Νίκος Δημητρίου

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Είναι αλήθεια ότι η χρήση της δύναμης των λέξεων μπορεί να επιφέρει εκπληκτικά οφέλη στη ζωή μας. Πράγματι, σε μια καθημερινότητα που τρέχει κι εμείς με τη σειρά μας τρέχουμε να την προλάβουμε, συνηθίζουμε να χρησιμοποιούμε τις ίδιες παλιές, χιλιοειπωμένες λέξεις, κατά μέσο όρο, κάθε μέρα.

Για παράδειγμα, αν είμαστε κουρασμένοι, απλώς περιγράφουμε αυτό το αίσθημα με τον ίδιο τρόπο που κάναμε χθες ή την προηγούμενη μέρα. Και έτσι, δίνουμε δύναμη σε αυτές τις λέξεις, οι οποίες με τη σειρά τους, δίνουν λιγότερη δύναμη σε εμάς.

Αξιοποιώντας τη δύναμη των λέξεων

Ο λόγος για τον οποίο η λέξη «κουρασμένος» αφαιρεί τη δύναμη από τη ζωή μας είναι ότι θεωρείται αρνητικός όρος. Και όπως πιθανώς ήδη γνωρίζετε, η αρνητικότητα και η θετικότητα μπορούν να καθορίσουν σημαντικά τη ζωή μας.

Χρειαζόμαστε δύναμη σε αυτά που λέμε, επομένως οι αρνητικές λέξεις δεν πρέπει να κυριαρχήσουν εδώ. Ας ρίξουμε μια ματιά σε μερικούς τρόπους για να χρησιμοποιήσουμε τη δύναμη της ομιλίας για να κάνουμε αλλαγές στη ζωή μας.

«Τα όρια της γλώσσας μου είναι τα όρια του κόσμου μου» – Ludwig Wittgenstein

Επέκταση λεξιλογίου και θετικές εκφράσεις

Μια σημαντική πληροφορία που ίσως δεν γνωρίζετε: Η ελληνική γλώσσα, έχει κατά μέσο όρο 1.200.000 λέξεις, στις οποίες συνήθως χρησιμοποιούμε μόνο περίπου 2.000. Αυτό είναι μόνο το 2% της γλώσσας. Αυτή η έλλειψη στη χρήση της γλώσσας μάς επηρεάζει και συναισθηματικά.

Φαινόμαστε τεμπέληδες, πέφτοντας στον ίδιο γύρο λέξεων για να εκφράσουμε την καθημερινή μας ζωή. Έτσι, για να δημιουργήσετε μεγάλη αλλαγή στη ζωή σας, θα πρέπει να προσπαθείτε να επεκτείνετε τη γλώσσα σας, λίγο περισσότερο κάθε μέρα.

Μάθετε για τη μητρική σας γλώσσα, για τον αριθμό των λέξεων που αυτή έχει και, στη συνέχεια, προσπαθήστε να διευρύνετε τα όρια στο λεξιλόγιό σας.

Κατανοήστε τη δόνηση των λέξεων

Μην ξεχνάτε ποτέ ότι οι λέξεις μπορούν να δημιουργήσουν απίστευτα νοήματα και να συνοδεύσουν μοναδικές εμπειρίες. Οι θετικές και αρνητικές λέξεις πηγαίνουν σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις.

Εάν επιλέξετε να χρησιμοποιείτε αρνητική γλώσσα όλη την ώρα, πιθανότατα θα υποφέρετε. Από την άλλη πλευρά, αν επιλέξετε να μιλήσετε θετικά, η ζωή σας θα βελτιωθεί.

Είναι τόσο απλό. Για να έχετε μια ισχυρή γλώσσα, πρέπει να εξασκηθείτε δίνοντας ζωή στα λόγια σας. Και η αλήθεια είναι ότι οι «αναζωογονητικές» λέξεις μπορούν να σας βοηθήσουν έμμεσα στο να αντεπεξέλθετε στα προβλήματα της ζωής.

Σωπάστε τον εσωτερικό σας κριτή

Ο εσωτερικός σας κριτής είναι ο τύπος που σας δείχνει συνεχώς τα λάθη που κάνετε από μέρα σε μέρα. Εάν ακούσετε και επιλέξετε να υπακούσετε άκριτα αυτή τη φωνή, η ζωή σας δεν μπορεί να εξελιχθεί.

Ωστόσο, αν μάθετε να λέτε σε αυτόν τον τύπο να σταματήσει όταν αυτό χρειάζεται, η ζωή σας μπορεί να αλλάξει δραστικά και γρήγορα.

Όταν ο εσωτερικός κριτής αρχίζει να πολυλογεί, ισχυρές λέξεις που ενσαρκώνουν τη θετικότητα θα πρέπει να σηκωθούν για να του εναντιωθούν. Πείτε στον εαυτό σας ότι είστε άξιοι, δημιουργικοί, έξυπνοι και ευγενικοί. Αυτές οι λέξεις θα σας βοηθήσουν να βελτιωθείτε όταν αναλαμβάνετε δράση.

Αλλάξτε τις ερωτήσεις σας

Υπάρχουν στιγμές που αναρωτιέστε τον εαυτό σας, «Γιατί δεν μπορώ να κάνω τα σωστά πράγματα;» Ναι, αυτή η ερώτηση εξηγεί γιατί δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα. Ρωτάτε αρνητικές ερωτήσεις αντί θετικές. Εάν αλλάξετε τις ερωτήσεις που κάνετε, τότε θα λάβετε καλύτερες απαντήσεις που μεταφράζονται ως κίνητρα.

Με την πάροδο του χρόνου, κάνοντας θετικές ερωτήσεις, τα πράγματα στη ζωή σας θα αρχίσουν να κινούνται προς μια θετική κατεύθυνση. Για παράδειγμα, αντί να θέτετε αυτήν την αρνητικά προκατειλημμένη ερώτηση, αναρωτηθείτε αυτήν την ερώτηση: «Τι μπορώ να πετύχω σήμερα που θα με φέρει ένα βήμα πιο κοντά στους στόχους μου;» Κάντε αυτήν την ερώτηση, βρείτε μια απάντηση και μετά δώστε ζωή στην απάντηση.

Οι ευθύνες είναι προνόμια

Ένας ενδιαφέρον τρόπος για να χρησιμοποιήσετε τη δύναμη των λέξεων είναι ο εξής.

Αντί να πείτε ότι πρέπει να κάνετε κάτι, δοκιμάστε να πείτε ότι θα ξεκινήσετε να κάνετε κάτι. Ο χαρακτήρας του «πρέπει» είναι σίγουρα πιο καταναγκαστικός και σας προδιαθέτει αρνητικά.

Έτσι, όταν εφαρμόζετε αυτήν τη μικρή αλλαγή στον τρόπο που μιλάτε, μπορείτε να αλλάξετε τον τρόπο που αισθάνεστε για τις ευθύνες σας. Μπορεί να μην αλλάξει τα πράγματα από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά θα αλλάξει τις προοπτικές σας όταν χρησιμοποιείτε με συνέπεια.

Απαντήστε, μην αντιδράσετε

Αντί να αντιδρούμε αμέσως στα λόγια ή τις ενέργειες ενός άλλου ατόμου, θα πρέπει να αφιερώσουμε χρόνο για να κατανοήσουμε χωρίς πίεση και θυμό, και στη συνέχεια να δώσουμε μια νηφάλια απάντηση. Αυτή η περίοδος αναμονής μας αποτρέπει από το να θυμώσουμε υπερβολικά και μας επιτρέπει να εξετάσουμε τα ζητήματα της ζωής μας ώριμα. Τότε μπορούμε να διατυπώσουμε ισχυρές λέξεις για να δώσουμε λογικές απαντήσεις.

Υπάρχει δύναμη στα λόγια

Προτού μπορέσουμε να αλλάξουμε οτιδήποτε, πρέπει να κατανοήσουμε τη δύναμη των λέξεων. Είναι πιο εύκολο από ό, τι νομίζετε να πείτε πράγματα που έχουν τέτοια επιρροή και επηρεάζουν τους άλλους.

Η ουσία είναι η εξής, πρέπει πάντα να σκεφτόμαστε δύο φορές και να μιλάμε μία φορά. Πρέπει να μάθουμε να ακούμε προσεκτικά και να απαντάμε όταν είμαστε έτοιμοι. Όταν χρησιμοποιούμε σωστά τις λέξεις, μπορούμε να αλλάξουμε σημαντικά και τη ζωή μας.

Κωνσταντίνα Παν. Αρβανίτη – Ψυχολόγος

ΠΗΓΗ: https://www.psychology.gr/selfhelp/4966-i-dynami-ton-lekseon-sti-zoi-mas.html

Image credit: “Εργασιακό άγχος και Αϋπνίες” – Πανδώρα Καρτσωνάκη

Βάλε προτεραιότητα τον εαυτό σου και να θυμάσαι ότι όποιος/α κι αν είσαι, δεν αξίζεις καμία κακοποιητική ή τοξική συμπεριφορά. Αξίζεις να είσαι παραγωγική/ός, δημιουργικός/ή και ήρεμος/η σε ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον!

Ξυπνάω κάθε πρωί εδώ και 3 μήνες και εύχομαι να αρρωστήσω για να πάρω αναρρωτική, έχω ημικρανίες σχεδόν κάθε μέρα και κοιμάμαι κλαίγοντας ..δεν θέλω να πάω ξανά στο γραφείο με τις φωνές, τα κουτσομπολιά και τις προσβολές…τι τους φταίω; Από τότε που πάτησα το πόδι μου και έμαθα ότι τη θέση μου την προόριζε η προϊσταμένη για την ανιψιά της, κατάλαβα γιατί μου έχει κάνει το βίο αβίωτο! Δεν γίνεται να παραιτηθώ, δεν θα βρω άλλη δουλειά και πως θα ζήσω; Με το ταμείο; Αδύνατον, τα έξοδα για τα παιδιά, το σπίτι, οι λογαριασμοί;! Τι να κάνω; δεν αντέχω άλλο εκεί μέσα! ^[1]

Δεν μπορώ να κοιμηθώ από τη μέρα που ο manager είπε ότι θα υπάρξουν αλλαγές στο προσωπικό..συρρίκνωση λέει της εταιρείας γιατί δεν έχουμε πετύχει τους στόχους! Έχω τόσο θυμό με όλους! Κάθε μέρα ακούω ότι αποκλείεται να απολύσουν όσους έχουν παιδιά και οικογένειες, ή πολλά χρόνια στην εταιρεία ή είναι πάνω των 40 ετών…εμείς που δεν έχουμε παιδιά δηλαδή αλλά έχουμε 2 μεταπτυχιακά και δουλεύουμε 10ωρα, φυσικά θα πρέπει να απολυθούμε…στα 37 σου είναι εύκολο να βρεις άλλη δουλειά;;! Και πως θα κάνω παιδιά χωρίς δουλειά;! Και δεν αντέχω κάθε μέρα τα κουτσομπολιά, τα ίδια και τα ίδια..τι να κάνω όμως;! Έχω χάσει την όρεξη για να κάνω οτιδήποτε..μόνο θυμό και αδικία νιώθω! ^[1]

Αυτές είναι μόνο δύο από τις πολλές μαρτυρίες που μου έχουν εμπιστευτεί θεραπευόμενες/-οι με PTSD- μετατραυματικό στρες, καταθλιπτική συμπτωματολογία, συμπτώματα εργασιακής εξουθένωσης (burnout), κρίσεις πανικού, αϋπνίες, ιλίγγους, ημικρανίες, πόνους στη μέση ή στο στομάχι και άλλα επίπονα συμπτώματα ψυχικής και σωματικής υγείας.

Συχνά, αυτά τα συμπτώματα είναι αποτέλεσμα του εργασιακού εκφοβισμού, της εργασιακής επισφάλειας, της έλλειψης οργανωσιακής δικαιοσύνης και κατ’ επέκταση της έλλειψης ενός υγιούς εργασιακού πλαισίου.

Οι άνθρωποι είναι εγκλωβισμένοι σε δυσλειτουργικές επαγγελματικές σχέσεις, καθώς συνήθως βρίσκονται εκεί μετά από συνέντευξη, από ανάγκη για βιοπορισμό, και χωρίς να επιλέγουν ούτε να γνωρίζουν το πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των εργαζομένων, των υπευθύνων, των στελεχών και γενικά την πολιτική των ιδιοκτητών του μαγαζιού, του οργανισμού ή της εταιρείας.

Συνήθως, δεν γίνεται αντιληπτή η σταδιακή αύξηση του άγχους, της απελπισίας, της απόγνωσης, της ματαίωσης και όλων των αρνητικών συναισθημάτων που προκύπτουν από το τοξικό και κακοποιητικό εργασιακό περιβάλλον μέχρι να διαμαρτυρηθεί το σώμα με τα «πρώτα καμπανάκια» ήπιων συμπτωμάτων και ξαφνικά οι σκέψεις για παραίτηση ή αναρρωτική άδεια γίνονται καθημερινές ως τη μοναδική διέξοδο.

Οι πρωτόγνωρες συνθήκες πανδημίας Covid-19 έχουν επηρεάσει δυσχερώς πολύπλευρα τους πολίτες, αλλά και την οικονομία και την ανάπτυξη της χώρας. Η συνεχώς αυξανόμενη ανεργία από το 2008 έχει σοβαρό αρνητικό αντίκτυπο στη σωματική και ψυχική υγεία στην Ελλάδα, κυρίως στις γυναίκες, σύμφωνα με μία έρευνα για την περίοδο 2008-2013. ^[1].

Σε περιπτώσεις που γίνονται περικοπές, μειώσεις ωραρίων και μισθών, απολύσεις ή γενικά ανακατατάξεις, οι εργαζόμενοι/ες που παραμένουν στο εργασιακό περιβάλλον συχνά βιώνουν εργασιακή ανασφάλεια τόσο για τις άμεσες επιπτώσεις των αλλαγών όσο και για τις πιθανές μελλοντικές επιπτώσεις (π.χ. απόλυση, αιφνίδια πτώχευση εταιρείας).

Πολυάριθμα τα επιστημονικά δεδομένα διεθνώς και για την Ελλάδα σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις των εργασιακών συνθηκών, της επισφάλειας, της ανεργίας και της οικονομικής κρίσης στην ψυχική και σωματική υγεία των πολιτών. Ήδη από το 2017 ίσως και εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, η Ελλάδα κατείχε την τρίτη υψηλότερη θέση στην Ευρώπη, με ποσοστό 13%, σε ό,τι αφορά τον εργασιακό εκφοβισμό (workplace bullying) ^[2].

Πολύ εύστοχα έχουν αναφερθεί στις προεκτάσεις του φαινομένου οι ομιλητές σε σχετική ημερίδα που διοργανώθηκε από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Δήμου Κηφισιάς σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κοινωνικής Δυναμικής ^[2]: «η ύπαρξη και η διατήρηση σε έναν εργασιακό χώρο παραγόντων ευνοϊκών για την ανάπτυξη κακών ψυχοκοινωνικών συνθηκών έχει σοβαρή αρνητική επίδραση στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων καθώς και στα αποτελέσματα της επιχείρησης ή του οργανισμού. Ο προβληματικός σχεδιασμός και οργάνωση της εργασίας αλλά και το αρνητικό ψυχοκοινωνικό περιβάλλον επιδρούν αρνητικά στη δημιουργικότητα των εργαζομένων και κατ’ επέκταση στην απόδοση ενός οργανισμού και αποτελούν τροχοπέδη για την αποτελεσματική ανάπτυξη του και την παραγωγή των μέγιστων δυνατών αποτελεσμάτων [..].»

Η εργασιακή ανασφάλεια έχει επιστημονικά αποδειχθεί ότι επιβαρύνει σωματικά και ψυχικά τις/τους εργαζόμενους/ες με έκπτωση της λειτουργικότητάς τους στην εργασία τους αλλά και συνολικά στη ζωή τους. Χαρακτηριστική είναι η Ελληνική μελέτη ^[3] σχετικά με τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις της εργασιακής ανασφάλειας τη χρονική περίοδο 2012 που με νέα νομοθεσία (ν.4023/2012) ανακοινώθηκε η μετάταξη και η μεταφορά 2000 μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων σε άλλες υπηρεσίες ^[3,4].

Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, οι εργαζόμενοι/ες που ήταν στη φάση μετάταξης συγκριτικά με όσους δεν ήταν, είχαν σημαντικά χειρότερα σκορ στα ερωτηματολόγια στρες, άγχους, κατάθλιψης, αρνητικού συναισθήματος, κοινωνικής στήριξης, δυσμενέστερες οικογενειακές σχέσεις, σωματικά συμπτώματα και συχνότερα μυοσκελετικούς πόνους ^[3].

Το 2019, η τραγική είδηση του αιφνίδιου θανάτου ενός εργαζομένου από έμφραγμα στο σπίτι του και η πρωτοφανής απόφαση του Πρωτοδικείου (1358/2018) ότι είναι εργατικό ατύχημα εξαιτίας του έντονου εργασιακού άγχους, αποδεικνύουν τις τραγικές συνέπειες που μπορεί να έχουν για τις/ τους εργαζομένους/ες όλες οι προαναφερθείσες ψυχοπιεστικές και εξουθενωτικές συνθήκες εργασίας ^[5].

Εάν είστε άνθρωποι σε θέσεις με οργανωτικό/ διοικητικό ρόλο ή σε θέση εξουσίας, μερικές μέρες άδειας από την εργασία σας θα σας βοηθήσουν να αποστασιοποιηθείτε και με ηρεμία να αναλογιστείτε την ευθύνη σας στη διατήρηση ενός κακοποιητικού ή/και ψυχοπιεστικού εργασιακού περιβάλλοντος και να σχεδιάσετε προσεκτικά το νέο πλάνο για τη βελτίωση και την αποκατάσταση της οργανωσιακής δικαιοσύνης προς όφελος των εργαζομένων και συνολικά της εταιρείας/του οργανισμού/κ.ά.

Εάν είστε άνθρωποι που βιώνετε ψυχοπιεστικές και κακοποιητικές συνθήκες εργασίας, ακολουθούν μερικές πρακτικές συμβουλές διαχείρισης.

6 βήματα διαχείρισης εργασιακού εκφοβισμού και άγχους

• Άμεση αντίδραση: Παθητική, συμφιλιωτική, διεκδικητική ή επιθετική συμπεριφορά; Τις πρώτες φορές ίσως δοκιμάσεις και τις 4 αυτές συμπεριφορές για να διαχειριστείς την κακοποιητική ή άδικη συμπεριφορά που δέχτηκες από συναδέλφους ή κάποιον εργοδότη. Ανάλογα με τη συχνότητα των γεγονότων, κάποιες μέρες θα προτιμάς να τους αγνοήσεις, ή μπορεί με ένα αστείο και δείχνοντας καλή πρόθεση να προσπαθήσεις να βελτιώσεις τη σχέση σας, ενώ άλλες φορές ίσως αντιδράσεις θυμωμένα. Κάποιες άλλες μέρες ίσως επιλέξεις να εκφράσεις ήρεμα και ευγενικά την ενόχλησή σου στον θύτη ή σε κάποιον ανώτερο (manager, ιδιοκτήτη, κ.ά.) και σίγουρα αξίζει τον κόπο να το προσπαθήσεις. Αν λύθηκε τόσο απλά το θέμα μάλλον ήταν μεμονωμένο γεγονός και δεν χρειάζεται να ανησυχείς. Εάν όμως δεν λύθηκε, τότε θα χρειαστείς άμεσα ένα πιο δραστικό πλάνο διαχείρισης.

• Καταγραφή των γεγονότων και συλλογή αποδείξεων (εμαιλ, μαρτυρίες από συναδέλφους, προφορικές ανακοινώσεις πιθανόν απολύσεων, κ.ά): Η τήρηση ημερολογίου θα σε βοηθήσει να συνειδητοποιήσεις τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των περιστατικών που σου συμβαίνουν, όπως και να θυμάσαι λεπτομέρειες που πιθανόν από τη στενοχώρια, το θυμό ή/και το άγχος να τις ξεχάσεις σε λίγο καιρό. Δεν είναι χαζό να τα καταγράψεις ούτε τους δίνεις μεγαλύτερη διάσταση έτσι! Δυστυχώς, είναι η πραγματικότητα ότι αν συμβεί μία φορά να σου φερθούν κακοποιητικά και υποτιμητικά, σύντομα θα συμβεί και δεύτερη και τρίτη και πολλές ακόμα φορές.

• Αναζήτηση υποστήριξης: Η αναζήτηση υποστήριξης και βοήθειας από συναδέλφους που υφίστανται τις ίδιες ή παρόμοιες καταστάσεις, ή από ειδικούς και θεσμικά όργανα εντός του πλαισίου (π.χ. τμήμα ανθρωπίνου δυναμικού, σύλλογοι εργαζομένων) ή εκτός (π.χ. επιθεώρηση εργασίας, ΓΣΕΕ, εργατολόγοι) θα σε βοηθήσουν να μην απομονωθείς και να μη «βουλιάξεις» σε φαύλους κύκλους ενοχών, άγχους, θλίψης, σκέψεων για προσωπική υπαιτιότητα, αποτυχίας, αναξιότητας και ανεπάρκειας, αλλά αντίθετα θα συνειδητοποιήσεις ότι κι άλλοι νιώθουν το ίδιο, ότι οι υπαίτιοι είναι όσοι διατηρούν και αποφασίζουν για τέτοιες δυσάρεστες εργασιακές συνθήκες τόσο στη συγκεκριμένη δουλειά αλλά και γενικότερα.

• Νομική συμβουλή: Μία επίσκεψη σε δικηγόρο που εμπιστεύεσαι ή είναι ειδικός σε Εργατικό δίκαιο θα είναι πολύ διαφωτιστική πριν πάρεις οποιαδήποτε απόφαση για παραίτηση ή συναινετική απόλυση. Για παράδειγμα, μία επιλογή είναι η υποβολή μήνυσης για παραβίαση της αρχής ίσης μεταχείρισης, καθώς και για επιμέρους στοιχειοθετούμενα αδικήματα του ποινικού κώδικα, όπως η εξύβριση (361 ΠΚ), και η συκοφαντική δυσφήμιση (363 ΠΚ).

• Δραστικές λύσεις: Εάν η κατάσταση παραμένει η ίδια ή επιδεινώνεται, θα χρειαστεί να αποφασίσεις για δραστικές λύσεις. Κατέγραψε τις επιλογές σου σε ένα χαρτί από το καλύτερο σενάριο στο χειρότερο, και στο τέλος πρόσθεσε και όσες θα σκεφτόσουν αν συμβούλευες ένα φίλο σου ή μια φίλη σου. Η συζήτηση με έμπιστους ανθρώπους στο περιβάλλον σου ίσως να σε βοηθήσει να προχωρήσεις στην εύρεση ουσιαστικών λύσεων για τη δική σου προστασία και φροντίδα, ακόμα κι αν χρειαστεί να εξαντλήσεις τρόπους και να συγκρουστείς με συναδέλφους ή/και εργοδότες ώστε να γίνει κάτι πιο δραστικό. Αξίζει να το δοκιμάσεις, καθώς ακόμα κι αν παραιτηθείς από τη δουλειά σου, είναι σημαντικό να είναι συνειδητή η απόφαση αυτή και τότε είναι πολύ πιθανό ψυχικά να έχεις λιγότερα ή και καθόλου τραύματα.

• Γνωσιακή- Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία: Η ψυχοθεραπεία θα σε βοηθήσει να ανακτήσεις ή να διατηρήσεις την ψυχική σου ανθεκτικότητα καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας και να μην ενταθούν τα ψυχικά συμπτώματα του άγχους, της απελπισίας και της απόγνωσης που βιώνεις. Η φροντίδα και η θωράκιση της υγείας σε προσωπικό επίπεδο θα επηρεάσει τον τρόπο που νοηματοδοτείς τις δεδομένες συνθήκες και τους παράγοντες που έχουν διαμορφώσει ένα τοξικό- κακοποιητικό εργασιακό περιβάλλον ή την εργασιακή επισφάλεια. Η διεκδικητικότητά σου και το πως να θέτεις τα προσωπικά σου όρια, επίσης, μπορούν να ενισχυθούν και να βελτιωθούν στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας με εξειδικευμένες τεχνικές. Όσο νωρίτερα ξεκινήσεις ψυχοθεραπεία τόσο καλύτερα για τη ψυχική και σωματική σου υγεία!

Τέλος, να θυμάσαι ότι όσο καθυστερείς και αποφεύγεις να διαχειριστείς την κατάσταση, υποφέρεις μάταια και το πρόβλημα δεν λύνεται. Ο φόβος και το άγχος που θα έχεις ήδη βιώσει θα εντείνεται καθημερινά και μόνο στη σκέψη ότι μπορεί να σου συμπεριφερθούν έτσι ξανά και ξανά.

Πάρε μια βαθιά ανάσα και ξεκίνα από σήμερα να κάνεις κάποια από τα παραπάνω βήματα καθημερινά από λίγο πριν οδηγηθείς σε κάτι πιο δραστικό. Εάν φοβάσαι να το διαχειριστείς, κινητοποιήσου πρώτα σε κάποια από τα προαναφερθέντα βήματα που αφορούν την αναζήτηση υποστήριξης και συμβουλών. Βάλε προτεραιότητα τον εαυτό σου και να θυμάσαι ότι όποιος/α κι αν είσαι, δεν αξίζεις καμία κακοποιητική ή τοξική συμπεριφορά. Αξίζεις να είσαι παραγωγική/ός, δημιουργικός/ή και ήρεμος/η σε ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον!

Ευχαριστώ πολύ την εικαστικό Πανδώρα Καρτσωνάκη για τη δημιουργία και την παραχώρηση του εικαστικού έργου της με τίτλο «Εργασιακό άγχος και Αϋπνίες» εμπνευσμένο από το άρθρο μου. Περισσότερες πληροφορίες για το έργο της θα βρείτε στο https://www.linkedin.com/in/panagiota-kartsonaki-b56b7012a και στο Instagram profile: pandora_kartsonaki

[1] Έχει διασφαλιστεί η ανωνυμία των προσώπων

Μαρία Ξανθάκη Ψυχολόγος MSc -Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια Ενηλίκων

Πηγές και άλλοι χρήσιμοι ιστότοποι

1. Drydakis, N. (2015). The effect of unemployment on self-reported health and mental health in Greece from 2008 to 2013: A longitudinal study before and during the financial crisis. Social Science & Medicine, 128: 43-51. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0277953614008338
2. https://www.iefimerida.gr/news/343295/triti-stin-eyropi-i-ellada-sto-ergasiako-bullying-i-krisi-epideinose-tin-katastasi
3. https://www.hindawi.com/journals/bmri/2015/673623/
4. https://www.e-forologia.gr/lawbank/document.aspx?digest=799DF24548E489B0.21E447CC04&version=2017/07/31
5. https://www.lawspot.gr/nomika-nea/enypekk-ergatiko-atyhima-o-thanatos-toy-ergazomenoy-apo-emfragma-sto-spiti-toy-logo//https://www.voria.gr/article/dikastiki-apofasi—stathmos-ergatiko-atichima-to-stres
6. https://www.ypakp.gr/uploads/docs/5153.pdf
7. https://www.ypakp.gr/uploads/docs/10857.pdf
8. http://www.mlsi.gov.cy/mlsi/dli/dliup.nsf/All/69FE35342D7E7E96C2257DF00036C157?OpenDocument
9. Bjørkelo, B.(2013). Workplace bullying after whistleblowing: future research and implications. Journal of Managerial Psychology, 28 (3):306-323. https://doi.org/10.1108/02683941311321178

ΠΗΓΗ: https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/ergasia/ergasiako-bullying/9276-den-antexo-na-pao-pali-sti-douleia-alla-kai-i-anergia-me-tromazei.html

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Μετρήστε μέχρι το 10 πριν μιλήσετε… ή μέχρι το 20…
Αν δέχεστε μια άσχημη κριτική ίσως η πρώτη σας σκέψη και αντίδραση είναι να την αντικρούσετε αμέσως, να την αρνηθείτε και να κάνετε ότι μπορείτε για να πείσετε τον συνομιλητή σας ότι έχει άδικο.  Δεχόμενοι αρνητική κριτική αισθανόμαστε συνήθως προσβεβλημένοι, θιγμένοι, θυμωμένοι, αδικημένοι κ.ο.κ.

Η αντίδραση μας λοιπόν – ειδικά αν είναι άμεση – καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από τον πληγωμένο μας εγωισμό και όχι από τη λογική μας. Με αυτόν τον τρόπο λέμε πράματα που συχνά μετανιώνουμε εκ των υστέρων, καθώς μπορεί να μην έχουν καμία απολύτως σχέση με αυτό για το οποίο δεχθήκαμε την κριτική.

Δώστε στον εαυτό σας λίγο χρόνο να ηρεμήσει και ανακτήσει την ψυχραιμία του. Μετά μιλήστε.

Μην το δέχεστε 
Ένας άνδρας διέκοψε τον Βούδα ενώ έβγαζε κάποιο κήρυγμα και τον έβρισε. Ο Βούδας περίμενε μέχρι να τελειώσει ο άνδρας και του είπε:

• «Αν κάποιος σου προσφέρει ένα δώρο και το αρνηθείς, σε ποιον ανήκει το δώρο;»
• «Σε αυτόν που το πρόσφερε» απάντησε ο άνδρας
• «Τότε αρνούμαι να δεχθώ τις προσβολές σου και σου ζητώ να τις κρατήσεις για τον εαυτό σου», του απάντησε ο Βούδας

Αν θεωρείτε ότι η κριτική κάποιου, είναι προϊόν κακόβουλης σκοπιμότητας και έχει ως στόχο απλά να σας προσβάλει, έχετε πάντα την επιλογή…. να μην προσβληθείτε. Άλλωστε πολλές φορές τα λόγια λένε κάτι για αυτόν που τα λέει και όχι για αυτόν στον οποίο απευθύνονται…

Αντιμετωπίστε το ίδιο τον έπαινο και την κριτική
Αν οι έπαινοι σας κάνουν να νιώθετε περήφανοι και σας γεμίζουν με χαρά και θετικά συναισθήματα τότε η αρνητική κριτική θα σας καταρρακώνει. Αυτό σημαίνει ότι αφήνετε την γνώμη των άλλων να επηρεάζει τη συναισθηματική σας κατάσταση είτε προς τη θετική είτε προς την αρνητική κατεύθυνση.
Το υγιές είναι να έχετε αναπτύξει ένα εσωτερικό κριτήριο για να αξιολογείτε τον εαυτό σας αλλά και την κριτική που δέχεστε. Οι άνθρωποι εκφράζουν τις προσωπικές τους απόψεις μέσα από την κριτική που ασκούν. Αλλά είναι μόνο αυτό: Οι προσωπικές του απόψεις. Δεν είναι απαραίτητο να ταυτίζεται και η δική σας η γνώμη με αυτές.  Αξιολογείστε αυτό που σας λένε και διερωτηθείτε αν έχει κάποια δόση αλήθειας και κατά πόσο μπορεί να συμβάλει στην προσωπικά σας βελτίωση.

Μπείτε σε λεπτομέρειες
Αντί να ανταποδώσετε τα πυρά εκφράζοντας ισάξιες η και μεγαλύτερες κατηγορίες, ζητείστε με ήρεμο τρόπο διευκρινήσεις.
Για παράδειγμα αν κάποιος σας πει: «Είσαι πολύ αφελής»
Ρωτήστε: 

•  Γιατί με θεωρείς αφελή;
• Τι έχω κάνει που να δείχνει αφέλεια; ή
• Τι θεωρείς ότι θα έπρεπε να είχα κάνει διαφορετικά;

Καλλιεργώντας την επικοινωνία δίνετε στο διάλογο μια ευκαιρία και αποφεύγετε τη σύγκρουση. Μέσα από τις ερωτήσεις μπορεί να διαπιστώσετε ότι ο χαρακτηρισμός που σας προσάπτει ο άλλος είναι ανεδαφικός καθώς δεν έχει συγκεκριμένα παραδείγματα για να τον υποστηρίξει. Υπάρχει πάντα βέβαια η πιθανότητα αυτό που σας λένε να έχει μια δόση αλήθειας και ρωτώντας είναι η ευκαιρία σας να μάθετε περισσότερα πράγματα για τον εαυτό σας που πιθανόν αγνοούσατε ή για τα οποία απλά εθελοτυφλούσατε. Η κριτική είναι συχνά πιο σίγουρος δρόμος για την αυτοβελτίωση από τον έπαινο

Δώστε σημασία στα μη λεκτικά στοιχεία
Η κριτική δεν είναι απλώς θέμα λέξεων. Ο τόνος της φωνής, η γλώσσα του σώματος, η στίξη, το βλέμμα είναι όλα στοιχεία που συνθέτουν το μήνυμα που προσπαθεί να περάσει κάποιος μέσα από τα λόγια του. Για το λόγο αυτό τα μηνύματα σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook, twitter κτλ), σε κινητά και σε mail είναι γενικά αναξιόπιστα όσον αφορά το ύφος και τις προθέσεις του αποστολέα. Η κριτική είναι καλό να μην ασκείται μέσω αυτών αλλά και να μην απαντάτε σε τέτοιου τύπου μηνύματα καθώς ενέχεται συχνά ο κίνδυνος της παρεξήγησης.  

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η ενεργή και συνεπής θετική παρουσία του πατέρα κάνει μεγάλη, θετική διαφορά στην ανάπτυξη και την κοινωνικοποίηση των παιδιών.

Όταν ασχολείσαι με τον γιο ή την κόρη σου, τους στέλνεις ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Θέλω να είμαι ο πατέρας σου. Ενδιαφέρομαι για σένα. Απολαμβάνω την παρέα μαζί σου. Εσύ και εγώ έχουμε μία σχέση που είναι σημαντική για μένα.

Βεβαίως, το πώς συμπεριφέρεται ο πατέρας ως γονιός επιδρά σημαντικά στον τρόπο με τον οποίο κοινωνικοποιούνται τα παιδιά του. Οι μπαμπάδες που έχουν μία λογική, συνεπή, τρυφερή και συναισθηματική προσέγγιση όταν καθοδηγούν τα παιδιά τους, μεγαλώνουν παιδιά με ανεπτυγμένες ικανότητες, σωματικές, πνευματικές και συναισθηματικές. Μπαμπάδες που δεν δείχνουν αγάπη στα παιδιά τους και είναι απόμακροι ή/και αυταρχικοί μαζί τους, μεγαλώνουν παιδιά που είναι εξαρτημένα, απομονωμένα, και αγχωτικά.

Τα οφέλη της συμμετοχής του πατέρα

Η ενεργή συμμετοχή του πατέρα στη ζωή του παιδιού βελτιώνει την πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Τα παιδιά μπορούν να «δεθούν» με τους μπαμπάδες τους όσο και με τις μαμάδες. Το δέσιμο με τους γονείς παρέχει στο παιδί μία δυνατή σχέση για όλη του τη ζωή και μία ασφαλή βάση για να αντιμετωπίσει τον έξω κόσμο.

Ο ρόλος του πατέρα είναι σημαντικός και έχει βαθιά επιρροή στην κοινωνική, συναισθηματική και νοητική ανάπτυξη του παιδιού. Οι μπαμπάδες δεν πρέπει να συγκρίνονται με τις μαμάδες, ούτε να θεωρούνται «αναπληρωματικοί» της μητέρας. Οι μαμάδες και οι μπαμπάδες αλληλεπιδρούν με τα παιδιά με διαφορετικούς και μοναδικούς τρόπους. Αυτοί οι ρόλοι δεν είναι ίδιοι, ούτε εναλλασσόμενοι. Ο κάθε ένας έχει την δική του συνεισφορά.

Έρευνες καταδεικνύουν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με ένα πατέρα που συμμετέχει ενεργά στη ζωή τους απολαμβάνουν πολλά οφέλη, τα οποία συνεχίζονται για όλη τους τη ζωή:

• Έχουν καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο
• Δημιουργούν καλύτερες σχέσεις
• Έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση
• Όταν ενηλικιωθούν, έχουν καλύτερες δουλειές και πιο επιτυχημένες καριέρες
• Είναι συναισθηματικά πιο ώριμα και ισορροπημένα
• Έχουν λιγότερο παραβατική συμπεριφορά

Πατέρας και παιχνίδι

Οι μπαμπάδες παίζουν διαφορετικά με τα παιδιά τους, με πιο έντονες δραστηριότητες που απαιτούν μεγαλύτερη συμμετοχή του σώματος. Χρησιμοποιούν περισσότερη σωματική επαφή και αφιερώνουν περισσότερο από τον χρόνο με τα παιδιά στο παιχνίδι (κατά μέσο όρο 40% σε σχέση με 20% των μαμάδων). Οι μαμάδες συνήθως εντάσσονται αυτόματα στο επίπεδο του παιχνιδιού του παιδιού, αφήνοντας το να διευθύνει εκείνο το παιχνίδι. Αντίθετα, οι μπαμπάδες είναι πιο πιθανό να αναλάβουν αρχηγικό ρόλο στο παιχνίδι.

Ενθαρρύνουν περισσότερο την ομαδικότητα και προτρέπουν τα παιδιά να πειραματιστούν με νέα παιχνίδια, να αναπτύξουν νέες δεξιότητες, να ανταγωνιστούν, και να επεκτείνουν τα όρια των γνώσεων και των δυνατοτήτων τους. Τα παιδιά χρειάζονται και τους δύο τρόπους παιχνιδιού και αλληλεπίδρασης: χρειάζονται την ευκαιρία να κατευθύνουν και να ηγούνται εκείνα, αλλά και την ώθηση να δοκιμάσουν τις δυνατότητες τους και να τις επεκτείνουν.

Όταν οι μαμάδες νουθετούν τα παιδιά, έχουν την τάση να προσαρμόζουν την τιμωρία στην παρούσα κατάσταση του παιδιού. Ένας πατέρας είναι πιο σύνηθες να εφαρμόζει την πειθαρχία με κανόνες. Οι μαμάδες προσφέρουν στα παιδιά μεγαλύτερη ευελιξία και διατρέχουν το ρίσκο να μπουν σε διαπραγμάτευση διαρκείας. Οι μπαμπάδες προσφέρουν στα παιδιά προβλεψιμότητα, αλλά διατρέχουν το ρίσκο να γίνουν άκαμπτοι. Οι μαμάδες -συνήθως- προσφέρουν περισσότερη κατανόηση, ενώ οι μπαμπάδες περισσότερη συνέπεια.

Τι σημαίνει να συμμετέχεις ενεργά;

Ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά των μπαμπάδων που ασχολούνται ενεργά με την ανατροφή των παιδιών τους:

• Συμμετέχουν στα μικρά, καθημερινά γεγονότα της ζωής των παιδιών τους
• Δείχνουν την αδιαμφισβήτητη αγάπη τους, επικοινωνώντας με τα λόγια τους, την τρυφερότητα τους, το χαμόγελό τους και τις πράξεις τους σε κάθε παιδί πόσο μοναδικό είναι. Οι μπαμπάδες πρέπει να μεταδίδουν στα παιδιά τους το αίσθημα ότι η αγάπη τους προς αυτά είναι άνευ όρων και θα κρατήσει για πάντα, ό,τι και να γίνει.
• Στηρίζουν τα παιδιά τους – οικονομικά, συναισθηματικά, πνευματικά, πρακτικά και κοινωνικά. Είναι περήφανοι που είναι μπαμπάδες των παιδιών τους.
• Πειθαρχούν τα παιδιά τους κατάλληλα, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και την προσωπικότητα του κάθε παιδιού. Με το να μαθαίνουν στα παιδιά τους την πειθαρχία, με αγάπηκαι σεβασμό, τα βοηθούν να κοινωνικοποιηθούν σωστά, με θετικό τρόπο.
• Οργανώνουν το πρόγραμμα τους με τέτοιο τρόπο ώστε τακτικά να αφιερώνουν χρόνο αποκλειστικά στα παιδιά τους: είτε για να πάνε μαζί σε ένα θέαμα (αθλητικό, καλλιτεχνικό), είτε για να διαβάσουν μαζί ένα βιβλίο, να παίξουν, να κάνουν μαζί κάποιες δουλειές ή και απλά να χαλαρώσουν και να κάνουν παρέα.
• Προσφέρουν συνέπεια και σταθερότητα στη ζωή των παιδιών τους, δημιουργώντας ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στο οποίο τα παιδιά μπορούν να βασίζονται κάθε μέρα.

Έχει σημασία ο χρόνος να είναι ποιοτικός. Η έμφαση δεν είναι μόνο στο πόσο χρόνο περνάς με το παιδί σου αλλά και στο τι κάνεις μαζί του. Όταν είστε μαζί, είναι το παιδί το κέντρο της προσοχής σου ή απλά προσπαθείς να το κρατήσεις απασχολημένο όσο εσύ ασχολείσαι με άλλα πράγματα; Κάνετε μαζί κάτι που αρέσει και στους δύο; Έχεις την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεσαι για τις ώρες που έχεις κανονίσει να περάσεις με τα παιδιά σου;

Εξίσου σημαντικό είναι να μην συγχέεται η προσφορά με την αγάπη. Παρόλο που, προφανώς, η παροχή κατάλληλης τροφής, ένδυσης και στέγης είναι απαραίτητα για να φροντίσει κανείς ένα παιδί, αυτό που το παιδί χρειάζεται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο από τους γονείς του είναι η αγάπη, η ασφάλεια, το ενδιαφέρον και η υποστήριξή τους.

Εμπόδια στην ενεργή συμμετοχή του πατέρα

Εμπόδιο: Η πίεση της δουλειάς και οι απατήσεις της καριέρας μπορεί να αφήνουν λίγο χρόνο για τη «δουλειά του γονιού». Οι προσωπικές επιλογές καθώς και οι πολιτικές των διαφόρων εταιρειών επηρεάζουν τον διαθέσιμο χρόνο.

Προτροπή: Η διάθεση επαρκούς χρόνου στα παιδιά πρέπει να γίνει προσωπική σου προτεραιότητα.

Εμπόδιο: Ορισμένες μητέρες ανησυχούν, θέλουν να έχουν εκείνες τον έλεγχο και – συνειδητά ή μη – «σαμποτάρουν» την αυξημένη συμμετοχή του πατέρα στο μεγάλωμα των παιδιών.

Προτροπή: Προκειμένου οι μπαμπάδες να μπορέσουν να έχουν ενεργή συμμετοχή στις ζωές των παιδιών τους, πρέπει και οι μαμάδες να επιτρέψουν τη συνεργασία στο μεγάλωμα των παιδιών.

Οι μητέρες που βλέπουν θετικά τη συμμετοχή του πατέρα και μιλούν θετικά στα παιδιά για τον πατέρα τους δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να έχουν έναν εξίσου συμμετέχοντα με αυτές γονιό. Οι άντρες που πιστεύουν ότι είναι καλοί μπαμπάδες και που πιστεύουν ότι και οι γυναίκες τους τους θεωρούν καλούς μπαμπάδες, ασχολούνται περισσότερο με τα παιδιά.

Εμπόδιο: Η έλλειψη προετοιμασίας και υποστήριξης στους άντρες –σε σχέση με τις γυναίκες – για τον ρόλο του πατέρα (κοινωνικά πρότυπα, πηγές πληροφόρησης, κλπ.)

Προτροπή: Σήμερα, υπάρχουν όλο και περισσότερες πηγές πληροφόρησης και υποστήριξης για τους μπαμπάδες. Διαβάστε βιβλία, συμβουλευθείτε έγκυρες πηγές στο internet, μιλήστε σε ειδικούς, αλλά και σε άλλους μπαμπάδες, προκειμένου να πάρετε πληροφορίες και να νιώθετε πιο σίγουροι για τη συμπεριφορά σας ως πατέρας.

Οι μπαμπάδες που αναλαμβάνουν όλο και περισσότερο την γαλούχηση και φροντίδα των παιδιών, ορίζουν εκ νέου την έννοια της πατρότητας.

Όλγα Ψωμιάδη Ψυχοθεραπεύτρια – Σύμβουλος Οικογένειας

ΠΗΓΗ: https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/oikogeneia-kai-paidi/goneiki-anatrofi/9139-pos-i-sxesi-me-ton-patera-borei-na-allaksei-ti-zoi-enos-paidioy.html

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Η αυτοπεποίθηση είναι μια ‘στάση’ που επιτρέπει στο άτομο να έχει μια θετική αλλά και ρεαλιστική αντίληψη για τον εαυτό του και για τις ικανότητές του να χειρίζεται τις καταστάσεις ή τις δυσκολίες που το αφορούν.

Με άλλα λόγια, είναι η πεποίθηση του ατόμου ότι έχει την ικανότητα να πράξει, στα πλαίσια των δυνατοτήτων του και της λογικής, ό,τι επιθυμεί, σχεδιάζει και αναμένει. Αντανακλά, επίσης, την εμπιστοσύνη που έχει στις ικανότητές του αυτές, αλλά και την αίσθηση ότι ασκεί έλεγχο στη ζωή του. Ακόμα και αν κάτι δεν πάει καλά, η θετική στάση και η αποδοχή του εαυτού στα άτομα με υψηλή αυτοπεποίθηση δεν αλλάζει.

Αντίθετα, τα άτομα που δεν έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους εξαρτώνται υπερβολικά από την αποδοχή και την έγκριση των άλλων για να νιώσουν καλά με τον εαυτό τους. Γενικά, δεν αναλαμβάνουν κινδύνους γιατί φοβούνται την αποτυχία, αλλά και δεν προσδοκούν ότι θα κάνουν κάτι επιτυχώς.

Η εμπιστοσύνη στον εαυτό δεν είναι απαραίτητα ένα γενικευμένο χαρακτηριστικό που αναφέρεται σε όλες τις πλευρές της ζωής. Συνήθως, ένα άτομο έχει υψηλή αυτοπεποίθηση για ορισμένες δραστηριότητες (π.χ., σπουδές, κοινωνικές σχέσεις), ενώ ταυτόχρονα μπορεί να έχει μικρή αυτοπεποίθηση για άλλες δραστηριότητες (π.χ., σχέσεις με το άλλο φύλο). Δεν γεννηθήκαμε, βέβαια, αμφισβητώντας τον εαυτό μας. Αυτό είναι κάτι που το μαθαίνουμε, ή που μας το μαθαίνουν οι άλλοι, οι οποίοι αν και θεωρούν ότι μας προστατεύουν, στην πραγματικότητα μας κληροδοτούν τις δικές τους αμφιβολίες και ανησυχίες. Αν και θέλουν δυνατούς, ικανούς και με αυτοπεποίθηση ανθρώπους, διδάσκουν μερικές φορές διαδικασίες και τρόπους σκέψης και συμπεριφοράς που οδηγούν αλλού.

Πώς αναπτύσσεται η εμπιστοσύνη στον εαυτό μας

Η αυτοπεποίθηση είναι ένα αναπτυξιακό χαρακτηριστικό, δομείται, δηλαδή, καθώς το άτομο αναπτύσσεται. Σημαντικός στη διαδικασία αυτή είναι ο ρόλος των γονέων: Όταν αποδέχονται το παιδί, ακόμα και όταν κάνει λάθη, αυτό αναπτύσσει υψηλή αυτοπεποίθηση. Όταν, όμως, το απορρίπτουν, ή όταν είναι πολύ κριτικοί, ή απαιτητικοί, ή υπερπροστατευτικοί και δεν ενθαρρύνουν την ανεξαρτησία του, τότε το παιδί δεν μαθαίνει να στηρίζεται στις δικές του δυνάμεις και να τις αξιολογεί με ακρίβεια. Χάνει έτσι την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και τις ικανότητές του. Με τον ίδιο τρόπο, ρόλο στη διαμόρφωση της αυτοπεποίθησης διαδραματίζουν οι φίλοι, οι συνομήλικοι και το κοινωνικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τον Bandura, η εμπιστοσύνη στις ικανότητες που έχουμε και κατ’ επέκταση στον εαυτό μας αποκτάται μέσα από τέσσερις “διαδρόμους”:

a. Τις προσωπικές εμπειρίες και επιδόσεις: οι επιτυχίες που έχουμε ενισχύουν την αίσθηση εμπιστοσύνης στον εαυτό και τις δεξιότητες που κατέχουμε, ενώ οι αποτυχίες ή οι ‘ατυχίες’ μας, ιδιαίτερα οι επαναλαμβανόμενες, εξασθενούν την εμπιστοσύνη στον εαυτό.

b. Η μάθηση μέσω προτύπων: παρατηρώντας άλλους ανθρώπους, ιδιαίτερα αυτούς που εκτιμούμε ιδιαίτερα, να σκέφτονται ή να συμπεριφέρονται με κάποιο τρόπο, να μας περιβάλλουν με εμπιστοσύνη ή να έχουν οι ίδιοι εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, γίνονται πρότυπα για εμάς που ακολουθούμε αυτό μας διδάσκουν.

c. Η λεκτική πειθώ: τα λεκτικά σχήματα, οι ιστορίες ή οι «μύθοι» που μεταφέρουν οι άλλοι για άλλους ανθρώπους ή και για εμάς, γίνονται ‘διάδρομοι’ διαμόρφωσης της αυτοπεποίθησής μας.

d. Η συναισθηματική διέγερση: συνήθως θεωρούμε ότι τα καταφέρνουμε στις καταστάσεις που δεν μας γεννούν αρνητικά συναισθήματα. Αντίθετα, στις καταστάσεις, όπου αναπτύσσονται άσχημα συναισθήματα, νιώθουμε αδύναμοι και χωρίς αυτοπεποίθηση.

• Κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου πολλά γεγονότα ή καταστάσεις προκαλούν έντονο στρες με επακόλουθο, μεταξύ άλλων, την μείωση της αυτοπεποίθησης. Ένα άτομο μπορεί, λοιπόν, να νιώσει άσχημα εξαιτίας δυσάρεστων καταστάσεων. Μπορεί να αισθανθεί άγχος, θυμό, θλίψη κ.ά. Το φαινόμενο αυτό είναι φυσιολογικό και εκείνο που χρειάζεται είναι ψυχραιμία και κινητοποίηση για να ξεπεραστούν οι δυσκολίες. Οι καταστάσεις, όμως, αυτές μπορεί να προκαλέσουν και σημαντική έκπτωση της εμπιστοσύνης στον εαυτό, κυρίως σε άτομα που έχουν την “προδιάθεση” ή έχουν ήδη χαμηλή αυτοπεποίθηση.

Τι μειώνει την αυτοπεποίθηση;

Έλλειψη αυτοπεποίθησης δεν σημαίνει έλλειψη ικανοτήτων. Συχνά η έλλειψη αυτοπεποίθησης είναι το αποτέλεσμα υπερβολικού εστιασμού σε μη ρεαλιστικές προσδοκίες ή κανόνες (που υιοθετούνται από γονείς, φίλους, άλλους). Αυτό προκαλεί δυσλειτουργικές πεποιθήσεις που καθιστούν το άτομο ευάλωτο.
Σκέψεις όπως «όλα ή τίποτα», «άσπρα ή μαύρα», «ό,τι δεν είναι επιτυχία είναι αποτυχία», η υπερβολική έμφαση στα «πρέπει» και τους κανόνες, η δυσκολία στην αποδοχή κομπλιμέντων, η μειωμένη έμφαση στα θετικά στοιχεία του εαυτού, ο φόβος και για το μικρότερο σφάλμα ή παράλειψη, η άκριτη αποδοχή των συναισθημάτων ως μόνη αλήθεια («νιώθω νικημένος, άρα έτσι έχουν τα πράγματα»), είναι παγίδες που μπορούν να εγκλωβίσουν το άτομο και να το κάνουν να χάσει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και τις ικανότητές του.

Η κατανόηση, όμως, των διαδικασιών αυτών και η αλλαγή τους μας επιτρέπει να αποδεχθούμε τον εαυτό μας και να αναπτύξουμε την αναγκαία αυτοπεποίθηση.

Οι τρόποι σκέψεις που μειώνουν στην εμπιστοσύνη που έχουμε στον εαυτό μας είναι:

Πώς να ενισχύσετε την αυτοπεποίθησή σας

Για να ενισχύσετε την εμπιστοσύνη που έχετε στον εαυτό σας και να νιώσετε καλύτερα, χρήσιμες θα σας φανούν οι παρακάτω προτάσεις:

• Ασκηθείτε στις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και στις στρατηγικές διαχείρισης των αγχογόνων καταστάσεων, κυρίως των χρόνιων, που πιθανώς επιφέρουν μείωση της αυτοπεποίθησής σας. 
• Ελέγξτε τις δυσλειτουργικές σκέψεις που σας εμποδίζουν να αναπτύξετε υγιή εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Εντοπίστε τις και αναθεωρείστε τις σύμφωνα με τα όσα έχουν ήδη αναφερθεί παραπάνω.
• Δώστε έμφαση στις δυνατότητές σας. Ενισχύστε, επιβραβεύστε τον εαυτό σας για κάθε τι που προσπαθείτε. Δώστε πιο πολλή έμφαση στην προσπάθεια, εφόσον από εκεί ξεκινούν όλα, παρά στα αποτελέσματα (που δεν εξαρτώνται πάντα από εσάς μόνο).
• Θυμηθείτε τις επιτυχίες που έχετε ως τώρα. Αυτό θα σας βοηθήσει να δείτε τον εαυτό σας σαν σύνολο που πιθανώς έχει κάποια αρνητικά σημεία, αλλά σίγουρα και αρκετά θετικά.
• Μην φοβάστε να εκτεθείτε στον κίνδυνο της αποτυχίας. Αναλάβετε κινδύνους και προσπαθήστε όσο μπορείτε. Πάρτε τις νέες εμπειρίες ως ευκαιρίες για μάθηση και όχι ως περιπτώσεις «νίκης» ή «ήττας».
• Μπορείτε, αν θέλετε, να νιώσετε άσχημα για τα λάθη σας, αλλά όχι ένοχοι ή ντροπιασμένοι.
• Μιλήστε με τον εαυτό σας. Είναι μια ευκαιρία εντοπισμού και αμφισβήτησης των δυσλειτουργικών πεποιθήσεών σας. Πείτε στον εαυτό σας «σταμάτα» και αντικαταστήστε τις παράλογες σκέψεις σας μόλις τις εντοπίσετε. Για παράδειγμα, όταν βρείτε ότι περιμένετε “τέλεια” αποτελέσματα, θυμηθείτε ότι δεν μπορεί ο άνθρωπος να κάνει κάτι τέλειο. Πιθανή και δυνατή είναι μόνο η προσπάθεια ώστε να γίνει κάτι καλά.
• Αξιολογείστε τον εαυτό σας. Αλλά, αξιολογείστε τον χωρίς να στηρίζεστε αποκλειστικά στη γνώμη των άλλων. Εστιάστε στο πως ΕΣΕΙΣ βλέπετε τη συμπεριφορά σας, τη δουλειά σας, τα επιτεύγματά σας, τον εαυτό σας. Προσπαθήστε να στηριχθείτε περισσότερο σε αυτό, παρά στο τι λένε οι άλλοι.
• Μην υιοθετείτε μια παθητική ή επιθετική στάση απέναντι στους άλλους. Προσπαθήστε να διεκδικείτε τα δικαιώματά σας, γνωρίζοντας τι θέλετε, ποια είναι τα όριά σας, τι αποδέχεστε και τι όχι, αναγνωρίζοντας ότι ίσα δικαιώματα έχουν και οι άλλοι και εσείς. Για περισσότερα σχετικά με το θέμα αυτό μπορείτε να συμβουλευτείτε στη σχετική σελίδα για την Διεκδικητικότητα και τη Διεκδικητική Συμπεριφορά.

Συγγραφέας: Ευάγγελος Χ. Καραδήμας, Δρ. Ψυχολογίας της Υγείας

ΠΗΓΗ: https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/prosopikotita/aftoektimisi/2785-ti-einai-i-aftopepoithisi-kai-pos-na-tin-enisxysete.html

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Υπάρχουν κάποιοι μύθοι σχετικά με την εκπαίδευση που έχουν επικρατήσει  ή θέματα για τα οποία έχουμε λανθασμένη άποψη. Κάποια από αυτά ίσως και εσείς να τα έχετε ακούσει ή καταλάβει λάθος. Καιρός να λύσουμε τις παρεξηγήσεις.

• Η δυσλεξία δεν θεραπεύεται

Η δυσλεξία είναι μια μαθησιακή δυσκολία που, αν διαγνωστεί νωρίς -ακόμη και στην προσχολική ηλικία του παιδιού υπάρχουν ενδείξεις- μπορεί να βελτιωθεί με την κατάλληλη παρέμβαση έως και να εξαλειφθεί.

• Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες έχουν χαμηλό δείκτη νοημοσύνης

Στα παιδιά αυτά συνήθως ο δείκτης ευφυΐας είναι από τον μέσο όρο και πάνω, ενώ πολλές φορές είναι και αρκετά υψηλός. Αυτό συμβαίνει διότι οι δυσκολίες αυτές δεν συνδέονται με τον δείκτη νοημοσύνης αλλά με συγκεκριμένες δεξιότητες σε γνωστικές περιοχές του εγκεφάλου.

• Όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι υποχρεωμένοι αναγνωρίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες

Ένα μεγάλο μέρος των δασκάλων και καθηγητών μπορεί να αναγνωρίζει και να επισημαίνει στους γονείς τα μαθησιακά ελλείμματα των παιδιών τους, όμως υπάρχει και μια μερίδα που δεν είναι επαρκώς ενημερωμένη και επιμορφωμένη για να αντιλαμβάνεται τις μαθησιακές δυσκολίες. Γι’ αυτό, αν εσείς νιώθετε ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά με το παιδί σας σε αυτόν τον τομέα, μπορείτε να επισκεφτείτε έναν ειδικό.

• Το παιδί μου έχει διάσπαση προσοχής γιατί δε συγκεντρώνεται

Είναι κάτι που αρκετές μητέρες έχουν σκεφτεί, ειδικά αν το παιδί τους είναι ζωηρό. Όμως, για να υπάρχει βάση σε αυτήν τη σκέψη, θα πρέπει το παιδί να παρουσιάζει τουλάχιστον τέσσερα ή πέντε σημάδια υπερκινητικότητας ή ελλειμματικής προσοχής μαζί. Επίσης, θα πρέπει να εμφανίζονται για διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών συνεχόμενα και όχι μόνο σε ένα περιβάλλον αλλά τουλάχιστον σε δύο (π.χ. στο σπίτι και στο σχολείο).

• Τα παιδιά με αυτισμό έχουν πάντα χαμηλό δείκτη νοημοσύνης

Είναι σύνηθες στις περισσότερες περιπτώσεις ο δείκτης νοημοσύνης να είναι χαμηλός. Σε αυτά τα παιδιά, ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις, με μικρότερη αναλογία, που εμφανίζουν πολύ υψηλή νοημοσύνη, ειδικά σε κάποιους τομείς.

• Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες “καθυστερούν” το υπόλοιπο τμήμα

Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι ένας “θησαυρός”,  καθώς ωθούν τον καθηγητή που έχει στο μαθητικό δυναμικό του τέτοιους μαθητές να ανταποκριθεί στην πρόκληση, να βελτιώσει τον τρόπο διδασκαλίας του, να δώσει κίνητρα και, παράλληλα, να προωθήσει τη συνεργασία ανάμεσά στους μαθητές. Επομένως, αυτές οι πρακτικές ωφελούν το σύνολο τις τάξης και όχι μόνο τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.

• Μαθησιακή δυσκολία είναι μόνο η δυσλεξία

Οι μαθησιακές δυσκολίες δεν είναι μόνο η δυσλεξία, αλλά είναι η επικρατέστερη, γι’ αυτό υπάρχει παρανόηση ότι μόνο αυτή υπάρχει. Υπάρχει εξίσου η δυσγραφία, η δυσλαλία, η δυσορθογραφία, η δυσαριθμησία, που κάθε μια έχει δικά της χαρακτηριστικά γνωρίσματα και χρήζει αντίστοιχης αντιμετώπισης.

• Στον σχολικό εκφοβισμό αρκεί η τιμωρία του παιδιού που εκφοβίζει

Μια λανθασμένη προσέγγιση, αφού κατά πάσα πιθανότητα ο εκφοβισμός θα επαναληφθεί από το ίδιο άτομο χωρίς να έχει καταφέρει να διορθώσει το πρόβλημα η τιμωρία, πάρα μόνο να το καλύψει πρόσκαιρα και επιφανειακά, χωρίς να έχει εγκύψει στη ρίζα του προβλήματος. Κατά πάσα πιθανότητα, και ο θύτης και το θύμα χρειάζονται ψυχολογική βοήθεια, καθώς πίσω από την επιθετική συμπεριφορά κρύβεται κάτι βαθύτερο.

Πηγή: Δ. Στασινός (2016) “Η ειδική εκπαίδευση 2020 plus”, Εκδ. Παπαζήση

Συντάκτης: Πόπη Βασιλάκη, Υπ. Διδάκτωρ Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης

ΠΗΓΗ: https://www.flowmagazine.gr/pistevete_kai_eseis_autous_tous_mythous_gia_thn_ekpaideusi/

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Φαίνεται, και μάλλον έτσι είναι ότι τα σημερινά παιδιά είναι πιο έξυπνα από αυτά των παλαιοτέρων γενεών. Και η εξήγηση είναι μάλλον η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, η συσσωρευμένη και εύκολη πρόσβαση σε τόνους πληροφοριών και η έκθεση σε περισσότερα ερεθίσματα.

Αλλά όταν η εκπαίδευση εστιάζεται περισσότερο σε ακαδημαϊκά θέματα και όχι σε πρακτικά και καθημερινά, τότε ο άνθρωπος “χτίζεται” περίεργα και εξελίσσεται εντελώς μονόπλευρα. Τι να το κάνω να ξέρω την τετραγωνική ρίζα του 538 αν δεν μπορώ να δέσω τα κορδόνια μου;

Ήταν μεσημέρι όταν το τηλέφωνό μου κτύπησε και ο μικρός γιος (14 χρονών) του γείτονά μας, ρώτησε αν μπορούσε η γυναίκα μου να πάει στο σπίτι τους γιατί χρειάζονταν άμεσα κάποια βοήθεια. Οι γονείς τους έλλειπαν και μας έχουν πει να έχουμε το νου μας στα παιδιά. Του είπα ότι η γυναίκα μου είχε πέσει να κοιμηθεί για λίγο και γι’ αυτό πήγα εγώ να βοηθήσω.

Όταν μπήκα στο σπίτι τους τον είδα να κρατά μια μικρή ντομάτα, το μέγεθος ενός μεγάλου αυγού, και με ρώτησε αν μπορούσα να την κόψω για να φάει ο αδερφός του, που θα έρχονταν σε λίγο. Προσπάθησα να κρύψω την έκπληξή μου. Πώς και δεν μπορεί να κόψει μια ντομάτα, αναρωτήθηκα; Ούτε και ο αδερφός του, που είναι 16 χρονών;

Τα συγκεκριμένα παιδιά είναι εξαιρετικοί μαθητές, με διακρίσεις σε διάφορα θέματα. Έχουν ευγενικούς τρόπους συμπεριφοράς, γνωρίζουν πολλά και εκπληκτικά πράγματα για τους πλανήτες, για τις χημικές ενώσεις, όλους τους ποδοσφαιριστές, χειρίζονται άψογα το κομπιούτερ, μιλούν ήδη δυο ξένες γλώσσες.

Όμως δεν μπορούν να κόψουν μια ντομάτα να φάνε. Και φαντάζομαι κι άλλα βασικά καθημερινά πράγματα επιβίωσης. Μήπως το κυνήγι των βαθμών στα σχολεία και οι τεχνολογικές προκλήσεις μάς έχουν αποκόψει από τον ιστό της φυσικής και φυσιολογικής ζωής; Μήπως απομακρυνόμαστε επικίνδυνα από τη μητέρα φύση και τον φυσικό τρόπο ζωής; Αντιλαμβάνομαι την αναγκαιότητα να προσαρμοστούμε στην εποχή μας, αλλά το θεωρώ αφύσικο και “εγκληματική” παράλειψη να αδιαφορούμε για την ισορροπημένη εξέλιξη των παιδιών μας.

Το “Παν μέτρoν άριστον” είναι γενικώς ένας χρυσός κανόνας, που μπορεί να καθοδηγεί τις επιλογές μας και να μας προστατεύει από τις υπερβολές, που ενίοτε είναι και επικίνδυνες. Το παιδί χρειάζεται τα γράμματα αλλά χρειάζεται και το παιχνίδι στη φύση, να λερωθεί, να ανακατευτεί με τα δέντρα, να περπατήσει ξυπόλητο, να ξέρει να βράσει ένα αυγό. Διαφορετικά διαμορφώνουμε ανεπαρκή άτομα, μονοσήμαντους οργανισμούς, με τεράστιες ελλείψεις σε ζωτικά θέματα. Αυτά τα άτομα στο τέλος, μπορεί να κερδίσουν μια διάκριση / ένα δίπλωμα σε ένα τομέα, να πάρουν άριστα στα μαθηματικά, αλλά θα δυστυχήσουν σε πολλούς άλλους.

Μήπως οι ίδιοι οι γονείς έχουμε την ευθύνη να διευρύνουμε την εκπαίδευση των παιδιών μας; Μήπως κακομαθαίνουμε / “καλομαθαίνουμε” τα παιδιά μας όταν τους τα προσφέρουμε όλα έτοιμα; Μήπως το εκπαιδευτικό μας σύστημα απαιτεί υπερβολική εστίαση και εξειδίκευση στα του σχολείου, διαμορφώνοντας ανεπαρκή άτομα και τελικά δυστυχισμένα άτομα;

Ίσως να είναι όλα αυτά και κάποια άλλα που περιορίζουν μια πιο ολοκληρωμένη και ισορροπημένη εξέλιξη. Η ζωή απαιτεί διαφορετικές δεξιότητες και σίγουρα η έλλειψη σε καθημερινά και πρακτικά πράγματα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη ζωή μας. Η απόκτησή τους θα πρέπει να είναι μέρος της γενικής διαμόρφωσης του νέου ανθρώπου. Είναι κάτι που πρέπει να μαθαίνεται σε μικρή ηλικία. Αν δεν μάθεις να στρώνεις το κρεβάτι σου μικρός, δύσκολα θα το κάνεις αργότερα.

ΠΗΓΗ: https://enallaktikidrasi.com/2019/09/paidi-xreiazetai-grammata-oso-xreiazetai-paixnidi/

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Συχνά όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια έντονη συμπεριφορά του παιδιού, η αυθόρμητη αντίδρασή μας επικεντρώνεται στην προσπάθεια να το καθησυχάσουμε, να το κάνουμε να σταματήσει. Ωστόσο, για να διαχειριστούμε μια συμπεριφορά με την οποία είμαστε αντιμέτωποι, πρέπει πρώτα να την κατανοήσουμε, διερευνώντας μόνοι μας αλλά και μαζί του τις πιθανές αιτίες της αντίδρασής του.

Γιατί λοιπόν θυμώνει ένα παιδί; Και τί σημαίνει ο θυμός του για μας; Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι συχνά πολυπαραγοντική, ωστόσο μπορούμε να την αναζητήσουμε στο περιβάλλον του παιδιού και στη σχέση μας μαζί του.

Ο θυμός των παιδιών είναι αποτέλεσμα γεγονότων ή συνθηκών που λειτουργούν ως πηγή αναστάτωσης, και μπορεί να εκφραστεί με διάφορες αφορμές. Επομένως, η αντίδρασή τους ενίοτε είναι άμεση και μοιάζει να συνδέεται χρονικά με το συμβάν που την προκαλεί. Άλλοτε ωστόσο μπορεί να εκδηλωθεί σε ανύποπτο χρόνο, με αφορμή μια στιγμή που δεν εξηγεί επαρκώς το συναίσθημα που εκφράζουν, κάνοντας την αντίδρασή τους να μοιάζει ακατανόητη.

Οι αφορμές μπορεί να είναι πολλές, εξίσου όμως πολλές μπορεί να είναι και οι πιθανές αιτίες. Θυμός ως αποτέλεσμα της ζήλιας που νιώθει για το αδερφάκι (μικρότερο ή μεγαλύτερο), ως παράπονο όταν αισθάνεται ότι έχει προσβληθεί/ παραμεληθεί, ως φόβος για απόρριψη, ως αίτημα για αλληλεπίδραση καθώς έχει μάθει ότι μέσα από τη σύγκρουση κερδίζει περισσότερη επαφή, ως διεκδίκηση όταν θεωρεί ότι μόνο όταν θυμώνει μπορεί να εισακουστεί, ως χειρισμός όταν αντιλαμβάνεται τον κανόνα των ενηλίκων σαν παιχνίδι δύναμης οπότε και προσπαθεί να τον κάμψει, αντιστεκόμενο στην οδηγία και αντιπαραβάλλοντας το πείσμα του σαν απάντηση στην εξουσία του γονιού. Είναι κάποια μόνο από τα ενδεικτικά παραδείγματα.

Κι αν μοιάζει σύνθετο το «γιατί» της συμπεριφοράς, εξίσου σύνθετος είναι συχνά και ο τρόπος που τα παιδιά επιλέγουν να εκφράσουν το θυμό τους. Είναι συνήθεις οι περιπτώσεις όπου το αρνητικό συναίσθημα  δεν εκφράζεται ανοιχτά και με ηχηρό τρόπο (κλάματα-φωνές), αλλά «σιωπηρά». Είμαστε τότε αντιμέτωποι με ένα παιδί που μοιάζει αδιάφορο, αποσυρμένο, που μας αγνοεί όταν του μιλάμε, προσπαθώντας  να μας πείσει για το πόσο δεν το νοιάζουν οι πράξεις ή η προτάσεις μας.

Η πιεστική κατάσταση με την οποία είμαστε αντιμέτωποι, επιφορτίζεται ακόμη περισσότερο από τα δικά μας συναισθήματα, καθώς είναι αναμενόμενο η όποια έντονη αντίδραση του παιδιού να έχει άμεσο αντίκτυπο σε μας. Μας αναστατώνει και μας στενοχωρεί, μας δυσκολεύει ενίοτε σε πρακτικό επίπεδο, αλλά συγχρόνως ακουμπά σε αγωνίες σχετικά με το πόσο καλοί και ικανοί είμαστε στη σχέση μας μαζί του, πόσο αποτελεσματικοί είμαστε στο να το ηρεμήσουμε, πόσο αποδεκτοί στο ρόλο μας ως γονείς.

Κάθε διαμαρτυρία του παιδιού, κάθε ξέσπασμα, ειδικά όταν είναι επαναλαμβανόμενο ή συμβαίνει  «δημόσια»,  είναι μια αφορμή για  «αυτό» αλλά και «έτερο» -αμφισβήτηση (η παρουσία των «τρίτων» έρχεται συνήθως να επικυρώσει τις αυστηρές κρίσεις προς τον εαυτό μας).

Ο γονιός επομένως καλείται να χειριστεί την κατάσταση πολύπλευρα – να διατηρήσει την ψυχραιμία του την ώρα του ξεσπάσματος ώστε να ξεπεραστεί η κρίση, για να περάσει έπειτα στη σύνδεση της συμπεριφορά του παιδιού με το συμβάν που το προκάλεσε- την αφορμή αλλά κυρίως την αιτία.

Παράλληλα είναι σημαντικό να είναι σε επαφή και με τα δικά του συναισθήματα, ώστε να μην αρκεσθεί στην επιθυμία για άμεση λύση, αγνοώντας τον κίνδυνο να ξαναβρίσκει τον εαυτό του συχνά στο ίδιο σημείο στη σχέση του με το με παιδί.

Στόχος, να αρχίσει να ξεμπλέκει μαζί με το παιδί την άκρη του νήματος, βοηθώντας το να κατανοήσει τι αφορά ο θυμός του, ώστε το συναίσθημα που βιώνει να αποκτήσει νόημα, να αποδυναμωθεί και να γίνει πιο διαχειρίσιμο.

ΠΗΓΗ: https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/prosopikotita/thymos/9097-katanoontas-to-thymo-ton-paidion.html

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Επειδή τα παιδιά σου είναι “δικά σου” από τη γέννησή τους, μπορείς να μπεις σε μεγάλο πειρασμό – ακόμη και να πιστεύεις ότι είναι δικαίωμα και ευθύνη σου – να τα κάνεις να ζήσουν το δικό σου πρόγραμμα. Όμως, αυτές οι μεγάλες ψυχές σε μικρά κορμάκια φτάνουν με ένα πολύ ισχυρό δικό τους πρόγραμμα, και τους προσφέρεις υπηρεσία (και στον εαυτό σου) βοηθώντας τα να έρθουν σε επαφή με το δικό τους σκοπό και να τον ζήσουν. Μερικές φορές, η πρόθεσή τους ταιριάζει με τη δική σου πρόθεση γι’ αυτά, κι άλλες πάλι δεν ταιριάζει.

Αν προσπαθείς συνεχώς να αναγκάσεις τα παιδιά σου να μπουν στο καλούπι που εσύ έχεις φτιάξει γι’ αυτά, η ζωή σου θα έχει τα χάλια της, καθώς και η δική τους. Να θυμάσαι ότι βρίσκονται εδώ για να σε διδάξουν, όσο είσαι κι εσύ εδώ για να τα διδάξεις. Ίσως και περισσότερο. Εσύ θα μάθεις να ελευθερώνεις κι εκείνα θα μάθουν να υποστηρίζουν την αλήθειά τους.

Μερικές φορές μπορείς να εκπαιδεύσεις ένα παιδί να είναι αυτό που θέλεις να είναι, αλλά όταν μεγαλώσει, θα χρειαστεί ψυχοθεραπεία και θα πρέπει να έρχεται στα εργαστήριά μου. Δεν θέλω να τα έχω πελάτες αυτά τα παιδιά. Θα προτιμούσα να τα δω να αυτο-πραγματώνονται. Βάλ’ τα σ’ αυτή την πορεία ανταμοίβοντάς τα για το ότι είναι αληθινά παρά βολικά.

Αγάπα τα για να βρουν το πεπρωμένο τους. Κάποια μέρα θα μάθουν πως για να κατακτήσουν τα όνειρά τους είναι αναγκαίο να σεβαστούν τη μοναδικότητά τους. Στήριξέ τα για να πάρουν αυτό το μάθημα, προσφέροντάς τους σαν πρότυπο αυτή τη συμπεριφορά.

Οι γονείς μου με επιβράβευαν όχι όταν έλεγε την αλήθεια μου, αλλά όταν έλεγα εκείνο που ήθελαν ν’ ακούσουν. Έφτασα στα 35 μου για ν’ ανακαλύψω ότι θα προχωρούσα περισσότερο στη ζωή με το να είμαι ειλικρινής παρά με το να είμαι χαμαιλέοντας.

Η προσαρμοστικότητα είναι σημαντική, αλλά όχι εις βάρος της αυθεντικότητας. Είναι απαραίτητο να μπορεί το παιδί σου να λέει “όχι” όταν χρειάζεται. Αν έχεις τ’ αυτιά σου ανοιχτά στο αληθινό “ναι” του παιδιού σου, τότε θα σεβαστείς το “όχι” του – κι εκείνο το δικό σου. Ο σεβασμός απέναντι στο παιδί σου είναι η πιο ισχυρή σου επένδυση για το σεβασμό του προς εσένα.

Δες το παιδί σου όχι σαν “άγραφη πλάκα” πάνω στην οποία πρέπει να γράψεις, αλλά σαν ένα πακέτο μ’ ένα δώρο, που χρειάζεται να ξετυλίξεις. Σ’ αυτό το μικρό κορμάκι ζει μια ιδιοφυΐα⋅ βοήθησέ το να τη φέρει στην επιφάνεια.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Alan Cohen με τίτλο «Ρούφηξε τη ζωή αντί να σε ρουφάει» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Η Δυναμική της Επιτυχίας

ΠΗΓΗ: https://enallaktikidrasi.com/