«Χρειαζόμαστε 4 αγκαλιές την ημέρα για να επιβιώσουμε, 8 αγκαλιές την ημέρα γιa να διατηρηθούμε και 12 αγκαλιές την ημέρα για να αναπτυχθούμε» – Virginia Satir
Πριν από λίγο καιρό πανικοβλήθηκα. Συνειδητοποίησα ότι για ολόκληρες μέρες ασχολιόμουν τόσο διεκπεραιωτικά με τα παιδιά, σαν οτιδήποτε τα αφορούσε να ήταν ένα ακόμα «tusk» μέσα στο καθημερινό ατελείωτο ωράριο μιας εργαζόμενης μαμάς: Τι θα φάνε, τι θα ξαναφάνε, τι θα φορέσουν, αν έχουν διαβάσει αγγλικά, αν έχουν λύσει τις ασκήσεις, αν έχουν πλύνει τα δόντια, αν κανόνισαν κάπου να παίξουν…. Πού ήταν η χαρά της σύνδεσης; Πού ήταν οι στιγμές της χαράς και της περηφάνειας για τα μικρές ή μεγάλες καθημερινές τους νίκες; Πού ήταν η εμπιστοσύνη, η εξομολόγηση, η παρεϊτσα, η ζεστασιά και η γλυκύτητα;
Κατέληξα στο συμπέρασμα πως τίποτα δεν είναι αυτονόητο και σε καμία σχέση. Για να μείνουν οι σχέσεις ζωντανές χρειάζεται να τους αφιερώσουμε χρόνο κι ένα κομμάτι απ΄την ψυχή μας. Ακούγεται σαν υπερπαραγωγή, αλλά δεν είναι. Θέλει δουλειά, προθυμία και μέθοδο και να υιοθετήσουμε νέες συμπεριφορές και «έξυπνες» συνήθειες, που θα μας κρατούν σαν γονιούς «ζεστούς», εμπνευσμένους και συναισθηματικά γενναιόδωρους . Να μερικές ιδέες:
1. Βάλε στόχο να «κατακτήσεις» τις 12 αγκαλιές τη μέρα: Αγκαλιά για πρωϊνό ξύπνημα, αγκαλιά για αποχαιρετισμό, αγκαλιά για καλωσόρισμα στην επιστροφή από το μπάσκετ, αγκαλιά για καληνύχτα και αγκαλιές ανάμεσα στις διάφορες δραστηριότητες της ημέρας. Όσο περισσότερες αγκαλιές τόσο πιο θερμές οι καρδιές!
2. Αφιέρωσε λίγο αποκλειστικό χρόνο για σύνδεση πριν από κάποια αλλαγή: Όταν λέμε αλλαγή δεν εννοούμε κάτι δραματικό, απλά η μετάβαση από τη μία κατάσταση στην άλλη. Για παράδειγμα, η μετάβαση του παιδιού από τον βραδινό ύπνο στην εγρήγορση για να ετοιμαστεί για το σχολείο, η επιστροφή από την παιδική χαρά στο σπίτι, η διαδικασία για να προλάβετε ένα ιατρικό ραντεβού κοκ. Τα παιδιά ζορίζονται με τις αλλαγές του ρυθμού τους μέσα στην καθημερινότητα, γι΄αυτό προετοίμασέ τα με τον σωστό τρόπο: Κοίταξέ τα στα μάτια, εξήγησέ τους με απλά λόγια, παίξε λίγο μαζί τους, μίλησε για κάτι όμορφο που απασχολεί τον κόσμο τους, «γέμισε» το ποτήρι της αυτοεκτίμησής τους για να έχουν το απόθεμα αυτοπεποίθησης που θα τα βοηθήσει να διαχειριστούν τη διαφορετική κατάσταση που ακολουθεί. Προσοχή: Αν ο γονιός έχει άγχος και ήδη πιέζεται από το χρόνο, η σύνδεση τινάζεται στον αέρα, γιατί ακριβώς δεν είναι σύνδεση, είναι απλώς διεκπεραίωση μιας ακόμα δουλειάς. Τα παιδιά τα πιάνουν κάτι τέτοια στον αέρα και φυσικά δεν συνεργάζονται.
3. Γίνε λίγο παιχνιδιάρα – παιχνιδιάρης: Συχνά ο γονιός έχει τόσο πολλά να κάνει που ξεχνά τη βασική εξίσωση: παιδί = γέλιο + χαρά. Πέτα τη μάσκα της σοβαροφάνειας, η γη γυρίζει χωρίς εσένα. Αντί να δίνεις θυμωμένες διαταγές του τύπου «φόρα το μπουφάν σου, θα αργήσουμε στο μάθημα», άρχισε να μιλάς με τη φωνή στου Σκούμπι Ντου, φόρεσε ένα χαζό καπέλο, παίξε ένα γύρο με τις τάπες του παιδιού, τέλος πάντων σπάσε τη ρουτίνα με λίγη τσαχπινιά, θα νιώσεις κι εσύ άλλος άνθρωπος! Και το παιδί θα είναι αληθινά πρόθυμο να σε ακολουθήσει.
4. Τη στιγμή που αλληλεπιδράς με το παιδί σου, η τεχνολογία δεν έχει θέση: Όταν μιλάς με την κόρη σου για τις παρέες της στο σχολείο, δεν θα κοιτάς το κινητό ή δεν θα ακούς δυνατά μουσική. Το παιδί σου έχει ανάγκη να νιώσει πως στη ζωή σου είναι η απόλυτη προτεραιότητα, χωρίς περισπασμούς και συμβιβασμούς. Όταν είστε στον ίδιο χώρο είναι επίσης πολύ σημαντική και η επαφή με τα μάτια, τον καθρέφτη της ψυχής.
5. Καλωσόρισε τα συναισθήματα, όποια κι αν είναι αυτά, απ΄όπου κι αν προέρχονται: Δυστυχώς έχουμε στρεβλά εκπαιδευτεί να απωθούμε τα έντονα συναισθήματα, ενώ έχουμε εθιστεί στα «χλιαρά’ και «ανώδυνα». Όμως τα παιδιά μας είναι ζωντανές ορμητικές ψυχές, βιώνουν με πάθος και ένταση τον αποχωρισμό από το φίλο τους στην παιδική χαρά, ας πούμε, ή το ότι δεν τους έπαιξε το γειτονόπουλο ή ότι δεν περίσσεψε λίγο από το αγαπημένο τους γλυκό… Αποδέξου λοιπόν τα συναισθηματικά τους σκαμπανεβάσματα, μην τα δραματοποιείς παραπάνω, επίτρεψέ τους να θυμώνουν και να κλαίνε… Ποτέ μην τα ειρωνευτείς γι’ αυτό που νιώθουν, ποτέ να μην υποτιμήσεις το βίωμά τους ειδικά εκείνη την κρίσιμη στιγμή που νιώθουν πληγωμένα ή ευάλωτα.
6. Να είσαι πραγματικά εκεί, στο «τώρα»: Τις περισσότερες ώρες της ημέρας τις περνάμε κάνοντας πράγματα ενώ το μυαλό μας ταξιδεύει αλλού. Η ζωή κυλάει μέσα από τα δάχτυλά μας, τα παιδιά μας είναι τη μια στιγμή δίπλα μας και την άλλη έχουν φύγει από το σπίτι έχοντας ανοίξει τα δικά τους φτερά. Γι’ αυτό να είμαστε συνειδητά παρούσες τώρα που έχουμε την ευκαιρία!
7. Μάθε να ακούς με συμπάθεια: Σύνδεση χωρίς επικοινωνία και συζήτηση δεν γίνεται. Πριν ξεστομίσεις μια ακόμα εντολή, δάγκωσε τη γλώσσα σου και πες «Πώς σου φάνηκε που χάλασε το παιχνίδι;», «Πώς ένιωσες όταν η φίλη σου έφυγε από το σχολείο;»… Και μετά άκουσε με σεβασμό, κατανόησε τους λόγους που το παιδί σου συμπεριφέρθηκε με έναν συγκεκριμένο τρόπο, χωρίς να βιαστείς να σχολιάσεις, να κριτικάρεις, να δώσεις λύσεις. Είσαι εκεί για να ακούς και να συμπάσχεις, χωρίς να ταυτίζεσαι με τα συναισθήματα του παιδιού σου. Ναι, αυτό είναι συχνά αρκετό όσο κι αν έχουμε εκπαιδευτεί στρεβλά να παριστάνουμε τους ειδικούς και παντογνώστες εντός και εκτός οικογένειας…
8. Εκμεταλλεύσου την πολύτιμη ώρα πριν από τον βραδινό ύπνο: Εδώ ευδοκιμούν οι πιο εξαιρετικές στιγμές σύνδεσης, γιατί οι ψυχούλες ανοίγουν και αναδύονται οι πιο συναισθηματικά έντονες στιγμές της μέρας που πέρασε: «Την ώρα που έφτασα στο σχολείο το πρωί η Μαριάννα μου είπε «άνοιξε τη χούφτα σου» και μου έβαλε μέσα μια καρδούλα», «Τη στιγμή που τα παιδιά κορόϊδευαν το Θάνο για το βρεγμένο του παντελόνι, ένιωσα ντροπή κι ένα σφίξιμο στο στομάχι»… Τις τελευταίες μέρες εφαρμόζω κάτι μεγαλοφυές που διάβασα στο fb του συγγραφέα Αύγουστου Κορτώ: την ώρα που τον έβαζε για ύπνο η μαμά του η Κατερίνα τον ρωτούσε για τα «ουφάκια» της μέρας (από τον αναστεναγμό… ούφ!) Και μόλις το παιδί τα απαριθμούσε, του τα ξερίζωνε και τα πετούσε μακριά, εξασφαλίζοντάς του τον πιο ανάλαφρο ύπνο! Εγώ ζητάω από τις γοργονίτσες να μιλήσουν για τα «ουφάκια» τους, τις βάζω να τα βγάλουν οι ίδιες από την καρδούλα τους, να τα πετάξουν μακριά και να φανταστούν ένα ωραίο ροζ φωτάκι στη θέση τους. Επίσης ξεριζώνω κι εγώ τα δικά μου ουφάκια και ηρεμώ. Και επειδή πολύ συχνά τα ουφάκια αφορούν συναισθήματα αμηχανίας, ντροπής, λύπης για την κακομεταχείριση άλλων παιδιών, τους λέω να φαντάζονται το παιδάκι που υπέφερε μέσα σε ροζ φως. Πιστεύω πως η τεχνική είναι λυτρωτική και μαθαίνει στα παιδιά να διαχειρίζονται με υγιή τρόπο τα συναισθήματά τους. Και είναι μια υπέροχη, ειρηνική ρουτίνα ύπνου.
9. Κόψε ταχύτητα κι απόλαυσε τη μοναδικότητα της στιγμής: Συνειδητά. Εστίασε το βλέμμα σου στα αναψοκοκκινισμένα μάγουλα του γιου σου μετά από τον μεσημεριανό του υπνάκο. Στο βλέμμα της κόρης σου που λάμπει από χαρά γιατί κατάφερε να κάνει κατακόρυφο στον τοίχο του καθιστικού. Στην αίσθηση που αφήνει στα δάχτυλά σου το νερό που τρέχει στη βρύση του μπάνιου. Πόση ανεπιτήδευτη ομορφιά κρύβει μια μόνο στιγμή. Πόσο ευγνωμοσύνη που είσαι εδώ και τη ζεις.
10. Να λες «Ναι» πιο συχνά από «Οχι»: Μερικές φορές πιάνω τον εαυτό μου να είναι πιο αυστηρή απ΄όσο δικαιολογούν οι περιστάσεις. Εντάξει καλό είναι να υπάρχουν όρια και ρουτίνες, αλλά ας μην λειτουργούμε σαν τα παιδιά μας να είναι στρατιώτες. Δεν χάλασε κι ο κόσμος αν κοιμηθεί μεσοβδόμαδα στης φίλης της (κι ας ξέρεις πως αύριο θα κουτουλάει από τη νύστα στο σχολείο, θα έχει περάσει όμως υπέροχα σ΄ ένα ασφαλές περιβάλλον). Δεν θα γκρεμιστεί κανένας φούρνος αν περάσουν κάποια στιγμή τη βραδιά τους βλέποντας ταινία με τσιπς και ποπ-κορν και δεν φάνε υγιεινά (θα έχουν όμως καταευχαριστηθεί και δεν θα τους πέφτουν τα σάλια από στέρηση στη θέα μιας σακούλας με πατατάκια).
Μ΄άλλα λόγια, φίλες και φίλοι, τα παιδιά μας επιθυμούν να τους συμπεριφερόμαστε με συναισθηματική γενναιοδωρία! Αν τους τη δώσουμε θα είναι σε θέση αύριο να την προσφέρουν στον εαυτό τους και στους άλλους ανθρώπους. Και θα είναι αυτός ο κόσμος ένα πιο όμορφο μέρος να ζεις….
Πηγές: 1. Pam Leo, Connection Parenting: Parenting through connection instead of coercion, through love instead of fear (Whyatt – MacKenzie Publishing, 2005) 2. Laura Markham, Peaceful Parent, Happy Kids (Penguin Group, 2012)
ΠΗΓΗ: newagemama.com