EL SISTEMA – ΣΩΖΟΝΤΑΣ ΖΩΕΣ

6 Φεβρουαρίου 2014
AFISSAsistemaGR

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 51 min.

Ένα απόγευμα του 1975 σ’ ένα γκαράζ του Καράκας της Βενεζουέλας, ο 36χρονος τότε καθηγητής μουσικής και οικονομολόγος José Antonio Abreu ξεκίνησε μια σταυροφορία που φαινόταν απολύτως ουτοπική. Να σώσει όσα περισσότερα παιδιά μπορεί από τη φτώχεια, τους δρόμους και την εγκληματικότητα, μαθαίνοντάς τους, δωρεάν, κλασσική μουσική και κάνοντάς τα μέλη μιας κλασσικής συμφωνικής ορχήστρας.

“Τίποτα σαν την πρώτη πρόβα”, αναπολεί ο μαέστρος Abreu, 74 ετών σήμερα. “Είναι η στιγμή που θυμάμαι με μεγαλύτερο πάθος. Τα υπόλοιπα ήταν μια μεγάλη καθημερινή συγκίνηση”.

Σε εκείνη την πρώτη πρόβα ήρθαν μόλις 11 παιδιά. Όμως ο σπόρος είχε πέσει ήδη στο χώμα, γεννώντας αυτό που θα έμενε παγκοσμίως γνωστό ως EL SISTEMA (Το Σύστημα). Ένα όργανο Παιδείας, αλλά και ταυτόχρονα ένα όπλο κατά της φτώχειας. Ένα εργαλείο κοινωνικής αλλαγής. Μια απόπειρα να αλλάξει ο κόσμος μέσω της μουσικής!

ΒΑΣΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σενάριο, Σκηνοθεσία, Επιτόπια Έρευνα: Γιώργος Αυγερόπουλος / Διεύθυνση Φωτογραφίας: Βασίλης Μουρίκης / Οργάνωση & Διεύθυνση Παραγωγής: Αναστασία Σκουμπρή / Συντονισμός Έρευνας: Γεωργία Ανάγνου / Έρευνα: Μανώλης Φυλακτίδης / Μοντάζ: Βασίλης Μάγκος, Άννα Πρόκου / Μια παραγωγή της Small Planet για τη ΝΕΤ © 2011 – 2012

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Original shooting format: HD 1080p25 / Ήχος: Dolby Stereo / Γλώσσα: Ελληνικά, Ισπανικά

 

 

 

 

 

“Φτώχεια δεν είναι μόνο η έλλειψη τροφής και στέγης. Φτώχεια είναι το να αισθάνεσαι Κανένας, το να στερείσαι ταυτότητας. Η μουσική, το να είσαι πρωταγωνιστής σε μια ορχήστρα, το να παίζεις, να τραγουδάς, δημιουργεί στο παιδί μια αυτοεκτίμηση, μια υγιή και ωραία περηφάνια που το βγάζει από τη φτώχεια. Γιατί το παιδί με το που παίρνει το μουσικό του όργανο, παύει αμέσως να είναι φτωχό. Ένα παιδί με ένα βιολί δεν είναι φτωχό! Γιατί το βιολί το οδηγεί σε ένα δρόμο αυξανόμενου πνευματικού πλούτου.” 

Jose Antonio Abreu

Ιδρυτής του EL SISTEMA

Οι παραγκουπόλεις του Καράκας θεωρούνται και όχι άδικα ως ένα από τα πιο επικίνδυνα μέρη του κόσμου. Οι δείκτες εγκληματικότητας έχουν εκτοξευθεί, ξεπερνώντας κατά πολύ τα θύματα από τον πόλεμο των καρτέλ στο Μεξικό, ακόμα και τους θανάτους αμάχων στο Ιράκ. Στην Βενεζουέλα των 27 εκατομμυρίων κατοίκων δολοφονήθηκαν το 2012, 21.692 άνθρωποι, δηλαδή ένας άνθρωπος κάθε μισή ώρα, κάτι που αναγάγει το φαινόμενο ως το σημαντικότερο πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση Τσάβες.

“Μουσική είναι η κίνηση του ήχου για να φτάσει στην ψυχή και να της διδάξει την αρετή”, Πλάτωνας

 

Σε αυτό το δύσκολο και εχθρικό περιβάλλον, όπου πρόχειρα σπίτια από τούβλα και ελενίτ λαμπιρίζουν στο ήλιο, σε μια τεράστια έκταση όσο φτάνει το μάτι περικυκλώνοντας το Καράκας από άκρη σε άκρη, ζουν περίπου 3,8 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή σχεδόν ο μισός πληθυσμός της πρωτεύουσας. Και παρόλο που η φτώχεια από το 1999 που ανέλαβε ο Τσάβες μειώθηκε σημαντικά, υπάρχουν ακόμα πολλοί που προσπαθούν να επιβιώσουν εδώ, με δύο δολάρια τη μέρα. Είναι λοιπόν αναπάντεχο αν όχι αντιφατικό, να ακούς μέσα απ’ τα δαιδαλώδη στενά να αντηχούν, μελωδίες του Τσαικόφσκι, του Μάλερ και του Μπετόβεν, παιγμένες με πάθος από παιδιά δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου. Καθισμένα το ένα δίπλα στο άλλο σε πολυμελείς συμφωνικές ορχήστρες εκφράζουν με νότες αυτό που οι λέξεις απέτυχαν να πουν.

“Όταν παίζω, ξεχνώ τα πάντα και βρίσκομαι σε άλλο κόσμο”, λέει η 13χρονη Κίσμπερ που σπουδάζει βιολί και ζει στην Πετάρε, μια από τις μεγαλύτερες παραγκουπόλεις της Λατινικής Αμερικής, με πληθυσμό 1,5 εκατομμύριο κατοίκους. Οι γονείς της τρέμουν κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι. Οι πυροβολισμοί είναι συχνοί και στην γωνία του σπιτιού τους σκοτώθηκε ένας άνθρωπος. “Ξεκαθάρισμα λογαριασμών”, είπαν οι αστυνομικοί. “Τα ξεχνώ όλα αυτά. Το μόνο που με νοιάζει είναι να γίνω μια πολύ καλή βιολίστρια και να καταφέρω να κάνω τ’ άλλα παιδιά να καταλάβουν ότι ναι, είναι εφικτό! Όχι δηλαδή ότι, επειδή είμαι από μια φτωχογειτονιά, θα πρέπει να’ μια για πάντα φτωχή! Εγώ ξέρω ότι με τη μουσική και το βιολί μου θα προχωρήσω μπροστά”.

 

Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την ίδρυσή του το 1975, το Σύστημα του Χοσέ Αντόνιο Αμπρέου έχει εξαπλωθεί σε όλη την Βενεζουέλα, ακόμη και στις απομονωμένες τροπικές περιοχές. Όλες οι κυβερνήσεις που πέρασαν από τη χώρα στήριξαν το πρόγραμμα κατανοώντας την κοινωνική συνεισφορά του. Επί Τσάβες, η υποστήριξη απογειώθηκε, φτάνοντας τα 65 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο. 

Του Άνχελ, του έκλεψαν την τρομπέτα καθώς επέστρεφε σπίτι του στην Πετάρε. 16 χρόνων, προσπάθησε να αντισταθεί σε δύο οπλισμένους κακοποιούς που θα μπορούσαν να τον είχαν σκοτώσει. “Με άρχισαν στις μπουνιές και μου πήραν το όργανο. Πηγαίνουν και τα πουλάνε για λίγα μπολίβαρες. Φοβάμαι πως θα μου το ξανακάνουν, αλλά εγώ πρέπει να συγκεντρωθώ στη μελέτη μου και την ορχήστρα”. Ο Άνχελ τα απογεύματα βγαίνει και παίζει στη γειτονιά κομμάτια του Τσαικόφσκι. “Όλοι εδώ τον εκτιμούν και τον προσέχουν πολύ”, λέει η μάνα του η Άνχελα, μετανάστης από την Κολομβία που ήρθε στην Βενεζουέλα για μια καλύτερη ζωή. “Λένε πως βγάζει ασπροπρόσωπη τη γειτονιά. Και μακάρι να τα καταφέρει, να φύγει από δω γιατί ζούμε άσχημα”.

 

Λίγο πιο μακριά στο ίδιο “μπάριο” ζει η Μαγιέλα, 16 ετών, που παίζει βιολοντσέλο. “Πηγαίνουμε με μια βιόλα, ένα βιολοντσέλο και ένα βιολί στα σχολεία της γειτονιάς και κάνουμε ένα μικρό κονσέρτο. Και προσελκύουμε περισσότερα παιδιά στο El Sistema, που θα μπορούσαν να είναι στους δρόμους και να κάνουν διάφορα. Και αυτό είναι καλό για την κοινωνία μας”.

 

Η μητέρα της κάθεται και την ακούει όταν παίζει. Δακρύζει. “Μας δόθηκε κάτι στο οποίο φαινόταν πως δεν είχαμε δικαίωμα!”, λέει.

 

Οι ιστορίες παιδιών που σώθηκαν χάρις στην μουσική είναι αμέτρητες. Ο Λενάρ Ακόστα στα 12 του χρόνια είχε ήδη εγκαταλείψει το σπίτι του. Έκλεβε και έπαιρνε ναρκωτικά, μέχρι την στιγμή που συνελήφθη και οδηγήθηκε στο αναμορφωτήριο. “Εκεί ήρθαν κάποιοι του El Sistema και μου πρότειναν να παίξω μουσική. Εγώ νόμιζα πως με κορόιδευαν”, θυμάται ο Λενάρ. “Ήθελα να παίξω τρομπέτα, αλλά δεν υπήρχε τρομπέτα. Το μόνο που είχε απομείνει ήταν ένα κλαρινέτο. Και το πήρα”. Σήμερα, στα 36 του, ο Λενάρ είναι κλαρινετίστας με διεθνή καριέρα, έχει σπουδάσει οργανοποιία πνευστών με υποτροφία στη Γερμανία και είναι διευθυντής του μουσικού σχολείου Los Choros του El Sistema, το οποίο λειτουργεί στον ίδιο χώρο, εκεί όπου βρισκόταν κάποτε το αναμορφωτήριο στο οποίο ήταν κρατούμενος.

“Το Σύστημα δεν θέλει να φτιάξει μουσικούς, όπως πολλοί νομίζουν, αλλά να σώσει παιδιά και να φτιάξει νέους πολίτες για την χώρα, καλύτερους πολίτες για τη χώρα”, επισημαίνει ο Εδουάρδο Μέντεζ, διευθυντής του Ελ Σιστέμα. “Το Σύστημα ψάχνει να μετατρέψει τον άνθρωπο, να του δώσει αξίες, εργαλεία, να κρατήσει τα παιδιά και τους νέους μακριά από τους δρόμους, να τους απασχολήσει γεμίζοντάς τους με γνώση. Και φυσικά αυτό μεταφράζεται σε όφελος για τους γύρω του, για τις κοινότητες. Γιατί, με το που θα μετατρέψεις ένα παιδί, αυτό το μήνυμα επίσης φτάνει και στην οικογένεια. Και η οικογένεια ενσωματώνεται στο πρόγραμμα, έρχονται στις συναυλίες. Καλούν τους γείτονες, καλούν το ξάδελφο, το θείο, είναι περήφανοι που βλέπουν το παιδί τους να παίζει”.

“Η μουσική, επειδή είναι αόρατη, έχει την δυνατότητα να εισχωρεί στην ψυχή”, λέει ο μαέστρος Abreu, θυμίζοντάς μου τη ρήση του Πλάτωνα. “Αλλά όχι μόνο στην ψυχή του ατόμου, αλλά και στην συλλογική ψυχή”, προσθέτει.

Θυμάται πόσο δύσκολο ήταν να μετατρέψεις την κλασσική μουσική σε κάτι δημοφιλές για μαζική κατανάλωση. “Σήμερα, οι συναυλίες στη Βενεζουέλα είναι παντού γεμάτες, και όσο πιο ταπεινή η γειτονιά, τόσο μεγαλύτερος ο σεβασμός όσων παραβρίσκονται στη συναυλία. Πάντα έλεγα και εξακολουθώ να το λέω ότι η κουλτούρα για τους φτωχούς δεν μπορεί να είναι μια φτωχή κουλτούρα. Γι’ αυτό τα παιδιά και οι νέοι στο Σύστημά μας, αξίζουν τα καλύτερα μουσικά όργανα, τους καλύτερους δασκάλους και τις καλύτερες υποδομές. Ενώ όσο πιο φτωχοί είναι, τόσο πιο αντάξιοι σε αυτά τα μεγάλα, τα υψηλά επίπεδα ποιότητας”.

Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την ίδρυσή του το 1975, το Σύστημα του Χοσέ Αντόνιο Αμπρέου έχει εξαπλωθεί σε όλη την Βενεζουέλα, ακόμη και στις απομονωμένες τροπικές περιοχές. Όλες οι κυβερνήσεις που πέρασαν από τη χώρα στήριξαν το πρόγραμμα κατανοώντας την κοινωνική συνεισφορά του. Επί Τσάβες, η υποστήριξη απογειώθηκε, φτάνοντας τα 65 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο.

Η παιδεία είναι το ισχυρότερο όπλο με τον οποίο μπορείς ν’ αλλάξεις τον κόσμο”, Νέλσον Μαντέλα

 

Τα 11 παιδιά που εμφανίστηκαν στην πρώτη πρόβα έχουν γίνει 370.000 και προέρχονται κυρίως από τα φτωχά στρώματα του λαού. Φοιτούν σε 285 μουσικά σχολεία, τα οποία ονομάζονται “Πυρήνες”. Στους Πυρήνες λειτουργούν 285 παιδικές και νεανικές συμφωνικές ορχήστρες, ενώ έχουν σχηματιστεί επίσης και 30 επαγγελματικές. Έχουν δημιουργηθεί 5.620 θέσεις εργασίας.

 

Τα παιδιά εγγράφονται στους πυρήνες και δηλώνουν τι όργανο θα ήθελαν να παίξουν. Το όργανο τους δίδεται δωρεάν. Οι γονείς έχουν την υποχρέωση να πληρώνουν μόλις €5 τον χρόνο ως συμμετοχή. Και εδώ αρχίζουν οι διαφορές με το κλασσικό σύστημα μουσικής εκπαίδευσης που έχουμε συνηθίσει. Ο μαθητής δεν διδάσκεται μόνος του. Βρίσκεται ενταγμένος μέσα σε μια μεγάλη συμφωνική ορχήστρα. Μαθαίνει παίζοντας. “Αυτό επιτρέπει”, όπως εξηγεί ο διευθυντής του Συστήματος κ. Μέντεζ “να δημιουργηθεί, πρώτον ένα αίσθημα ευθύνης, ότι αν δεν παίξω καλά, θα πάρω στο λαιμό μου και όλους τους άλλους. Και δεύτερον, ένας υγιής ανταγωνισμός, ότι αφού ο διπλανός μου μπορεί να το κάνει, μπορώ να το κάνω και ‘γω. Με την παραδοσιακή μέθοδο, για να φτάσεις να παίξεις ένα έργο του Μάλερ με μια ορχήστρα, πρέπει να μελετήσεις πάρα πολλά χρόνια, πριν να έχεις την ευκαιρία να καθίσεις να παίξεις. Εδώ όχι. Εδώ 3 – 4 ετών παίζεις την πρώτη του Μπετόβεν, την τέταρτη και τη πέμπτη του Τσαικόφσκι, οποιοδήποτε έργο υψηλού επιπέδου και σπουδαιότητας, στα εφτά, οκτώ ή δέκα σου χρόνια το κάνεις”.

Το ElSistemaέχει αναδείξει μουσικούς παγκόσμιας κλάσης, ενώ μαέστροι διεθνούς κύρους από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ ταξιδεύουν στην Βενεζουέλα για να διευθύνουν 17χρονα και 18χρονα ταλέντα. Η Συμφωνική Ορχήστρα Σιμόν Μπολίβαρ, η ναυαρχίδα του ElSistema, θεωρείται μια από τις 10 καλύτερες συμφωνικές στον κόσμο, κατατάσσοντας τη χώρα ανάμεσα στις μεγάλες μουσικές δυνάμεις του πλανήτη. Έχει εξαχθεί σχεδόν σε όλη τη Λατινική Αμερική, την Αυστραλία, την Ευρώπη (Γερμανία, Ιταλία, Μεγ. Βρετανία (Σκοτία), Σουηδία, Νορβηγία, Τουρκία, Φιλανδία, Δανία), και την Ασία (Νότια Κορέα, Ιαπωνία, Κίνα). Αλλά το σημαντικότερο είναι πως έχει σώσει δεκάδες παιδιά από την μιζέρια.

Ρωτώ τον μαέτρο Abreu αν πιστεύει πως έχει πετύχει τους αρχικούς του στόχους. “Όχι” μου απαντά. “Είμαστε στο δρόμο για να τους πετύχουμε. Μας λείπει ακόμη πολύς δρόμος… Για μένα, μόλις αρχίζουμε…”

Πηγή: exandasdocumentaries.com

http://www.exandasdocumentaries.com/documentaries/chronologically/2012-2013/340-el-sistema-sozontas-zoes

Η βία στα Σχολεία και η ευθύνη του διδάσκοντος στο έργο της πρόληψης και αντιμετώπισης

6 Φεβρουαρίου 2014
bullies_kidsΗ εποχή μας είδε να επεκτείνεται το φαινόμενο της βίας, της ηθικής απαιδευσίας, της καταστροφικής διάβρωσης της παιδείας και της αδιατίμητης ελληνοπρέπειας.Ο κερδοκεντρικός υπερκορεσμός της γνώσης και της τεχνοκρατικής εκμετάλευσης της επιστήμης, σκληραίνει επικίνδυνα την πνευματική αυτονομία, αφετηρία μιας αρνητικής παιδείας και κατά τούτο, διαφοροποιείται από τα ιδεώδη της ελλ. κλασσικής παιδείας, πεμπτουσία της οποίας είναι το Δελφικό «Γνώθι Σαυτόν» που…«προφυλάσσει από την υπεροψία και την ύβρι της ουσίας του Ανθρώπου». 

Σε αυτή την επισήμανση του Ι. Θεοδωρακόπουλου επικεντρώνεται και ο τόνος της παρούσης προσέγγισης. Σημείο αναφοράς μας, η κρίση αυτογνωσίας σε συνάρτηση με τον αλαζονικό εγωισμό ενός μαθητή/τριας ή εφήβου που εγείρει συναισθήματα μειονεξίας και την τάση προς αντίδραση. 

Είναι και ο διεισδυτικός προβληματισμός, όπως φαίνεται από τον κόσμο των γονέων και ακόμα ένα άλλο είναι, το βουβό δάκρυ της σιωπής που πλανάται από πόνο σε πόνο μέσα στο σχολικό προαύλιο. Η σιωπή εν τούτοις είναι κακός σύμβουλος και συνοδοιπόρος με άλλου είδους συμπλέγματα, φόβου, αδυναμίας, κατωτερότητος, απομόνωσης κλπ…φοβερά επικίνδυνα για την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας ενός παιδιού, και ως εκ τούτου απαιτούνται επιδέξιοι χειρισμοί για να εμποδιστεί. Η χρήση ειλικρινούς διαλόγου και η εμπιστοσύνη ανάμεσα σε δάσκαλο και παιδί, είναι ένα πρώτο ασφαλές βήμα στο πλησίασμα και των δύο, του δάσκαλου προς τον μαθητή, είτε αυτός είναι θύμα εκφοβισμού, είτε ένας επιθετικός θύτης που λόγοι ανθρώπινοι και ψυχολογικοί τον έχουν τοποθετήσει στο κοινωνικό περιθώριο και καταφεύγει στην χρήση βίας, για να αντισταθμίσει το ψυχολογικό του τραύμα με ένα ίδιο πόνο στο θύμα του, το οποίο θεωρεί υπαίτιο του δικού του πόνου.

Η ευρυχωρία ψυχής του διδασκάλου αλλά και η έμπειρη συμβολή μίας παιδοψυχαναλύτριας/η που θα συλλάβειτην συνείδηση του θύτη, θα βοηθήσουν αποφασιστικά ώστε να εκριζωθεί το αγκάθι των ψευδαισθήσεων της κυριαρχικής του μανίας και υπεροχής.

Και αν μέσα από μονοπάτια κριτικού ορθολογισμού και αυτογνωσίας βαδίσουμε ακόμα βαθύτερα στην ψυχανάλυση, θα τον καταστήσει ικανό να τοποθετήσει τον εαυτό του στη θέση του θύματος, να λυπηθεί ακόμα για την παραβατικότητα του, με ένα εκούσιο οδυνηρό στοίχημα αλλαγής που τον απαλλάσσει από τις τύψεις της συνείδησης. Σαν επακόλουθο, έρχεται η προσαρμογή και στον ίδιο του τον εαυτό, και στις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους (κοινωνικοποίηση) και το περιβάλλον, και αργότερα, η προσαρμογή στο πνεύμα της ανθρωπότητας με απόληξη την προσφορά του ίδιου του του εαυτού με μία συγγνώμη, που δεν υποτιμά ποτέ τον άνθρωπό, αντίθετα τον εξυψώνει. Πέρα από αυτή την υπέρτατη αξία της συνείδησης, δεν υπάρχει τίποτα εκτός από την δύναμη που μεταμορφώνεται σε καταστροφική βία.

Η προϋπόθεση όμως που ολοκληρώνει την συναισθηματική επικοινωνία δασκάλου και μαθητή σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, είναι η ΑΓΑΠΗ, το απόλυτο μυστικό που αγγίζει τα ίδια τα θεμέλια της παιδαγωγικής στάσης, καθώς ψιθυρίζει γλυκά σε κάθε πονεμένο αυτάκι…

– Θα έκανες ποτέ σου κάτι που να μη μπορείς να το ομολογήσεις σε αυτόν που αγαπάς? 
Έλα και μίλησε μου, μη φοβάσαι..

Σε αυτή την ιδέα προσανατολισμένο το «ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ», ανοίγει διάπλατα την αγκαλιά του κάτω από το ίδιο ψυχολογικό πρίσμα, θύτη η θύμα, ανεξαρτήτως, γλυτώνοντάς μας από ένα κρούσμα ειδεχθούς βίας, ενδοοικογενειακής η σχολικής, κάθε φορά που χτυπάει. Είναι η γραμμή SOS 1056.

Περίσευμα καρδιάς λοιπόν, διεισδυτική αντίληψη, χρηστότητα σκέψης εκ μέρους του διδάσκοντος, και πάνω απ’όλα Ήθος, το οποίο, κατά τον υπέρτατο νόμο της παιδαγωγικής, θα ενστερνιστεί ο μαθητής, όταν το ιδεί ενσαρκωμένο στο δικό του πρότυπο. Και αυτό είναι μία παγκοσμίως τεκμηριωμένη παιδαγωγική θέση, ανεξάρτητα αν υπάρχει σε όλους η διάθεση να το αναγνωρίσουν, γι’ αυτο… αμείλικτο ορθώνεται το ερώτημα: Σε ποίο βαθμό υλοποιούνται μέσα από την διάθεση των διδασκόντων και την σημερινή λειτουργία και ζωή του σχολείου, οι στόχοι, όπως τουλάχιστον είναι διατυπωμένοι στα νομικά κείμενα? (σύνταγμα, εκπαιδευτικούς νόμους, αναλυτικό πρόγραμμα, αξιολόγηση έμψυχου υλικού κλπ).

Η απάντηση δόθηκε τον Ιούλιο 2013 κατά τη σύνοδο της Βουλής των Εφήβων, όπου το θέμα σχολικός εκφοβισμός, αναπτύχθηκε με τόση ευαισθησία, ωριμότητα και δυναμικό τρόπο σκέψης, που μόνο αίσθημα προβληματισμού, αν όχι ενοχής, θα μπορούσε να μας προκαλέσει. ‘Εβηφοι από κάθε σχολική γωνιάτης Ελλάδος κατέθεταν την άποψη τους για τα τρέχοντα “παιδευτικά μας ήθη”, που υποβαθμίζουν το επίπεδο σπουδών, διδασκόντων και διδασκομένων. Το συναίσθημα της δικαιοσύνης παραμένει διάχυτο στο πλαίσιο των μαθητικών αναζητήσεων. Αφετηρία, η κάθετη επίθεση στην ολιγωρία των Δημοσίων Αρχών, που καταδικάζουν στη διαφθορά των νέων και στη χρόνια εγκληματικότητα.

Σχεδόν ομόφωνα αμφισβητούν το πολιτικό σύστημα και ζητούν αλλαγή του συντάγματος με νομοθέτηση μέτρων κατά της σχολικής βίας.

Δίνουν μεγάλη βαρύτητα στην ταυτότητα των καθηγητών τους (σωστή διδακτική στάση- πνευματική αυτάρκεια, και σοβαρότητα λόγου και ήθος). Ζητούν ακόμα, ένα δημοκρατικό σύστημα παιδείας που δίνει περισσότερη θέση στην ελεύθερη επιλογή γνώσεων, στην αυτενέργεια και στην κριτική σκέψη, και άλλα πολλά, που υπάρχουν στα πρακτικά της συγκεκριμένης συνόδου.

Αυτή η απίστευτη αξιολογική διείσδυση στα τρέχοντα εκπαιδευτικά μας δρώμενα οφείλει, αν μη τι άλλο, να μας υπενθυμίσει πόσο υπεύθυνο είναι το έργο του διδάσκοντος και πόσο σημαντικός ο εξισορροπητικός του χαρακτήρας, αν θέλει (να βασιλεύει εν τη τάξει αυτού η αλληλοβοήθεια, η αλληλεγγύη, η φιλαλήθεια, η δικαιοσύνη, η αγάπη), όπως παραδίδει ο αείμνηστος Εξαρχόπουλος, και, που γκρεμίζει τον τοίχο των διαφορών και οδηγεί στο όραμα τού οικουμενισμού, θα προσθέταμε. Δεν είναι καθόλου στις προθέσεις μου να αμφισβητήσω το ελληνικό σχολείο, ούτε το κύρος των Εκπαιδευτικών μας. Από τη θέση όμως μίας πιο έμπειρης συναδέλφου, με τεσσαρακονταετή διδακτική θητεία στα σχολεία Ελλάδας και Εξωτερικού, που συλλαμβάνει την τραγικότητα του προβλήματος και έχει αμέτρητες φορές αντιμετωπίσει αυτή τη ροπή και σχεδόν το δικαίωμα στην παραβατικότητα, που ο έφηβος δεν χάνει ευκαιρία που να μην το χρησιμοποιήσει!!!

Διατηρώ βάσιμες ανησυχίες ότι, στην τρέχουσα αποσυσχέτιση της παιδείας από την ηθική της συνιστώσα, ελλοχεύει κάθε είδους βία, ενδοσχολική εν προκειμένω, αφετηρία τόσων αδελφοκτόνων αντιπαραθέσεων και ανθρωπιστικών καταστροφών και κατ’επέκτασιν της κρίσης, από την οποία δοκιμάζεται σήμερα η Ελλάδα μας.

Αυτό και μόνο ας επιτείνει την υποχρέωσή μας ως εκπαιδευτικοί στην κοινή προσπάθεια μιας ορθολογικής αντεπίθεσης στην πρόκληση της σχολικής βίας – ισοδύναμης με δειλή πράξη αυτοκαταστροφής- και στην έσχατη άμυνα των επιβουλών που περικυκλώνουν την νεολαία μας «ωσάν μέλισσαι κηρίων», απειλώντας με ολοκληρωτικό αφανισμό του Ελληνισμού.

Διαχρονικότατος ο Κομένιος που σαν επίκεντρο των παιδαγωγικών του τοποθετήσεων, ζητάει εκπαιδευτικούς με τον πιο ευγενικό ιδεαλισμό, που θα δημιουργήσει «από κάθε μικρό ανθρώπινο πλάσμα έναν άνθρωπο, και από κάθε άνθρωπο, έναν ευτυχισμένο εργάτη στο εργαστήρι της ανθρωπότητας». Καθόλου τυχαίο ότι το τριετές Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Comeniusaction 2.1 2002-2005, για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της σχολικής βίας, είναι αφιερωμένος στο όνομα του μεγάλου παιδαγωγού της Ευρώπης.

 

Γράφει η: Ελένη Κομνηνού

 

Εκπαιδευτικός

 

Πηγή: http://www.ebdomi.com/
http://www.filologikos-istotopos.gr/2014/01/29/i-via-sta-scholia-ke-i-efthini-tou-didaskontos-sto-ergo-tis-prolipsis-ke-antimetopisis/

Εκπαιδευτικό υλικό από το ίδρυμα της Βουλής

6 Φεβρουαρίου 2014

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΤο Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων σχεδίασε και υλοποιεί το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Δημοκρατία και Εκπαίδευση». Το πρόγραμμα απευθύνεται:

 

  •  Στους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν τα μαθήματα της Πολιτικής Αγωγής και της Ιστορίας, της Γλώσσας και της Λογοτεχνίας, της Οικιακής Οικονομίας και της Σχολικής και Κοινωνικής Ζωής, αλλά και σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται για τη δημοκρατική διαπαιδαγώγηση των μαθητών του.
  • Προσφέρει πρωτότυπο εκπαιδευτικό υλικό, σε ψηφιακή μορφή, για την υποστήριξη της διδασκαλίας σε θέματα δημοκρατικών αρχών και αξιών, πολιτικής αγωγής, κοινοβουλευτικής και πολιτικής ιστορίας.
  •  Βοηθά τους εκπαιδευτικούς να εμπλουτίσουν τη διδασκαλία τους, κάνοντάς την πιο αποτελεσματική και ευχάριστη.
  •  Προτείνει εκπαιδευτικό υλικό που πολύ εύκολα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην τάξη.

 

Το εκπαιδευτικό υλικό που προτείνεται συνδέεται με ενότητες που διδάσκονται στο πλαίσιο πολλών σχολικών μαθημάτων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί, αυτούσιο, επιλεκτικά ή συνδυαστικά, ως αφόρμηση ή ως επέκταση της προβλεπόμενης σχολικής διδασκαλίας. Στην παρούσα φάση το προσφερόμενο εκπαιδευτικό υλικό απευθύνεται κυρίως σε καθηγητές και μαθητές γυμνασίου.

 

Όλο το εκπαιδευτικό υλικό είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος της Βουλής: http://foundation.parliament.gr/central.aspx?sId=110I444I1132I646I460539

Πηγή: filologikos-istotopos.gr

http://www.filologikos-istotopos.gr/2013/09/20/ekpedeftiko-iliko-apo-idrima-tis-voulis/

10 πράγματα που τα παιδιά με αυτισμό θα ήθελαν να γνωρίζετε…

6 Φεβρουαρίου 2014

 

ΑΥΤΙΣΜΟΣΡουτίνα, πρόγραμμα, σταθερότητα, δυσκαμψία, λέξεις-όροι ασήμαντοι για πολλούς από εμάς, σημαντικές και τρόπος ζωής για άλλους….

 

Ο αυτισμός είναι ο κύριος εκπρόσωπος των Διάχυτων Αναπτυξιακών Διαταραχών, ένα ευρύ φάσμα που περιλαμβάνει ποικίλες διαγνώσεις όπως, σύνδρομο Asperger, Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας κ.α. .

 

Στο άκουσμα της διάγνωσης ”αυτισμός” το μυαλό όλων πηγαίνει σε κάτι πέραν του φυσιολογικού. ‘Όντως διαφέρει σημαντικά από το φυσιολογικό, όπως και τα άτομα με αυτισμό διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Η αναπτυξιακή φύση των διαταραχών και η πολυπλοκότητα της κλινικής εικόνας τονίζονται επιγραμματικά στη δήλωση της Lord (1988), σύμφωνα με την οποία ο αυτισμός επηρεάζει την ανάπτυξη, ενώ η ανάπτυξη επηρεάζει τον αυτισμό. Παρ’ όλα αυτά η αναπτυξιακή πορεία των παιδιών έχει κάποια χαρακτηριστικά που θα έπρεπε να σεβόμαστε και να λαμβάνουμε υπόψη μας. Για να δούμε δέκα πράγματα που τα άτομα με αυτισμό θα ήθελαν να γνωρίζουμε…

 

  1. Στην καθημερινότητα μας έχουμε ανάγκη από ρουτίνα. Ίσως αυτό κάποιοι να το αποκαλούν εμμονή αλλά για μας είναι ανάγκη. Έτσι ο κόσμος γύρω μας φαίνεται λιγότερο μπερδεμένος  και αγχωτικός.
  2. Η σκέψη μας είναι άκαμπτη. Θα πρέπει να γνωρίζουμε από πριν κάθε αλλαγή στην καθημερινότητα μας, καθώς κάθε απρόσμενο γεγονός αποτελεί πηγή αναστάτωσης, ενώ κάθε καινούρια κατάσταση δημιουργεί αισθήματα ανησυχίας και άγχους.
  3. Δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε και να εφαρμόσουμε τους άγραφους κανόνες της κοινωνικής συναναστροφής (βλεμματική επαφή, διάλογος, έναρξη συζήτησης, περιμένω την σειρά μου κ.α.).
  4. Όπως κάθε παιδί έτσι και εμείς θέλουμε να έχουμε φίλους και να παίζουμε, όμως δεν διαθέτουμε τις απαιτούμενες δεξιότητες για να δημιουργήσουμε και να διατηρήσουμε φιλίες. Ενώ τα περισσότερα παιδιά αναπτύσσονται μέσα από το παιχνίδι, εμείς χρειαζόμαστε κάποιον να μας μάθει να παίζουμε, καθώς στην προτίμηση μας την κορυφή κατέχουν παιχνίδια με έντονο φωτισμό ή ήχο και περιστροφική κίνηση.
  5. Εσείς οι “νευροτυπικοί” έχετε περίεργα γλωσσικά χαρακτηριστικά στον λόγο σας. Χρησιμοποιείτε λογοπαίγνια, ιδιωματισμούς και λέξεις με πολλές έννοιες τα οποία μας κάνουν να μπερδευόμαστε. Η δική μας πλευρά αντιλαμβάνεται την γλώσσα μόνο κυριολεκτικά.
  6. Κανένας από εμάς δεν είναι χαζός. Το φάσμα περιλαμβάνει διαφορετικά προφίλ νοητικών ικανοτήτων. Κάποιοι από εμάς είμαστε περισσότερο έξυπνοι από το φυσιολογικό και έχουμε εξαιρετικές ικανότητες και ταλέντα σε συγκεκριμένους τομείς (μαθηματικά, ζώα,  μουσική, άλλα επιστημονικά πεδία). Η διαφορά μας είναι ότι μαθαίνουμε με διαφορετικό τρόπο.
  7. Ζωηρά φώτα, δυνατοί θόρυβοι, έντονες οσμές και ασυνήθιστες υφές υλικών, σε κάποιους από εμάς δημιουργούν αισθήματα ανασφάλειας ή ταραχής ή και άγχους. Συνεπώς μπορεί να προκαλέσουν αναστάτωση, εκρήξεις και έντονα ξεσπάσματα. Μην τρομοκρατείστε, είναι μια αντανακλαστική αντίδραση του οργανισμού μας. Έτσι ηρεμούμε.
  8. Μαθαίνουμε καλύτερα με εικόνες. Οι εικόνες αποκωδικοποιούνται πιο εύκολα. Σκεφτόμαστε με εικόνες και καθετί που ακούμε ή βλέπουμε το οπτικοποιούμε στο μυαλό μας, είναι πιο εύκολο για εμάς να ανακαλέσουμε μια εικόνα παρά λέξεις.
  9. Αρκετές φορές δεν ξέρουμε πώς να νιώσουμε. Τα συναισθήματα για εμάς είναι μια άγνωστη λέξη. Για αυτό μην μας παρεξηγείτε όταν γελάμε ή κλαίμε χωρίς λόγο ή όταν δεν ξέρουμε πώς να αντιμετωπίσουμε το θυμό μας. Εξάλλου αυτό συμβαίνει και σε εσάς πολλές φορές.
  10. Το μόνο που θέλουμε είναι να σέβεστε την διαφορετικότητα μας και να είστε δίπλα μας. Να μας αγαπάτε για αυτό που είμαστε!

 

«… Η αλεπού κοίταξε τον μικρό πρίγκιπα, για πολλή ώρα.

 

– Σε παρακαλώ εξημέρωσε με! Είπε…

 

– Τι πρέπει να κάνω; Είπε ο μικρός πρίγκιπας.

 

– Χρειάζεται μεγάλη υπομονή, απάντησε η αλεπού. Στην αρχή θα καθίσεις κάπως μακριά μου, έτσι, στο χορτάρι. Θα σε κοιτάω με την άκρη του ματιού μου κι εσύ δεν θα λες τίποτα. Ο λόγος είναι πηγή παρεξηγήσεων. Κάθε μέρα, όμως θα μπορείς να κάθεσαι όλο και πιο κοντά…

 

Την επόμενη μέρα ο μικρός πρίγκιπας ξανάρθε…

 

-Θα ήταν καλύτερα αν ερχόσουν την ίδια πάντα ώρα, είπε η αλεπού. Αν έρχεσαι, για παράδειγμα στις τέσσερις το απόγευμα από τις τρεις θα αρχίσω να είμαι ευτυχισμένη… Αν έρχεσαι όμως όποτε λάχει, δε θα ξέρω ποτέ τι ώρα να φορέσω στην καρδιά μου τα γιορτινά της.. Χρειάζεται κάποια τελετή…»

 

Επιμέλεια άρθρου :
Ευφροσύνη Χρυσαφίδου

 

Γράφει η :
Χριστίνα Φραγκοπούλου
Λογοθεραπεύτρια
Μέλος του Συλλόγου Επιστημόνων Λογοπαθολόγων – Λογοθεραπευτών Ελλάδος
Τηλ. Γραφείου : 2531302482
e-mail : fragopoulou_xristina@hotmail.com
Δημοκρίτου 9, Κομοτηνή

Πηγή: fonirodopis.gr

http://fonirodopis.gr/press/?p=52979

ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΛΚΟΟΛΙΚΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ

6 Φεβρουαρίου 2014

Τα παιδιά που ζουν με αλκοολικούς γονείς, καλούνται , κατά κανόνα, να ωριμάσουν πιο γρήγορα, καθώς αναλαμβάνουν ρόλους που δεν τους αναλογούν, όπως το να φροντίζουν τα μικρότερα αδέρφια τους ή ακόμα και τους γονείς τους, να γίνονται δηλαδή οι «γονείς των γονιών τους». Ζουν σε ένα καθεστώς διαρκούς ανασφάλειας κι ενός ανείπωτου ψυχικού πόνου. Τι βλέπει ένα παιδί στο πρόσωπο του αλκοολικού γονιού του; Πώς να αισθάνεται; Δείτε το βίντεο.

Αν χρειάζεστε εσείς ή κάποιος από το περιβάλλον σας βοήθεια ή θέλετε να ενημερωθείτε για την εξάρτηση από το αλκοόλ, απευθυνθείτε στο ΚΕΘΕΑ. Το Κέντρο Ψυχολογικής Απεξάρτησης από το Αλκοόλ παρέχει ατομική συμβουλευτική, ομαδική ψυχοθεραπεία (ομάδες ανωνύμων αυτοθεραπευόμενων αλκοολικών), ψυχιατρική υποστήριξη, οικογενειακή θεραπεία ή θεραπεία ζεύγους. Διαμορφώνεται ένα εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας ανάλογα με τις ανάγκες του ενδιαφερόμενου, χωρίς να αποκοπεί από το περιβάλλον του και τις δραστηριότητες του. Το χρονικό διάστημα της παρακολούθησης κυμαίνεται από 4 έως 18 μήνες. Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις στοχεύουν στην αποκατάσταση μιας υγιούς συμπεριφοράς και ενός τρόπου ζωής απαλλαγμένου από τα προβλήματα του αλκοόλ.

Οι βασικοί στόχοι της ψυχολογικής θεραπείας:

  • Επεξεργασία και κατανόηση της εξαρτητικής συμπεριφοράς.
  • Μέθοδοι για περιορισμό ή πλήρη αποχή απο το αλκοόλ.
  • Μείωση του στρες.
  • Βελτίωση της ψυχοκοινωνικής λειτουργικότητας.
  • Εκπαίδευση στην πρόληψη της υποτροπής.
  • Ομάδες ανωνύμων αυτοθεραπευόμενων αλκοολικών.
  • Αποκατάσταση των οικογενειακών σχέσεων.

Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων

Τηλ:    210 9215776,  210 9237777
Fax : 210 9215786
E-mailinfo@kethea-alfa.gr
 
Πηγή: talkmag.gr
 
http://www.talcmag.gr/ston-giatro/alcoholic-parents/