Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΧΕΤΤΑΙΩΝ

Με τον πολιτισμό των Χετταίων, λαού της εποχής του χαλκού, ασχολήθηκε η  Μαριάννα Αλεξοπούλου , μαθήτρια του Α1 τμήματος του Γυμνασίου Πάρου. Ακολουθεί η παρουσίασή της.
[slideboom id=1313202&w=425&h=370]

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α΄ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ 12 Οκτωβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΔΕΣΠΟΤΙΚΟ

IMG1182

Την Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου, ομάδα μαθητών της Γ΄τάξης του Γυμνασίου Πάρου, στα πλαίσια του μαθήματος της Τοπικής Ιστορίας, ξεναγήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο του Δεσποτικού. Στο νησί, που είναι ένα μεγάλο εργοτάξιο ανασκαφών,συντήρησης  και  αποκατάστασης ενός τμήματος του αρχαϊκού ιερού, εργάζεται άοκνα μεγάλος αριθμός εθελοντών αρχαιολόγων, συντηρητών κ.λπ. Είχαμε την τιμή να ξεναγηθούμε στον χώρο από τον αρχαιολόγο και υπεύθυνο της ανασκαφής κύριο Γιάννο Κουράγιο και να μιλήσουμε με συντηρητές και τον αρχιτέκτονα που καθοδηγεί αναστήλωση.Τους ευχαριστούμε όλους καθώς και τον κύριο Χρίστο Γεωργούση που μας συνόδευσε και μας έδωσε πολύτιμες πληροφορίες.Υπεύθυνες του προγράμματος είναι οι εκπαιδευτικοί  Βαζάκα Αφρ.  και Μπιζά Γαρ.

 Ακολουθούν δύο  ερασιτεχνικά βίντεο που, παρά τις τεχνικές αδυναμίες, μας δίνουν κάποια γεύση από τον αρχαιολογικό χώρο…

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 12 Οκτωβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΑΡΟΥ

Την Παρασκευή, 2 Οκτωβρίου, έγιναν οι  εκλογές  για την ανάδειξη των Πενταμελών Συμβουλίων των τμημάτων καθώς και του   Δεκαπενταμελούς Συμβουλίου του Γυμνασίου Πάρου. Οι εκλογές διεξήχθησαν με τρόπο υποδειγματικό και οι μαθητές μας γνώρισαν τις διαδικασίες που προβλέπει η Δημοκρατία για την ανάδειξη των εκπροσώπων τους. Ακολουθεί ένα ερασιτεχνικό βίντεο από ομιλία μαθήτριας,  υποψήφιας για το Δεκαπενταμελές Συμβούλιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι σχεδόν όλοι οι μαθητές που ήταν υποψήφιοι μίλησαν στους συμμαθητές τους, εκφράζοντας τις ιδέες τους. Καλό έργο στους εκλεγέντες….

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 6 Οκτωβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΞΕΝΑΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟ ΦΩΤΕΙΝΗ ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ

Μια εξαιρετική ξενάγηση στα εργαστήρια κεραμικής της Αρχαίας Πάρου και στο Αρχαιολογικό μουσείο, είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε μαθητές και εκπαιδευτικοί, την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2015. Η Αρχαιολόγος, κυρία Φωτεινή Ζαφειροπούλου  με το πλήθος των γνώσεών της αλλά και την τεράστια εμπειρία της από τις ανασκαφές στην Πάρο, μας μετέφερε με γλαφυρό τρόπο στο παρελθόν. Οι μαθητές της Γ΄Γυμνασίου στα πλαίσια της Τοπικής Ιστορίας ήρθαν σε άμεση επαφή με την Ιστορία της Πάρου και τα ολοζώντανα ίχνη που άφησε στο χρόνο, αντιλαμβανόμενοι έτσι και τη δική τους ευθύνη στη διάσωσή του…..Οι εκπαιδευτικοί  Βαζάκα Αφροδίτη και Μπιζά Γαρυφαλιά έχουν την επιμέλεια του προγράμματος της Τοπικής Ιστορίας.Ακολουθεί ένα ερασιτεχνικό βίντεο από την ξενάγηση της κ. Ζαφειροπούλου στον χώρο των εργαστηρίων όπου  η αρχαιολόγος δίνει πληροφορίες για την πολεοδομική οργάνωση της Αρχαίας Πάρου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 6 Οκτωβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Οι Σουμέριοι

Ακολουθεί μια εργασία της Αλεξίας Δέφτο από το τμήμα Α1 του Γυμνασίου Πάρου για τον λαό των Σουμερίων στα πλαίσια των ερευνητικών εργασιών για τους λαούς της Εγγύς Ανατολής την εποχή του χαλκού.

Σουμέριοι

Οι Σουμέριοι ήταν αρχαίος ιστορικός λαός,και εμφανίστηκαν στη περιοχή της Μεσοποταμίας μεταξύ 6000 και 4000π.Χ. και ονόμαζαν τους ευατούς τους, Εμ-ε-γκιρ(=οι άνθρωποι με το μαύρο κεφάλι)[1] οι οποίοι ήκμασαν περίπου μεταξύ του 3000 και 1500 π.Χ.[2]. Σουμέριους τους ονόμασαν οι Ακκάδες για να ορίσουν γεωγραφικά τη περιοχή. Αυτό τον καιρό υπάρχει η θεωρία ότι ήρθαν από τη περιοχή του Αφγανιστάν ή άλλη ορεινή χώρα επειδή στα ανάγλυφα τους εμφανίζουν τους θεούς τους πάνω στα βουνά. Η θεωρία συνεχίζει λέγοντας ότι οι ναοί τους-τα ζιγκουράτ- γίνονταν πάνω σε τεχνητούς βαθμιδωτούς λόφους, μιμούμενοι τα βουνά της παλιάς πατρίδας τους. Βέβαια άλλος λόγος για θα μπορούσε να είναι και η προστασία του ναού από τις πλημμύρες οι οποίες κατέστρεφαν τα πρώτα πλίνθινα ιερά που χτίστηκαν σε παραποτάμιες περιοχές.Θεωρούνται οι πρώτοι κάτοικοι του Σουμέρ (ή Σουμερίας), μιας περιοχής στη νότια Μεσοποταμία που εκτείνεται μεταξύ του Τίγρη, του Ευφράτη[2] και του Περσικού Κόλπου[2]. Οι Σουμέριοι αργότερα απορροφήθηκαν από τον βαβυλωνιακό πολιτισμό που αναπτύχθηκε και αυτός στη νότια Μεσοποταμία.

Ιστορία

Ο πολιτισμός των Σουμερίων εμφανίστηκε γύρω στο 5000 π.Χ., στη πρώτη πόλη του κόσμου, την Εριντού. Οι πρώτοι οικισμοί γύρω από τον Ευφράτη, καλαμένιες καλύβες, σιγά-σιγά με την εξέλιξη της γεωργίας και την διαχείριση των υδάτων του Ευφράτη οδήγησαν στην εμφάνιση πόλεων-κρατών και τη δημιουργία αποθέματος τροφίμων. Οι πρώτες πόλεις όπως η Εριντού και η Ουρούκ είχαν επίσης μεγάλους ναούς χτισμένους στην αρχή από λασπότουβλα. Από το 3000 π.Χ. η διοίκηση πέρασε στα χέρια ενός αρχιερέα-βασιλιά, τον Ενσί, που αντιπροσώπευε τους Θεούς εδώ κάτω στη γη, συνεργαζόταν με ένα συμβούλιο γερόντων και ζούσε μέσα στους ναούς. Την ίδια περίοδο αναπτύχθηκε και το πρώτο σύστημα γραφής στο κόσμο. Το βιβλίο της Σουμερικής Λίστας των Βασιλέων γράφει για το πέρασμα της εξουσίας από την Εριντού, προς βορρά στη Σουρουπάκ, μέχρι τη περίοδο του κατακλυσμού(=μεγάλες πλημμύρες των δύο ποταμών,Τίγρη και Ευφράτη, που βύθισαν τις πόλεις.) Την ηγεμονία παραδοσιακά την ασκούσαν-με εναλλαγές- οι πόλεις Κις, Oυρ, Ουρούκ, Ανταμπ και Ακσάκ.

Σουμεριακή γλώσσα

Η Σουμεριακή γλώσσα της αρχαίας Σουμερίας ομιλείτο στην νότια Μεσοποταμία τουλάχιστον από την 4η χιλιετία Π.Κ.Ε. και θεωρείται η αρχαιότερα μαρτυρημένη γνωστή γλώσσα. Ως ομιλούμενη γλώσσα αντικαταστάθηκε από την Ακκαδική περί το 2000 Π.Κ.Ε., αλλά συνέχισε να χρησιμοποιείται για ιερατικούς, τελετουργικούς και επιστημονικούς σκοπούς έως το 1 Κ.Ε. Κατόπιν ξεχάστηκε εντελώς έως τον 19o αιώνα, οπότε και αποκρυπτογραφήθηκε από τον Χένρι Ρόουλινσον (Henry Rawlinson) (1810-1895). Στην γραπτή εκφορά της η γλώσσα είναι σφηνοειδής και διακρίνεται από άλλες γλώσσες της περιοχής, όπως η Εβραϊκή γλώσσα.

 

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α΄ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ 30 Σεπτεμβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Η παρουσίαση που ακολουθεί για την αρχαία Αίγυπτο, είναι μια εργασία της Χριστίνας Δραγάτη από το Α1  για τους πολιτισμούς της εποχής του χαλκού και συγκεκριμένα τον πολιτισμό της Αιγύπτου.
[slideboom id=1305744&w=425&h=370]

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α΄ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

Αναδρομική διήγηση
Αναδρομική διήγηση έχουμε όταν ο ίδιος αφηγητής (ποιητής) ή κάποιο από τα πρόσωπα (π.χ. η ωραία Ελένη) εξιστορούν γεγονότα του παρελθόντος, π.χ., η Ελένη και ο Μενέλαος με αφορμή την επίσκεψη του Τηλέμαχου αναφέρονται σε γεγονότα του Τρωικού πολέμου· πρβλ. τον αγγλικό όρο flash back.

Αναχρονισμός
Αναχρονισμός είναι η μεταφορά πολιτισμικών στοιχείων μιας εποχής σε άλλη (συνήθως προγενέστερη)· ο Όμηρος, π.χ., κάνει λόγο για σίδηρο, μέταλλο της Γεωμετρικής εποχής, το μεταφέρει όμως στη Μυκηναϊκή.

Ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας της Οδύσσειας
Ανθρωποκεντρικό χαρακτηρίζεται  ένα έργο  που έχει κέντρο του τον άνθρωπο· δίνει δηλαδή έμφαση στις σωματικές και πνευματικές ικανότητές του και επιδοκιμάζει την ανθρώπινη ζωή. Έτσι, ο Οδυσσέας παρόλο που είναι γραφτό από τη μοίρα του να επιστρέψει στην Ιθάκη, παρόλο που οι θεοί έχουν αποφασίσει την επιστροφή του, παρόλο που η Αθηνά θα του συμπαραστέκεται από τώρα και στο εξής σε κάθε του βήμα, εμείς διαβάζουμε στους στίχους 226-228 της α” ραψ.: «πολύν καιρό ακόμη δεν θα μείνει εκείνος μακριά από την πατρίδα του·έστω κι αν τον κρατούν στα σίδερα, θα βρει τον τρόπο να γυρίσει, αυτός που είναι πολυμήχανος». Παρουσιάζεται λοιπόν η επιστροφή του Οδυσσέα κυρίως ως κατόρθωμα του ίδιου.

Ανθρωπομορφισμός των θεών
Θεϊκός ανθρωπομορφισμός σημαίνει ότι οι Έλληνες φαντάζονταν τους θεούς τους παρόμοιους με τους ανθρώπους. Αυτό δε σημαίνει μόνο ότι τους φαντάζονταν με ανθρώπινη μορφή, αλλά και ότι σκέφτονταν, αισθάνονταν, μιλούσαν και ενεργούσαν όπως οι άνθρωποι, σε ανώτερο όμως βαθμό· διαφορετική φαντάζονταν μόνο την τροφή τους και τους θεωρούσαν αθάνατους. Η κοινωνία τους ήταν αναπαράσταση της ανθρώπινης κοινωνίας της ομηρικής εποχής, που είχε χαρακτήρα πατριαρχικό.

Απόλογοι

Οι διηγήσεις του Οδυσσέα στις ραψωδιές ι 41-μ ονομάζονται «Ἀπόλογοι», και ειδικότερα «Ἀλκίνου» ή «Μεγάλοι Ἀπόλογοι», για να διακρίνονται τόσο από τον «Ἀρήτης Ἀπόλογον» όσο και από τον «Μικρὸν Ἀπόλογον» προς την Πηνελόπη στη ραψωδία ψ.

Από μηχανής θεός

Ένας θεός που παρουσιαζόταν από ειδικό μηχάνημα στο αρχαίο θέατρο και με την παρέμβασή του έδινε λύση στο δράμα σε μια δύσκολη στιγμή. Γενικά, έτσι ονομάζουμε την επέμβαση ενός θεού που δίνει λύση στο αδιέξοδο ή υπηρετεί την πλοκή του έργου. Έτσι το έπος αποκτά δραματικότητα και γίνεται πιο ενδιαφέρον.

Αποστροφή

Το ρητορικό σχήμα κατά το οποίο ο ομιλητής διακόπτει τη ροή του λόγου του και στρέφεται σε ένα πρόσωπο και του απευθύνει τον λόγο μιλώντας του σε β΄πρόσωπο

Αριστεία

Ήταν η ξεχωριστή ανδρεία που έδειχνε ο ήρωας  στο πεδίο της μάχης. Περιλαμβάνει μια σειρά από ηρωικές πράξεις ως την κορύφωση. Αποτελείται από τυπικά στάδια.

Αρχή της προσφοράς και της ανταπόδοσης

Στην ομηρική εποχή οι θεοί δεν ενεργούν με γνώμονα την ηθική ούτε παρουσιάζονται ως φύλακες του νόμου και υπερασπιστές του δικαίου. Για παράδειγμα,  όταν ο Χρύσης, πληγωμένος από την προσβλητική συμπεριφορά του Αγαμέμνονα, ζήτησε από τον Απόλλωνα να σκορπίσει θανατικό στους Αχαιούς, δεν επικαλέστηκε την αδικία που έγινε σε βάρος του αλλά τη συνολική προσφορά του στο θεό. Το ίδιο και ο Αχιλλέας που ζητάει μέσω της Θέτιδας από το Δία να φέρει καταστροφή στους Αχαιούς, δεν προβάλλει κανέναν ηθικό κανόνα και το αίτημα του δε στηρίζεται στο δίκιο του. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι στις σχέσεις ανθρώπων και θεών (αλλά και στις μεταξύ των θεών σχέσεις), ισχύει η αρχή της προσφοράς και της ανταπόδοσης, η οποία δημιουργεί υποχρεώσεις και στα δύο μέρη και παραπέμπει σε συμφεροντολογική συναλλαγή.

Άστοχα ερωτήματα

Άστοχα λέγονται τα ερωτήματα που δεν στοχεύουν στη διερεύνηση της αλήθειας με την αναμονή κάποιας καταφατικής ή αρνητικής απάντησης, αλλά απορρίπτονται ένα – ένα, για να διατυπωθεί στο τέλος έντονα η αλήθεια.

Αυτοδικία: η τιμωρία του δράστη από το θύμα ή την οικογένεια του θύματος. Σ’ αυτήν δεν ήταν αντίθετοι ούτε οι θεοί.

Εικόνα – σκηνή
Με τον όρο εικόνα στη λογοτεχνία, εννοούμε την περιγραφή, η οποία προκαλεί στον αναγνώστη ή στον ακροατή την εντύπωση ότι βλέπει μπροστά του αυτό που περιγράφεται .Εικόνες είναι κυρίως οι οπτικές, αυτές δηλαδή που περνούν από τα μάτια μας, εικόνες όμως λέμε κι αυτές που ερεθίζουν τις άλλες αισθήσεις μας (την ακοή, την όσφρηση κτλ.), οπότε (αντίστοιχα) τις χαρακτηρίζουμε ακουστικές, οσφρητικές κτλ.

Ο όρος σκηνή είναι έννοια ευρύτερη: παρουσιάζει ένα μέρος της δράσης που έχει ενότητα, μπορεί όμως να περιλαμβάνει περισσότερες από μία εικόνες.Βασικά κριτήρια για τη διάκριση των σκηνών είναι:
α. η αλλαγή τόπου,
β. η αλλαγή προσώπων,
γ. η αλλαγή τόπου και προσώπων,
δ. η διαφοροποίηση του χρόνου.

Ειρωνεία
Ειρωνεία σημαίνει συχνά την  αντίθεση ανάμεσα σε μια φαινομενική και σε μια πραγματική κατάσταση, την οποία αγνοούν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι ήρωες, τη γνωρίζει όμως ο ακροατής / αναγνώστης / θεατής και βρίσκεται έτσι σε πλεονεκτική θέση σε σχέση προς αυτούς. Πιο απλά, ειρωνεία  έχουμε όταν ο αναγνώστης ή ο ακροατής ξέρει πιο πολλά από τους ήρωες.

Επιβράδυνση
Η επιβράδυνση είναι βασική τεχνική της επικής ποίησης, που παίρνει τις εξής μορφές:
α. αναβάλλεται μια προγραμματισμένη δράση (π.χ., ο νόστος του Οδυσσέα)·
β. διακόπτεται για λίγο η κύρια αφήγηση με την παρεμβολή ενός σχετικού επεισοδίου·
γ. αργοπορεί, γενικά, ο ρυθμός της αφήγησης με αναφορές σε πρόσωπα και πράγματα. Όλα αυτά αποσπούν, για περισσότερο ή λιγότερο, τον ακροατή από το κύριο θέμα, του προξενούν αναμονή – κάποτε και αγωνία – , αλλά και του δίνουν στοιχεία για πιο άνετη παρακολούθηση της συνέχειας.

Επίθετα
Τα επίθετα είναι συχνά στα ομηρικά έπη και αποδίδουν ουσιαστικές ιδιότητες στα πρόσωπα και στα πράγματα που συνοδεύουν. Άλλοτε τονίζουν μια χαρακτηριστική τους ιδιότητα, είναι δηλαδή χαρακτηριστικά επίθετα, π.χ. «τον άντρα τον πολύτροπο», «ο ξακουστός Ορέστης» και άλλοτε προβάλλουν μια εικόνα τους, είναι δηλαδή περιγραφικά επίθετα, π.χ. «στις θολωτές σπηλιές», «την καλλιπλόκαμη νεράιδα».

 Επιφάνεια –  ενανθρώπιση -αθέατη θεϊκή βοήθεια
Οι θεοί επικοινωνούσαν με τους θνητούς παίρνοντας τη μορφή κάποιου συγκεκριμένου ανθρώπου, δηλαδή μεταμορφώνονταν· στην περίπτωση αυτή λέμε πως έχουμε ενανθρώπιση (μεταμόρφωση). Σπανιότερα παρουσιάζονταν με το πραγματικό τους  πρόσωπο, οπότε μιλούμε για θεϊκή επιφάνεια, για αυτοπρόσωπη δηλαδή εμφάνιση του θεού· συχνά όμως γίνεται λόγος και για αθέατη θεϊκή βοήθεια(ως θεϊκή φώτιση ή συμπαράσταση κ.τ.ό.).Παραδείγματα: Η εμφάνιση της Αθηνάς στον Τηλέμαχο ως Μέντη είναι ενανθρώπιση. Η αναχώρησή της, που γίνεται γρήγορα «σαν το πουλί πετώντας, ξέφυγε από το άνοιγμα της στέγης», δήλωσε δηλαδή ότι είναι θεά, είναι θεϊκή επιφάνεια.

Ηθογράφηση

ηθογράφηση ενός προσώπου είναι η περιγραφή  και η αξιολόγηση του χαρακτήρα του με βάση α)όσα λέει, όσα κάνει  και όσα σκέφτεται το ίδιο, β) με βάση όσα λένε ή σκέφτονται οι άλλοι γι’ αυτό, γ) με βάση την άποψη του ποιητή γι’ αυτό .

In media res

Είναι μια λατινική φράση, που κυριολεκτικά σημαίνει: στη μέση των πραγμάτων, στη μέση της υπόθεσης. Με την αφηγηματική τεχνική in media res ο ποιητής ή ο συγγραφέας επιλέγει ως αρχή το πιο κρίσιμο σημείο μιας ιστορίας και στην πορεία της αφήγησης διαμορφώνει κατάλληλες συνθήκες, ώστε να αναφέρει και όσα προηγήθηκαν.Έτσι, στην Οδύσσεια, ο ποιητής ή καλύτερα η Μούσα δεν αρχίζει να διηγείται τις περιπέτειες του Οδυσσέα με τη χρονολογική τους σειρά, δηλαδή από τη στιγμή που έφυγε από την Τροία, αλλά από τη στιγμή που οι άλλοι τρωικοί ήρωες είχαν επιστρέψει στις πατρίδες τους και μόνο ο Οδυσσέας ήταν αποκλεισμένος στο νησί της Καλυψώς.

Μήτις

Είναι η πρακτική και πολύτροπη νόηση/ευφυΐα, η ικανότητα δηλαδή να αποφασίζει κανείς γρήγορα και εύστοχα και να δρα αστραπιαία στην κατάλληλη στιγμή, ώστε να πετυχαίνει τους στόχους του.

Προοικονομία

Είναι η τακτοποίηση των γεγονότων από τον ποιητή και η παρουσίασή τους με τέτοιο τρόπο, ώστε τα μελλοντικά γεγονότα να προετοιμαστούν κατάλληλα και να έρθουν με φυσικό τρόπο.

Προσήμανση

Είναι η αναφορά σε γεγονότα ή καταστάσεις που θα συμβούν σε επόμενες σκηνές ή ραψωδίες.

Τριτοπρόσωπη και πρωτοπρόσωπη αφήγηση – μονόλογος
Ο ποιητής άλλοτε αφηγείται ο ίδιος σε τρίτο πρόσωπο και άλλοτε οι ήρωές του σεπρώτο πρόσωπο· ζωντανεύουν έτσι οι ήρωες μπροστά μας με τον διάλογο (ή με μονόλογο) και δραματοποιούν την αφήγηση, σαν να δίνουν παράσταση. Οι δύο αυτές τεχνικές της αφήγησης, η τριτοπρόσωπη και η πρωτοπρόσωπη  (διαλογική – δραματική), εναλλάσσονται· επικρατέστερη είναι η δεύτερη. Ο μονόλογος είναι ουσιαστικά διάλογος του ήρωα με τον εαυτό του σε κρίσιμες στιγμές της αφήγησης, όταν αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και αναζητεί μόνος τη λύση τους. Αποκαλύπτει έτσι τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, και ο ακροατής κατανοεί καλύτερα τις ενέργειές του.

Ρητορική ερώτηση:

Ερωτηματική πρόταση που διατυπώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να ισοδυναμεί με πρόταση κρίσης και να κρύβει μέσα της την απάντηση.

Σχήμα  αδυνάτου

Το σχήμα αυτό, γνωστό και από τα δημοτικά τραγούδια,  εκφράζει το απραγματοποίητο. Σύμφωνα με αυτό, όταν θέλουμε να δηλώσουμε ότι κάτι δε θα πραγματοποιηθεί σε καμία περίπτωση, το συσχετίζουμε με κάτι άλλο, που είναι πιο γνωστό και λειτουργεί νομοτελειακά. Έτσι ο Αχιλλέας  δηλώνει πως θα ξαναβγεί στον πόλεμο μόνο όταν το ξύλινο σκήπτρο του βγάλει φύλλα και κλαδιά (Α ραψωδία Ιλιάδας).

Τεχνική της αποτυχημένης απόπειρας

Πρόκειται για ομηρικό σχήμα, όπου ο ήρωας τρεις φορές επιδιώκει να πετύχει κάτι  και αποτυγχάνει. Στην τέταρτη επεμβαίνει κάποιος θεός και τον αναχαιτίζει.

Στους στίχους  Π 702-709, τρεις φορές  ο Πάτροκλος προσπάθησε να πατήσει τα τείχη της Τροίας και τον “εξετίναζεν ο Φοίβος με τα χέρια”. Την τέταρτη φορά, ο Απόλλωνας του φωνάζει ότι δεν είναι γραφτό του να κατακτήσει την Τροία και έτσι αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος του Πατρόκλου.

Τυπικά στοιχεία
Τυπικά λέγονται τα στοιχεία που επαναλαμβάνονται πανομοιότυπα ή ελαφρά παραλλαγμένα. Μπορεί να είναι συνδυασμοί επιθέτων και ουσιαστικών ή άλλες φράσεις (όπως «η Αθηνά τα μάτια λάμποντας», «και πέταξαν τα λόγια του σαν τα πουλιά») ή στίχοι ολόκληροι (όπως «Της αντιμίλησε ο Τηλέμαχος με φρόνηση και γνώση») ή θέματα – μοτίβα και σκηνές ολόκληρες, όπως η υποδοχή και η φιλοξενία του επισκέπτη.

Τυπικά επίθετα

Ο ρόλος τους είναι άλλοτε τυπικός και άλλοτε ουσιαστικός γιατί ενισχύουν το νόημα της φράσης ή προσθέτουν καλαισθητική απόλαυση. Επιπλέον ως στοιχεία τυπικών στίχων διευκολύνουν την απομνημόνευση των αοιδών. Για παράδειγμα,»λευκοχέρα Ήρα, φτερωμένα λόγια, αιγιδοφόρος Δίας, γλαυκόφθαλμη Αθηνά, φτεροπόδης Πηλείδης » κλπ.

Ύβρη – νέμεση – τίση
Υβριστής γίνεται ο άνθρωπος που υπερβαίνει τα όριά του προσβάλλοντας-αδικώντας θεούς ή και ανθρώπους. Η υπέρβαση αυτή (η ύβρη) προκαλεί την οργή των θεών (τη νέμεση), και ακολουθεί η τιμωρία (η τίση).

Υστεροφημία

Είναι η φήμη που συνοδεύει το όνομα κάποιου ανθρώπου και μετά το θάνατό του. Αυτή η μεταθανάτια φήμη στην ομηρική εποχή θεωρείται σπουδαίο ιδανικό και οι άνθρωποι αγωνίζονται να την κατακτήσουν με πράξεις ηρωικές.

Φιλοξενία (τυπική σκηνή)
H διαδικασία υποδοχής και φιλοξενίας του επισκέπτη (προσαρμοσμένη στις εκάστοτε συνθήκες) επαναλαμβάνεται στην Οδύσσεια, γι” αυτό και χαρακτηρίζεται τυπική.Σύμφωνα με το τυπικό της φιλοξενίας στην ομηρική κοινωνία, ο ξενιστής (εκείνος δηλαδή που φιλοξενεί έναν ξένο) είναι υποχρεωμένος:
α. να τον υποδεχτεί εγκάρδια (με προσφώνηση και χειραψία) και να τον προσκαλέσει σε φιλοξενία· αν ο ξένος έχει δόρυ, άλογα, άρμα, να φροντίσει να ταχτοποιηθούν,
β. να του προσφέρει λουτρό (αφού τον λούσουν —συνήθως κάποιες δούλες—, τον αλείφουν με λάδι και τον ντύνουν με καθαρά ρούχα),
γ. να τον φιλέψει (παραχωρώντας του κάθισμα σε θέση τιμητική, φέρνοντας του νερό να πλυθεί, τραπέζι για να φάει, προσφέροντας του εκλεκτή μερίδα φαγητού και πιοτό. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ο ξενιστής οργανώνει προς τιμήν του ξένου του επίσημη υποδοχή με γιορτή ή ακόμη και αγώνες),
δ. να τον ρωτήσει ποιος είναι, από πού έρχεται και τι θέλει, μόνον αφού πρώτα τον φιλέψει,
ε. αφού ακούσει το αίτημά του, να το ικανοποιήσει όσο μπορεί,
στ. να προσφέρει στον ξένο διαμονή για όσες μέρες θέλει αυτός,
ζ. να τον αποχαιρετήσει με δώρα που επισφραγίζουν τη φιλία τους.

Στη φιλοξενία της Αθηνάς-Μέντη από τον Τηλέμαχο διακρίνουμε:
α.τη χειραψία κατά την υποδοχή του επισκέπτη (136/<121>)
β. το απαραίτητο πλύσιμο των χεριών (155/<138>, 164/<146>)
γ. τις περιποιήσεις και τις λεπτομέρειες της προετοιμασίας του γεύματος (143-61/<127-43>)
δ. τις ερωτήσεις για την καταγωγή του 189-190/<170>
ζ. την προσφορά  δώρου φιλοξενία 345 /<311>

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΙΛΙΑΔΑΣ ΚΑΙ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ 15 Σεπτεμβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

Μια νέα σχολική χρονιά ξεκινάει με πολλά  σχέδια και αισιοδοξία!Αγαπημένοι μου μαθητές και συνταξιδιώτες, έτοιμοι λοιπόν για το ταξίδι μας! Λάβετε θέσεις! Οι πειραματισμοί θα υποστηρίξουν φέτος επιπλέον  την Ιστορία, τη Γλώσσα και τη Λογοτεχνία της Α΄Γυμνασίου! Σαλπάρουμε..

Καλή σχολική χρονιά!!

Ελένη Αρκουλή

 

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ 13 Σεπτεμβρίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΚΘΕΣΗ ΧΑΡΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΡΛΩΦΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΝ ΔΕΤΗ ΣΤΗ ΝΑΟΥΣΑ

Οι μαθητές των τμημάτων Γ1 και Γ2, εργαζόμενοι σε ομάδες, εκπόνησαν  την παρακάτω παρουσίαση που προσφέρει άφθονες πληροφορίες για την Τοπική Ιστορία, σχετικά με την Ρωσική Ηγεμονία στο Αιγαίο με έδρα τη Νάουσα της Πάρου, κατά τη διάρκεια των Ορλωφικών (1770-1774). Η εργασία έγινε μετά από την  επίσκεψη στον χώρο που εκτίθενται οι χάρτες ( Άγιος Γιάννης Δέτης στις Κολυμπήθρες της Νάουσας) οι οποίοι  εκπονήθηκαν από τους καπετάνιους του Ρωσικού στόλου. Η ξενάγηση στην έκθεση έγινε από τον  κύριο Τάσο Κασαπίδη.

[slideboom id=1255900&w=425&h=370]

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 15 Ιουνίου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Τα αρχαία Λατομεία στο Μαράθι: χθες, σήμερα ,αύριο

Οι μαθητές των τμημάτων Γ1 και Γ2 του Γυμνασίου Πάρου,  στα πλαίσια του μαθήματος της Ιστορίας, έκαναν ένα ταξίδι στον χρόνο, μελετώντας την Ιστορία των Αρχαίων Λατομείων στο Μαράθι της Πάρου. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο ερευνητικό αυτό ταξίδι συνεργάστηκαν  όλοι οι μαθητές και “πλοηγήθηκαν” από τον κύριο Τάσο Κασαπίδη . Τα συμπεράσματά τους παρουσιάζονται  στην παρακάτω παρουσίαση.

[slideboom id=1236389&w=425&h=370]

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ,ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 10 Μαΐου 2015 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Επόμενα άρθρα Προηγούμενα άρθρα


Πρόσφατα άρθρα

Πρόσφατα σχόλια

    Ιστορικό

    Kατηγορίες

    Μεταστοιχεία


    Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
    Αντίθεση