ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΣΚΥΦΟΥ

Μικροί και μεγάλοι Φόρεσαν τις πιτζάμες τους απολαμβάνοντας ζεστή σοκολάτα. Η ζεστή σοκολάτα δεν θα μπορούσε να συνοδευτεί καλύτερα από την αγαπημένη τους Χριστουγεννιάτικη Ταινία!

Η οικογένεια είναι ένας ζωντανός οργανισμός (μικροσύστημα) που χαρακτηρίζεται από δυναμικότητα. Είναι κάτι περισσότερο από ένα σύνολο ατόμων που ζουν μέσα σε έναν κοινό φυσικό και ψυχολογικό χώρο. Συνιστά ένα φυσικό κοινωνικό σύστημα, μία οργανωμένη δομή εξουσίας, με δικά του χαρακτηριστικά και ιδιότητες, σύνολο αξιών και κανόνων, συγκεκριμένων ρόλων και καθηκόντων που ανατίθενται στα μέλη του για την διατήρηση της ομοιόστασης του. Οι σχέσεις ανάμεσα στα μέλη αυτού του μικρόκοσμου είναι βαθιές, πολυεπίπεδες και στηρίζονται σε κοινές εσωτερικευμένες αντιλήψεις, κοινή ιστορία, προσέγγιση του κόσμου, σε μία κοινή αίσθηση σκοπού. Η οικογένεια καλείται να προσαρμοστεί, κάθε φορά, σε νέα δεδομένα ώστε να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις των καιρών μας. Όλα τα μέλη της καλλιεργούν συνεχώς νέες δεξιότητες, με τους γονείς να έχουν την κύρια ευθύνη για την διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους, ιδίως πριν την φοίτηση αυτών στο σχολείο. Ανάγκη η οποία τους καλεί να εμπλουτίζουν συνεχώς τις γνώσεις τους με νέα δεδομένα.
Στο πλαίσιο, λοιπόν, μιας εξελικτικής διαδικασίας, ο ρόλος του γονιού δεν συνιστά μόνο μία έμφυτη ικανότητα αλλά ένα κράμα μεταξύ της γνώσης και του ενστίκτου. Προϋποθέτει την ισορροπία μεταξύ των ορίων και της ευελιξίας, της ευαισθησίας με της αντοχής, του χιούμορ με τις απαιτήσεις, των αναγκών του γονιού με τις ανάγκες των παιδιών. Πιο συγκεκριμένα, ιδιαίτερη σημασία για την εξέλιξη και ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών έχει ο τρόπος που οι γονείς αντιλαμβάνονται τον κόσμο, τον εαυτό τους και τους γύρω τους, διότι τα παιδία από πολύ μικρή ηλικία κιόλας λειτουργούν σαν σφουγγάρια ‘ρουφώντας’ κάθε πληροφορία. Οι ενήλικες, οι σημαντικοί άλλοι, και στην περίπτωση μας, οι γονείς, διδάσκουν, μέσα από την συμπεριφορά τους, αξίες, τρόπους επίλυσης προβλημάτων και αρχές πάνω στις οποίες στηρίζονται τα παιδιά για να πορευτούν στη ζωή τους.
Η αυτονομία του παιδιού αποτελεί μία από τις βασικότερες παραμέτρους για την ψυχο-συναισθηματική ανάπτυξη του. Ο κάθε γονέας που αγαπάει και αποδέχεται άνευ όρων το παιδί του, επιθυμεί να γίνεται όλο και πιο ανεξάρτητο, αυτόνομο βελτιώνοντας συνεχώς τις υπάρχουσες δεξιότητες του – και φτάνοντας σταδιακά στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Ακολούθως, παρουσιάζονται κάποιες προτάσεις τις οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν οι γονείς για να ενισχύουν σταδιακά την αυτονομία των παιδιών τους. Προτείνεται ενδεικτικά:
1.Να επιτρέπετε στο παιδί σας να κάνει πράγματα ακόμη και αν υπάρχει το ενδεχόμενο να κάνει λάθος. Ενθαρρύνετέ το να λεκτικοποιεί τις ανάγκες του πριν το βοηθήσετε, εάν τελικά δεν μπορέσει να ανταποκριθεί σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή και συνθήκη επικοινωνίας.
2. Να μην σπεύδετε αμέσως να δώσετε τις απαντήσεις που σας ζητάει πριν σιγουρευτείτε μέσω διερευνητικών ερωτήσεων πως μπορεί να οδηγηθεί μόνο του στην απάντηση και στις ενδεχόμενες λύσεις μέσω της καθοδήγησης.
3. Να προσφέρετε στο παιδί πληθώρα επιλογών ώστε να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη λήψη αποφάσεων που αφορούν στο ίδιο και τους γύρω του. Με αυτό τον τρόπο, καλλιεργείται αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στον εαυτό καθώς μπορεί να επιδρά και να αλλάζει το περιβάλλον γύρω του.
4. Να δείχνετε εμπιστοσύνη στις ικανότητες του παιδιού σας. Αυτό καλό θα ήταν να επιβεβαιώνεται και από την μη λεκτική σας επικοινωνία, όχι μόνο μέσα από τα λόγια σας. Θέτοντας ρεαλιστικούς στόχους, κατ’ επέκταση, και το ίδιο το παιδί νιώθει υψηλό αίσθημα αυτο-αποτελεσματικότητας καθώς βήμα-βήμα οδηγείται σε ό,τι επιδιώκει κάθε φορά.
5. Επικοινωνείτε με τα παιδιά σας με τέτοιο τρόπο που να μεταδίδεται σεβασμός για τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους. Μέσω της μίμησης θα ακολουθούν το πρότυπο συμπεριφοράς σας.
6. Μην διστάζετε να ζητήσετε συγγνώμη από το παιδί εάν δεν αναγνωρίσατε μία συμπεριφορά του ως σωστή ή το μαλώσατε για κάποιο λόγο, όταν διαπιστώσετε πως ήταν διαφορετικό το κίνητρο του.

Τα παραπάνω με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού 11 Δεκεμβρίου όπως έχει οριστεί μετά από πρωτοβουλία του Ο.Η.Ε. και της UNICEF

Καλές Γιορτές!!

Πηγές:
Στούμπου, Η. 2023. Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη και την εξέλιξη του παιδιού. Πρωτοβουλία -«Πρόγραμμα για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας». Ανακτήθηκε στις 12-12-2023 από https://protovoulia.neotita.gr/%CE%BF-%CF%81%CF%8C%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%80%CF%84%CF%85%CE%BE%CE%B7/
Νούση, Κ. 2023. Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού (Ανακτήθηκε από την προσωπική σελίδα του συγγραφέα/αρθρογράφου)
Φούντα, Μ. 2023. All about mothers. Positive Parenting. Πως θα ενισχύσω την αυτονομία του παιδιού μου; (Ανακτήθηκε από την προσωπική σελίδα του συγγραφέα/αρθρογράφου)
Λιώτη. Ν. 2023. Πώς θα προάγουμε την Αυτονομία των παιδιών μας; (Ανακτήθηκε από την προσωπική σελίδα του συγγραφέα/αρθρογράφου)
Καννελοπούλου, Γ.Χ. 2017. Μεγαλώνοντας αυτόνομα παιδιά. Το συγκεκριμένο άρθρο της κ. Κανελλοπούλου δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο εβδομαδιαίο περιοδικό ”Τηλεθεατής’.

Στην γωνία των πειραμάτων ως μικροί επιστήμονες τα παιδιά κοίταξαν στο μικροσκόπιο τα βασικά μέρη ενός μήλου το οποίο είχε κοπεί πρώτα στη μέση από την εκπαιδευτικό. Μέτρησαν τα κουκούτσια και ανακάλυψαν τα διαφορετικά χρώματα που είχε η φλούδα του μήλου. Ακολούθησε σχετικό πείραμα στο πλαίσιο του οποίου τα παιδιά έκαναν υποθέσεις και προβλέψεις για το τί θα άλλαζε αν προσθέταμε συγκεκριμένα υλικά μέσα σε τρία βάζα με νερό.

Στο πλαίσιο του αναδυόμενου γραμματισμού και της φιλαναγνωσίας αναδύθηκε η ανάγκη πολλών μαθητών-τριών της τάξης να δημιουργήσουν το δικό τους βιβλίο. Αφορμή στάθηκε η δημιουργία ενός αυτοσχέδιου παραμυθιού ενός μαθητή το οποίο παρουσιάστηκε στην ‘γωνία της παρεούλας’. Αφού , λοιπόν, παρουσιάστηκαν τα βασικά μέρη ενός παραμυθιού (εξώφυλλο, τίτλος, οπισθόφυλλο, συγγραφέας) και οι διαφορετικοί τρόποι για να ενωθούν οι σελίδες ώστε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο βιβλίο, τις επόμενες ημέρες δημιούργησαν και άλλα παραμύθια τα οποία πήραν μαζί τους στο σπίτι. Οι εικονογραφήσεις των παιδιών ήταν πολύ όμορφες και η ανάγκη που προέκυψε για γραφή και αντιγραφή λέξεων και προτάσεων ανέδειξε την λειτουργική αξιοποίηση της δημιουργικής γραφής (γράφω για έναν συγκεκριμένο σκοπό, μαθαίνω μέσα από αυτό αναλαμβάνοντας πρωτοβουλία). Οι παραπάνω δραστηριότητες φιλαναγνωσίας συνιστούν τον προπομπό για την Δανειστική βιβλιοθήκη που επρόκειτο να ξεκινήσει από την ερχόμενη εβδομάδα.

Στο πλαίσιο ανίχνευσης των συναισθημάτων, ως αφόρμηση, πριν την έναρξη της οργανωμένης δραστηριότητας, στο πλαίσιο του ελεύθερου παιχνιδιού αξιοποιήθηκε κάρτα που απεικονίζει διαφορετικά συναισθήματα. Τα παιδιά αναγνώρισαν τα συναισθήματα που εκφράζονται πάνω σε αυτή και προσπάθησαν να τα αναπαραστήσουν με το πρόσωπο τους. Ακόμη, αντιστοίχισαν τις εικόνες με την κάρτα του συναισθήματος που απεικονίζονταν κάθε φορά. Στη συνέχεια, έλαβε χώρα δραστηριότητα με πλαστελίνη, με τα παιδιά να αναπαριστούν πάνω στις κάρτες με πλαστελίνη τα χαρακτηριστικά του προσώπου που υποδήλωναν το κάθε συναίσθημα (λυπημένο στόμα, συνοφρυωμένα φρύδια, στόμα με χαρούμενη καμπύλη κ.ο.κ..).

Στο πλαίσιο της συναισθηματικής αγωγής κατηγοριοποιήσαμε εικόνες Λύπης και Χαράς και φτιάξαμε για τα βασικά συναισθήματα το αρχικό γράμμα με το αντίστοιχο προσωπάκι. Στο φόβο πάνω σε νάιλον με φυσαλίδες ζωγραφίσαμε τους φόβους μας και μετά προσπαθούσαμε να τις σπάσουμε για να τους διώξουμε ενώ, βλέπωντας ένα παιδικό με τους ινδιανούς και τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τον φόβο κατασκευάσαμε ανα δύο ονειροπαγίδες . Στο θυμό συμπληρώσαμε στο κουτί της ηρεμίας τεχνικές διαχείρισης του θυμού ,είδαμε σχετικά βίντεο και παίξαμε με ένα μπαλόνι , το οποίο όσο λέγαμε καταστάσεις που μας θυμώνουν αυτό φούσκωνε μέχρι που έσκασε. Ζωγραφίσαμε συναισθήματα πάνω στα πρόσωπα από τα «Βήματα για τη Ζωή», αναγνωρίσαμε και μιμηθήκαμε συναισθήματα και χρησιμοποιώντας τον πίνακα του Klee με το ανέκφραστο πρόσωπο, δώσαμε μορφή στην εικόνα. Συνειδητοποιήσαμε ότι όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά αλλά δεν είναι αποδεκτές όλες οι συμπεριφορές προσπαθώντας να βρούμε ποιες συμπεριφορές είναι κοινωνικά αποδεκτές.

Στο πλαίσιο του ελεύθερου παιχνιδιού ‘στη γωνιά της γραφής’ κάποια παιδιά με την αξιοποίηση της κάρτας του ονόματος τους ανασχημάτισαν το όνομα τους χρησιμοποιώντας τα μαγνητικά γράμματα όπως φαίνονται στις παρακάτω εικόνες.

Ως συνέχεια των προηγούμενων δραστηριοτήτων που αφορούσαν στις κοινωνικές ιστορίες οι μαθητές-τριες που βρισκόταν στη συγκεκριμένη γωνιά αυτοματοποίησαν τον τρόπο οργάνωσης και παρουσίασης των κοινωνικών ιστοριών με αναδυόμενο τρόπο. Πιο συγκεκριμένα, ομαδοποίησαν τις κάρτες με βάση το χρώμα του πλαισίου τους, διαδικασία η οποία οδηγούσε από μόνη της στην παρουσίαση της κάθε ιστορίας. Με αυτό τον τρόπο τέθηκαν οι βάσεις για την καλλιέργεια μεταγνωστικών στρατηγικών στο πλαίσιο δημιουργίας των κοινωνικών ιστοριών με την αξιοποίηση των συγκεκριμένων καρτών. Αφορμή δόθηκε για την αναγνώριση των χρωμάτων του πλαισίου των καρτών και στη συνέχεια έγινε προσπάθεια, με την καθοδήγηση της εκπαιδευτικού, να τοποθετηθούν οι συγκεκριμένες κάρτες σε διαδοχική σειρά, εξατομικευμένα, για κάθε κοινωνική ιστορία ξεχωριστά.

Με αφορμή τον εορτασμό του Πολυτεχνείου τα παιδιά εξοικειωθήκαν με το σύνθημα των φοιτητών ΨΩΜΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ τεμαχίζοντας τις λέξεις , τις συναρμολόγησαν και τις έγραψαν σε πανό . Έφτιαξαν το Π του Πολυτεχνείου δημιουργώντας το Πολυτεχνείο κόβωντας και κολλώντας ένα γαρύφαλλο επάνω. Ακόμη με αφορμή το παραμύθι η ‘Κυρία Δημοκρατία’ στο πλαίσιο της θεματικής για την 17η Νοεμβρίου, αφού διαβάστηκε το παραμύθι και αξιοποιήθηκε με σχετικό εποπτικό υλικό (πλαστικοποιημένες κάρτες επεξήγησης των φάσεων του παραμυθιού με έμφαση στα συναισθήματα των δύο ηρώων και των συμμετεχόντων στην ιστορία) τα παιδιά συμμετείχαν στο πλαίσιο οργανωμένης δραστηριότητας να ομαδοποιήσουν τις εικόνες που ταίριαζαν με όσα πρεσβεύει η Κυρία Δημοκρατία και με όσα η Κυρία Δικτατορία. Για παράδειγμα η Κυρία Δημοκρατία τον διάλογο, την χαρά, το τραγούδι, τα δικαιώματα των παιδιών και αντίστοιχα η Κυρία Δικτατορία την απαγόρευση συγκεκριμένων δημιουργικών δραστηριοτήτων των παιδιών, την λύπη και τον περιορισμό της ελευθερίας κ.ο.κ.

Όμορφες στιγμές από την εκδρομή μας στα Χανιά για την παρακολούθηση της μουσικοθεατρικής παράστασης ΛΙΛΙΠΟΥΠΟΛΗ από την παιδική χορωδία του Δήμου Χανίων στον πολυχώρο Μίκης Θεοδωράκης.