Διδακτική αξιοποίηση μαθησιακού αντικειμένου από το Φωτόδεντρο

1. Ταυτότητα μαθησιακού αντικειμένου

Τίτλος:
Παραμυθοταξιδέματα και όμορφα μπερδέματα: Μαθηματικά – Γεωμετρικά σχήματα: Στερεά και επίπεδα

Φορέας:
Φωτόδεντρο Μαθησιακά Αντικείμενα

Σύνδεσμος:
https://lor.photodentro.edu.gr/items/b637d5eb-4600-4034-89aa-5a7b4c6e4299

Τύπος μαθησιακού αντικειμένου:
Εκπαιδευτικό βίντεο

Γνωστικό αντικείμενο:
Μαθηματικά – Γεωμετρία

Εκπαιδευτική βαθμίδα:
Προσχολική Εκπαίδευση – Νηπιαγωγείο

Ηλικιακή ομάδα:
Νήπια και προνήπια (4–6 ετών)

Γλώσσα:
Ελληνική

Μορφότυπος:
Βίντεο

Δικαιώματα χρήσης:
Ανοιχτός Εκπαιδευτικός Πόρος

Λέξεις-κλειδιά:
Γεωμετρικά σχήματα, επίπεδα σχήματα, στερεά σχήματα, μαθηματικά, προσχολική εκπαίδευση

Διάρκεια:
1 διδακτική ώρα

 

2. 2. Σύντομη περιγραφή του μαθησιακού αντικειμένου

Το μαθησιακό αντικείμενο «Παραμυθοταξιδέματα και όμορφα μπερδέματα: Μαθηματικά – Γεωμετρικά σχήματα: Στερεά και επίπεδα» αποτελεί εκπαιδευτικό βίντεο του Φωτόδεντρου που απευθύνεται σε μαθητές προσχολικής ηλικίας (Φωτόδεντρο, 2020). Μέσα από κατάλληλα σχεδιασμένες οπτικές αναπαραστάσεις και παραδείγματα από την καθημερινή ζωή υποστηρίζει την εξοικείωση των μαθητών με βασικές γεωμετρικές έννοιες, όπως τα επίπεδα και τα στερεά σχήματα, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της μαθηματικής τους σκέψης. Το συγκεκριμένο μαθησιακό αντικείμενο επιλέχθηκε επειδή πραγματεύεται έννοιες που αποτελούν σημαντικό μέρος των μαθηματικών εμπειριών των παιδιών στο νηπιαγωγείο και προσφέρει τη δυνατότητα σύνδεσης της γνώσης με βιωματικές, διερευνητικές και παιγνιώδεις δραστηριότητες. Παράλληλα, η παρουσίαση των γεωμετρικών σχημάτων μέσω ενός ψηφιακού περιβάλλοντος καθιστά τη μάθηση πιο ελκυστική και κατανοητή για τα παιδιά. Σύμφωνα με το επιμορφωτικό υλικό της 8ης συνεδρίας της Επιμόρφωσης Β1 Επιπέδου ΤΠΕ, τα μαθησιακά αντικείμενα αποτελούν επαναχρησιμοποιήσιμες μονάδες ψηφιακού υλικού με σαφή εκπαιδευτικό σκοπό, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν για την υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθησης (ΙΤΥΕ «Διόφαντος», 2026). Στο πλαίσιο αυτό, το συγκεκριμένο μαθησιακό αντικείμενο παρέχει ένα κατάλληλο ψηφιακό περιβάλλον για την παρατήρηση, αναγνώριση και κατανόηση των γεωμετρικών σχημάτων μέσα από μια βιωματική και διερευνητική μαθησιακή διαδικασία.

 

3. Σύνδεση με το Πρόγραμμα Σπουδών

Θεματικό Πεδίο	Θεματική Ενότητα	Θεματική Υποενότητα	Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Γ. ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ	Γ.1 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ	Γ.1.3 Γεωμετρία και Μετρήσεις – Σχήματα και γεωμετρικές αναπαραστάσεις	Γνώσεις: Να αναγνωρίζουν βασικά επίπεδα γεωμετρικά σχήματα (κύκλο, τετράγωνο, τρίγωνο, ορθογώνιο). Να αναγνωρίζουν βασικά στερεά σχήματα (κύβο, σφαίρα, κύλινδρο).
			Δεξιότητες: Να εντοπίζουν γεωμετρικά σχήματα σε αντικείμενα του περιβάλλοντός τους. Να συγκρίνουν και να ταξινομούν αντικείμενα με βάση το σχήμα τους. Να περιγράφουν χαρακτηριστικά στερεών και επίπεδων σχημάτων.
			Στάσεις: Να εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τη διερεύνηση γεωμετρικών σχημάτων στην καθημερινή ζωή. Να συνεργάζονται και να συμμετέχουν ενεργά σε δραστηριότητες ανακάλυψης και επίλυσης προβλημάτων.
Α. ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ	Α.2 ΤΠΕ	Α.2.1 Γνωριμία και επικοινωνία με τις ΤΠΕ	Γνώσεις: Να αναγνωρίζουν τα ψηφιακά μέσα ως εργαλεία μάθησης.
			Δεξιότητες: Να παρακολουθούν και να αξιοποιούν ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό για την απόκτηση γνώσεων.
			Στάσεις: Να χρησιμοποιούν τις ΤΠΕ με υπεύθυνο και δημιουργικό τρόπο.

 

 

4. Προστιθέμενη αξία του μαθησιακού αντικειμένου

Η προστιθέμενη αξία του συγκεκριμένου μαθησιακού αντικειμένου έγκειται στην αξιοποίηση του εκπαιδευτικού βίντεο ως μέσου που συνδυάζει εικόνα, κίνηση, αφήγηση και οπτικές αναπαραστάσεις, προσφέροντας στα παιδιά πολλαπλές ευκαιρίες κατανόησης και διερεύνησης των γεωμετρικών εννοιών. Μέσα από τη δυναμική παρουσίαση των επίπεδων και στερεών σχημάτων, οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να παρατηρούν χαρακτηριστικά, να συγκρίνουν μορφές και να συνδέουν τις νέες γνώσεις με αντικείμενα της καθημερινής τους ζωής, γεγονός που διευκολύνει την οικοδόμηση της γνώσης μέσα σε αυθεντικά μαθησιακά πλαίσια και ενισχύει τη μαθησιακή διαδικασία μέσω της ενεργού συμμετοχής τους (ΙΤΥΕ «Διόφαντος», 2026, Π3· Π4). Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή του βίντεο στην οπτικοποίηση εννοιών και στην παρουσίαση πληροφοριών με τρόπους που δύσκολα μπορούν να αποδοθούν με στατικές εικόνες ή λεκτικές περιγραφές. Σύμφωνα με τον Koumi (2006), το εκπαιδευτικό βίντεο υποστηρίζει τη μάθηση μέσω της οπτικοποίησης εννοιών, της χρήσης σύνθετων εικόνων και της παρουσίασης παραδειγμάτων από τον πραγματικό κόσμο, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη κατανόηση αφηρημένων εννοιών. Παράλληλα, ο συνδυασμός ήχου, εικόνας και κίνησης ενισχύει το ενδιαφέρον, την προσοχή και το κίνητρο των παιδιών για μάθηση, δημιουργώντας συνθήκες ενεργού συμμετοχής και διερεύνησης (Koumi, 2006). Επιπλέον, η αξιοποίηση του μαθησιακού αντικειμένου μέσω του διαδραστικού πίνακα επιτρέπει την αλληλεπίδραση των παιδιών με το ψηφιακό περιεχόμενο, ενισχύοντας την κατανόηση, τη συνεργασία και την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων (ΙΤΥΕ «Διόφαντος», 2026, Π5). Η συνδυαστική αξιοποίηση εικόνας, ήχου, κίνησης και αλληλεπίδρασης υποστηρίζει πολυτροπικές μορφές μάθησης και ανταποκρίνεται στις διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες των παιδιών. Παράλληλα, ως ανοικτός εκπαιδευτικός πόρος του Φωτόδεντρου, μπορεί να ενταχθεί σε ευρύτερες μαθησιακές δραστηριότητες και να συνδυαστεί με άλλα ψηφιακά εργαλεία και βιωματικές δράσεις, υποστηρίζοντας σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις που βασίζονται στη διερεύνηση, τη συνεργασία και την ενεργό εμπλοκή των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία (ΙΤΥΕ «Διόφαντος», 2026, Π8).

 

5. Θεωρητική προσέγγιση

Η δραστηριότητα βασίζεται στις αρχές του Εποικοδομισμού, σύμφωνα με τον οποίο η γνώση δε μεταδίδεται έτοιμη από τον εκπαιδευτικό, αλλά οικοδομείται ενεργητικά από τα παιδιά μέσα από την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον, την παρατήρηση, τη διερεύνηση και τη σύνδεση των νέων εμπειριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους (Piaget, 1972· Δημητριάδης, 2015). Στο πλαίσιο αυτό, η μάθηση προκύπτει μέσα από βιωματικές και αυθεντικές δραστηριότητες που ενθαρρύνουν τα παιδιά να ανακαλύπτουν, να επεξεργάζονται και να νοηματοδοτούν νέες έννοιες. Ειδικότερα, σύμφωνα με τους Θεοδώρου και Λεμονίδη (2005), η διδασκαλία της γεωμετρίας στις μικρές ηλικίες είναι σημαντικό να αξιοποιεί παραδείγματα από το άμεσο περιβάλλον και τις εμπειρίες των παιδιών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να έρχονται σε επαφή με ποικίλα γεωμετρικά σχήματα, να τα αναγνωρίζουν, να τα συγκρίνουν και να τα ταξινομούν, αναπτύσσοντας σταδιακά τη γεωμετρική τους σκέψη και τον μαθηματικό τους συλλογισμό. Παράλληλα, η δραστηριότητα αξιοποιεί στοιχεία της Κοινωνικοπολιτισμικής Θεωρίας, σύμφωνα με την οποία η μάθηση οικοδομείται μέσα από την κοινωνική αλληλεπίδραση, τον διάλογο και τη συνεργασία με συνομηλίκους και πιο έμπειρα άτομα (Shabani, Khatib & Ebadi, 2010). Η συζήτηση στην ολομέλεια, η ομαδοποίηση αντικειμένων και η κοινή λήψη αποφάσεων δημιουργούν συνθήκες κοινωνικής οικοδόμησης της γνώσης και ενισχύουν την ανάπτυξη επικοινωνιακών και συνεργατικών δεξιοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, η δραστηριότητα ενσωματώνει στοιχεία της Συνεργατικής Μάθησης, καθώς οι μαθητές αλληλεπιδρούν, ανταλλάσσουν ιδέες, διατυπώνουν απόψεις, αιτιολογούν τις επιλογές τους και λαμβάνουν από κοινού αποφάσεις κατά τη διαδικασία αναγνώρισης, σύγκρισης, ταξινόμησης και ομαδοποίησης των αντικειμένων. Μέσα από τη συνεργασία και τον διάλογο ενισχύεται η ενεργός συμμετοχή τους και προάγεται η από κοινού οικοδόμηση της γνώσης. Επιπλέον, η δραστηριότητα εντάσσεται στη Διερευνητική Προσέγγιση, καθώς τα παιδιά παρατηρούν, διατυπώνουν υποθέσεις, συγκρίνουν χαρακτηριστικά, ταξινομούν αντικείμενα και εξάγουν συμπεράσματα μέσα από διαδικασίες ανακάλυψης και επίλυσης προβλημάτων (ΙΤΥΕ «Διόφαντος», 2026, Π4). Η αξιοποίηση του μαθησιακού αντικειμένου του Φωτόδεντρου και του ψηφιακού εργαλείου LearningApps υποστηρίζει ενεργητικές μορφές μάθησης και δημιουργεί ευκαιρίες για ουσιαστική διερεύνηση των γεωμετρικών εννοιών. Τέλος, η ένταξη της δραστηριότητας σε σχέδιο εργασίας (Project) συνδέεται με μαθητοκεντρικές και βιωματικές προσεγγίσεις, στις οποίες τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά στην αναζήτηση, επεξεργασία και εφαρμογή της γνώσης μέσα από συνεργατικές δράσεις και εμπειρίες που έχουν νόημα για τα ίδια (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, 2021)

6.Διδακτική αξιοποίηση του μαθησιακού αντικειμένου

Η δραστηριότητα εντάσσεται σε σχέδιο εργασίας (Project) με θέμα «Ανακαλύπτω τα γεωμετρικά σχήματα γύρω μου», στο οποίο το εκπαιδευτικό βίντεο του Φωτόδεντρου λειτουργεί ως αφόρμηση για διερεύνηση, παρατήρηση και δημιουργία.

 

Α’ Φάση: Προετοιμασία – Ανίχνευση πρότερων γνώσεων

Η δραστηριότητα ξεκινά με συζήτηση στην ολομέλεια σχετικά με τα γεωμετρικά σχήματα που γνωρίζουν οι μαθητές. Μέσα από την παρατήρηση αντικειμένων της τάξης, τα παιδιά εκφράζουν τις εμπειρίες και τις γνώσεις τους, αναγνωρίζουν γνωστά σχήματα και διατυπώνουν τις αρχικές τους απόψεις σχετικά με τα επίπεδα και τα στερεά σχήματα.

 

 

 

 

 

 

Β’ Φάση: Αλληλεπίδραση με το μαθησιακό αντικείμενο

Οι μαθητές παρακολουθούν το εκπαιδευτικό βίντεο «Παραμυθοταξιδέματα και όμορφα μπερδέματα: Μαθηματικά – Γεωμετρικά σχήματα: Στερεά και επίπεδα» στον διαδραστικό πίνακα. Κατά τη διάρκεια της προβολής παρατηρούν τα γεωμετρικά σχήματα που παρουσιάζονται, συζητούν για τα χαρακτηριστικά τους και απαντούν σε ερωτήσεις που ενισχύουν την κατανόηση του περιεχομένου. Πριν από την προβολή του βίντεο, η νηπιαγωγός ήδη έχει διερευνήσει τις πρότερες γνώσεις των παιδιών σχετικά με τα γεωμετρικά σχήματα, θέτοντας ερωτήσεις όπως «Ποια γεωμετρικά σχήματα γνωρίζετε;», «Πού συναντάμε αυτά τα σχήματα στην καθημερινή μας ζωή;» και «Ποια αντικείμενα της τάξης έχουν σχήμα κύκλου, τετραγώνου ή τριγώνου;». Κατά τη διάρκεια της προβολής, ενθαρρύνει την ενεργητική συμμετοχή των παιδιών μέσω ερωτήσεων όπως «Τι σχήμα βλέπετε στην οθόνη;», «Πώς καταλαβαίνετε ποιο σχήμα είναι;», «Είναι επίπεδο ή στερεό σχήμα;», «Με ποιο αντικείμενο της τάξης μοιάζει;» και «Μπορεί να κυλήσει ή όχι; Γιατί;». Μετά την ολοκλήρωση της προβολής, η νηπιαγωγός ενισχύει τον αναστοχασμό και την εμπέδωση της νέας γνώσης θέτοντας ερωτήσεις όπως «Ποια γεωμετρικά σχήματα θυμάστε από το βίντεο;», «Ποια είναι τα επίπεδα και ποια τα στερεά σχήματα;», «Μπορείτε να βρείτε στην τάξη αντικείμενα που έχουν το ίδιο σχήμα;» και «Τι νέο μάθατε σήμερα για τα γεωμετρικά σχήματα;».

 

Γ’ Φάση: Διερεύνηση και εφαρμογή της γνώσης

Μετά από όσα παρουσιάστηκαν στο βίντεο, οι μαθητές αναζητούν στο σχολικό περιβάλλον αντικείμενα που αντιστοιχούν σε επίπεδα και στερεά γεωμετρικά σχήματα. Παρατηρούν, αναγνωρίζουν και συσχετίζουν τα αντικείμενα με τα αντίστοιχα γεωμετρικά σχήματα, αξιοποιώντας τις γνώσεις που απέκτησαν κατά την προβολή. Στη συνέχεια συγκρίνουν τα αντικείμενα, εντοπίζοντας ομοιότητες και διαφορές ως προς το σχήμα και τα χαρακτηριστικά τους. Ενδεικτικές ερωτήσεις σύγκρισης είναι: «Ποια αντικείμενα μοιάζουν μεταξύ τους και γιατί;», «Τι κοινό έχουν η μπάλα και το καπάκι του μαρκαδόρου;» και «Ποια διαφορά παρατηρείτε ανάμεσα στο βιβλίο και την κόλλα στικ;». Ακολούθως, οι μαθητές ταξινομούν τα αντικείμενα με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, όπως αν είναι επίπεδα ή στερεά, αν έχουν γωνίες ή όχι και αν μπορούν να κυλήσουν. Η διαδικασία υποστηρίζεται από ερωτήσεις όπως: «Ποια αντικείμενα θα τοποθετούσαμε μαζί στην κατηγορία των επίπεδων σχημάτων και ποια στα στερεά;», «Ποια αντικείμενα έχουν γωνίες και ποια δεν έχουν;» και «Με ποια σειρά θα τοποθετούσατε τα αντικείμενα από αυτά που δεν κυλούν σε αυτά που κυλούν εύκολα;». Τέλος, οι μαθητές ομαδοποιούν τα αντικείμενα σε κατηγορίες, τοποθετώντας τα στα αντίστοιχα καλάθια και αιτιολογώντας τις επιλογές τους. Η νηπιαγωγός ενθαρρύνει τον διάλογο με ερωτήσεις όπως: «Ποια αντικείμενα μπορούμε να βάλουμε στην ίδια ομάδα επειδή έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά;», «Ποια αντικείμενα ανήκουν στην ομάδα των αντικειμένων που μπορούν να κυλήσουν;» και «Σε ποιο καλάθι θα τοποθετούσατε κάθε αντικείμενο και γιατί;».  Μέσα από τη διαδικασία αυτή οι μαθητές αναπτύσσουν δεξιότητες παρατήρησης, σύγκρισης, ταξινόμησης, ομαδοποίησης και λογικής σκέψης. Ως επέκταση της δραστηριότητας αξιοποιείται το ψηφιακό εργαλείο LearningApps (https://learningapps.org/view13262285) στον διαδραστικό πίνακα. Οι μαθητές συμμετέχουν σε διαδραστική δραστηριότητα ομαδοποίησης και ταξινόμησης γεωμετρικών σχημάτων και αντικειμένων. Σύροντας τα αντικείμενα στις κατάλληλες κατηγορίες, εφαρμόζουν τις γνώσεις που απέκτησαν σχετικά με τα επίπεδα και τα στερεά σχήματα, αναγνωρίζουν κοινά χαρακτηριστικά και αιτιολογούν τις επιλογές τους. Η δραστηριότητα ενισχύει τη μαθηματική σκέψη, την παρατήρηση, την ταξινόμηση και τη συνεργασία. Οι μαθητές συμμετέχουν εναλλάξ στη δραστηριότητα του LearningApps στον διαδραστικό πίνακα. Όταν ένας μαθητής μετακινεί ένα αντικείμενο στην κατάλληλη κατηγορία, τα υπόλοιπα παιδιά παρατηρούν, διατυπώνουν προβλέψεις, εκφράζουν τη συμφωνία ή τη διαφωνία τους και αιτιολογούν τις απαντήσεις τους, συμμετέχοντας ενεργά στη λήψη αποφάσεων της ομάδας.

Δ’ Φάση: Αναστοχασμός και αξιολόγηση

Η δραστηριότητα ολοκληρώνεται με συζήτηση στην ολομέλεια. Μέσα από κατάλληλες ερωτήσεις αναστοχασμού εκφράζουν όσα έμαθαν, τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και τους τρόπους με τους οποίους αξιοποίησαν τις νέες γνώσεις τους. Τέλος, στους μαθητές δίνεται ένα απλό φύλλο εργασίας, κατάλληλα προσαρμοσμένο στην ηλικία τους, με στόχο την εμπέδωση των γνώσεων που απέκτησαν σχετικά με τα επίπεδα και τα στερεά γεωμετρικά σχήματα. Οι μαθητές καλούνται να αναγνωρίσουν, να αντιστοιχίσουν, να χρωματίσουν ή να ταξινομήσουν σχήματα και αντικείμενα στις κατάλληλες κατηγορίες. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται διαμορφωτικά μέσω της παρατήρησης της συμμετοχής, των απαντήσεων και των δημιουργιών των παιδιών.

 

Τα δεδομένα που προκύπτουν από την παρατήρηση, τις λεκτικές παρεμβάσεις και το φύλλο εργασίας αξιοποιούνται για τον ανασχεδιασμό της διδακτικής παρέμβασης και την προσαρμογή της στις ανάγκες των μαθητών.

 

7. Ο ρόλος της νηπιαγωγού

Η νηπιαγωγός λειτουργεί ως σχεδιάστρια, συντονίστρια και διαμεσολαβήτρια της μαθησιακής διαδικασίας, διαμορφώνοντας ένα πλούσιο και υποστηρικτικό μαθησιακό περιβάλλον που ευνοεί τη διερεύνηση, την ενεργό συμμετοχή και τη σταδιακή οικοδόμηση της γνώσης. Μέσα από κατάλληλα οργανωμένες μαθησιακές εμπειρίες, ενθαρρύνει τους μαθητές να παρατηρούν, να συγκρίνουν, να ταξινομούν και να ερμηνεύουν τα χαρακτηριστικά των γεωμετρικών σχημάτων, αξιοποιώντας τις πρότερες γνώσεις και εμπειρίες τους ως αφετηρία για την κατάκτηση νέων εννοιών. Παράλληλα, μέσω στοχευμένων ερωτήσεων, αναστοχαστικού διαλόγου και κατάλληλων παιδαγωγικών παρεμβάσεων, υποστηρίζει την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, της επιχειρηματολογίας και της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία συνθηκών συνεργατικής μάθησης, όπου οι μαθητές αλληλεπιδρούν, ανταλλάσσουν ιδέες, διαπραγματεύονται νοήματα και συνδιαμορφώνουν τη γνώση μέσα από κοινές μαθησιακές εμπειρίες. Υπό το πρίσμα της Κοινωνικοπολιτισμικής Θεωρίας, η νηπιαγωγός παρέχει την απαραίτητη γνωστική και παιδαγωγική υποστήριξη, ώστε οι μαθητές να προχωρούν σταδιακά σε υψηλότερα επίπεδα κατανόησης μέσω της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και της συνεργασίας (Vygotsky, 1978· Shabani, Khatib & Ebadi, 2010). Ακόμη, αξιοποιεί παιδαγωγικά τα ψηφιακά εργαλεία και το εκπαιδευτικό υλικό της δραστηριότητας, οργανώνοντας τη χρήση του διαδραστικού πίνακα και του LearningApps με τρόπο που ενισχύει τη συμμετοχικότητα, την αυτενέργεια και τη μαθηματική διερεύνηση. Τέλος, παρακολουθεί συστηματικά τη μαθησιακή πορεία των παιδιών μέσω διαμορφωτικής αξιολόγησης, καταγράφοντας ενδείξεις προόδου, παρέχοντας ανατροφοδότηση και αναπροσαρμόζοντας τη διδακτική διαδικασία σύμφωνα με τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της ομάδας. Ο ρόλος της συνάδει με τις αρχές του Εποικοδομισμού και της Διερευνητικής Μάθησης, σύμφωνα με τις οποίες ο εκπαιδευτικός δεν αποτελεί απλό μεταδότη γνώσεων, αλλά διευκολυντή της μαθησιακής διαδικασίας και υποστηρικτή της ενεργητικής οικοδόμησης της γνώσης (Piaget, 1972· Δημητριάδης, 2015· Dzainudin, Yamat & Yunus, 2018).

 

8. Ο ρόλος και οι ενέργειες μαθητών

Οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία, αξιοποιώντας τις πρότερες γνώσεις και εμπειρίες τους για την προσέγγιση των γεωμετρικών εννοιών. Παρακολουθούν το μαθησιακό αντικείμενο, παρατηρούν τα χαρακτηριστικά των γεωμετρικών σχημάτων και εκφράζουν τις αρχικές τους ιδέες και προβλέψεις. Στη συνέχεια αναζητούν αντικείμενα στο σχολικό περιβάλλον, τα αναγνωρίζουν, τα συγκρίνουν και τα συσχετίζουν με τα αντίστοιχα επίπεδα και στερεά γεωμετρικά σχήματα. Παράλληλα, συνεργάζονται με τους συμμαθητές τους, ανταλλάσσουν απόψεις, διατυπώνουν υποθέσεις, αιτιολογούν τις επιλογές τους και συμμετέχουν σε διαδικασίες σύγκρισης, ταξινόμησης και ομαδοποίησης αντικειμένων με βάση συγκεκριμένα κριτήρια. Μέσα από τον διάλογο και την αλληλεπίδραση οικοδομούν σταδιακά νέες γνώσεις και αναπτύσσουν δεξιότητες μαθηματικής σκέψης, παρατήρησης, επιχειρηματολογίας και επίλυσης προβλημάτων, στοιχεία που συνάδουν με τις αρχές του Εποικοδομισμού και της Κοινωνικοπολιτισμικής Θεωρίας της μάθησης (Piaget, 1972· Vygotsky, 1978). Επιπλέον, συμμετέχουν ενεργά στη δραστηριότητα του LearningApps στον διαδραστικό πίνακα, εφαρμόζοντας τις γνώσεις που απέκτησαν για τα γεωμετρικά σχήματα και λαμβάνοντας αποφάσεις σε συνεργασία με την ομάδα τους. Η ενεργός εμπλοκή τους σε δραστηριότητες παρατήρησης, διερεύνησης, ταξινόμησης και επίλυσης προβλημάτων συμβάλλει στην ανάπτυξη της γεωμετρικής σκέψης και του μαθηματικού συλλογισμού (Θεοδώρου & Λεμονίδης, 2005). Τέλος, αναστοχάζονται σχετικά με τη μαθησιακή τους εμπειρία, εκφράζουν όσα έμαθαν, αναγνωρίζουν τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίο αξιοποίησαν τις νέες γνώσεις τους.

Συνοψίζοντας:

 

 

 

Βιβλιογραφία

Dzainudin, M., Yamat, H., & Yunus, F. (2018). Emerging young children’s thinking through social and cognitive development in the project approach. Creative Education, 9, 2137–2147. https://doi.org/10.4236/ce.2018.914155

Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.

Shabani, K., Khatib, M., & Ebadi, S. (2010). Vygotsky’s zone of proximal development: Instructional implications and teachers’ professional development. English Language Teaching, 3(4), 237–248.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Δημητριάδης, Σ. (2015). Θεωρίες μάθησης και εκπαιδευτικό λογισμικό. Εκδόσεις Τζιόλα.

Θεοδώρου, Ε., & Λεμονίδης, Χ. (2005). Εθνομαθηματικά και γεωμετρία: Μια νέα διαθεματική πρόταση για τη διδασκαλία της γεωμετρίας στις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Στο Πρακτικά 4ης Διεθνούς Διημερίδας Διδακτικής Μαθηματικών (σσ. 221–229). Πανεπιστήμιο Κρήτης.

ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» & ΙΕΠ. (2026). Επιμόρφωση Β1 Επιπέδου ΤΠΕ – Συστάδα Β1.6 Νηπιαγωγοί: Επιμορφωτικό υλικό. ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ».

Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. (2021). Οδηγός Νηπιαγωγού: Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί – Δημιουργία περιβαλλόντων μάθησης. Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού – Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. (2023). Πρόγραμμα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο. Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Δικτυογραφία

LearningApps. Δραστηριότητα ταξινόμησης γεωμετρικών σχημάτων. Ανακτήθηκε στις 07/06/2026 από https://learningapps.org

OpenAI. (2026). ChatGPT (GPT-5.5) [Large language model]. Ανακτήθηκε από https://chatgpt.com

Φωτόδεντρο. Μαθησιακό αντικείμενο «Γεωμετρικά Σχήματα». Ανακτήθηκε στις 07/06/2026 από https://photodentro.edu.gr