Λίγες είναι οι πληροφορίες της φωτογραφίας. Ο αγροφύλακας είναι ο λόγος της ανάρτησης σ’ αυτή τη σελίδα. Το μόνο γνωστό πρόσωπο είναι ο Αλέκος Χαρισιάδης που ήταν και φωτογράφος. Κατά τα άλλα και τα πρόσωπα και ο τόπος μου είναι άγνωστα. Υπολογίζω ότι ο χρόνος της φωτογραφίας είναι περί το 1950.
Η ΑΓΡΟΦΥΛΑΚΗ
Η Αγροφυλακή ή αγροτική αστυνομία πρωτοεμφανίστηκε στο νεοσύστατο Βασίλειο της Ελλάδας με Βασιλικό Διάταγμα {31 Δεκ. 1836} “περί προφυλάξεως των δενδροφυτειών”.
Ο διορισμός των αγροφυλάκων ανατέθηκε στους δημάρχους. Το σύστημα αυτό δεν λειτούργησε, λόγω της οικονομικής αδυναμίας των δήμων, αλλά και για λόγους πατροπαράδοτης συνήθειας από την εποχή της τουρκοκρατίας κατά την οποία τη φύλαξη των κτημάτων ανέθεταν οι ιδιοκτήτες σε πρόσωπα της εμπιστοσύνης τους. Με νέο νόμο της 15ης Σεπ. 1856 την ευθύνη εκλογής αγροφυλάκων είχαν οι ιδιοκτήτες των κτημάτων. Με το νόμο του 1907 “περί αγροφυλακής” η εκλογή των αγροφυλάκων γινόταν από τους ιδιοκτήτες με μυστική ψηφοφορία και ακολουθούσε έγκριση του Ειρηνοδικείου.
Σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, όπως Επτάνησα, Λέσβο, Κρήτη κλπ ίσχυαν ειδικές διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες η φύλαξη των κτημάτων γινόταν από σώμα με περίπου στρατιωτική οργάνωση που υπαγόταν στους κατά τόπους διοικητές της Χωροφυλακής. Η ποικιλία αυτών των συστημάτων έπαυσε με νόμο της 2 Φεβ. 1923 “περί αγροτικής ασφαλείας” όπως αυτό τροποποιήθηκε μετέπειτα από άλλους νόμους. Και πάλι όμως η σχετική νομοθεσία δεν ήταν σταθερή και εμφανίστηκαν κατά τόπους ειδικές διατάξεις. Το κύριο πρόβλημα της νομοθεσίας ήταν αν η Αγροφυλακή θα ήταν κρατική που θα χρηματοδοτούσε το κράτος ή τοπικού ενδιαφέροντος και οικονομικά θα βάρυνε την τοπική διοίκηση. Στη σύγχρονη εποχή η οργάνωση και οι αρμοδιότητες του θεσμού αναπτύχθηκαν με το Ν.Δ. 3030/1954 “Περί Αγροφυλακής” και το Β.Δ.171/1966 “Περί κυρώσεως του κανονισμού Υπηρεσιών Αγροφυλακής. Η Αγροφυλακή οργανώθηκε κατά το πρότυπο της Χωροφυλακής, ως πολιτικό σώμα, με αποστολή την ασφάλεια των αγροτικών κτημάτων των υφισταμένων εκτός δασικής περιοχής και σχεδίου πόλεων, κωμοπόλεων και χωριών με αρμοδιότητα τη πρόληψη και καταστολή αγροτικών αδικημάτων, τη φύλαξη των αγροτικών κτημάτων, την επιστασία της διανομής των αρδευτικών υδάτων καθώς και διάφορους διακανονισμούς βοσκών κ.λπ.
Υπηρεσιακό όχημα της Αγροφυλακής. Η υπηρεσία το χρησιμοποιούσε για τον έλεγχο δασικών και αγροτικών εκτάσεων.
Η Αγροφυλακή υπάχθηκε αρχικά στο Υπουργείο Εσωτερικών και αργότερα στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης 3585 2007 ΦΕΚΑ- 148 και οι Υπηρεσίες διαρθρώθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του ΠΔ 138 2011 ΦΕΚΑ-179 με τέσσερις κεντρικές διευθύνσεις: τη Διεύθυνση Αγροτικής Ασφάλειας (με τρία επιμέρους τμήματα), τη Διεύθυνση Διοικητικού (με έξι επιμέρους τμήματα), τη Διεύθυνση Ειδικών Υπηρεσιών (με τρία επιμέρους τμήματα) και τη Διεύθυνση Επιθεώρησης. Οι αγρονόμοι που ασκούν την αγροτική ασφάλεια στη κατά τόπο αρμοδιότητά τους τυγχάνουν ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι που ασκώντας τα εκ του νόμου καθήκοντά τους επί αγροτικών αδικημάτων μπορούν να υποκαταστήσουν σε κάποιες των περιπτώσεων τους δασοφύλακες και να εκδίδουν ειδικές διοικητικές πράξεις όπως αγροτικές διατάξεις ή αγροτικούς κανονισμούς.
Μετά την ψήφιση του Νόμου 3938 ΦΕΚΑ-61 31-3-2011 άρθρο 21 Ενσωμάτωση της Ελληνικής Αγροφυλακής στη Δασική Υπηρεσία καταργήθηκε η ιδρυθείσα με το Ν. 3585/2007 (ΦΕΚ 148 Α΄) Ελληνική Αγροφυλακή με τις Υπηρεσίες της σε όλη τη Χώρα.
Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΦΥΛΑΚΗΣ ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ
Στην επαρχία υπηρετούσαν οι αγροφύλακες, οι αρχιφύλακες και ο αγρονόμος, ο οποίος ήταν ο επικεφαλής της υπηρεσίας. Η Αγροφυλακή στεγαζόταν στο Αγρονομείο. Οι αγροφύλακες περιπολούσαν καθημερινά στα χωράφια της περιφέρειας που υπηρετούσαν. Ο αρχιφύλακας βρισκόταν πάντα στο Αγρονομείο μαζί με τον Αγρονόμο. Όταν υπήρχαν περιπτώσεις δύσκολες πήγαιναν και οι ίδιοι στον τόπο για να επιλύσουν τα τυχόν προβλήματα!
Όλοι οι βαθμοί στην Αγροφυλακή ήταν: Διευθυντής, Επιθεωρητής, Διοικητής Αγροφυλακής, Αγρονόμος, Αρχιφύλακας, Αγροφύλακας, και υπήρχαν και οι διοικητικοί υπάλληλοι ως γραμματείς των Αγρονομείων…. Η Αγροφυλακή και η Χωροφυλακή συνεργαζόταν πάντα άριστα, ειδικά σε περιπτώσεις φυτειών χασίς ή άλλων παρανόμων πράξεων.
Για τη λειτουργία ή την κατάργηση της Αγροφυλακής υπήρχαν σοβαρές διαφωνίες ανάμεσα στις κομματικές παρατάξεις της Νέας Δημοκρατίας από τη μία πλευρά και του ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ από την άλλη. Με αυτόν τον τρόπο επαναλειτούργησε η Αγροφυλακή από το 2007-2011. Μετά, ουσιαστικά έπαυσε η λειτουργία της.
1957: Στο Αρσάκειο. Είναι η οικογένεια της Αγγέλας Αυτζάκη αργότερα σύζυγος Τάκη Ρεφειάδη. Ο πατέρας της Πέτρος Αυτζάκης, η Θεοπούλα (καθιστοί). Τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας: Αγγέλα, Βάσω, Ρούλα και Γιώτα. Αν κατάλαβα καλά όλα κορίτσια! Ο Πέτρος Αυτζάκης ήταν για 30 ολόκληρα χρόνια αγροφύλακας στην περιοχή Αρσακείου, Λοφαρίου, Αετοκορυφής, Αετολόφου, Πρωτάτου, Κασσιτερών, Σαπών, Βελκίου, Χαμηλού! Δηλαδή ολόκληρου του τότε Δήμου Σαπών! Για 20 ολόκληρα χρόνια όλη αυτή την περιοχή την περπατούσε με τα πόδια και τα τελευταία δέκα με ένα ποδήλατο! Ο ίδιος είχε πολεμήσει στο Αλβανικό Μέτωπο και πολλές φορές με συγκίνηση μιλούσε για τις περιπέτειές του στα παιδιά του και στα εγγόνια του.
Για όσους δε γνωρίζουν (επειδή σήμερα δεν υπάρχουν) οι αγροφύλακες ήταν εκείνοι που καθημερινά γύριζαν την ύπαιθρο και έλεγχαν αν συνέβαινε κάτι (κλοπές, καταστροφές κλπ). Στο τέλος της ημέρας έγραφαν σε ειδικό βιβλίο της υπηρεσίας τα συμβάντα. Κι ένα άλλο που γνωρίζω για τους αγροφύλακες ήταν ο εμβολιασμός των άγριων δέντρων που φύτρωναν μόνα τους σε αχλαδιές κλπ.
Σχόλια για τον τόπο μας
Ο Κυρ Παντελής Μεϊντανίδης (κουρουτζης) ποντιακής καταγωγής από το (Τορμπαλι). Μικρά παιδιά τότε εμείς, τρέχαμε να κρυφτούμε γιατί τρώγαμε φρούτα από τα χωράφια.. λέει η κ Λαφίνα. “Μας κυνηγούσε
Άγριος, εμείς όπου φύγει φύγει!
Γιατί παίρναμε τα τσάγαλα, στα αμπέλια…. λέει η Αγγέλα…
Τα όσα θα αναφέρω στη συνέχεια είναι οι αναμνήσεις μου από τα παιδικά μου χρόνια! Γύρω από τις Σάπες υπήρχαν πολλές εκτάσεις δασικές και γεωργικές! Οι κάτοικοι είχαν μικρά ή μεγαλύτερα κτήματα τα οποία καλλιεργούσαν και φύτευαν διάφορα προϊόντα. Εκτός από τα σιτηρά και τα δημητριακά, χωράφια δηλαδή, είχαν και περιβόλια με δέντρα, αμπέλια, καρπούζια, φυτείες με καπνά και διάφορα άλλα. Κάποια από αυτά τα προϊόντα τα διέθεταν για πώληση ώστε να αυξάνουν το εισόδημά τους, και άλλα για προσωπική τους χρήση! Φυσικά υπήρχαν και κάποιοι που δεν σεβόταν τον κόπο τους και φρόντιζαν να επισκέπτονται τα κτήματα αυτά, όχι για να βοηθήσουν στην καλλιέργεια, αλλά να αφαιρέσουν για ίδιον όφελος τον κόπο και τις σοδιές των συγκατοίκων τους. Έτσι λοιπόν ήταν αναγκασμένοι να φυλάγουν οι ίδιοι τα κτήματά τους ή να ορίζουν έναν ιδιώτη φύλακα στην πραγματικότητα! Θυμάμαι αυτούς τους ανθρώπους να τους λέμε “κουρουντζήδες“. Μικροί τότε εμείς, με τα σχολεία κλειστά λόγω θερινών διακοπών και εποχή που ωρίμαζαν τα φρούτα και τα μποστανικά να επισκεπτόμαστε τα ώριμα φρούτα, σταφύλια, καρπούζια, μήλα, ροδάκινα, αμύγδαλα και άλλες νοστιμιές όχι για καλό σκοπό! Ο φόβος μας ήταν ο κουρουντζής! Στις αρχές ήταν ένας γεράκος, που δεν έβλεπε και δεν μπορούσε να τρέξει, οπότε είχαμε πάρει θάρρος! Αργότερα όμως τη θέση του πήρε ένας νεότερος, ο κυρ Παντελής. Αυτόν τον φοβόμασταν και οι επιδρομές μας σχεδόν μηδενίστηκαν! Εννοείται βέβαια ότι εάν γινόταν γνωστή κάποια παρόμοια πράξη οι συνέπειες ήταν δυσάρεστες γι αυτό και ο φόβος μεγάλος!
Σημαντική και σημαδιακή αυτή η φωτογραφία. Οι μαθητές άκουσαν να τους μιλά για το επάγγελμα του Αγροφύλακα ο κ. Χρυσόστομος Ισχάκης από το Αρσάκειο Σαπών. Ο κ. Ισχάκης ήταν ο τελευταίος αγροφύλακας στην επαρχία Σαπών. Είχε καταργηθεί ο θεσμός του αγροφύλακα.
Η λέξη κουρουντζής (ή κουρουτζής) είναι τουρκικής προέλευσης. Προέρχεται απευθείας από την τουρκική λέξη korucu (προφέρεται κορουτζού), η οποία σημαίνει ακριβώς αυτό που περιγράψαμε: ο φύλακας, ο δασοφύλακας ή ο αγροφύλακας. Koru-: Τουρκικό ρήμα που σημαίνει «προστατεύω», «φυλάω» ή «συντηρώ».-cu / -cü: Παραγωγική κατάληξη της τουρκικής γλώσσας που δηλώνει επαγγελματία ή αυτόν που κάνει μια ενέργεια (αντίστοιχη με το ελληνικό -τζής).Korucu: Αυτός που προστατεύει/φυλάει (αγρούς, δάση, κτήματα). Ιστορικό πλαίσιο: Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι κορουτζήδες ήταν επίσημα διορισμένοι φύλακες των κοινοτικών εκτάσεων ή των δασών. Με το πέρασμα των χρόνων, η λέξη ενσωματώθηκε στα ελληνικά ιδιώματα και τη συναντάμε συχνά στη Μακεδονία, τη Θράκη, τη Θεσσαλία και τα νησιά. Στην ελληνική επαρχιακή πραγματικότητα, η λέξη κατέληξε να περιγράφει τον άτυπο, ιδιωτικό αγροφύλακα ή τον «δραγάτη». Ήταν ο άνθρωπος που πλήρωναν οι ίδιοι οι χωρικοί (συχνά με ποσοστό από τη σοδειά) για να προσέχει τα αμπέλια και τα οπωροφόρα δέντρα από τους κλέφτες ή τα ζώα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της ωρίμανσης και του τρύγου.
Η ΣΕΛΙΔΑ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ