Τι είναι;

Σύντομος αυτοσχέδιος λόγος, στηριζόμενος κυρίως στη συνειρμική έκφραση.

Τι είδους θέματα δίνονται;

Τα θέματα χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

• Για το Γυμνάσιο: (Ι) λέξεις ή οικείες έννοιες (π.χ. αστέρια, μουσική, θάλασσα, φιλία, οικογένεια), (ΙΙ) αυθόρμητες αντιδράσεις και σκέψεις σε απροσδόκητες καταστάσεις  (π.χ. αποτυχία σε ένα διαγώνισμα,), (ΙΙΙ) συναισθήματα (π.χ. φόβος, χαρά). 
• Για το Λύκειο: (Ι) αφηρημένες έννοιες (π.χ. φιλία, δημοκρατία, αποξένωση), (ΙΙ) Αυθόρμητες σκέψεις και συναισθήματα που γεννά μια εικόνα (σκίτσο, φωτογραφία, έργο τέχνης κ.λπ.), (ΙΙΙ) αποφθέγματα και παροιμίες (π.χ. «Τα πάντα ρει», «Η σιωπή είναι χρυσός»)

Ποιοι είναι οι στόχοι;

• Ανάπτυξη δημιουργικής σκέψης και φαντασίας
• Ενίσχυση ταχύτητας σκέψης και συγκέντρωσης
• Εξοικείωση με τεχνικές παραγωγής ιδεών
• Ανάπτυξη της αφηρημένης, συμβολικής και αναλογικής σκέψης – χρήση της μεταφοράς
• Καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης μέσα από την προσπάθεια τέρψης του κοινού

Πώς προετοιμάζομαι;

• Εξάσκηση με πολλά και διαφορετικού τύπου θέματα.
• Ξεκινώ να μιλώ για το θέμα απλά, με όσα μου έρχονται στο μυαλό. Πρώτα για λίγο χρόνο, έστω 4-5 προτάσεις. Αυξάνω σταδιακά τον χρόνο ομιλίας μέχρι να φτάσω τα 2,5 λεπτά. Εμπλουτίζω με συναισθήματα, εμπειρίες, παραδείγματα από επικαιρότητα και ιστορία, εικόνες κ.ά. Δες έναν πίνακα για άντληση ιδεών εδώ: 
• Φροντίζω ο λόγος μου να έχει δομή – αρχή, μέση και τέλος. Δεν απαριθμώ, δεν «λέω ό,τι μου έρχεται στο μυαλό» χωρίς οργάνωση.
• Επαναλαμβάνω το θέμα συχνά μέσα στην ομιλία μου. Έτσι δεν ξεχνώ να μιλάω για εκείνο και δείχνω και στο ακροατήριο ότι οργανώνω τη σκέψη μου.

Ποια είναι τα κριτήρια αξιολόγησης;

• Σχέση με το θέμα (1-10 βαθμοί): Συνάφεια και νοηματική σύνδεση, επαρκής ανάπτυξη των διαστάσεων τού θέματος.
• Ποιότητα των ιδεών (1-10 βαθμοί): Επαρκής ανάλυση και αφήγηση τής ιδέας ή τού ζητήματος, αποτελεσματική ανάπτυξη επιχειρημάτων εάν χρησιμοποιηθούν, ανάδειξη των πιο σημαντικών ιδεών, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα.
• Διαύγεια και Συνοχή τού λόγου (1-10 βαθμοί): Καθαρότητα και σαφήνεια, αλληλουχία, σύνδεση και ομαλή μετάβαση μεταξύ των ιδεών του ομιλητή.
• Παρουσία τού ομιλητή (1-20 βαθμοί):  Εκφραστικότητα, στάση και κινήσεις τού ομιλητή, ευφράδεια, άνεση, συνεχής ροή τού λόγου, καλή οπτική επαφή με το ακροατήριο.

Προτεινόμενα θέματα για εξάσκηση

Γυμνάσιο

Κιμωλία, Αυλή, Ισορροπία, Είδηση, Διαστημόπλοιο, Πύργος, Παγάκια, Χιονοθύελλα, Ανάβαση, Έκρηξη, Εκτόξευση, Φασαρία, Προσπάθεια, Μπάλα, Οθόνη, Χρήματα, Παραλία, Καταστροφή, Κύκλος, Σύννεφο, Βροχή, Λιακάδα, Κουτί, Ξύλο, Αέρας, Γη, Τζάμι, Πίνακας, Καθρέπτης, Μαξιλάρι, Ύπνος, Βουνό, Αρχή, Τέλος, Πόρτα, Παράθυρο, Φωτιά, Πράσινο, Απέραντο γαλάζιο, Θετική σκέψη

Χαρά, Λύπη, Ανάγκη, Μίσος, Αγάπη, Λαχτάρα, Έκπληξη, Μελαγχολία, Ανάγκη, Απορία, Νοσταλγία, Απογοήτευση, Ενθουσιασμός, Προθυμία, Φιλία

«Το αγαπημένο μου βιβλίο είναι…», «Το αγαπημένο μου μουσικό συγκρότημα είναι…», «Η αγαπημένη μου κινηματογραφική ταινία είναι…», «Στο παραμύθι… θα έβαζα ένα άλλο τέλος…», «Η ερώτηση που θα έκανα στον αγαπημένο μου ήρωα, που είναι… θα ήταν…», «Αν μπορούσα να προσθέσω ένα μάθημα στο σχολείο, αυτό θα ήταν…», «Η αγαπημένη μου λέξη είναι…», «Η πιο πολύτιμη εφεύρεση που δεν έχει σκεφτεί κανείς ακόμη θα ήταν…», «Αν ένας εξωγήινος ερχόταν στη Γη, θα έμενε άφωνος από…», «Αν μπορούσα να κάνω τρεις ευχές, αυτές θα ήταν…», «Αν η αγάπη / το μίσος / ο πόλεμος / η καλοσύνη / η αλήθεια / η αγκαλιά / η φιλία (κ.ά.) είχε χρώμα, θα ήταν…», «Αν θα μπορούσα τον κόσμο να άλλαζα, θα…», «Σώσε τη Γη! Είναι ο μόνος πλανήτης με σοκολάτα!», «Βαρέθηκα! Σταματήστε τη Γη να κατέβω!»

Λύκειο

Τηλεσκόπιο, Τηλεδιάσκεψη, Διάθλαση, Ακόντιο, Καντήλι, Ελπίδα, Μελωδία, Παρασκήνιο, Επιβίωση, Πεσσιμισμός, Ουδετερότητα, Καταναλωτισμός, Εκσυγχρονισμός, Διαφθορά, Έγκλημα, Αλλαγή, Κόσμος, Γυμνή αλήθεια, Απώλεια, Σκοπός, Προσαρμογή, Συνδυασμός, Υποκατάστατο, Εξόντωση, Απουσία, Φυλακή, Δέσμευση, Χρέος, Επιταγή, Αντανάκλαση, Αναζήτηση, Αιώρηση, Μέλλον, Μνήμη, Λήθη, Τοίχος, Τύχη, Απόλαυση

«Έχετε μήνυμα στον υπολογιστή σας», «Αύριο με τον κηδεμόνα σου», «Έχεις σκονάκι εκεί κάτω;», «Απολύεστε!», «Παπαδόπουλος, στον πίνακα!», «Έπεσα και χτύπησα γιατί δεν πρόσεχα…», «Ωχ, έσπασα το αγαπημένο βάζο της μαμάς!», «Ο σκύλος μου παίζει με το αγαπημένο πουλόβερ της αδελφής μου;», «Βρέχει; Και η εκδρομή μας;», «Βοήθεια! Δεν ξέρω να γράφω / μιλάω / κολυμπάω / παίζω / περπατώ (κ.ά.)», «Σήμερα το πρωί κοίταξα τον εαυτό μου κατάματα στον καθρέπτη και…», «Αναρωτιέμαι, τι κόσμο θα παραδώσω στα παιδιά μου;», «Αν αποκτούσα ξαφνικά τη δύναμη να βλέπω το μέλλον / να σώζω ζωές / να ακούω τη σκέψη των άλλων / να ζωντανεύω τα ξερά δέντρα / να σταματάω τα γηρατειά (κ.ά.), θα…»

«Ζωή σημαίνει πόνος», «Όποιος φοβάται να πεθάνει, φοβάται να ζήσει», «Να αντιμετωπίζεις τα σφάλματα των άλλων όσο μαλακά όσο και τα δικά σου», «Ο καλύτερος καθρέπτης είναι ένας παλιός φίλος», «Επιτυχία είναι όταν η προετοιμασία αναγνωρίσει την ευκαιρία», «Η τύχη μας είναι γραμμένη στα αστέρια», «Εάν έχεις φίλους, έχεις θησαυρούς», «Το μοναδικό μέρος του σύμπαντος που μπορείς να αλλάξεις είναι ο εαυτός σου», «Αποτυχία δεν είναι να σκοντάφτεις, αλλά να μένεις πεσμένος», «Άνθρωπο γυρεύω και άνθρωπο δε βρίσκω», «Ό,τι αξίζει πονάει και είναι δύσκολο», «Ο πόλεμος γίνεται έμπρακτα δάσκαλος της βίας» (Θουκυδίδης), «Κόσμος αγγελικά πλασμένος;», «Άλλη μια μέρα στον παράδεισο;», «Όταν κλείσει η μουσική, κλείσε και τα φώτα…», «Φως στην άκρη του τούνελ», «Σήμερα θα κάνω παρέα με τον εαυτό μου», «Χαράξου κάπου και μετά σβήσου με γενναιοδωρία» (Ελύτης), «Τα πράγματα είναι απλά. Το πρόβλημα είναι να το καταλάβεις», «Ζήσε τη στιγμή!», «Αγαπώ σημαίνει συγχωρώ», «Ένας για όλους και όλοι για έναν»