς και το επίπεδο σπουδών. Αναπόφευκτη η υποβάθμιση των σπουδών και η απαξίωση των πτυχίων όταν έχουμε πληθωρισμό πανεπιστημίων, πληθωρισμό σπουδαστών και πληθωρισμό καθηγητών. Και τον κομματισμό σε όλες τις βαθμίδες.

Οταν η ανεργία, κυρίως των νέων, θα είναι στο άμεσο μέλλον η μεγαλύτερη κοινωνική απειλή, κυβέρνηση και πανεπιστημιακοί καλούνται να τολμήσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για να συνδέσουν τα πτυχία με τις σημερινές και αυριανές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Να κλείσουν σχολές και τμήματα που δεν έχουν μέλλον και να διευρύνουν τον κύκλο των ταχύρρυθμων επαγγελματικών σπουδών σε ειδικότητες που έχουν ζήτηση και μέλλον. Ο νέος αυτός κύκλος σπουδών να είναι ανοικτός και στους ανειδίκευτους νέους ανέργους. Ο αμαρτωλός ΟΑΕΔ δεν μπορεί να καλύψει αυτό το μεγάλο κενό.

Από www.kathimerini.gr

Αμερικανοί έφηβοι, που μαθαίνουν τη γλώσσα μας, βρίσκονται στην Ελλάδα για εθελοντική εργασία
Της Ζωγιας Kουταλιανου
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Για ορισμένους η νέα ελληνική είναι η γλώσσα μιας μικρής χώρας σε μια γωνιά του πλανήτη, η οποία έχει χάσει προ πολλού και ανεπιστρεπτί τον χαρακτήρα της οικουμενικότητας. Για κάποιους άλλους, όμως, τα ελληνικά είναι πηγή γνώσης και πολιτισμικού πλούτου, προσόν και ευκαιρία για το μέλλον, αλλά και μια πόρτα σε μια δεύτερη πατρίδα, την οποία δεν φαντάζονταν ποτέ πως θα αποκτήσουν.
Τα ισπανόφωνα παιδιά του Μαϊάμι των ΗΠΑ μέχρι πριν από πέντε χρόνια δεν είχαν την παραμικρή ιδέα για το πού βρίσκεται η Ελλάδα. Η μόνη επαφή τους με τον ελληνικό πολιτισμό, αρχαίο και σύγχρονο, ήταν μέσα από τη δημοφιλή ταινία «Γάμος αλά Ελληνικά» και τη γνωστή τηλεοπτική σειρά «Ηρακλής».
Ωστόσο, με δύο ώρες την ημέρα νέα ελληνικά και επιπλέον ώρες μαθηματικά και φιλοσοφία στα ελληνικά στην Αρχιμήδειο Ακαδημία του Μαϊάμι των ΗΠΑ, είναι επόμενο να προκαλούν την έκπληξη και τον θαυμασμό των περαστικών στους δρόμους της Θεσσαλονίκης όταν, παρά τα λατινοαμερικάνικα χαρακτηριστικά τους, ακούγονται να μιλούν την καθομιλουμένη ελληνική, συνοδεύοντας τις φράσεις τους με τις απαραίτητες χειρονομίες.
Μοναδικό εφόδιο
«Κάποιοι μας λένε πως μαθαίνουμε μια άχρηστη ξένη γλώσσα που μιλιέται μόνο στην Ελλάδα. Στην πραγματικότητα τα ελληνικά βρίσκονται παντού. Μέσα από αυτά δουλεύουμε καλύτερα τα αγγλικά μας, γνωρίσαμε έναν νέο πολιτισμό και έχουμε ένα μοναδικό εφόδιο που κανείς άλλος δεν έχει στις ΗΠΑ», εξήγησε στην «Κ» η 16χρονη Μαρία Καμίλα με καταγωγή από το Περού, που μαζί με άλλους πέντε συμμαθητές της βρίσκεται για είκοσι ημέρες στη Θεσσαλονίκη, βοηθώντας εθελοντικά στη θερινή δημιουργική απασχόληση παιδιών του Αμερικανικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης.
«Το Μαϊάμι είναι μια ανοιχτή πολυπολιτισμική κοινωνία. Και πάλι όμως, φίλοι από άλλα σχολεία που ακούν ότι μαθαίνουμε νέα ελληνικά μένουν έκπληκτοι. Αλλά όταν έμαθαν πως χάρη σ’ αυτό θα ερχόμασταν στην Ελλάδα τότε το βρήκαν ιδιαίτερα ενδιαφέρον», ανέφερε και η Ντανιέλα Τζενάρο, που κατάγεται από την Κολομβία. «Με τον ερχομό μας εδώ ήταν σαν να απέκτησαν πρόσωπο όσα μαθαίναμε όλα αυτά τα χρόνια στο σχολείο μας», παρατήρησε χαρακτηριστικά η Μελίσα Μαρτίνεζ με καταγωγή από τη Δομινικανή Δημοκρατεία. «Εδώ ζήσαμε τους Ελληνες στο πραγματικό περιβάλλον τους. Είναι φιλικοί, ανοιχτοί, πνευματώδεις, δεν σε κοιτούν παράξενα επειδή είσαι μελαμψός», σημείωσε και ο συμμαθητής τους Ερνέστο Νενέτι Περάσιος που κατάγεται από το Περού, εξηγώντας πως πριν από το ταξίδι τους ήξεραν μόνο τους καθηγητές τους και τους Ελληνες της ομογενειακής κοινότητας του Μαϊάμι. «Κάποιοι αισθάνονται νοσταλγία όταν λείπουν από τον τόπο τους πολύ καιρό. Το ίδιο θα νιώσουμε κι εμείς όταν φύγουμε από τη Θεσσαλονίκη», κατέληξε.
«Τέχνη της νόησης»
Οπως εξήγησε στην «Κ» η δασκάλα και συνοδός τους κ. Eλα Ελίας Καρ, η Αρχιμήδειος Ακαδημία, σχολείο δευτεροβάμιας εκπαίδευσης φιλανθρωπικού χαρακτήρα, όπου οι κατά κύριο λόγο ισπανόφωνοι μαθητές εισάγονται έπειτα από κλήρωση, στοχεύει στη μύηση των νεαρών «στην τέχνη της νόησης» μέσω των ελληνικών και των μαθηματικών, ενώ λαμβάνουν και πιστοποιητικό γλωσσομάθειας από το ελληνικό υπουργείο Παιδείας. Το σχολείο, κατά την ίδια, έχει υψηλά ποσοστά επιτυχίας στις εξετάσεις τόσο σε περιφερειακό επίπεδο όσο και σε επίπεδο πολιτείας. «Πιστεύουμε ότι αυτό οφείλεται στην ενάσχόλησή τους με τα ελληνικά», σημείωσε η κ. Ελίας Καρ.

Από www.aggeliaforos.gr

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

«Γίνε δάσκαλος, να σωθείς», είναι η συνήθης προτροπή γονέων, συγγενών και φίλων προς τους υποψηφίους, οι οποίοι σε λίγες ημέρες θα κληθούν να συμπληρώσουν το μηχανογραφικό δελτίο. Μονιμότητα, σίγουρος μισθός, «βρέξει χιονίσει», καθώς και οι άδειες του καλοκαιριού αποτελούσαν μέχρι σήμερα μερικά από τα δυνατά επιχειρήματα που ανέβαζαν στα ύψη τα μόρια εισαγωγής στις παιδαγωγικές σχολές.

Ωστόσο, όπως αποδεικνύει έρευνα η οποία υλοποιήθηκε από την επιστημονική ομάδα της εταιρίας συμβούλων σταδιοδρομίας EMPLOY υπό την επίβλεψη των συμβούλων σταδιοδρομίας της εταιρίας, Κωνσταντίνου Κότιου – Χρήστου Ταουσάνη, και του συνεργάτη – εκπαιδευτικού ερευνητή Βασίλειου Καλόγηρου, οι φετινοί υποψήφιοι των πανελληνίων πιθανόν να είναι από τους τελευταίους αυριανούς δασκάλους που θα συναντήσουν παραπλήσιες προοπτικές απορρόφησης με σύντομα σχετικά διαστήματα αναμονής για το διορισμό τους στη δημόσια εκπαίδευση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της πανελλαδικής έρευνας με τίτλο «Τάσεις και προοπτικές στο επάγγελμα του δασκάλου», από το 2015 και έπειτα διαφαίνεται μια εξισορρόπηση του ισοζυγίου της προσφοράς και της ζήτησης η οποία θα διατηρήσει μεν θετικό πρόσημο στους δείκτες απορρόφησης, αλλά σε κάθε περίπτωση δε θα ταυτίζεται με τις σημερινές θετικότατες προοπτικές του επαγγέλματος.

Οι παράγοντες

Στη μείωση του αριθμού των διορισμών συνηγορούν η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, η μείωση των αποσπάσεων, η μείωση των εκπαιδευτικών αδειών, η αύξηση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα, το κλείσιμο μικρών σχολείων, η μείωση μαθητών λόγω δημογραφικού προβλήματος, η μείωση των συνταξιοδοτηθέντων, καθώς την τελευταία 20ετία έχουν διοριστεί περίπου 36.000 δάσκαλοι, η περικοπή πρόωρων συντάξεων (μητέρες με ανήλικα), ενώ μικρή επιβάρυνση θα έχουμε και από την έλευση αποφοίτων παιδαγωγικών τμημάτων του εξωτερικού (Βουλγαρία, Ρουμανία).

Λιγότεροι στη σύνταξη

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα αριθμητικά στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, δάσκαλοι που βρίσκονται σε ηλικία κατά την οποία θεμελιώνουν ή θα θεμελιώσουν στο εγγύς μέλλον συνταξιοδοτικό δικαίωμα είναι 8.539 σε σύνολο 46.823 (ποσοστό δηλ. 18,2%). Ωστόσο, αυτοί που θεμελιώνουν άμεσα δικαίωμα είναι συνολικά 5.792 δάσκαλοι, ήτοι μόνον το 12,37% επί του συνολικού αριθμού των δασκάλων.

Ακόμη, από το 2003 έως και το 2009 παρατηρείται συνεχής μείωση του μαθητικού δυναμικού των δημοτικών σχολείων, όπως επίσης και των εκπαιδευτικών μονάδων. Από τους 654.780 μαθητές της περιόδου 2003-2004 φτάσαμε στους 635.804 μαθητές, δηλαδή 18.976 μαθητές λιγότεροι, ενώ μείωση παρουσιάζουν και οι σχολικές μονάδες που σε σύγκριση με το 2003-2004 είναι 335 λιγότερες για το έτος 2008-2009.

Παρατηρείται επίσης ότι ο αριθμός πρόσληψης αναπληρωτών διατηρείται σταθερός την τελευταία 5ετία πάνω από τις 3.000. Κατά μέσο όρο, διορίζονται ως αναπληρωτές περίπου 3.500 δάσκαλοι κάθε έτος.

Πλεόνασμα 7.837 δασκάλων

Για να περατωθεί το διδακτικό έργο, χρειάζονται 38.081 δάσκαλοι και το 2007-2008 υπηρετούσαν στα δημόσια σχολεία 45.918 εκπαιδευτικοί (σύμφωνα με τα στοιχεία του τμήματος επιχειρησιακών ερευνών και στατιστικής ΥΠΕΠΘ). Υπάρχει δηλαδή «πλεόνασμα» 7.837 δασκάλων άλλοι από τους οποίους έχουν εκπαιδευτική άδεια, άλλοι είναι αποσπασμένοι σε διάφορες υπηρεσίες και σε σχολεία του εξωτερικού και άλλοι έχουν άδεια ανατροφής.

Εξετάζοντας τους πίνακες με τα στοιχεία από το υπουργείο Παιδείας (e-aitisi) παρατηρείται ότι οι ανάγκες για μόνιμους διορισμούς υπερκαλύπτονται από τον αριθμό των δασκάλων. Με τα παραπάνω στοιχεία καταργείται όμως ο μύθος ότι όλοι οι δάσκαλοι διορίζονται άμεσα στο δημόσιο ως μόνιμοι.

Βέβαια, οι περίπου 3.500 αδιόριστοι δάσκαλοι εργάζονται ως αναπληρωτές για διάστημα περίπου 2 έως 10 μηνών, ωστόσο ο αριθμός αναμένεται να μειωθεί, με αποτέλεσμα να υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι οι νέοι απόφοιτοι δε θα απορροφούνται ούτε ως αναπληρωτές σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται στην έρευνα, πέρα από τα στατιστικά δε θα πρέπει κανείς να ξεχνάει πως ο κάθε ενδιαφερόμενος οφείλει να εξετάσει και να σταθμίσει τα συμπεράσματα αυτά ως ένα πρόσθετο ακόμη κριτήριο πληροφόρησης -και όχι ως τροχοπέδη για τις επιλογές του- που συμπληρώνει και τα δεκάδες άλλα δεδομένα που οφείλει να έχει ο καθένας από εμάς που θέλει να αποκομίσει τα πολλαπλά οφέλη ενός έγκριτου και εύστοχου επαγγελματικού προσανατολισμού.

Από τα www.tanea.gr

Το αποτυχηµένο σύστηµα καταστρέφει το κριτικό πνεύµα
Του Γρηγόρη Καλφέλη
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Δευτέρα 12 Ιουλίου 2010

Ο φηµισµένος αµερικανός οικονοµολόγος L. Τhurow έλεγε χαρακτηριστικά ότι οι γνώσεις και οι δεξιότητες των ανθρώπων θα είναι το µεγάλο συγκριτικό πλεονέκτηµα των κοινωνιών του 21ου αιώνα. Οµως φοβάµαι ότι το αποτυχηµένο και ολέθριο σύστηµα των Πανελλαδικών Εξετάσεων όχι µόνο δεν συµβαδίζει µε αυτή τη λογική, αλλά και καταστρέφει εντελώς το κριτικό πνεύµα που πρέπει να έχει ένας δεκαοκτάχρονος µαθητής αν θέλει να εξελιχθεί κάποτε σε ολοκληρωµένο και ενεργό πολίτη.

Υπό αυτό το πρίσµα θα εντοπίσω δύο εντελώς αναχρονιστικά στοιχεία του ισχύοντος συστήµατος των εξετάσεων (χωρίς αυτό να σηµαίνει βέβαια ότι δεν θα πρέπει να δώσουµε ένα τεράστιο µπράβο σε όλα τα παιδιά – και όχι µόνο στους αριστούχους, όπως κάνουν ακατανόητα κάποιοι φροντιστηριάρχες – γιατί αφιέρωσαν ένα κρίσιµο τµήµα του υπαρξιακού τους χρόνου για να µπουν σε έναν «παράδεισο» που µάλλον θα τους χαρίσει λίγη ευτυχία).

Κατ’ αρχάς θα αναφέρω το πιο γνωστό και αυτονόητο µέγεθος. Δηλαδή, σχεδόν τριάντα χρόνια από τότε που ο Ανδρέας Παπανδρέου εξήγγειλε την κατάργηση της παραπαιδείας, όλοι σχεδόν οι γονείς σήµερα καταφεύγουν εξ ανάγκης στα φροντιστήρια και στα ιδιαίτερα µαθήµατα για να επιτύχουν την περίφηµη πρόσβαση των παιδιών τους στην τριτοβάθµια εκπαίδευση.

Και βεβαίως, θα πρέπει να υπενθυµίσουµε ότι ιδιαίτερα µαθήµατα σηµαίνει µαύρος και αφορολόγητος πλούτος, γιατί κανένας καθηγητής δεν δίνει αποδείξεις και αυτό έχει ανυπολόγιστη σηµασία, αφού συνδέεται µε το φαινόµενο της φοροδιαφυγής ένεκα του οποίου φτάσαµε ως χώρα στη γνωστή άθλια και τραγική κατάσταση.

Δηλαδή, να θεωρούµαστε ως ο διεφθαρµένος παρίας όλου του πλανήτη (δεν γνωρίζω αν η ΟΛΜΕ προβάλλει όσο θα έπρεπε αυτό το αδιανόητο ζήτηµα).

Οµως όλα τούτα σηµαίνουν ότι στη Β’ και κυρίως στη Γ΄ λυκείου τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα γίνονται το βασικό µέγεθος, αφού κανείς δεν δίνει σηµασία στο σχολείο και είµαστε ίσως η µόνη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία εµφανίζεται µια τέτοια απίστευτη και τροµερή υποβάθµιση της σχολικής µονάδας. Επιπλέον, το παραπάνω πρόβληµα εµπεριέχει και µια έντονη ταξική διάσταση. Δηλαδή, όσο πιο πλούσιος είναι ο γονιός τόσο περισσότερα λεφτά µπορεί να δίνει στα ιδιαίτερα και τόσο καλύτερα µπορεί να προετοιµάζει το παιδί του (χωρίς αυτό να σηµαίνει βέβαια ότι δεν υπάρχουν και εκπληκτικά µυαλά που µπορούν να αριστεύουν χωρίς καµιά βοήθεια). Αυτό αποτυπώνεται έντονα και στις φετινές βαθµολογίες των Πανελλαδικών, όπου από τη µια είχαµε αρκετούς αριστούχους και από την άλλη µεγάλο αριθµό υποψηφίων που έγραψαν κάτω από τη βάση. Δηλαδή, λίγους δροµείς µεγάλων ταχυτήτων και πολλούς ασθµαίνοντες ουραγούς! Επιπροσθέτως, θα αναφέρω ένα ακόµη ενοχλητικό θεσµικό στοιχείο του ισχύοντος συστήµατος των εξετάσεων που ακρωτηριάζει ή εµποδίζει την ανάπτυξη της ολοκληρωµένης γνώσης και της ολοκληρωµένης προσωπικότητας. Τι εννοώ; Ολοι οι µαθητές της Γ’ λυκείου δίνουν αποκλειστικό βάρος στα µαθήµατα των Πανελλαδικών και έτσι αναγκαστικά υποβαθµίζονται τα µαθήµατα των σχολικών εξετάσεων (που µάλιστα γίνονται ύστερα από αυτές)! Εποµένως, µπορεί ένας υποψήφιος της Τεχνολογικής Κατεύθυνσης να γράψει άριστα στα Μαθηµατικά των Πανελλαδικών και να µη διαβάσει καθόλου την Ιστορία των σχολικών εξετάσεων (και έτσι, να µη µάθει ποτέ για την ιστορία του 20ού αιώνα ή για τον εµφύλιο πόλεµο ή για τη χούντα του 1967). Υπ’ αυτό µόνο το πρίσµα µπορούν να ερµηνευθούν τα φοβερά και απίστευτα ευρήµατα κάποιων ερευνών που δείχνουν ότι πολλά δεκαοκτάχρονα παιδιά δεν έχουν ακούσει ποτέ για τον Καντ, τον Μαρξ και άλλους µεγάλους στοχαστές που άλλαξαν τον ρου της ανθρώπινης σκέψης. Με τούτα τα δεδοµένα ισχύει αυτό που έλεγε ο Σαίξπηρ, «το πνεύµα γίνεται σερβιτόρος ταβέρνας που σπαταλάει την ευφυΐα του κάνοντας λογαριασµούς» («Ερρίκος Δ’»).

Ποιο είναι το συµπέρασµα; Το σύστηµα των Πανελλαδικών Εξετάσεων πρέπει να αλλάξει γρήγορα, γιατί είναι εντελώς αναχρονιστικό και εµποδίζει την ανάπτυξη των ολοκληρωµένων ανθρώπων, που θα έχουν τουλάχιστον γνώση της ιστορίας του τόπου τους!
ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΤΙΚΟ
Το σύστηµα πρέπει να αλλάξει γρήγορα, γιατί εµποδίζει την ανάπτυξη ολοκληρωµένων ανθρώπων

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νοµικής Σχολής του ΑΠΘ