Παιδικές ζωγραφιές

                                 

Η ζωγραφική  μπορεί να αποτελέσει  ένα διαγνωστικό κριτήριο – όχι απόλυτο – τόσο για την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού, όσο και για την συναισθηματική και νοητική του κατάσταση.

Το παιδικό ιχνογράφημα  είναι μία αξιολογητική διαδικασία. Μπορεί να δώσει ευρήματα για την γνωστική και ψυχική θέση του παιδιού, καθώς επίσης και να καταδείξει σημεία όπου το παιδί αδυνατεί να εκφράσει λεκτικά.

 

ΧΡΩΜΑΤΑ:

  • Η συχνή χρήση του μαύρου χρώματος συνήθως εκφράζει συναισθηματική πίεση, ενώ έρευνες έχουν καταδείξει πως χρησιμοποιείται κυρίως από απαιτητικά παιδιά.
  • Η υπερβολική σκίαση σε σημεία, επίσης καταδεικνύει συσσωρευμένο άγχος και νευρικότητα.
  • Η χρήση μη ρεαλιστικών χρωμάτων στην σχολική ηλικία, δηλώνει την δυσκολία προσαρμογής και ανωριμότητα.

*ΜΕΓΕΘΟΣ ΣΧΕΔΙΩΝ:

  • Μικρά σχέδια δείχνουν άγχος, αδυναμία έκφρασης και ντροπαλότητα.
  • Μεγάλα σχέδια, είναι φυσιολογικά. Ωστόσο, αυτά που ξεφεύγουν των ορίων, ενδέχεται να ενέχουν συναισθηματικά ζητήματα.

*ΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΑΣ:

  • Η τοποθέτηση της ζωγραφιάς στο κέντρο αποτυπώνει ένα ελεγχόμενο και σταθερό παιδί, ωστόσο ενδέχεται να κρύβει και στοιχεία εγωκεντρισμού.
  • Η χρήση της δεξιάς πλευράς συνδέεται με τον πατέρα και δείχνει πως υπάρχει ισορροπημένη συμπεριφορά.
  • Η αριστερή πλευρά αφορά τη σχέση με τη μητέρα.
  • Πολύ χαμηλά στο χαρτί τείνουν να ζωγραφίζουν παιδιά με φόβο και ανασφάλεια ενώ τα υψηλά σημεία χρησιμοποιούν παιδιά με αρχηγικές τάσεις.

*ΠΙΕΣΗ ΜΑΡΚΑΔΟΡΩΝ:

Η πίεση διαφέρει από παιδί σε παιδί. Συνήθως είναι φυσιολογική, όταν στόχος είναι η καθαρή απεικόνιση των σχεδίων.

  • Ωστόσο αν υπάρχει έντονη πίεση και γρήγορη χρήση των μαρκαδόρων, εκφράζει την ανάγκη εκτόνωσης.
  • Από την άλλη η πολύ απαλή χρήση τους και η αχανής αποτύπωση της ζωγραφιάς, οφείλεται είτε σε νωθρότητα, είτε σε αίσθηση μειονεκτικής θέσης και ανασφάλειας.

Τι μας δείχνει η ζωγραφιά προσώπων της οικογένειας;

Αναφερόμενοι στην ζωγραφιά των προσώπων της οικογένειας, παίζει σημαντικό ρόλο

-η σειρά με την οποία ζωγράφισε τα μέλη της οικογένειας

– πόσο χρόνο αφιέρωσε στο καθένα από αυτά

– σε ποιο σημείο του χαρτιού τα τοποθέτησε

– το μέγεθος των προσώπων και των σωμάτων τους

– η επισήμανση ή η παράλειψη μελών από το πρόσωπο ή το σώμα

– η έκφραση του κάθε προσώπου

– η χρήση χρωμάτων για το κάθε πρόσωπο

– ρούχα / αξεσουάρ

Τι κοιτάμε λοιπόν σε μία ζωγραφιά της οικογένειας και των μελών της;

 

  1. Αν παρουσιάζονται όλα τα μέλη αυτής. Πιο συγκεκριμένα η απουσία ενός μέλους στο σκίτσο, υποδηλώνει την άρνηση αποδοχής του ατόμου αυτού στην οικογένεια από το παιδί. Η  παράλειψη του ίδιου του εαυτού του απεικονίζει την αίσθηση μη αποδοχής από την οικογένειά του. Επίσης μπορεί να γίνει προσθήκη κάποιων μελών, αρκετά αγαπητά από το παιδί.
  2. Πόσο χρόνο έδωσε στην σχεδίαση του κάθε ατόμου. Συνήθως ο χρόνος είναι ίδιος για όλα τα πρόσωπα. Ωστόσο η πολλή γρήγορη ή η πολλή χρονοβόρα σχεδίαση για κάποια φιγούρα, ενδεχομένως να δηλώνει απέχθεια ή υπερβολική αγάπη αντίστοιχα, για το πρόσωπο αυτό.
  3. Η σειρά με την οποία έφτιαξε τα μέλη της οικογένειας. Θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει σωστή την σειρά σχετιζόμενη με τις χρονολογικές ηλικίες των μελών ξεκινώντας από τον μεγαλύτερο στο μικρότερο. Ωστόσο το άτομο που σχεδιάζεται πρώτο από το παιδί, αποτελεί και το πιο αγαπητό – θαυμαστό για εκείνο, ίσως και το πρότυπό του. Η απεικόνιση του εαυτού του στην πρώτη θέση, φανερώνει έντονο εγωκεντρισμό και ωραιοπάθεια, ενώ η τοποθέτησή του στο τέλος, αν αυτός δεν είναι το μικρότερο μέλος στην οικογένεια, ενδέχεται να φανερώνει χαμηλή αυτοεκτίμηση και υποτίμηση στο πλαίσιο της οικογένειας.
  4. Τι συναίσθημα / έκφραση έδωσε στα πρόσωπα. Μεγάλο ρόλο, αν όχι καθοριστικό, παίζει η έκφραση που δίνουν τα παιδιά στα υπόλοιπα μέλη. Ουσιαστικά το χαμόγελο είναι η κλασσικότερη καμπύλη που βρίσκεται σε μία φιγούρα και που ως επί το πλείστον εμφανίζεται στα πρόσωπα. Η απεικόνιση, όμως, λυπημένου στόματος ενέχει συναισθηματικά ζητήματα για το πρόσωπο στο οποίο είναι σχεδιασμένο και κατά την αντίληψη του παιδιού βρίσκεται σε μία δυσχερή θέση.
  5. Τοποθέτηση και απόσταση των προσώπων στο χαρτί. Η απομακρυσμένη και μοναχική τοποθέτηση ενός προσώπου συγκριτικά με τα υπόλοιπα μέλη, αποτυπώνει την θέση που έχει μέσα στην οικογένεια το άτομο αυτό στα μάτια του παιδιού.
  6. Ολοκληρωμένες φιγούρες και διαστάσεις των μελών του σώματος. Είναι σημαντικό να αναφερθεί, πώς η σωματική διάσταση που παίρνει το κάθε άτομο στο ιχνογράφημα μπορεί και να σχετίζεται, με την αίσθηση που δίνει το αντίστοιχο πρόσωπο στο παιδί. Ένα πολύ μεγάλο σχεδιασμένο σώμα αντανακλά την κυριαρχία αυτού μέσα στο σπίτι, ενώ ένα αρκετά μικρό συγκριτικά με τα υπόλοιπα, δηλώνει υποτίμηση ή και συναισθηματική πίεση. Η απουσία δε χεριών από κάποιο σώμα δείχνει την χρήση βίας μέσα στο σπίτι και με τον τρόπο αυτό το παιδί εκφράζει την απειλή που νιώθει. Τα μεγάλα ακροδάχτυλα ή η κοντινή σχεδίαση χεριού στο λαιμό του παιδιού, δείχνουν την καταπίεση και τον φόβο που νιώθει ένα παιδί από το άτομο εκείνο.
  7. Απεικόνιση εαυτού με διαφορετικό φύλο. Είναι πιθανόν ένα παιδί να παρουσιάσει στη φιγούρα του, χαρακτηριστικά που δεν αντιστοιχούν στο φύλο του. Η σχεδίαση αυτή μπορεί να οφείλεται σε μη κατασταλαγμένη σεξουαλική ταυτότητα του αλλά και σε μία αντιμετώπιση του γονέα προς εκείνο, η οποία να μην ανταποκρίνεται στο φύλο του.
  8. Άρνηση ζωγραφιάς. Τέλος, ένα παιδί που αρνείται να ζωγραφίσει την οικογένειά του, εκφράζει με αυτόν τον τρόπο την έλλειψη συντροφικότητας, την μη ενσωμάτωση και αποδοχή του στο πλαίσιο της οικογένειας και πως αποζητά να ενταχθεί μέσα σε αυτή.

Απόσπασμα από άρθρο του <<Ψυχ…Αγωγείν>>.

Αφήστε μια απάντηση