Νίκος Δημητρίου

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Αν και θα έπρεπε η Ημέρα του Παιδιού και η επαγρύπνηση όλων σχετικά με την παιδική προστασία να μη τυγχάνουν αναλύσεων και συζήτησης μόνο μία φορά το χρόνο, αλλά να «ζωντανεύουν» καθημερινά μέσα από τη ζωή μας, εντούτοις θα επιχειρηθεί με αφορμή τον εορτασμό τους μια εισαγωγή στα κύρια σημεία της κακοποίησης των παιδιών, καθώς και στα αναφαίρετα δικαιώματά τους.

Εισαγωγικά, η κακοποίηση-κακομεταχείριση παιδιού περιλαμβάνει:

«όλες τις μορφές σωματικής ή συναισθηματικής κακής μεταχείρισης, σεξουαλικής παραβίασης, παραμέλησης ή παραμελημένης θεραπευτικής αντιμετώπισης ή εκμετάλλευσης για εμπορικούς σκοπούς, η οποία καταλήγει σε συγκεκριμένη ή εν δυνάμει βλάβη που αφορά στη ζωή και στην ανάπτυξη του παιδιού, στα πλαίσια μιας σχέσης ευθύνης, εμπιστοσύνης και δύναμης».

Πάντα υπήρχε, σε κάθε κοινωνία και κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο, όμως μόλις τα τελευταία χρόνια θεωρείται παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Καθώς δεν είναι ευδιάκριτα πάντα τα όρια της κακοποίησης και της «κακής συμπεριφοράς» (ιδιαίτερα εντός οικογενειακού πλαισίου)ελάχιστα περιστατικά καταγγέλονται- οι κυριότεροι λόγοι είναι πως παραμένει αποδεκτή η σωματική -και άλλα είδη- τιμωρία από την κοινωνία, καθώς και η κυρίαρχη αντίληψη: «δεν ανακατεύομαι στα οικογενειακά του άλλου».

Στην Ελλάδα σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, 4000 παιδιά κακοποιούνται σοβαρά κάθε χρόνο. Πάνω από 100 πεθαίνουν και πάνω από 100 μένουν σοβαρά ανάπηρα, ενώ το σύνολο των νέων περιπτώσεων πιθανολογείται ότι ξεπερνά τις 20.000.

Τα συχνότερα είδη παιδικής κακοποίησης (τα οποία μπορεί να συνυπάρχουν…) είναι τα εξής:

–Αρχικά, η σωματική κακοποίηση (περιλαμβάνει χτυπήματα, τσιμπήματα, κλωτσιές, δηλητηρίαση, χαστούκια, καψίματα, κακώσεις, σπάσιμο οστών). Είναι από τους τύπους κακοποίησης που εύκολα μπορεί να ανιχνευθεί από επαγγελματίες υγείας.

–Ακολουθεί (ή προηγείται) η συναισθηματική-ψυχολογική κακοποίηση (ενέργειες που βλάπτουν σοβαρά τη γνωστική, συναισθηματική, συμπεριφορική ανάπτυξη του παιδιού, π.χ. φραστικές επιθέσεις, απειλές, εκβιασμοί, εξευτελισμός, μείωση, έκθεση σε σκηνές βίας, απόρριψη και αγνόηση παιδιού, απόκρυψη υιοθεσίας)

–Δύσκολη η ανίχνευσή της, καθώς ακόμα και τα ίδια τα παιδιά μπορεί να μη την αναγνωρίζουν ως κακοποίηση, πιστεύοντας ότι «τους αξίζει» επειδή έκαναν κάτι κακό.

–Η σεξουαλική κακοποίηση (περιλαμβάνει σεξουαλικές πράξεις, παρενοχλήσεις, αγγίγματα, προαγωγή-εμπορία), η οποία απαντάται αρκετά συχνά σε οικογενειακό-φιλικό περιβάλλον του παιδιού.

–Η παραμέληση / εγκατάλειψη, που συνίσταται στα: μη ικανοποίηση-στέρηση βασικών σωματικών, εκπαιδευτικών, συναισθηματικών, ιατρικών, γνωστικών αναγκών / ανεπαρκής κηδεμονία και επιτήρηση, υγειονομική κακοποίηση-Σύνδρομο Μινχάουζεν δια αντιπροσώπου.

–Η σχολική βία μεταξύ ανηλίκων (bullying) -δια ζώσης είτε μέσω Διαδικτύου.

–Η παιδική εργασία / επαιτεία, που αποτελεί τη δεύτερη πιο συνηθισμένη μορφή εμπορίας ανθρώπων.

Ποιες είναι όμως οι σημαντικότερες επιπτώσεις της παιδικής κακοποίησης και γιατί αξίζουν προσοχής και επαγρύπνησης;

Οι περισσότερες είναι απόρροια των σωματικών και ψυχικών τραυμάτων του παιδιού και συνίστανται σε:
Αιμορραγίες, εγκαύματα, σπάσιμο οστών, καθυστέρηση σωματικής ανάπτυξης, θάνατοι.
Νευρολογικές βλάβες, γνωστικές και γλωσσικές δυσλειτουργίες.
Προβλήματα στις κοινωνικές, διαπροσωπικές, συναισθηματικές σχέσεις & στην προσαρμογή στο σχολείο (εκφοβισμός, απουσίες, χαμηλή επίδοση).
Συναισθηματικές διαταραχές (συνεχής φόβος, καχυποψία, εσωστρέφεια, νευρωτισμός, επιθετικότητα) και ακραίες αλλαγές στη συμπεριφορά.
Ενοχές και αμφιβολίες για τον εαυτό, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αμφιθυμικά συναισθήματα για γονείς, διαταραχές στην εικόνα του εαυτού.
Κατάθλιψη, σωματοποίηση συμπτωμάτων, αυξημένος κίνδυνος για ιδέες & τάσεις αυτοκτονίας.
Συμπτώματα μετατραυματικής διαταραχής (φοβίες, κρίσεις πανικού, κλπ.).
Αυξημένοι κίνδυνοι για κατάχρηση αλκοόλ / ουσιών και παραβατικότητα (εφηβεία /ενήλικη ζωή).
Διαιώνιση του κύκλου της κακοποίησης στην ενήλικη ζωή.

Φαίνεται πως η ηλικία του παιδιού που υφίσταται κακοποίηση αποτελεί σημαντική παράμετρο για τη σοβαρότητα και την επικινδυνότητα των επιπτώσεων: σε μεγαλύτερες ηλικίες τα παιδιά έχουν δυνατότητες να αναπτύξουν στρατηγικές άμυνας, αντίδρασης & επεξεργασίας των βιωμάτων κακοποίησης.

Η ενδο-οικογενειακή κακοποίηση παιδιού ιδιαίτερα φαίνεται πως αξίζει ιδιαίτερης μνείας, καθώς όταν αναφερόμαστε στο θεσμό της οικογένειας, έχουμε σχεδόν πάντα την αντίληψη ότι μιλάμε για ένα ασφαλές περιβάλλον, όπου κυριαρχούν συναισθήματα αγάπης και αλληλεγγύης. Φυσικά η κακοποίηση μπορεί να συμβεί σε κάθε περιβάλλον (οικογενειακό, σχολικό, ιδρύματος, άγνωστο), φαίνεται όμως ότι τα παιδιά κακοποιούνται συνηθέστερα εντός οικογενείας (9 στα 10 των μοιραίων ατυχημάτων συμβαίνουν στο σπίτι, σε ηλικία κάτω των 5 ετών, 43% συμβαίνει στο 1^ο έτος).

Κάποιοι τύποι ενδο-οικογενειακής κακοποίησης: Άμεση κακοποίηση παιδιού / Παιδί μάρτυρας συζυγικής βίας / Συνδυασμός των παραπάνω / Πολλαπλές μορφές βίας (φυσική, σεξουαλική, παραμέληση).

Ιδιαίτερα προσεκτικοί οφείλουμε να είμαστε απέναντι στις οριακές μορφές ενδο-οικογενειακής κακοποίησης, καθώς εύκολα και ανάλογα με τη συχνότητα, μπορεί να αποβούν εξόχως κακοποιητικές συμπεριφορές: Υπερβολική αυστηρότητα, άκαμπτη συμπεριφορά / Πιέσεις λεκτικές και μη / Μείωση ικανοτήτων παιδιού / Αγάπη «υπό όρους» και αμφιθυμικά συναισθήματα για το παιδί / Αποστασιοποίηση απέναντι στις ανάγκες του παιδιού / Κριτικές και άδικες συγκρίσεις του παιδιού / Κατάλυση ορίων και προσωπικού χώρου του παιδιού (παρεισφρητικές τακτικές ελέγχου)

Και ποια τα χαρακτηριστικά των γονέων που κακοποιούν;

Γονείς φαινομενικά ζεστοί /κατά βάθος ψυχροί
Μη έτοιμοι να γίνουν γονείς (ρόλος δικής τους ηλικίας και ηλικίας παιδιών)
Έχουν υποστεί και οι ίδιοι κακοποίηση, φτωχές διαπροσωπικές σχέσεις
Άγνοια για το μεγάλωμα του παιδιού, κοινωνική απομόνωση, χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών
Ψυχολογικά και επαγγελματικά προβλήματα, αδυναμία ελέγχου συναισθημάτων, έλλειψη δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων, αυξημένο στρες
Δεν αιτιολογούν τις πράξεις τους και δε τις συζητούν, χρησιμοποιούν σκληρές μεθόδους τιμωρίας και κατηγορούν το παιδί
Στις φτωχές, περιθωριοποιημένες οικογένειες παρατηρούνται υψηλά ποσοστά κακοποίησης (οι υψηλού κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου οικογένειες συχνά δεν αποκαλύπτονται)
Όσο μικρότερη ηλικία έχει το παιδί και όσο στενότερη η σχέση του με αυτόν ή αυτή που το κακοποιεί, τόσο και μεγαλύτερο το ψυχικό του τραύμα.

Υπάρχουν όμως και σημαντικοί κοινωνικοί παράγοντες που συντηρούν την ενδο-οικογενειακή κακοποίηση:
Στάση και αντιλήψεις των γονέων και της κοινωνίας γενικότερα ως προς τους τρόπους ανατροφής των παιδιών.
Ελάχιστες εξειδικευμένες υπηρεσίες για πρώιμη υποστήριξη της οικογένειας
Έλλειψη κοινωνικών δικτύων βοήθειας /ένταξης γονέων και παιδιών.
Δυσκολίες επαγγελματιών υγείας και εκπαιδευτικών για την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση του φαινομένου (προκαταλήψεις, άγνοια, φόβος, έλλειψη εργαλείων, περιορισμένος χρόνος).
«Ιδιωτική» θεώρηση οικογενειακών ζητημάτων και συνακόλουθος μικρός αριθμός καταγγελιών.

Τι μπορεί τελικά να γίνει;
Κάθε είδος κακοποίησης αντιμετωπίζεται διαφορετικά.
Γενικά:
Απαραίτητη είναι η εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου (σημαντικός ο νέος νόμος για ενδοοικογενειακή βία: 3500/2006), η εκπαίδευση και επαγρύπνηση κοινού-επαγγελματιών υγείας-εκπαιδευτικών, καθώς και η ανάπτυξη δομών αντιμετώπισης της κακοποίησης (ασφάλεια και συναισθηματική ανάκαμψη παιδιού, ψυχοκοινωνική υποστήριξη της οικογένειας).
Το σπάσιμο του φαύλου κύκλου της σιωπής και η ενεργή στάση όλων απέναντι στην κακοποίηση παιδιών.
Η ενίσχυση των δεσμών με την κοινότητα, η δημιουργία υποστηρικτικών δικτύων για γονείς και παιδιά, καθώς και η καλλιέργεια επικοινωνίας και εμπιστοσύνης.
Οι εκπαιδευτικοί κ΄ οι επαγγελματίες των σχολείων παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανίχνευση & αντιμετώπιση της κακοποίησης, μέσω συστηματικών επαφών κ΄ συναντήσεων με την οικογένεια / ενημέρωσης της οικογένειας για τις αδυναμίες κ΄ δυνατότητες του παιδιού / εστίασης στο παιδί για την ψυχοκοινωνική του υποστήριξη κ΄ την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων έκφρασης / πλαισίου σταθερού και δομημένου με όρια κ΄ κανόνες / λειτουργίας ως φορέας ενημέρωσης ευρύτερης κοινωνίας με διοργάνωση ημερίδων-διαλέξεων στα πλαίσια της πρόληψης)
Και μερικές συμβουλές…
Προς τα δικά μας παιδιά, θέλοντας να τα ενημερώσουμε, ώστε να αντιδράσουν σωστά σε ενδεχόμενη κακοποίηση από τρίτους:
Δείξτε τους ότι έχουν το δικαίωμα να λένε όχι. Βοηθήστε τα να καταλάβουν ποια συμπεριφορά είναι ανεπίτρεπτη κι ότι θα πρέπει πάντα να μας πουν αν κάποιος τους φέρθηκε με τρόπο που να τα ανησυχεί.
Να θέσετε και να σεβαστείτε τα όρια στην οικογένεια. Βεβαιώστε ότι όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν δικαίωμα στον ιδιωτικό χώρο όταν ντύνονται, πλένονται, κοιμούνται ή έχουν άλλες προσωπικές δραστηριότητες. Με αυτό τον τρόπο, τα παιδιά θα σεβαστούν και τους άλλους ανθρώπους στη ζωή τους.
Πάρτε λογικά μέτρα για την επιλογή των ατόμων που περνούν πολύ χρόνο μαζί τους. Προσέξτε με ποιόν αφήνετε τα παιδιά σας και αν τα παιδιά δε θέλουν να μείνουν με κάποιον.
Έχετε καλή επικοινωνία με το παιδί, δίνοντας απεριόριστη αγάπη και τονώστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας. Αν κάποιος αποπειραθεί να το κακοποιήσει, το παιδί που έχει αυτοπεποίθηση δεν θα υποχωρήσει άβουλα από φόβο αλλά θα αντιδράσει και θα απομακρυνθεί (ή τουλάχιστον, θα σας αναφέρει εγκαίρως ό,τι το ενοχλεί)

Σε περίπτωση που αντιληφθείτε ότι κάποιο παιδί στο περιβάλλον σας υφίσταται κακοποίηση:

• Αρχικά ακούστε το με προσοχή. Ενθαρρύνετέ το να μιλήσει ανοιχτά, αλλά χωρίς να το πιέζετε να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Μην υποτιμάτε σε καμία περίπτωση και μη μειώνετε τα συναισθήματα και τους φόβους του.

• Βεβαιώστε το ότι σίγουρα δεν φταίει αυτό για ό,τι του συμβαίνει. Πείτε του ότι έκανε καλά που σας μίλησε χωρίς να αντιδράσετε υπερβολικά, γιατί ενδέχεται να το τρομάξετε και να το αποτρέψετε από το να σας μιλήσει ξανά στο μέλλον.

• Μην κατηγορείτε τον δράστη –το παιδί μπορεί, παρά την κακοποίηση που υφίσταται, να τρέφει αισθήματα αγάπης γι’ αυτόν. Μη δείξετε λύπηση ή οίκτο –αντιμετωπίστε το σαν όλα τα άλλα παιδιά. Προσπαθήστε να αποκαταστήσετε την καλή του εικόνα για τον εαυτό του, επιβραβεύστε και επαινέστε το για τη γενναιότητά του που σας μίλησε –χτίζοντας την αυτοπεποίθησή του, αυξάνετε τις αντοχές του.

• Ενεργήστε άμεσα, χωρίς καθυστέρηση. Απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό που βρίσκεται κοντά στο περιβάλλον του παιδιού, όπως έναν δάσκαλο. Μη διστάσετε να καταγγείλετε την κακοποίηση στις αρχές, ακόμα και διατηρώντας την ανωνυμία σας.Προς τα παιδιά που έχουν θυματοποιηθεί:

• Μίλησε σε κάποιον που τον εμπιστεύεσαι (στο γονιό σου, κάποιο συγγενή που εμπιστεύεσαι, το δάσκαλό σου) το σχολικό σύμβουλο ή όποιον άλλο νιώθεις κοντά σου. Αν δεν σε πιστέψει κανείς αρχικά, συνέχισε να μιλάς μέχρι να βρεθεί κάποιος που θα σε πιστέψει.

• Τηλεφώνησε σε κάποια γραμμή βοηθείας (Αστυνομία: 100 / Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS: 1056 / Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας: 1107 / Συνήγορος του Πολίτη-Κύκλος για τα δικαιώματα του Παιδιού: 8001132000). Οι άνθρωποι που θα απαντήσουν θα σε καθοδηγήσουν υπεύθυνα και θα σου πουν τι πρέπει να κάνεις στη συνέχεια.

• Μη φοβηθείς γι’ αυτά που θα συμβούν στους δικούς σου, εξαιτίας της καταγγελίας σου. Οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας προσπαθούν να κρατήσουν την οικογένεια ενωμένη και να εξαλείψουν τους λόγους που οδηγούν στην κακοποίησή σου. Από την άλλη πλευρά, αν η παραμονή σου στο σπίτι είναι επικίνδυνη για την υγεία ή τη ζωή σου, θα σε βοηθήσουν να απομακρυνθείς από αυτό. Θα μπορέσεις, να επιστρέψεις πίσω όταν εξασφαλισθούν οι προϋποθέσεις που εγγυώνται την ασφάλειά σου.

Συμπερασματικά…

1. Οτιδήποτε προκαλεί πόνο σε κάποιον και προσβάλλει την προσωπικότητά του θεωρείται κακοποίηση.

2. Η κακοποίηση σχετίζεται με κοινωνικούς και ψυχολογικούς παράγοντες. Αν δεν αντιμετωπιστεί, διαιωνίζεται.

3. Σημαντική για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παιδικής κακοποίησης:

•  H εκπαίδευση όλων των ατόμων από μικρή ηλικία και η ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους.

•  H εκπαίδευση των υποκειμένων που έχουν ήδη εμπλακεί στο φαινόμενο σε νέες συμπεριφορές και η θεραπεία τους.

•  Ο περιορισμός των κακοποιητών όταν δεν είναι διατεθειμένοι να μπουν σε διαδικασία αλλαγής συμπεριφοράς.

Ειδικά τα παιδιά, πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, να σέβονται τον εαυτό τους και τους άλλους και να μπορούν να δίνουν εναλλακτικές λύσεις στα προβλήματά τους (όχι με βία)

Τέλος, τα αναφαίρετα δικαιώματα των παιδιών συνοψίζονται με απλά λόγια στοhttp://www.0-18.gr/downloads/entipo_simbasi_ex.pdf. Νερό, φαγητό, υγεία, ρούχα, σπίτι, καθαριότητα, εθνικότητα, θρησκεία, ειρήνη, ελευθερία έκφρασης, μόρφωση, παιχνίδι και διασκέδαση είναι μόνο μερικά από αυτά. Ας προσπαθήσουμε όλοι να ευαισθητοποιηθούμε ουσιαστικά, να ενημερώσουμε, επαγρυπνούμε και προφυλάσσουμε τα παιδιά, ώστε η Ημέρα του Παιδιού να αποτελεί πλέον μόνο αφορμή χαράς και όχι προβληματισμών…

Δήμητρα Ρούκη -ψυχολόγος
ΠΗΓΗ: psychologynow.gr

επιλογή τραγουδιού : Νίκος Δημητρίου

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Η σημασία του ελεύθερου χρόνου στη ζωή των παιδιών είναι αδιαμφισβήτητη. Ο ελεύθερος χρόνος αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα των παιδιών και των εφήβων, δικαίωμα στην αυτενέργεια και την αυτοδιάθεση. Κατά τον ελεύθερο χρόνο τα παιδιά ξεδιπλώνουν τη δημιουργικότητά τους, αποκτούν πολύτιμες δεξιότητες, εξελίσσονται, κοινωνικοποιούνται. Καθώς έχει άρρηκτη σχέση με την ψυχική υγεία, βοηθά το παιδί να αναπτυχθεί όχι μόνο στο γνωστικό ή/και το βιοσωματικό τομέα, αλλά και τον κοινωνικό και συναισθηματικό.

Οι δραστηριότητες με τις οποίες τα παιδιά αξιοποιούν το χρόνο τους, εκτός των ωρών του σχολείου συνήθως αποκαλούνται «εξωσχολικές» και καλύπτουν τομείς, όπως: άθλησης και εξάσκησης σωματικών/ κινητικών δεξιοτήτων (αθλήματα, χορός, μπαλέτο), μουσικής (εκμάθηση μουσικού οργάνου), ξένων γλωσσών, καλλιτεχνικών (ζωγραφική, εικαστικά, θέατρο κ.ά.) και ένταξης σε ομάδες (θεατρικό παιγνίδι, χορωδία, σκάκι, πρόσκοποι κλπ.).

Οι δραστηριότητες που προσφέρονται σήμερα από διάφορα πλαίσια για την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των παιδιών είναι πολλές και αυξάνονται διαρκώς. Τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, τα σύγχρονα παιδιά της μέσης παιδικής ηλικίας και οι έφηβοι ασχολούνται με αρκετές εξωσχολικές δραστηριότητες. Πρόκειται για δομημένες δραστηριότητες, οι οποίες νέμονται τη διάσταση του ελεύθερου χρόνου και συχνά οδηγούν στη δραματική συρρίκνωσή του, φτάνοντας μερικές φορές ως και την κατάργησή του. Είναι εξαιρετικά λυπηρό και αποκαρδιωτικό να ακούμε τα παιδιά Δημοτικού, αλλά και τους εφήβους να παραπονούνται ότι δεν έχουν καθόλου ελεύθερο χρόνο, εννοώντας τον αδόμητο χρόνο, τον οποίο μπορούν να αξιοποιήσουν κατά βούληση.

Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα αφενός, για την υπερβολική δέσμευση του ελεύθερου χρόνου ακόμη και των πολύ μικρών παιδιών, τα οποία δε βρίσκουν χρόνο για ελεύθερο παιχνίδι και αφετέρου, (στην περίπτωση που υπάρχει ελεύθερος χρόνος) για τη λανθασμένη αξιοποίησή του από τα παιδιά με υπερβολική έκθεση μπροστά από την οθόνη της τηλεόρασης ή του υπολογιστή. Η πολύωρη έκθεση μπροστά από την οθόνη έχει επιπλέον βρεθεί ότι σχετίζεται με κακές διατροφικές συνήθειες και παχυσαρκία, αλλά και με διάσπαση προσοχής και επιθετική συμπεριφορά στα παιδιά (Παππά, 2008).

Ειδικά οι έφηβοι προτιμούν περισσότερο τις καθιστικές από τις σωματικές δραστηριότητες, επιδεικνύοντας ιδιαίτερη προτίμηση στην ακρόαση μουσικής και τη χρήση υπολογιστή και διαδικτύου. Οι έφηβοι που αθλούνται κατά την εφηβεία βρέθηκε ότι έχουν καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία, υψηλότερη αυτοεκτίμηση και χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή. Επίσης, βρέθηκε ότι η καλή ψυχική υγεία των εφήβων συσχετίζεται θετικά με δραστηριότητες στις οποίες επιδίδονται κατά τον ελεύθερο χρόνο τους με όλη την οικογένεια, όπως τα οικογενειακά γεύματα (Κοκκέβη, Φωτίου, Ξανθάκη & Καναβού, 2011).

Γενικά, καλό είναι ο ελεύθερος χρόνος να μην γεμίζει ολόκληρος με δραστηριότητες, αλλά να μένει και αρκετός για το ίδιο το παιδί, ώστε να τον διαθέτει για παιχνίδι, ή όπως αυτό θέλει.

Ένα παιδί με υπερφορτωμένη μέρα κινδυνεύει:

1) Να χάσει την ανεξαρτησία του: Κάθε παιδί θέλει να είναι ανεξάρτητο, να κάνει πράγματα για τον εαυτό του. Και μέρος αυτής της διαδικασίας απόκτησης της ανεξαρτησίας είναι να παίρνει το ίδιο αποφάσεις για το πώς θα περνά τον ελεύθερο χρόνο του.

2) Να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση: Η αυτοεκτίμηση του παιδιού μειώνεται όταν δε συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων που αφορούν βασικές πλευρές της ζωή του, όπως τι τρώει, τι ρούχα φοράει και με ποιους παίζει.

3) Να δυσκολεύεται πολύ να πάρει αποφάσεις: Μαθαίνει να αποφασίζουν οι γονείς του για αυτό.

4) Να είναι καλό σε όλα και άριστο σε τίποτε.

5) Να φαίνεται πιο κουρασμένο απ’ ό,τι συνήθως.

6) Να χάσει το ενδιαφέρον του για τα παιχνίδια.

Για να κρίνει ένας γονιός αν η μέρα του παιδιού του είναι σωστά οργανωμένη ή υπερφορτωμένη, ας επιχειρήσει να απαντήσει στα παρακάτω ερωτήματα:

1) Σημειώνει το παιδί πρόοδο σε όλες τις ασχολίες του;

2) Δείχνει προθυμία;

3) Μήπως ο γονιός κρατάει το παιδί υπερ-απασχολημένο για να εξυπηρετούνται κάποιες δικές του ανάγκες;

4) Μήπως το παιδί τσακώνεται συχνά με τα άλλα παιδιά όταν έρχονται να παίξουν μαζί του;

5) Είναι το παιδί ικανό να κάνει σωστή κατανομή και κατάλληλη αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου του;

6) Ο γονιός περνά αρκετό χρόνο με το παιδί; Αν ο χρόνος που καταναλώνει το παιδί σε δραστηριότητες εκτός σχολείου είναι πολύ περισσότερος από το χρόνο που περνά στο σπίτι, τότε ίσως το παιδί να έχει πολύ φορτωμένο πρόγραμμα.

Ένα παιδί που δεν του επιτρέπεται να συμμετέχει σε εξωσχολικές δραστηριότητες ή να καλεί τους φίλους του στο σπίτι βρίσκεται στην ίδια μειονεκτική θέση με ένα παιδί που έχει ένα υπερβολικά φορτωμένο πρόγραμμα. Ένα από τα καθήκοντα των γονιών είναι να εξασφαλίσουν την αξιοποίηση των ικανοτήτων των παιδιών και την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους. Χρειάζεται να ακούν τα αιτήματα του παιδιού και να μην προβάλλουν σε αυτό τις δικές τους προσδοκίες και ανεκπλήρωτες επιθυμίες, ωθώντας τα για παράδειγμα σε δραστηριότητες οι οποίες είναι ελκυστικές μόνο για τους ίδιους, ή αποτελούν δικές τους ανεκπλήρωτες επιθυμίες. Από την άλλη, είναι σημαντικό να καθοδηγούν τα παιδιά με τέτοιο τρόπο ώστε να επιλέγουν τις δραστηριότητες στις οποίες θα επιδοθούν με επιχειρηματολογία και τεκμηρίωση.

Τέλος, να μην ξεχνούν ότι η αξιοποίηση των ικανοτήτων των παιδιών χρειάζεται να διέπεται από την αίσθηση του μέτρου και από οριοθέτηση, καθώς χρειάζεται να ικανοποιούνται ισόρροπα οι ανάγκες των παιδιών αλλά και των γονιών. Οι γονείς οφείλουν να προσδιορίζουν με σαφήνεια τη διαθεσιμότητά τους, αλλά και τη δυνατότητά τους να καλύψουν με επάρκεια τις ανάγκες των παιδιών (Παππά, 2006)

Βασιλική Παππά – Ψυχολόγος

Βιβλιογραφία:

Κοκκέβη Ά, Φωτίου Α, Ξανθάκη Μ. & Καναβού Ε. (2011). Ο ελεύθερος χρόνος των εφήβων. Σειρά θεματικών τευχών: Έφηβοι, Συμπεριφορές & Υγεία. Αθήνα: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής.
Παππά, Β. (2006). Επάγγελμα Γονέας. Ψυχολογικοί Τύποι Γονέων και Συμπεριφορά παιδιών και Εφήβων. Αθήνα: Καστανιώτης.
Παππά, Β. (2008). Γονείς, παιδιά και ΜΜΕ. Ένας οδηγός γονικής συμπεριφοράς. Αθήνα: Καστανιώτης.

ΠΗΓΗ: psychologynow.gr

Επιλεγμένες ταινίες της 18ης Διεθνούς διοργάνωσης του φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας στην αίθουσα της οδού Ιουλιανού

Το πρόγραμμα των προβολών

ΠΗΓΗ: tovima.gr

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Δράσεις για παιδιά και άλλες εκπλήξεις

Το φετινό γούρι του Μουσείου Ακρόπολης, σε σχέδιο της Αλεξάνδρας Τσουκαλά, είναι εμπνευσμένο από τη μαρμάρινη μαγική σφαίρα που βρέθηκε θαμμένη κοντά στο Διονυσιακό Θέατρο.

Απεικονίζει το Θεό Ήλιο σε θρόνο, ένα λιοντάρι, ένα δράκοντα και διάφορα μαγικά σύμβολα. Η σφαίρα φαίνεται ότι χρησιμοποιούνταν σε τελετουργίες με την προσδοκία ότι η μαγική της δύναμη θα οδηγούσε στο καλό και την ευτυχία.

ΠΗΓΗ: tovima.gr

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε όλους τους εορτάζοντες  και καλές θάλασσες στους ναυτικούς απανταχού της γης !!!

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Ρωμανός (Μυθολογία – 1966)

Με τη φουρτούνα
και το Σιρόκο
ήρθε μια σκούνα
απ’ το Μαρόκο

Με τον αγέρα
και με τ’ αγιάζι
πάει μια μπρατσέρα
για την Βεγγάζη

Άγιε Νικόλα,
παρακαλώ σε
στα πέλαγα όλα
λουλούδια στρώσε

Με τον ασίκη
το μπουρλοτιέρη
ήρθε ένα μπρίκι
από τ’ Αλγέρι

Με την Ελλάδα
καραβοκύρη
πάει μια φρεγάδα
για το Μισίρι.

Η παιδική εργασία στο Μπαγκλαντές μέσα από φωτογραφίες

• 
• 
• ΠΗΓΗ: huffingtonpost.gr

Παρατηρώντας και ζώντας σ’ αυτό τον κόσμο, τα συμπεράσματα που βγάζεις παίρνοντας τον στα σοβαρά, σε οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στη κατάθλιψη. Βιωματικά και πρακτικά και όχι θεωρητικά, κατανοεί ο καθένας μας πως το απόφθεγμα ¨Γνώρισα τους ανθρώπους και αγάπησα τα ζώα¨ είναι η κοντινότερη προσέγγιση της εποχής.

Την κατάντια του ανθρώπινου είδους τη βλέπεις σε πάρα πολλές πτυχές της κοινωνίας, από το ότι δεν υπάρχει κανένας δισταγμός στο να θανατώσει άνθρωπος άνθρωπο, μέχρι τις διαπροσωπικές σχέσεις στις οποίες  δεν υπάρχει βάθος ούτε κατά διάνοια. Οι σχέσεις είτε στηρίζονται στη χρόνια εξάρτηση είτε στο συμφέρον. Η φιλία είναι ένα σπάνιο είδος, πόσο μάλλον η ερωτική σχέση που περιέχει μέσα και τεράστιες δόσεις εγωισμού.  

Για την πρώτη πτυχή του ¨ανθρώπου¨ που αφορά δολοφονίες (είτε με τη πρόφαση του πολέμου, της ομάδας, της θρησκείας κλπ) είναι κάτι που όσο και να μεγαλώσω, όση περισσότερη σοφία και να αποκτήσω, ποτέ δεν θα πάψει να μου προκαλεί έκπληξη το γεγονός πως αντί ο κόσμος τα 60-70 χρόνια της ζωής του να τα περνάει όμορφα γαλήνια στον πιο γεμάτο πλανήτη (απ’ όλες τις απόψεις) προτιμά να σκορπά το θάνατο, να καταστρέφει τη φύση, να δολοφονεί ζώα. Για ποιο λόγο; Ποτέ δε θα μάθω πραγματικά τι ψυχικά τραύματα επουλώνει ο καθένας απ’ αυτούς, κάνοντας ανεπανόρθωτο κακό στο συνάνθρωπο.

Η δεύτερη πτυχή που σίγουρα είναι πιο βαριάς μορφής γιατί τη βιώνουμε καθημερινά στον κύκλο μας και δεν τη βλέπουμε απλά στην τηλεόραση, είναι αυτή των διαπροσωπικών σχέσεων. Η αλήθεια είναι πως με το πέρας των χρόνων, μετά από συλλογή εμπειριών καταλήγεις στο συμπέρασμα πως ουσιαστικές και βαθιές ανθρώπινες σχέσεις δεν υπάρχουν. Σιγά σιγά βλέπεις γύρω σου την απαξίωση πολλών εννοιών, όπως της φιλίας, της συντροφικότητας  ή της συνεργασίας. Ο άνθρωπος μεγαλώνει, αλλάζει και χάνεται. Πράγματα που ένωναν δύο ανθρώπους στο παρελθόν πλέον όχι απλά έχουν ξεθωριάσει, αλλά έχουν διαγραφεί εντελώς. Έτσι μένει μόνο η συνήθεια η οποία κάποια στιγμή θα ξεπεραστεί κ αυτή.

Το πρόβλημα σ’ αυτή τη περίπτωση είναι πως μεγαλώνοντας δυσκολεύεσαι ολοένα και περισσότερο να βάλεις καινούρια άτομα στην καθημερινότητα σου. Μπορεί να διευρύνονται οι ορίζοντες σου και να γίνεσαι διαλλακτικότερος στα στραβά της εποχής και των γύρω σου, αλλά πολύ δύσκολα συνυπάρχεις μαζί τους.   Ευτυχώς που στα δικά μου μάτια υπάρχουν δύο πολύ σημαντικοί παράγοντες που μας δίνουν πνοή κι ενέργεια και μας γλυτώνουν από τη ματαιότητα. Το ένα είναι η τέχνη και το άλλο ο έρωτας. Βέβαια τώρα που το ξανασκέφτομαι ο έρωτας αφορά κυρίως τους νέους ανθρώπους. Όσο μεγαλώνεις συνειδητοποιείς πως κι αυτός είναι εγωιστικός και υπερτιμημένος. Οπότε μένει μόνο η τέχνη, η οποία έχει τόσες πολλές μορφές, που είναι αδύνατον να μη βρεις κάτι να σε εκφράζει και να σε γεμίζει ενέργεια και ζωή. Μουσική, θέατρο, κινηματογράφος, ποίηση, ζωγραφική, φωτογραφία και φύση (κι αυτή τέχνη είναι).

Όλα είναι πράγματα που καθαρίζουν τελείως τον εγκέφαλο και σε κάνουν να δεις τη ζωή όμορφη(κι ας μην είναι). Χωρίς την ανάγκη αναγκαστικής συντροφιάς από ανθρώπους που δεν εκτιμάς ή δεν σε συνδέει τίποτα πλέον. Δεν είναι άσχημο πράγμα η μοναχικότητα όταν έχεις για φίλο τη μαγεία της τέχνης, ανακαλύπτεις στον εαυτό σου κρυμμένες γωνίες  που δεν γνώριζες καν την ύπαρξη τους. Βέβαια αν υπάρξει η σπάνια περίπτωση του να βρεθεί ένας άνθρωπος που θα έχετε πνευματική και συναισθηματική ταύτιση τόσο δυνατή που να περάσετε όλα τα παραπάνω μαζί, νομίζω πως θα είστε πολύ κοντά στο να αγγίξετε το θεό.

Στενεύουν τα περάσματα

οι φίλοι μου φαντάσματα

κι η πόλη μοιάζει γενικώς

τάφος οικογενειακός

Του Αλέξανδρου Παύλου

ΠΗΓΗ: antikleidi.com/

Δύο ημέρες , 5 & 6 Δεκεμβρίου 2015, αφιερωμένες στο παιδί,το Περιβάλλον και την ποιότητα ζωής

Οικολογικές οργανώσεις, εκπαιδευτικές ομάδες και γνωστοί καλλιτέχνες ενώνουν τις δυνάμεις τους σε μια σειρά από παραστάσεις, συναυλίες, περιβαλλοντικά εργαστήρια και παιχνίδια, με σκοπό γονείς και παιδιά να διασκεδάσουν και να γνωρίσουν πρακτικές που οδηγούν σε μια πιο ισορροπημένη σχέση με τον πλανήτη μας.( http://ecokids.gr/ )

Δείτε εδώ αναλυτικά το πρόγραμμα

ΠΗΓΗ: ecokids.gr

Το Κέντρο Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis, http://mathesis.cup.gr/  ιδρύθηκε το 2015 ως ένα ιδιαίτερο τμήμα των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ) με αποκλειστικό σκοπό τη δημιουργία και δωρεάν προσφορά στους φοιτητές, τους επαγγελματίες επιστήμονες και το ευρύτερο κοινό, διαδικτυακών μαθημάτων στο επίπεδο των καλύτερων διεθνών προτύπων. Δηλαδή στο επίπεδο που επιδιώξαμε να κινείται το εκδοτικό μας πρόγραμμα και στο παραδοσιακό έντυπο σύγγραμμα.

Πιστεύουμε ότι η χώρα μας δεν επιτρέπεται να μείνει έξω από τις επαναστατικές αλλαγές που συντελούνται παγκοσμίως σε αυτό το θέμα και κρίναμε ότι ήταν υποχρέωσή μας, ως μη κερδοσκοπικού οργανισμού που υπηρετεί δημόσιους σκοπούς και αξίες, να δημιουργήσουμε μέσα στις ΠΕΚ μια εθνική εστία διαδικτυακών μαθημάτωνπου θα παρακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις και θα προσπαθεί να συμβαδίζει με αυτές.

Με τον τρόπο που τα βλέπουμε εμείς —αλλά και πολλοί άλλοι στον διεθνή χώρο— τα διαδικτυακά μαθήματα δεν είναι παρά μια νέα εκδοχή πανεπιστημιακών συγγραμμάτων —βιβλιομαθήματα, πολυμεσικά ή διαδραστικά βιβλίαείναι κάποιοι δικοί μας όροι γι’ αυτά— τα οποία, επομένως, απαιτούν έναν ειδικευμένο φορέα με ακόμα υψηλότερο επίπεδο επαγγελματισμού και εμπειρογνωμοσύνης από ό,τι στο παραδοσιακό έντυπο βιβλίο. Έτσι, το Mathesisπροέκυψε φυσιολογικά ως η επέκταση των ΠΕΚ στον χώρο των Μαζικών Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων (ΜΑΔΙΜ ή MOOCs = Massive Open Online Courses).

Το όνομα mathesis προέρχεται από το mathesis universalis του Καρτέσιου. Μια προσπάθεια να οικοδομηθεί —με αφετηρία την αρχαιοελληνική σημασία των λέξεων μάθημα, μάθηση, μαθημα-τικός— μια καθολική επιστήμη βασισμένη στον αποδεικτικό λόγο των Μαθηματικών. Στη δική μας, ταπεινότερη εκδοχή, το όνομα υποδηλώνει απλώς την πρόθεσή μας να προσφέρουμε μαθήματα που θα εκτείνονται σε όλο το φάσμα των βασικών επιστημών. Από τα μαθηματικά και τη φυσική έως την ιστορία και τη φιλοσοφία.

Όσο για το λογότυπό μας —το γράμμα M του Mathesis μ’ένα ανοικτό κύκλο γύρω του όπως στο κατ’ εξοχήν σύμβολο της διαδικτυακής εποχής μας, το @— θελήσαμε να υποδηλώνει ό,τι πιο παληό και ό,τι πιο σύγχρονο συνάμα στην έννοια της μάθησης. Ενώ ο ανοικτός κύκλος υπενθυμίζει επίσης ότι η διαδικτυακή εκπαίδευση είναι ένα ανοικτό εγχείρημα σε πλήρη εξέλιξη.

Αν ήταν όμως να συνοψίσουμε την αποστολή μας σε μία μόνο λέξη, αυτή θα ήταν τούτη: Ποιότητα. Αυτή είναι η βασική αξία του Mathesis.

Αντίθετα με την κρατούσα άποψη —πως ότι σου προσφέρεται δωρεάν δεν δικαιούσαι να το κρίνεις και να έχεις απαιτήσεις για την ποιότητά του— εμείς πιστεύουμε πως μόνο η υψηλή ποιότητα είναι συμβατή με την ευγένεια που εμπεριέχει η έννοια του δωρεάν· η έννοια του δώρου. Έτσι η ποιότητα των μαθημάτων είναι για εμάς μιαθεμελιώδης επιλογή, που αν αποτύχουμε να την κάνουμε πράξη, όλα τα υπόλοιπα —ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, ανοικτοί εκπαιδευτικοί πόροι, κατάργηση των κοινωνικών φραγμών στη μάθηση, κ.λπ, κ.λπ— θα είναι απλώς κενά λόγια.

Στο Mathesis επιδιώκουμε την ποιότητα, ακριβώς επειδή πιστεύουμε ότι η εξίσωση των ευκαιριών στην εκπαίδευση και στη μάθηση είναι από τους ευγενέστερους στόχους που αξίζει να υπηρετεί κανείς.

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη σύνταξη μιας ευρωπαϊκής πράξης, η οποία θα ορίζει κοινές απαιτήσεις σε θέματα προσβασιμότητας για ορισμένα βασικά προϊόντα και υπηρεσίες, απαιτήσεις που θα βοηθήσουν άτομα με αναπηρίες να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία.

Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που καλύπτονται έχουν επιλεγεί προσεκτικά σε διαβούλευση με τους πολίτες και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και τις επιχειρήσεις.

Περιλαμβάνουν τα μηχανήματα αυτόματης συναλλαγής (ΑΤΜ) και τις τραπεζικές υπηρεσίες, τους προσωπικούς υπολογιστές, τα τηλέφωνα και τον τηλεοπτικό εξοπλισμό, την τηλεφωνία και τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες, τις μεταφορές, τα ηλεκτρονικά βιβλία και το ηλεκτρονικό εμπόριο.

Η πρόταση οδηγίας στοχεύει να βελτιώσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να παρέχουν διασυνοριακά προσβάσιμα προϊόντα και υπηρεσίες.

Οι κοινές απαιτήσεις σε θέματα προσβασιμότητας θα εφαρμόζονται επίσης στο πλαίσιο των κανόνων της Ε.Ε. περί δημοσίων συμβάσεων, καθώς και για τη χρήση χρηματοδοτικών πόρων της ΕΕ.

Η πρωτοβουλία θα προωθήσει την καινοτομία και θα αυξήσει την προσφορά προσβάσιμων προϊόντων και υπηρεσιών για τα περίπου 80 εκατομμύρια άτομα με αναπηρίες στην ΕΕ.

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στη διασφάλιση της αναλογικότητας των απαιτήσεων, ιδίως για τις μικρές και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ρήτρα «κοινής λογικής» αποτρέπει το ενδεχόμενο οι απαιτήσεις σε θέματα προσβασιμότητας να συνεπάγονται δυσανάλογη επιβάρυνση, ενώ για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις προβλέπονται ελαφρύτερα μέτρα συμμόρφωσης.

Η εμπειρία δείχνει ότι, σε πολλές περιπτώσεις, η παροχή προσβάσιμων προϊόντων είναι επωφελής για τις επιχειρήσεις, ιδίως όταν η προσβασιμότητα προβλέπεται κατά τη φάση του σχεδιασμού.

ΠΗΓΗ: efsyn.gr