ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ: Υπεύθυνα παιδιά-Υπερασπιστές των ζώων
ΣΚΟΠΟΣ:
Βασικός σκοπός του προγράμματος είναι η ευαισθητοποίηση, η εκπαίδευση και η αλλαγή συμπεριφοράς των μαθητών/τριών σε θέματα που αφορούν τα δικαιώματα των ζώων. Οι επιμέρους στόχοι του προγράμματος είναι:
1. να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες την σχέση αλληλεξάρτησης ανάμεσα στα ζώα και στον άνθρωπο
2. να κατανοήσουν ότι ο άνθρωπος δεν σέβεται τα ζώα για αυτά που μας προσφέρουν. Τα υπερεκμεταλλεύεται για να καλύψει τις διατροφικές του ανάγκες σε ζωικά προϊόντα
3. να αντιληφθούν ότι η στάση σεβασμού απέναντι στα ζώα είναι μια στάση που ενισχύει το αίσθημα ευθύνης.
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ-ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
1. Άνθρωποι και ζώα: μία σχέση αλληλεξάρτησης
ΣΤΟΧΟΣ: Οι μαθητές/τριες να κατανοήσουν ότι υπάρχει μια πολύ στενή και αλληλένδετη σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και τα ζώα
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
- Η εκπαιδευτικός στην ολομέλεια καλεί τους μαθητές/τριες να μιλήσουν για το αγαπημένο τους ζωάκι ή για το κατοικίδιό τους (εφόσον έχουν). Κατόπιν καλούνται να σκεφθούν κάποια ζώα που προσφέρουν τροφή στον άνθρωπο και ποιά είναι αυτή; Με την τεχνική της ιδεοθύελλας δημιουργείται ο αρχικός εννοιολογικός χάρτης με κεντρικό ερώτημα «Ζώα που μας προσφέρουν τροφή». Η εκπαιδευτικός διαμοιράζει στις ομάδες εικόνες με τα προϊόντα των ζώων και καλεί την κάθε ομάδα να διερευνήσει μετά από προσεκτική παρατήρηση με ποια ζώα σχετίζονται οι εικόνες.
- Στη συνέχεια δημιουργείται ο δεύτερος εννοιολογικός χάρτης «Τι προσφέρει ο άνθρωπος στα ζώα». Από τη σύγκριση των δύο χαρτών καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει μια πολύ στενή και αλληλένδετη σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο, στα ζώα και στο περιβάλλον.
- Τα παιδιά δημιουργούν ένα ομαδικό κολλάζ με τα ζώα και τα προϊόντα που μας προσφέρουν.
- Μιλάμε για τα ζώα του δάσους, της ζούγκλας, του αγροκτήματος και του βυθού. Τα χωρίζουμε στις κατηγορίες τους και φτιάχνουμε πίνακα αναφοράς με τις φωτογραφίες τους.
2. Ο ζωγράφος Σαγκάλ μας μιλάει για την σχέση αλληλεξάρτησης μεταξύ ανθρώπου και ζώων
ΣΤΟΧΟΣ: Οι μαθητές/τριες να αντιληφθούν τη σχέση αλληλεξάρτησης μεταξύ ανθρώπου και ζώου μέσα από έργο τέχνης. Να εφαρμόσουν διεργασίες παρατήρησης έργων τέχνης μέσα στο πλαίσιο της διδακτικής πράξης, ώστε να καλλιεργήσουν τη νοοτροπία του στοχασμού.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
1. Η εκπαιδευτικός προβάλλει στην ολομέλεια τον πίνακα ζωγραφικής του Σαγκάλ «Εγώ και το χωριό». Ως μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιείται η ρουτίνα σκέψης «Βλέπω-Ακούω-Σκέφτομαι». Μετά την επεξεργασία του έργου τέχνης, οι μαθητές/τριες φτάνουν στο συμπέρασμα πως το μήνυμα που θέλει να στείλει ο Σαγκάλ είναι ότι: «Υπάρχει μία σχέση αλληλεξάρτησης μεταξύ ανθρώπου και ζώων»
2. Οι μαθητές/τριες συνθέτουν τον πίνακα του Σαγκάλ σε παζλ και στη συνέχεια αποτυπώνουν ατομικά το δικό τους μήνυμα μέσω του δικού τους πίνακα ζωγραφικής με θέμα: «Εγώ και το Χωριό». Σημαντικές είναι οι οδηγίες του μεγάλου ζωγράφου στο γράμμα που τους έστειλε!!
3. Τα παιδιά επιλέγουν ένα από τα ζώα του πίνακα του Σαγκάλ και συγκεκριμένα την αγελάδα, κατασκευάζουν μία αγελάδα από χαρτόκουτο και με τη βοήθεια ενός πλαστικού γαντιού μιας χρήσης μαθαίνουν να «αρμέγουν».
4. Τα παιδιά σκανάρουν με το κινητό/tablet QR Codes που έχει φτιάξει η Νηπιαγωγός με τους ήχους διαφόρων ζώων και καλούνται να αναγνωρίσουν ποιο ζώο ακούγεται κάθε φορά. Στη συνέχεια επιλέγουν τη σωστή εικόνα και φτιάχνουν ζεύγη (qr code εικόνα ζώου).
3. Σέβομαι τα ζώα-Δεν τα υπερεκμεταλλεύομαι
ΣΤΟΧΟΣ: Οι μαθητές/τριες να κατανοήσουν ότι ο άνθρωπος δεν σέβεται τα ζώα για αυτά που μας προσφέρουν. Τα υπερεκμεταλλεύεται για να καλύψει τις διατροφικές του ανάγκες σε ζωϊκά προϊόντα. Να αντιληφθούν ότι η στάση σεβασμού απέναντι στα ζώα είναι μια στάση που ενισχύει το αίσθημα ευθύνης.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
1. Η εκπαιδευτικός τοποθετεί στο πάτωμα εικόνες ανά ζεύγη που απεικονίζουν ζώα στο φυσικό τους περιβάλλον και ζώα σε βιομηχανικές μονάδες παραγωγής. Καλούνται οι ομάδες να επιλέξουν ένα ζεύγος εικόνων, να τις παρατηρήσουν και να αναγνωρίσουν τις εικόνες που τα ζώα εκτρέφονται στο φυσικό τους περιβάλλον σε αντιδιαστολή με εκείνες που τα ζώα στερούνται την ελευθερία τους. Μέσα από ενδεικτικές ερωτήσεις του/της εκπαιδευτικού, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι κάποια ζώα που απεικονίζονται στις εικόνες τα εκτρέφει ο άνθρωπος στο φυσικό τους περιβάλλον, ενώ κάποια άλλα τα εκτρέφει σε βιομηχανικές μονάδες παραγωγής ζώων. -Γιατί
νομίζετε ότι συμβαίνει αυτό; – Τι επιπτώσεις νομίζετε ότι μπορεί να έχει αυτό για τα ζώα;
2. Τα παιδιά φτιάχνουν γαντόκουκλες από διάφορα ζώα της επιλογής τους και στη συνέχεια παίζουν ένα παιχνίδι ρόλων με τίτλο: «Αν είχαν φωνή τα ζώα, τι θα μας έλεγαν;».
3. Στο τέλος, ζωγραφίζουν αγαπημένα τους ζώα σε συνθήκες ελεύθερης εκτροφής στο φυσικό τους περιβάλλον και σε συνθήκες περιορισμού και στέρησης της ελευθερίας τους.
4. ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ: Οι μαθητές ανάλογα με την ηλικία τους χωρίζονται σε ομάδες και καλούνται να προγραμματίσουν το Beebot ώστε: α) να εντοπίσει και να επισκεφτεί τα ζώα της φάρμας σε αντίστοιχη μακέτα (προνήπια) και β) να οδηγήσουν τα ζώα μαμάδες στα μωρά τους σε μεγαλύτερη μακέτα-χαλί (νήπια)
4. Και τα ζώα έχουν δικαιώματα
ΣΤΟΧΟΣ: Οι μαθητές/τριες να γνωρίσουν το κείμενο της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων των Ζώων
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
1. Στην ολομέλεια η εκπαιδευτικός θέτει τον εξής προβληματισμό στους μαθητές/τριες: Έχουν τα ζώα δικαιώματα σε μια καλύτερη ζωή και σε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης; Τι νομίζετε; Αφού ακουσθούν όλες οι ιδέες, οι απόψεις των μαθητών/τριών η εκπαιδευτικός τους παρουσιάζει οπτικοποιημένο το κείμενο της Οικουμενικής Διακήρυξης Δικαιωμάτων, εστιάζοντας στα άρθρα
του κειμένου σχετικά με την εκμετάλλευση των ζώων και την παραμέλησή τους από τον άνθρωπο. Μετά την παρουσίαση της Οικουμενικής Διακήρυξης Δικαιωμάτων των Ζώων, οι μαθητές/τριες επιλέγουν ένα άρθρο της Διακήρυξης, συνοδευόμενο με εικόνα και καλούνται να το περιγράψουν.
2. Τα παιδιά, αφού περιγράψουν τα βασικά δικαιώματα των ζώων, στη συνέχεια τα κολλούν σε χαρτόνι, γράφουν ως τίτλο«Δικαιώματα των Ζώων» και κάτω από κάθε εικόνα έναν σύντομο τίτλο για κάθε δικαίωμα, φτιάχνοντας έτσι μία αφίσα, την δική τους διακήρυξη δικαιωμάτων των ζώων.
3. Ψυχοκινητικό Παιχνίδι: η Νηπιαγωγός γυρίζει έναν ψηφιακό τροχό της τύχης και όποιο ζωάκι τύχει, τα παιδιά καλούνται να το μιμηθούν στην κίνηση και τον ήχο φωνής.
5. Ζώα υπό εξαφάνιση
ΣΤΟΧΟΣ: Τα παιδιά να γνωρίσουν τι σημαίνει «ζώα υπό εξαφάνιση», να αναγνωρίζουν μερικά παραδείγματα όπως η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta, η αρκούδα και το δελφίνι και να κατανοήσουν απλά γιατί κάποια ζώα κινδυνεύουν (ρύπανση, καταστροφή περιβάλλοντος, κλπ).
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
1. Με αφορμή τις ιστορίες “τα παράπονα των ζώων” ασχολούμαστε με τα ζώα υπό εξαφάνιση. Συζητάμε και καταγράφουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ζώα με αποτέλεσμα να χάνουν το σπίτι τους και τη ζωή τους και έτσι σιγά σιγά να οδηγούνται στην εξαφάνιση του είδους τους.
2. Βλέπουμε εικόνες από δάση καμένα και θάλασσες γεμάτες σκουπίδια. Έπειτα καταγράφουμε τις ιδέες των παιδιών για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Στη συνέχεια δίνουμε στα παιδιά εικόνες ζώων υπό εξαφάνιση από όλο τον κόσμο: χελώνα καρέτα καρέτα, φώκια, δελφίνι, καφέ αρκούδα, πολική αρκούδα, λύκο, πάντα, ελέφαντα, τίγρης. Αναγνωρίζουν ποιο ζώο έχουν και πού ζει, στη θάλασσα ή στο δάσος, στη χώρα μας ή σε άλλη χώρα;
3. Τέλος δημιουργείται ομαδικό κολάζ με τις εικόνες των ζώων τοποθετημένες πάνω στην φωτογραφία της γης, και επιπλέον μία ατομική εργασία με τη χελώνα καρέτα καρέτα.
4. Με τη βοήθεια της εφαρμογής επαυξημένης πραγματικότητας Quiver «ζωντανεύουμε» ζώα που τα παιδιά έχουν ζωγραφίσει και τα οποία βρίσκονται υπό εξαφάνιση.
5. Κάθε παιδί επιλέγει ένα αγαπημένο του ζώο που βρίσκεται υπό εξαφάνιση ή ζει κάπου μακριά, ή είναι πολύ άγριο και δεν μπορεί να το πλησιάσει και να το αγκαλιάσει. Κατόπιν, με τη
βοήθεια της εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης και επαυξημένης πραγματικότητας AR Real Animals, τα φέρνουμε κοντά στα παιδιά, βιντεοσκοπούμε ή φωτογραφίζουμε το στιγμιότυπο και
μετά το παρακολουθούμε στον υπολογιστή.
6. Αναλαμβάνουμε Δράση!!!! Γινόμαστε η φωνή των ζώων!!!
ΣΤΟΧΟΣ: Οι μαθητές/τριες προβαίνουν σε μια καμπάνια ευαισθητοποίησης των γονέων, των συμμαθητών τους, των μαθητών/τριών άλλων σχολείων, της τοπικής κοινωνίας και της
Δημοτικής Αρχής.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
1. Στην ολομέλεια η εκπαιδευτικός θέτει τον προβληματισμό: «Τι νομίζετε ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε όλοι εμείς, για να υπερασπισθούμε τα δικαιώματα των ζώων;» Με την τεχνική της ιδεοθύελλας οι μαθητές/τριες αποφασίζουν να προβούν στην συγγραφή μιας επιστολής προς τον Δήμαρχο, τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, τα όμορα σχολεία και την τοπική κοινωνία, στην οποία προτείνουν λύσεις σχετικά με το πρόβλημα των αδέσποτων ζώων της περιοχής τους. Συνοδεύουν την επιστολή με εικονογράφηση ζώων, με την τεχνική των αποτυπωμάτων παλάμης και γράφουν τι θα έλεγε κάθε ζώο, εάν μπορούσε να μιλήσει.
2. Το σχολείο προσκαλεί εκπροσώπους της φιλοζωικής εταιρίας να μιλήσουν στα παιδιά και να λύσουν απορίες τους.
3. Τα παιδιά μαζεύουν χρήματα στον κουμπαρά της τάξης τους και τα δωρίζουν στον τοπικό φιλοζωικό Σύλλογο, υιοθετώντας και αναλαμβάνοντας την στείρωση ενός αδέσποτου ζώου.
7. Αξιολόγηση-Αναστοχασμός
ΣΤΟΧΟΣ: Οι μαθητές/τριες αναστοχάζονται επί της διαδικασίας και διαχέουν το πρόγραμμα στους γονείς και την τοπική κοινότητα.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
1. Συζήτηση στην ολομέλεια και δημιουργία του τελικού εννοιολογικού χάρτη με στόχο την καταγραφή και τεκμηρίωση της νεοαποκτηθείσας γνώσης των παιδιών. Η σύγκριση των εννοιολογικών χαρτών (αρχικών και τελικού) κινητοποιούν τις μεταγνωστικές διεργασίες μέσω του αναστοχασμού. Οι μαθητές/τριες αναστοχάζονται σχετικά με την πορεία της διαδικασία της μάθησης τους, τον εμπλουτισμό των πρότερων γνώσεων τους και αξιολογούν τη συνεισφορά τους στη μαθησιακή διαδικασία. Αξιοποιούμε τη ρουτίνα σκέψης: «Τότε Νόμισα – Τώρα ξέρω».
2. Οι μαθητές οργανώνουν μια έκθεση των ατομικών και ομαδικών τους εργασιών που προέκυψαν από τα εργαστήρια με καλεσμένους τους γονείς τους.
3. Οι μαθητές αναστοχάζονται επί της διαδικασίας. Γίνεται συζήτηση στην ολομέλεια για όλα αυτά που μάθαμε στα εργαστήρια.
