Μία από τις πιο γνωστές και συναρπαστικές μαθηματικές σταθερές στην επιστήμη είναι ο αριθμός π, ο οποίος αντιπροσωπεύει τη σχέση ανάμεσα στην περιφέρεια ενός κύκλου και τη διάμετρό του. Το π είναι ένας άρρητος αριθμός, που σημαίνει ότι τα δεκαδικά του ψηφία συνεχίζονται επ’ άπειρον χωρίς να επαναλαμβάνονται και ορίζεται ως ο λόγος της περιφέρειας ενός κύκλου προς τη διάμετρό του.
Η Παγκόσμια Ημέρα του π γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Μαρτίου. Η επιλογή της ημερομηνίας δεν είναι τυχαία, καθώς στον αμερικανικό τρόπο γραφής των ημερομηνιών (μήνας/ημέρα), η 14η Μαρτίου γράφεται ως 3/14, που είναι οι τρεις πρώτοι αριθμοί της μαθηματικής σταθεράς. Ο πρώτος επίσημος εορτασμός έγινε το 1988 στο Exploratorium του Σαν Φρανσίσκο από τον φυσικό Larry Shaw. Η Ημέρα του π είναι γεμάτη φυσική και μαθηματικά αφού στις 14 Μαρτίου γεννήθηκε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν (1879) και πέθανε ο Στίβεν Χόκινγκ (2018). Ο Αρχιμήδης, τον 3ο αιώνα π.Χ, ήταν ο πρώτος επιστήμονας που προσπάθησε να προσεγγίσει τον αριθμό αυτό με θεωρητικό και όχι εμπειρικό τρόπο, χρησιμοποιώντας εγγεγραμμένα και περιγεγραμμένα πολύγωνα. Αν και ο υπερπολογιστής της Google έχει υπολογίσει το π σε 100 τρισεκατομμύρια ψηφία, για τους περισσότερους επιστημονικούς υπολογισμούς, αρκούν μόλις τα πρώτα 15-16 δεκαδικά: 3,141592653589793
Το π δεν είναι ένας τυχαίος αριθμός, είναι η «κοσμική σταθερά» που κρύβεται πίσω από οτιδήποτε έχει καμπύλες, ταλαντώσεις ή ρυθμό στο σύμπαν.
Κάθε φορά που χρησιμοποιούμε το κινητό μας, το Wi-Fi ή ακούμε ραδιόφωνο, χρησιμοποιούνται οι τριγωνομετρικές συναρτήσεις (ημίτονο, συνημίτονο) που βασίζονται στο π. Το σύστημα εντοπισμού θέσης (GPS) πρέπει να υπολογίζει την καμπυλότητα της Γης για να μας πει πού ακριβώς βρισκόμαστε. Ο τύπος για το εναλλασσόμενο ρεύμα (AC) που φωτίζει το σπίτι μας περιέχει το π.
Οι πιλότοι που πετούν σε «τόξα μεγάλου κύκλου», δηλαδή, τις συντομότερες διαδρομές πάνω σε μια σφαίρα, βασίζονται στο π για τους υπολογισμούς καυσίμων και χρόνου. Από αυτή τη σταθερά εξαρτώνται ο όγκος και η αντοχή των τούνελ του μετρό ή των κυλίνδρων στη μηχανή ενός αυτοκινήτου. Οι καρδιολόγοι αναλύουν τους ρυθμούς της καρδιάς χρησιμοποιώντας τα μαθηματικά του π, η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο και οι κύκλοι των ημερών είναι «δέσμιοι» του αριθμού π, στον μικρόκοσμο των ατόμων, η περίφημη Αρχή της Αβεβαιότητας του Heisenberg περιέχει το π.
Η απομνημόνευση των ψηφίων του π είναι μια κλασική πρόκληση. Ο πιο διαδεδομένος τρόπος για να τα θυμόμαστε είναι μέσω προτάσεων όπου ο αριθμός των γραμμάτων κάθε λέξης αντιστοιχεί σε ένα ψηφίο.
Η πιο γνωστή φράση που καλύπτει τα πρώτα 10 δεκαδικά ψηφία (3,1415926535):
«Αεί ο Θεός ο Μέγας γεωμετρεί, το κύκλου μήκος ίνα ορίση»
3, 1 4 1 5 9 2 6 5 3 5
