Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ – Κοινωνική Συναίσθηση & Ευθύνη-Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, Διαφορετικότητα
Αλληλοσεβασμός και Διαφορετικότητα στο Νηπιαγωγείο
Τίτλος: Είναι όλα γύρω μου ίδια ή διαφορετικά;
Το εργαστήριο στοχεύει στην αυτοπαρατήρηση και την έτερο παρατήρηση, να παρατηρούν δηλαδή τα νήπια τον εαυτό τους και τους άλλους, μέσα από μία μικρογραφία της κοινωνίας -το σχολείο, και να αποδέχονται τη διαφορετικότητα ως κάτι ξεχωριστό και πολύτιμο.
Το εργαστήρι ξεκινά με εισαγωγικά παιχνίδια για την προθέρμανση και τη συγκρότηση ομάδας, παρουσίαση και συμφωνία για το στόχο του εργαστηρίου, τη μεθοδολογία και τη δεοντολογία του. Ακολουθούν δραστηριότητες ανίχνευσης, διδασκαλίας, εμπέδωσης αξιολόγησης και μεταγνώσης. Προσεγγίζονται οι έννοιες όπως ομοιότητες, διαφορές, διαφορετικότητα στη φύση, στα ζώα και στον άνθρωπο, διαφορετικά συναισθήματα και η αξία της διαφορετικότητας. Όλα αυτά προτείνονται μέσα από δραστηριότητες που αξιοποιούν τεχνικές θεάτρου, τεχνικές θεατρικού παιχνιδιού, βιβλιοπαρουσιάση, κινητικές δραστηριότητες, φύλλα εργασίας, κατασκευές ατομικές και ομαδικές, μουσική κ.ά.
1ο εργαστήριο: «Ας γνωριστούμε. Ποιοι είμαστε;»
Το εργαστήριο ξεκινά με αισθητικοκινητική δράση, παιχνίδια συγκρότησης ομάδας και τόνωσης των δεσμών της ομάδας.
- Δραστηριότητα 1η «Αισθητικοκινητική δράση –χρήση σώματος για ζέσταμα και χρήση σώματος ως εκφραστικό μέσο» (κινητική δραστηριότητα και αξιοποίηση θεατρικού παιχνιδιού)
- Περπατήματα ελευθέρα χωρίς μουσική-κάνω όποια κίνηση θέλω .Περπατήματα ελεύθερα κάνω ό,τι θέλω με μουσική και στο στοπ κάνω ό,τι κίνηση μου αρέσει. Επανάληψη και στο στοπ λέω το όνομά μου.
- Έπειτα μουσική και…ΣΤΟΠ! κινείται μόνο όποιος πάρει ένα άγγιγμα από τον/την νηπιαγωγό και πηγαίνει προς ένα άλλο παιδί και λέει «Με λένε Νίκο» και κάνει μια κίνηση όλοι πρέπει να επαναλάβουν «Τον λένε Νίκο» και κάνουν την κίνηση του.
- Δραστηριότητα 2η«Φρουτοσαλάτα» Βάζουμε έντονη μουσική και χορεύουν ώσπου στο στοπ κάθονται στον κύκλο με τις καρέκλες (που έχουμε διαμορφώσει από πριν). Λέμε τη φράση «Να σηκωθούν όλοι όσοι…» πχ, συμπληρώνοντας τη φράση με κάτι που κάνει τουλάχιστον άλλα δύο άτομα του κύκλου π.χ όσοι έχουν ξανθά μαλλιά, αθλητικά παπούτσια, βραχιολάκια κτλ. Όποιοι σηκώνονται πρέπει να τρέξουν για να αλλάξουν καρέκλα. Σκοπός είναι να βρουν γρήγορα να κάτσουν σε μία νέα καρέκλα -όχι στην αρχική τη δική τους. Όποιος μένει απέξω στέκεται στη μέση του κύκλου και συνεχίζει το παιχνίδι με τους ίδιους κανόνες
-
- Δραστηριότητα 4η: Κατασκευή ομαδική με κολλάζ «Τα χεράκια στέλνουν μηνύματα χαράς»
Τα παιδιά κάνουν το περίγραμμα του χεριού τους και μέσα σε αυτό ζωγραφίζουν κάτι που τους αρέσει , το κόβουνε περιμετρικά και στην ολομέλεια παρουσιάζουν τη δική τους παλάμη και λένε τι τους αρέσει. Μετά κολλάνεε με κολλάζ τα χεράκια σε χαρτόνι και φτιάχνουμε μπαλονια που τα κρατάνε τα χεράκια και γράφουν μια ευχή, μια επιθυμία. Συζητάμε για τη διαφορετικότητα των χεριών αλλά και τι μπορούμε να κάνουμε καθένας ατομικά(πλένω χέρια, πιάνω, γράφω, παίζω) ή και ομαδικά(συνεργασία , ομαδικότητα,αγάπη, χάδι, αγκαλιά)

- Δραστηριότητα 5η: Φύλλο εργασίας: Ζητάμε από τα παιδιά να μας ζωγραφίσουν ό,τι τους έρχεται στο μυαλό όταν ακούνε τη λέξη διαφορετικότητα
Φύλλο εργασίας : Ζωγραφίζω ότι καταλαβαίνω για τη διαφορετικότητα
2ο εργαστήριο
Βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου της Αφρούλα Μπερέα “Μια πιπεριά με ξεχωριστή ομορφιά”.
Με αφορμή και την ημέρα Παγκόσμια ημέρα αναπηρίας, καλέσαμε την συγγραφέα Αφρούλα Μπερέα που κατάγεται από τον Άγιο Παντελεήμονα Φλώρινας να μας παρουσιάσει το εξαιρετικό της βιβλίο βασισμένο στην πιπεριά , που είναι συνδεδεμένη και με τον τόπο μας. Η ξεχωριστή πιπεριά της Αφρλούλας έχει ένα χρώμα πολύ διαφορετικο από τις υπόλοιπες πιπεριές και όλα τα λαχανικά την κοροϊδεύουν χωρίς να σκέφτονται πως την πληγώνουν. Όπως συμβαίνει και σε μια τάξη νηπιαγωγείου. Εκείνη φεύγει προσπαθώντας να βρει τρόπο να γίνει κόκκινη, αλλά οι προσπάθειες είναι είτε επικίνδυνες είτε μάταιες για την ίδια. Έτσι, βρίσκει το κουράγιο να γυρίσει πίσω στον κήπο και μιλά. Στο τέλος η αγάπη νικά, η αποδοχή και η αγκαλιά δίνουν νόημα στην πιπεριά.
Ακούσαμε το παραμύθι και διαδραστικά συμμετείχαμε σε μουσικοκινητικά δρώμενα. Ντυθήκαμε λαχανικά και χορέψαμε το τραγούδι της συγγραφέως για το βιβλίο της .
Ακούσαμε το τραγούδι της συγγραφέως “Διαφορετικοί όλοι εμείς” https://youtu.be/GMJCQdGWGAU?list=RDGMJCQdGWGAU
Στην επιστροφή στην τάξη σε φύλλο εργασίας ζωγραφίσαμε την ξεχωριστή πιπεριά


Συνεχίσαμε το εργαστήριο με αναφορές στη μέρα για τα άτομα με αναπηρία, διαβάσαμε το παραμύθι η “Αργυρώ γελάει” και μιλήσαμε σχετικά με τα άτομα με αναπηρία. Παρακολουθήσαμε ένα βίντεο εικονογραφημένο για ένα παδάκι που παίρνει δώρο ένα σκυλάκι με ένα πόδι κουτσό και αναρωτηθήκαμε άν θα θέλαμε ένα τέτοιο δώρο για τα Χριστούγεννα
https://youtu.be/3XA0bB79oGc
Τέλος σε φύλλο εργασίας ζωγραφίσαμε εμπνευσμένοι από ζωγράφους με αναπηρία οι οποίοι ζωγραφίζουν με το στόμα και δημιουργήσαμε μια ζωγραφιά με τον μαρκαδόρο στο στόμα.


3ο εργαστήριο Ομοιότητες και Διαφορές στο περιβάλλον (φύση και ζώα):
Δραστηριότητα 1η: Δραστηριότητα: «Τι κρύβουν τα μπαλόνια;» (Δραστηριότητα κινητική. Δραστηριότητα παρατήρησης και συζήτησης στην Ολομέλεια)
Βάζουμε μουσική και λέμε στα παιδιά να κινηθούν ελεύθερα με τη μουσική στο χώρο.Έπειτα σταματάνε «αγάλματα»και επαναλαμβάνουμε.
Σε μια παύση της κίνησης και της μουσικής έρχετaι στην παρέα τους ένα μπαλόνι το οποίο πρέπει να φροντίσουν ώστε να μην πέσει κάτω στο πάτωμα, χρειάζεται το μπαλόνι να διατηρείται από τα παιδιά στον αέρα.
Καθώς τα παιδιά χορεύουν πετάνε το πρώτο μπαλόνι πάνω από το κεφάλι τους και μετά το πετάνε από το έναν στον άλλον χωρίς να πέφτει κάτω και στέλνουμε και άλλα μπαλόνια. Τώρα, όταν σταματήσει η μουσική πρέπει τα μπαλόνια να κρατηθούν ακίνητα στα χέρια των παιδιών Επανάληψη του παιχνιδιού: μουσική – τα μπαλόνια στον αέρα, παύση – τα μπαλόνια σε στα χέρια του πλησιέστερου παιδιού. Η ομάδα προσπαθεί να μην πέσει κανένα μπάνιο στο πάτωμα όσο διαρκεί η μουσική. Στο τελικό stop της μουσικής ζητάμε από τα παιδιά να πιάσουν ένα μπαλόνι και καθόμαστε σε κάποιον χώρο (πάτωμα, καρέκλες κλπ) όπου σπάνε τα μπαλόνια και εμφανίζεται η εικόνα που έχουν μέσα.

Ερχόμαστε σε Ολομέλεια και προτρέπουμε τα παιδιά στην ολομέλεια να εντοπίσουν ομοιότητες και διαφορές σε κάθε εικόνα.

- Τι βλέπετε στην εικόνα;
- Ποιες ομοιότητες παρατηρείτε;
- Αναφέρετε κάποιες διαφορές
Οι εικόνες είναι από ζώα και φυτά διαφορετικά μεταξύ τους.
Δραστηριότητα 2η:Παραμύθι: Μια καμηλοπάρδαλη κι άλλη μισή
Διαβάζουμε το παραμύθι “Μια καμηλοπάρδαλη κι άλλη μισή” που πρόκειται για μια καμηλοπάρδαλη με έξι πόδια και τρία αυτιά. Η καμηλοπάρδαλη όταν βγαίνει έξω να παίξει καταλαβαινει ότι παραήταν διαφορετική, αλλόκοτη και ότι μάλλον θα ήταν καλύτερο να έπαιζε μόνη της.Μια μέρα όμως που έπαιζε κρυφτό μόνη της κάτω από ένα δέντρο βλέπει ένα πουλί που τα φύλαγε είχε τρία πόδια και τρία φτερά.Εκείνο ήταν που της τραγούδησε έναν σκοπό, υπέρ της διαφορετικότητας. Εκείνο είναι που έδωσε την ώθηση στην καμηλοπάρδαλη να ξαναδεί τον εαυτό της διαφορετικά.Παίρνει δύναμη, αποφασίζει να δοκιμάσει την τύχη της από το να προκαταβάλλει καταστάσεις και τελικά δικαιώνεται.
Μιλήσαμε στην ολομέλεια για τη χαμηλή αυτοπεποίθηση και τη διαφορετικότητα αλλά και τη σημασία να στηριζόμαστε στις δυνάμεις μας, να κάνουμε βήματα για να δεχτούμε τον εαυτό μας και τον άλλο.
Ακολούθησε φύλλο εργασίας

4ο εργαστήριο Συναισθήματα μοναδικά
- Δραστηριότητα 1η: Παραμύθι«Ο Λύκος Ζαχαρίας θέλει να αλλάξει χρώμα»

Διαβάσαμε το παραμύθι και αναρωτηθήκαμε αρχικά γιατί να θέλει να αλλάξει χρώμα,. Επειτα κατά την ανάγνωση του παραμυθιού παρατηρήσαμε και τα συναισθήματα του Λύκου καθώς άλλαζε χρώμα.
Αναφέρουμε στα παιδιά ότι: «Μπορεί να διαφέρουμε στην εμφάνιση, όμως όλοι έχουμε κάτι
κοινό που είναι πιο σημαντικό από όλα: Τα συναισθήματα! Τα συναισθήματα φαίνονται στα
μάτια των ανθρώπων ανεξαρτήτου χρώματος και σχήματος». Ακολούθησε συζήτηση με ερωτήσεις όπως:
Εσείς πότε νιώθετε χαρούμενοι; Πότε λυπημένοι;
Τα παιδιά σχημάτισαν προτάσεις όπως «Νιώθω χαρούμενος /λυπημένος, θυμωμένος , στενοχωρημένος όταν….»
Αναφέραμε ότι «Όλοι ανεξαρτήτου φύλου, ηλικίας και φυλής μπορούμε να νιώσουμε τα ίδια συναισθήματα –χαρά, λύπη, οργή, θυμό, ανυπομονησία κ.ό.κ. Όμως ο καθένας έχει διαφορετικούς λόγους που του προκαλούν το κάθε συναίσθημα»
Δραστηριότητα 2η : Φύλλο εργασίας -κατασκευή
Αποτυπώσαμε σε φύλλο εργασίας τον Λύκο Ζαχαρία όπως τον φανταστήκαμε φορώντας π.χ ένα πράσινο μπλουζάκι και πώς ένιωθε τότε. Χρησιμοποιήσαμε αλάτι για την κατασκευή από το μπλουζάκι του λύκου και το χρωματίσαμε με νερομπογιές.


Δραστηριότητα 3η : Κατασκευή- Ομαδική εργασία κολλάζ: Ο Λύκος Ζαχαρίας αλλάζει συναισθήματα και αλλάζει χρώματα.
Έπειτα κάναμε μια ομαδική εργασία με τον Λύκο Ζαχαρία ζωγραφισμένο με διάφορα χρώματα και αποδίδοντάς του διαφορετικά συανισθήματα. Στην ολομέλεια παρουσίασαμε τον λύκο που ζωγραφίσαμε και αναφέραμε ότι τον ζωγραφίσαμε μωβ και λυπημένο, πράσινο γιατί είναι τρομοκρατημένος, ροζ και απορημένος, κίτρινος και ενθουσιασμένος κ. ο.κ

5ο εργαστήριο “Η αξία της διαφορετικότητας”
- Δραστηριότητα 1η : «Χαρίζω στον εαυτό μου και στον άλλον κάτι θετικό» (κινητική δραστηριότητα με αξιοποίηση τεχνικών Θεάτρου)
Βάζουμε μουσική και προτρέπουμε τα παιδιά να σηκωθούν για να χορέψουν σύμφωνα με τη διάθεση που τους προκαλεί η μουσική.
Κατά τη διάρκεια της μουσικής, ο/η νηπιαγωγός δίνει οδηγία: «Στην παύση της μουσικής “ακουμπήστε τον αγκώνα με τον αγκώνα κάποιου άλλου», , «ακουμπήστε τις πλάτες σας!», «χαϊδέψτε το κεφάλι όποιου είναι κοντά σας, τα γόνατά σας, τις μύτες σας» κ.ό.κ.
Στη συνέχεια, αλλάζουμε μουσικό κομμάτι και ενώ συνεχίζεται η ελεύθερη κίνηση με τη μουσική (χωρίς παύσεις), η οδηγία αλλάζει: «όταν συναντώ κάποιον του λέω κάτι θετικό/όμορφο που έχω και μου αρέσει στον εαυτόν μου». Για παράδειγμα «έχω μακριά μαλλιά», «έχω απαλό δέρμα», «μου αρέσουν τα δάχτυλα στα χέρια μου» κ.ό.κ. Ακολουθή επόμενη οδηγία: «όταν συναντώ κάποιον του λέω κάτι θετικό/όμορφο που καταφέρνω». Για παράδειγμα, «τρέχω γρήγορα», «κάνω πολύ καλά το κολάζ», «χορεύω με ωραίο ρυθμό» κ.ό.κ.
Ακολουθεί επόμενη οδηγία: «Στην παύση της μουσικής, χαιρετώ αυτόν που έχω δίπλα μου με μια ευγενική κίνηση και του χαρίζω μια φράση που πάντα ξεκινά με το «Σε εσένα μου αρέσει………..» π.χ. χρώμα των ματιών σου, ή ..το χαμόγελό σου….
Και τελευταία οδηγία «Στην παύση της μουσικής, χαιρετώ αυτόν που έχω δίπλα μου με μια ευγενική κίνηση και του χαρίζω μια φράση που πάντα με το «Σε θαυμάζω όταν………..» π.χ. όταν τρέχεις γρήγορα, όταν καταφέρνεις πολύ το κουτσό, όταν τραγουδάς κ.ο.κ.



- Δραστηριότητα 2η Παραμύθι «Ξεχωρίζω και σφυρίζω»

Συζητήσαμε και αναδιηγηθήκαμε το παραμύθι και μιλήσαμε για την αξία του να είσαι μοναδικός , ο εαυτός σου , διαφορετικός, μα και να ξεχωρίζεις από τους άλλους με την μοναδική προσωπικότητά σου.
- Αποτυπώσαμε σε φύλλο εργασίας «Πώς νιώθει η σκυλίτσα που είναι διαφορετική και στο δρόμο χορεύει σε ξεχωριστό ρυθμό;»
6ο εργαστήριο “«Ίδιοι ή διαφορετικοί; Πώς νιώθω πιο καλά;»
Δραστηριότητα 1η : Ο Ελμερ κσι πάλι
Παραμύθι:
Ο Έλμερ, αποτελεί ένα διαχρονικό παραμύθι-σύμβολο για τη διαφορετικότητα, τη μοναδικότητα και την αποδοχή. Μέσα από την ιστορία του, τα παιδιά μαθαίνουν να αποδέχονται τον εαυτό τους και τους άλλους, καλλιεργώντας την ενσυναίσθηση, τη συμπερίληψη και την ανεκτικότητα.
Βασικά Σημεία και Αξίες του Έλμερ:
- Αποδοχή της Διαφορετικότητας: Ο Έλμερ είναι διαφορετικός από τους άλλους ελέφαντες, αλλά η ποικιλομορφία του τον κάνει ξεχωριστό.
- Αυτοαποδοχή: Διδάσκει ότι η ομορφιά βρίσκεται στη μοναδικότητα του καθενός.
- Συμπερίληψη: Προωθεί την ιδέα ότι όλοι, παρά τις διαφορές τους, αποτελούν ισότιμα μέλη της ομάδας.
- Ενσυναίσθηση και Φιλία: Μέσα από τις περιπέτειές του, αναδεικνύονται η φιλία, η αλληλοϋποστήριξη και η αλληλεγγύη.
H διαφορετικότητα του Έλμερ δεν ήταν το χρώμα του αλλά η προσωπικότητά του. Ήταν αυτός που χάριζε απλόχερα στους άλλους το γέλιο! To xρώμα, to ύψος, to βάρος… η εξωτερική εμφάνιση δεν είναι τόσο σημαντική, όσο οι προθέσεις και η προσφορά του κάθε ελέφαντα, του κάθε ανθρώπου. Ο Έλμερ άρχισε να κάνει αστεία, να ξεσηκώνει τους άλλους και όλοι τον θαυμάζουν και ξεκαρδίζονται στα γέλια.
Φύλλο εργασίας με τον Ελέφαντα Έλμερ και ζωγραφική

Ταυτόχρονα ακούσαμε το “Μικρο Ελεφαντάκι” του Δεληβοριά
Δραστηριότητα 2η :Κατασκευή η μάσκα του Έλμερ
Κολλώ και κόβω μικρά διαφορετικου χρώματος χαρτονάκια σε ένα στεφάνι με αυτάκια, και προσθέτω προβοσκίδα απο γκοφρέ χαρτι. Τελος βαζω ματακια. ¨Ετοιμη η μασκα , καθως φυσανε το γκοφρε΄σηκώνεται ψηλά η προβοσκίδα.



Δραστηριότητα 3η: Κινητικό παιχνίδι συνεργασίας με έτοιμες μάσκες-προβοσκίδες και κρίκους. Δύο παιδιά φοράνε τις μάσκες και οι υπόλοιποι πετάνε τους κρίκους ώστε να πετύχουν την προβοσκίδα. Χρειάζεται η συνεργασία μεταξύ τους.


