ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΠΑΡΑΛΟΓΕΣ

ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

   Τα δημοτικά τραγούδια αποτελούν δημιουργήματα του λαού και συνδέονται με τη μουσική και τον χορό. Διακρίνονται για την τολμηρή σύλληψη του θέματος, την παραστατικότητα, την ποικιλία των εικόνων και τη λιτότητα του λόγου.

Το δημοτικό τραγούδι κατέχει ιδιαίτερη θέση στη νέα ελληνική λογοτεχνία, καθώς «είναι το μέσο, με το οποίο ο λαός έδωσε την εγκυρότερη έκφραση στον κόσμο του και στο πρόσωπό του». Δεν είναι δημιούργημα ενός ατόμου, αλλά πλάθεται από τον ίδιο το λαό. Αυτοσχέδιοι στιχουργοί συνέθεταν τραγούδια που στη συνέχεια διαδίδονταν προφορικά. Για το λόγο αυτόν τα δημοτικά τραγούδια δε διασώζονται σε μία μόνο μορφή, αλλά σε πολλές παραλλαγές ανάλογα με τον τόπο, διαφορετικές δηλαδή μορφές του ίδιου τραγουδιού.

   Η ακμή της δημοτικής ακριτικής* ποίησης σημειώνεται τον 9^ο αιώνα, την εποχή που η νεοελληνική γλώσσα είχε ήδη παρουσιάσει τα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα. Συνέχεια της ακμής αυτής αποτελεί η δημοτική ποίηση των χρόνων της Τουρκοκρατίας.

Για αιώνες τα δημοτικά τραγούδια διασώθηκαν από την προφορική παράδοση, μέχρις ότου καταγράφηκαν από διάφορους συλλογείς, οι οποίοι τα κατέταξαν σε ομάδες. Ο ιδιαίτερος κλάδος της επιστήμης που εξετάζει τα δημοτικά τραγούδια, όπως και όλα τα προϊόντα του λαϊκού προφορικού λόγου, είναι η Λαογραφία, επιστήμη που εισήγαγε στην Ελλάδα και καλλιέργησε ο Νικόλαος Πολίτης.

Τα δημοτικά τραγούδια είναι γραμμένα σε δεκαπεντασύλλαβους στίχους. Χαρακτηριστικό τους είναι η λιτότητα των εκφραστικών μέσων. Μέσα στη μακραίωνη παράδοση διαμόρφωσαν ορισμένα τυπικά μοτίβα και κανόνες, όπως η αρχή της ισομετρίας κατά την οποία  ο στίχος να συμπίπτει με το ολοκληρωμένο νόημα μιας φράσης.

   Η γλώσσα του δημοτικού τραγουδιού διακρίνεται για τη δύναμη, την παραστατικότητα και τη ζωντάνια της, επειδή κυριαρχεί το ρήμα και το ουσιαστικό. Ο ποιητής του δημοτικού τραγουδιού έχει ασκηθεί στη συμπύκνωση των σημαντικών στοιχείων και την αποφυγή κάθε περιττού. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι αντιθέσεις, οι άστοχες ερωτήσεις και οι παρομοιώσεις.

*Ακριτικά τραγούδια: Ήταν άσματα (τραγούδια) που εξυμνούν τους αγώνες των ακριτών, δηλ. των στρατιωτών που προστάτευαν τα ανατολικά σύνορα (άκραι) του Βυζαντίου, και ιδίως του Διγενή Ακρίτα. Τα συνέθεσαν ανώνυμοι τραγουδοποιοί. Τα ακριτικά τραγούδια τα  εμπνεύστηκαν οι Βυζαντινοί, τον 9ο αιώνα,   από τους συνεχείς πολέμους στα σύνορα με τους Άραβες.

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

1. Ο λόγος είναι απλός, φυσικός , ανεπιτήδευτος (χωρίς στολίδια).
2. Ο «ποιητής» του δημοτικού τραγουδιού δεν εκφράζει προσωπικά συναισθήματα, αλλά συλλογικές συναισθηματικές καταστάσεις της κοινότητας.
3. Στοιχεία της τεχνικής των δημοτικών τραγουδιών :

• Ο στίχος είναι ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος με την τομή (παύση) στην 8η συλλαβή, χωρίς το φαινόμενο του διασκελισμού (=συνέχιση του νοήματος και στον επόμενο στίχο).
• Δεν υπάρχει ομοιοκαταληξία εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις.
• Παραλείπονται τα ασήμαντα, τα περιττά και όσα εύκολα εννοούνται. Έτσι η δράση προχωρεί με γοργότερο ρυθμό.
• Υπάρχει λιτότητα εκφραστικών μέσων.
• Η γλώσσα  των δημοτικών τραγουδιών διακρίνεται για τη δύναμη, την παραστατικότητα και την ζωντάνια που οφείλεται στην κυριαρχία του ρήματος και του ουσιαστικού.
• Γίνονται επαναλήψεις: συχνά το πρώτο ημιστίχιο επαναλαμβάνεται στο δεύτερο ή το δεύτερο επιτείνει τη σημασία του πρώτου.
• Υπάρχει χρήση  στερεότυπων εκφράσεων  («τρία πουλάκια κάθονται», κ.λπ.)
• Υπάρχουν άστοχα ερωτήματα («Μήνα σε γάμο ρίχνονται μήνα σε χαροκόπι; Ουδέ σε γάμο ρίχνονται ουδέ σε χαροκόπι»)
• Υπάρχουν πολλές  αντιθέσεις οι οποίες συχνά οδηγούν σε υπερβολές που ανατρέπουν τη λογική τάξη (το θέμα του αδύνατου).
• Συχνά ζωντανεύουν ζώα και άψυχα αντικείμενα με τολμηρές προσωποποιήσεις
• Γίνεται χρήση  του διαλόγου που σπάει τη μονοτονία της αφήγησης και ενισχύει την παραστατικότητα. Συχνά στον διάλογο χρησιμοποιείται συμβατικό πρόσωπο για την προώθηση της δράσης ή του διαλόγου (το πουλί π.χ. που μιλά με ανθρώπινη  ομιλία αποτελεί συνηθισμένο μοτίβο των δημοτικών  τραγουδιών).

ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

Τα δημοτικά τραγούδια παρουσιάζουν μεγάλο θεματικό πλούτο. Μπορούμε ωστόσο να τα χωρίσουμε σε τρεις μεγάλες κατηγορίες.

• Στην πρώτη κατηγορία κατατάσσουμε τα τραγούδια που αναφέρονται στις διάφορες εκδηλώσεις της ζωής (της αγάπης, νυφιάτικα, νανουρίσματα, παιδικά, κάλαντα, αποκριάτικα και άλλα εορταστικά, τραγούδια της ξενιτιάς, μοιρολόγια, γνωμικά, τραγούδια της δουλειάς).
• Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν τα ιστορικά τραγούδια, δηλαδή αυτά που δημιουργήθηκαν εξαιτίας ενός ιστορικού γεγονότος ή αναφέρονται σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, όπως είναι τα ακριτικά ή τα κλέφτικα.
• Στην τρίτη κατηγορία τοποθετούμε τις παραλογές, ένα ιδιαίτερο είδος δημοτικού τραγουδιού, το οποίο διακρίνεται για τον αφηγηματικό του χαρακτήρα, τον επικό τόνο και τη δραματική έκβαση.

ΠΑΡΑΛΟΓΕΣ

Είναι πολύστιχα αφηγηματικά τραγούδια. Έχουν επικά (ηρωικά) στοιχεία, αλλά αφηγούνται, κυρίως, δραματικές περιπέτειες  της ανθρώπινης ζωής με τον τρόπο των παραμυθιών. Οι δραματικές τους υποθέσεις μαζί με το μυθικό στοιχείο και τον ρόλο της μοίρας στη ζωή των ανθρώπων θυμίζουν πολύ αρχαίες τραγωδίες.

Η παραλογή  «Του γιοφυριού της Άρτας»  είναι ένα από τα γνωστότερα και ωραιότερα δημιουργήματα της λαϊκής μούσας και στηρίζεται σε μια μακραίωνη παράδοση, σχετική με τη θεμελίωση μεγάλων έργων. Από τους αρχαίους ακόμα χρόνους υπήρχε η δοξασία (λαϊκή, πρωτόγονη αντίληψη) ότι, για να στερεωθεί και να προφυλαχθεί από κάθε κίνδυνο ένα κτίσμα, έπρεπε να θυσιαστεί στα θεμέλιά του κάποιο ζωντανό πλάσμα.

Το γεφύρι της Άρτας, ένα έργο τόσο δύσκολο και θαυμαστό για την εποχή του, ενέπνευσε το ομώνυμο δημοτικό τραγούδι και πλούτισε την παράδοση με το δικό του θρύλο. Παραλλαγές του τραγουδιού, που αναφέρονται και σε άλλα γεφύρια ή οικοδομήματα, υπάρχουν όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την περιοχή των Βαλκανίων.

ΠΗΓΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α, Β, Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL105/583/3814,16758/

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 25 Σεπτεμβρίου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 14 Σεπτεμβρίου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Αγαπημένοι μου  μαθητές, αγαπητοί φίλοι των ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΩΝ,

Σας εύχομαι από καρδιάς να περάσετε ένα υπέροχο καλοκαίρι!! Ανανεώνουμε το ραντεβού μας για τον Σεπτέμβριο με ανανεωμένη διάθεση και νέες ιδέες!

ΛΕΥΚΕΣ ΠΑΡΟΥ

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ 21 Ιουνίου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΥΛΗ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2017-18

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ 2018 ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Γ΄ ΜΕΡΟΣ σελ. 17-21

ΕΝΟΤΗΤΑ  2 Β΄ ΚΑΙ Γ΄ ΜΕΡΟΣ σελ. 28-35

ΕΝΟΤΗΤΑ 3  ΟΛΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΟΛΗ ΕΚΤΟΣ από το Γ΄ μέρος «κλίση ουσιαστικών και επιθέτων» σελ. 68-74

ΕΝΟΤΗΤΑ 5  ΤΑ ΜΕΡΗ Β,  Γ,  Δ΄,  Ε΄ σελ. 84-95

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 ΟΛΗ ΕΚΤΟΣ ΤΟ Β΄ ΜΕΡΟΣ σελ 103-106 «οι πτώσεις των ουσιαστικών»

ΕΝΟΤΗΤΑ 8 ΟΛΗ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ 2018 ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΗΣ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

1. «Τζιτζίκια στήσαν το χορό», Γιάννης Ρίτσος σελ 10
2. «Κάτω στης μαργαρίτας το αλωνάκι», Οδυσσέας Ελύτης σελ. 10
3. «Μανιτάρια στην πόλη», Ίταλο Καλβίνο σελ. 12
4. «Η εορτή του πατρός μου», Εμμανουήλ Ροΐδης σελ. 38
5. «Ο παππούς και το εγγονάκι» Λέων Τολστόι σελ. 43
6. «Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι μακρύς», Μαρούλα Κλιάφα σελ. 144
7. «Τα κόκκινα λουστρίνια», Ειρήνη Μάρρα σελ. 160
8. «Στρίγκλα και καλλονή», Λιλή Ζωγράφου σελ. 235

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ,ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 29 Μαΐου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΥΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2017-18

• ΕΝΟΤΗΤΑ  7 Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες
• ΕΝΟΤΗΤΑ 8  Η εξέλιξη της Ελληνικής Επανάστασης (μόνο στη σελίδα 30, Η ευνοϊκή συγκυρία)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 9 Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων Ελλήνων για συγκρότηση κράτους (μόνο η Α΄ και η Γ΄ Εθνοσυνέλευση και οι αιτίες του εμφυλίου πολέμου)

• ΕΝΟΤΗΤΑ 10 Ελληνική επανάσταση και Ευρώπη ( μόνο στην πορεία προς την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους)

• ΕΝΟΤΗΤΑ 13 Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης (μόνο  η ανάπτυξη του συνδικαλισμού  και το κίνημα για τη χειραφέτηση της Γυναίκας)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 17 Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831). Η ολοκλήρωση της  ελληνικής επανάστασης (1829)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 18 Από την άφιξη του Όθωνα (1833) έως την 3^η Σεπτεμβρίου 1843 (μόνο  από την σελίδα 58  «Η 3^η Σεπτεμβρίου»)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 19 Από την 3^η Σεπτεμβρίου έως την έξωση του Όθωνα (1862) (μόνο η καθιέρωση της συνταγματικής μοναρχίας, η λειτουργία του πολιτεύματος και Μεγάλη Ιδέα και αλυτρωτισμός)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 20 Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) (όχι  η σελίδα 63)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 21 Το κρητικό ζήτημα (μόνο ο ορισμός)

• ΕΝΟΤΗΤΑ 22Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων ( μόνο το μακεδονικό ζήτημα-ορισμός)

• ΕΝΟΤΗΤΑ 29  Οι Βαλκανικοί πόλεμοι μόνο  από τη σελίδα 85 Τα αίτια και  Προς τη σύγκρουση – Οι Βαλκανικές συμμαχίες

• ΕΝΟΤΗΤΑ 30 Η Ελλάδα και τα Βαλκάνια μετά τους βαλκανικούς πολέμους ( μόνο αποτελέσματα συνθήκης Βουκουρεστίου, προοπτικές «Νέων Χωρών»)

• ΕΝΟΤΗΤΑ 31 Τα αίτια, η έκρηξη και τα μέτωπα του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου (μόνο τα αίτια, τα αντίπαλα στρατόπεδα και η αφορμή)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 34 Η λήξη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και οι μεταπολεμικές ρυθμίσεις (μόνο η συνθήκη των Σεβρών  και η δημιουργία της Κοινωνίας των Εθνών)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 36 Ο ελληνισμός της Δυτικής Μικράς  Ασίας και του Πόντου (μόνο οι διωγμοί του μικρασιατικού ελληνισμού και η κίνηση αυτονόμησης στον Πόντο)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 39 Εξελίξεις σε Ελλάδα και Τουρκία μετά τον μικρασιατικό πόλεμο (μόνο η συνθήκη της Λοζάνης)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 40 Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η Μεγάλη Ύφεση (μόνο τα αποτελέσματα του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 43 Η Ελλάδα του Μεσοπολέμου.  Η δικτατορία της 4^ης Αυγούστου (μόνο η δικτατορία της 4^ης Αυγούστου)

• ΕΝΟΤΗΤΑ 44  Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα κατά τον Μεσοπόλεμο (μόνο συνέπειες της άφιξης των προσφύγων στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή, στον πολιτισμό)
• ΕΝΟΤΗΤΑ 45 Τα προμηνύματα και τα αίτια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου (μόνο τα αίτια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου σελ. 125)

• ΕΝΟΤΗΤΑ 47 Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο
• ΕΝΟΤΗΤΑ 48 Κατοχή, Αντίσταση και Απελευθέρωση
• ΕΝΟΤΗΤΑ 49 Τα αποτελέσματα του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και η ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (από την κατάρρευση  του βιοτικού επιπέδου  ως τέλος ενότητας)

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 29 Μαΐου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΤΑΙΝΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ 1946-1949

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 29 Μαΐου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΟΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ: Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΤΕΛΗΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΟΥ

Στις 09/05/18, μας τίμησε με την παρουσία του ο κύριος Παναγιώτης Πατέλης, συνταξιούχος δάσκαλος και συγγραφέας. Μοιράστηκε με τους μαθητές των τμημάτων Γ1 και Γ4 του Γυμνασίου μας τις αναμνήσεις του από την Κατοχή. Με τη φλόγα του δασκάλου να καίει μέσα του, παρά τα 20 χρόνια που είναι μακριά από τις σχολικές αίθουσες, κατέθεσε γλαφυρότατα τις αναμνήσεις του από την Πάρο της Κατοχής, καθώς τότε ήταν μαθητής του Δημοτικού Σχολείου. Η εμπειρία του είναι πολύτιμη ιστορική κατάθεση στην ατομική αντίληψη της ιστορίας που σχηματίζει ο καθένας μας. Η συνάντησή του με τους μαθητές προγραμματίστηκε στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας που διδάσκεται στη Γ΄ Γυμνασίου.

ΤΟΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΘΕΡΜΟΤΑΤΑ

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ,ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 22 Μαΐου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Η Θεματική εβδομάδα 2018 αφιερώθηκε φέτος από εμάς στην ενότητα “Διατροφή και Υγεία”. Οι δράσεις μας ήταν πολλαπλές και ακολουθούν ενδεικτικά κάποιες από αυτές.

14-05-18

Στο τμήμα Β1 είχαμε την τύχη και τη χαρά να φιλοξενήσουμε τον γιατρό Δημήτρη Βαρριά, ο οποίος  παρουσίασε με κατανοητό, απλό και παραστατικό τρόπο τα βασικά στοιχεία της υγιεινής διατροφής, καθώς   και τη θεμελιώδη σημασία της για τη σωματική και πνευματική υγεία των εφήβων. Συζήτησε με τους μαθητές και απάντησε στις απορίες τους.

Στο Α1 τμήμα, οι μαθητές με άρτια συνεργασία σε ομάδες και άψογη προετοιμασία, δημιούργησαν διάφορες λιχουδιές που συνήθως απολαμβάνουμε στις καφετέριες. Απέδειξαν έτσι ότι μπορούμε και στο σπίτι μας με φρέσκα και αγνά υλικά να παρασκευάσουμε αγαπημένα στα παιδιά εδέσματα, όπως φρουτοσαλάτα, γλυκό με φράουλες και κρέμα, τηγανίτες με μέλι (pancakes κατά τη σύγχρονη ορολογία), κρέπες, σάντουιτς και άλλα. Η τάξη μετατράπηκε σε κουζίνα και όλοι απολαύσαμε υπέροχες γεύσεις σε κλίμα ευθυμίας, όπως δείχνουν και οι εικόνες που ακολουθούν. Ευτυχώς μαγειρική αποτυχία δεν είχαμε….

17-05-18

Τη σκυτάλη έλαβε το τμήμα Α2. Αυτή τη φορά τα παιδιά, πάλι σε ομάδες,  είχαν ετοιμάσει στο σπίτι παραδοσιακά υγιεινά δεκατιανά. Μουστοκούλουρα και  μπουγάτσα, πιροσκί (είμαστε και διαπολιτισμικό σχολείο!) και γλυκιά κολοκυθόπιτα, μεθυσμένα γεμιστά και κέικ, κεφτεδάκια και τρουφάκια, παστέλια και άλλες λιχουδιές παρατάχθηκαν στα θρανία για να τα απολαύσουν όλοι οι μαθητές.

Ωχ! Αν κρατούσε λίγο ακόμη η θεματική εβδομάδα και θα χρειαζόμασταν διαιτολόγο, βρε παιδιά….

   —

18-05-18

 Κλείσαμε την θεματική εβδομάδα με ενημερωτική προσέγγιση  των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Φιλοξενήσαμε στα τμήματα Α1 και Α2 τον καθηγητή Φυσικής Σίμο Βαρριά, ο οποίος, απλουστεύοντας σύνθετες και δυσνόητες έννοιες και χρησιμοποιώντας γλαφυρά παραδείγματα, μας βοήθησε να κατανοήσουμε τι είναι οι μεταλλάξεις, με ποιο τρόπο γίνονται από την ίδια τη φύση και πώς χρησιμοποιήθηκαν από τη Βιοτεχνολογία. Οι μαθητές διατύπωσαν πολλές απορίες τις οποίες απάντησε με τρόπο κατανοητό και συμβατό με την ηλικία τους.

Κλείνοντας την παρουσίαση των φετινών δράσεων ευχαριστούμε θερμότατα:

α) Τους μαθητές μας για την απόλυτη υπευθυνότητα, τη θαυμάσια μεταξύ τους συνεργασία και την άρτια διοργάνωση.

β) Τους γονείς τους που υποστηρίζουν τις ιδέες μας και συντελούν στην υλοποίησή τους.

γ) Τον Δημήτρη Βαρριά και τον Σίμο Βαρριά που ανέλαβαν με πολλή αγάπη, έμφυτη ευγένεια και τεράστια υπομονή να ενημερώσουν τους μαθητές μας.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 20 Μαΐου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ 4 Μαΐου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Σ 478-616 Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΑΣΠΙΔΑΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΣΠΙΔΑΣ

Αποτελείται από πέντε στρώματα για να είναι γερή. Στην εξωτερική επιφάνειά της χρησιμοποιήθηκαν ο χρυσός, το ασήμι, ο χαλκός και ο κασσίτερος για τις ανάγλυφες παραστάσεις και είχε σχήμα κυκλικό. Οι εικόνες που αναπαριστούνται διατάσσονται σε πέντε ομόκεντρους κύκλους.

ΔΙΑΤΑΞΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

Στον κεντρικό κύκλο: θέματα του σύμπαντος, όπως η γη, ο ουρανός, η θάλασσα, ο ήλιος, το φεγγάρι και τα αστέρια (ο Ωρίωνας, οι Πλειάδες, οι Υάδες και η Μεγάλη Άρκτος).

Στον δεύτερο κύκλο απεικονίζονται δύο πόλεις σε ειρηνικές (γάμος και δημόσια δίκη) και πολεμικές σκηνές (πολιορκία) αντίστοιχα.

Στον τρίτο κύκλο απεικονίζονται τρεις σκηνές από τη γεωργική ζωή, δηλαδή το όργωμα, ο θερισμός και ο τρύγος.

Στον τέταρτο κύκλο απεικονίζονται α)σκηνές από την ποιμενική ζωή, δηλαδή ένα κοπάδι βόδια που δέχεται επίθεση λιονταριών και ένας βοσκότοπος με ένα κοπάδι πρόβατα και β) σκηνές χορού όπου αναγνωρίζουμε τον ίδιο τον ποιητή στην κεντρική μορφή του θείου αοιδού.

Στον πέμπτο κύκλο απεικονίζεται ο Ωκεανός, όπως τον φαντάζονταν οι αρχαίοι Έλληνες, σαν ένα ποτάμι που περιβάλλει την επίπεδη γη και οριοθετεί τον κόσμο.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΣΠΙΔΑΣ

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΣΕ ΚΑΙΡΟ ΕΙΡΗΝΗΣ:

Α)Γαμήλια πομπή: νύφες που φεύγουν από τα σπίτια των γονιών τους με γλέντια και τραγούδια του γάμου, ενώ τα αγόρια χορεύουν με συνοδεία μουσικών οργάνων.

Β) Θεσμός δικαιοσύνης: στην αγορά δυο άνθρωποι μαλώνουν για το πρόστιμο ενός φόνου, ενώ γύρω  τους είναι μαζεμένοι και τους  παρακολουθούν άνδρες που  φωνάζουν και υποστηρίζουν τον έναν ή τον άλλο. Γέροντες δικαστές με τα ραβδιά των κηρύκων δικάζουν ο καθένας με τη σειρά του. Στη μέση τοποθετημένα δυο τάλαντα χρυσάφι, για να δοθούν σε αυτόν που θα έβγαζε την πιο δίκαιη κρίση.

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΣΕ ΚΑΙΡΟ ΠΟΛΕΜΟΥ

Δυο ομάδες πολιορκητών σκέπτονται δύο διαφορετικούς  τρόπους κατάληψης της πολιορκημένης πόλης. Οι μεν ζητούν να την κυριέψουν και να τη λεηλατήσουν , οι δε  ζητούν να πάρουν τα μισά αγαθά της. Οι πολιορκημένοι δεν δέχονται τίποτα και ετοιμάζονται για ενέδρα, ενώ το τείχος της πόλης υπερασπίζονται γυναικόπαιδα και γέροι. Οι ένοπλοι άνδρες της πόλης, ακολουθώντας τον Άρη και την Αθηνά, φτάνουν στο ποτάμι όπου οι πολιορκητές πότιζαν τα ζώα τους. Εκεί κρύβονται με το κατάλληλο καμουφλάζ και, μετά τον ερχομό των βοσκών με τα κοπάδια  τους, σκοτώνουν και σφάζουν τα ζώα. Οι πολιορκητές καταφτάνουν  και γίνεται μεγάλη μάχη , όπου συμμετέχουν η Έριδα (θεά της φιλονικίας), ο Κυδοιμός  (θεός της ταραχής της μάχης) και η Μοίρα,  που πολεμούν σαν άνθρωποι.  Είναι φανερό ότι  η σκηνή αυτή του πολέμου αποτελεί μικρογραφία του Τρωικού πολέμου, όπου πολιορκητές είναι οι Έλληνες και πολιορκημένοι οι Τρώες.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΗ:Ο πόλεμος της ομηρικής εποχής, σύμφωνα με την Ιλιάδα, περιελάμβανε μονομαχίες, αριστείες,  ανάμειξη θεών, απόδοση τιμών σε νεκρούς, διανομή λαφύρων, επιθεωρήσεις στρατευμάτων, ενθαρρυντικοί λόγοι στρατηγών πριν τη μάχη, ταπείνωση νεκρού αντιπάλου, κατασκοπεία κ.ά.

ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΖΩΗ, όπως το όργωμα, ο θερισμός και ο τρύγος. Οι λεπετομέρειες της παραστατικής περιγραφής των τριών σκηνών που μοιάζουν με ζωγραφικούς πίνακες δείχνουν ότι ο ποιητής είχε ακριβείς γνώσεις των γεωργικών εργασιών.

ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΜΕΝΙΚΗ ΖΩΗ.

ΣΚΗΝΕΣ ΧΟΡΟΥ με την χαρακτηριστική παρομοίωση της κυκλικής κίνησης το χορού με την κίνηση του τροχού του αγγειοπλάστη. Εδώ διακρίνουμε και την παρουσία του ποιητή. Ως αοιδός, κάνει αισθητή την παρουσία του από τις τρεις χαρούμενες σκηνές της ασπίδας (γάμος, τρύγος, χορός) για να δείξει έμμεσα ότι προτιμάει την χαρούμενη όψη της ζωής.

ΑΠΟ ΠΟΥ ΑΝΤΛΕΙ ΥΛΙΚΟ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΣΠΙΔΑΣ

Από άλλα εικαστικά έργα και από τον πλούτο των παραστάσεων της ζωής του.

ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΣΚΗΝΩΝ

Καθώς ο Αχιλλέας βαδίζει προς τον θάνατο, θα κρατάει στα χέρια του την απεικόνιση πολλών σκηνών από τη ζωή και τον κόσμο.Έτσι γίνεται πιο ηρωική η απόφασή του.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΑΣΠΙΔΑΣ

Πάνω στην ασπίδα του Αχιλλέα χώρεσε όλος ο κόσμος, το σύμπαν και οι κυριότερες εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής.

Α) Δεν είναι στατική η περιγραφή  των εικόνων. Ο Όμηρος ζωντανεύει την ίδια τη ζωή με εικόνες οπτικές και κινητικές, εμπλουτισμένες με ηχητικά στοιχεία. Κυριαρχούν σκηνές που εξελίσσονται χρονικά και έχουν διάρκεια έτσι ώστε θα μπορούσε να τις ζωντανέψει η τέχνη του κινηματογράφου.Το σύμπαν και η ανθρώπινη δράση απλώνεται παντού (γη, ουρανός, γάμος, δικαιοσύνη, πόλεμος κ.α.).

Β) Ακόμη παρατηρούμε το πλήθος των αντιθέσεων:

 Γ) Από άποψη τεχνικής διαπιστώνουμε ότι  α) η παρουσίαση των εικόνων γίνεται αρχικά στο σύνολό της  και έπειτα με τον   εντοπισμό των χαρακτηριστικών λεπτομερειών, β) συνδυάζουν οπτικά, ακουστικά και κινητικά στοιχεία μερικά από τα οποία είναι ρεαλιστικά, σκληρά και ωμά (για τον σημερινό άνθρωπο) και γ) η περιγραφή εμπλουτίζεται με αφηγηματικά στοιχεία παρασύροντας τον αναγνώστη που δε σκέφτεται πώς τόσες πολλές εικόνες χώρεσαν σε μια ασπίδα.

ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ  ΑΣΠΙΔΑΣ ΣΤΟ ΕΠΟΣ

Οι ασπίδες γενικά ήταν διακοσμημένες με τρομακτικές σκηνές και φριχτές μορφές, για να προκαλούν τον φόβο στους εχθρούς. Έτσι υποθέτουμε ότι ο ποιητής δεν περιγράφει μια πραγματική ασπίδα, αλλά παραστάσεις που εξυπηρετούν τον σκοπό του. Συγκεκριμένα:

α) Η περιγραφή λειτουργεί ως χαλαρωτική επιβράδυνση μετά από σκηνές πολύνεκρων μαχών και απίστευτης βίας, από τις οποίες οι ακροατές έχουν κουραστεί και έτσι τους δίνεται χρόνος να χαλαρώσουν, να ξεκουραστούν  και να προετοιμαστούν για όσα θα ακολουθήσουν (σε λίγο ο Αχιλλέας θα μπει στη μάχη γεμάτος εκδικητική μανία).

β) Ο θάνατος του Πατρόκλου και σπαραχτικός θρήνος του Αχιλλέα έχουν κάνει την ατμόσφαιρα πολύ βαριά και ο ποιητής με στιγμιότυπα της απλής, ειρηνικής ζωής απομακρύνει τους ακροατές από την ατμόσφαιρα πένθους.

γ) Ο Αχιλλέας θα κρατάει αυτή την ασπίδα της ζωής ενώ συνειδητά θα βαδίζει προς τον θάνατο και αυτό γεννά μεγαλύτερο πόνο για τον ήρωα.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

• Φαίνεται πολύ ανεπτυγμένη τέχνη μεταλλουργίας. Χρησιμοποιούνταν χαλκός, σίδηρος, κασσίτερος, χρυσός και άργυρος.
• Οι μεταλλουργοί, εκτός από τεχνίτες, ήταν και καλλιτέχνες αφού φιλοτεχνούσαν ανάγλυφες παραστάσεις πάνω στο μέταλλο με διάφορα διακοσμητικά θέματα.
• Διακρίνεται η πλούσια κοινωνική ζωή των ανθρώπων. Υπάρχει το έθιμο του γάμου και άρα ο θεσμός της οικογένειας, ο θεσμός της δικαιοσύνης με δημόσιες δίκες, οι χοροί από νέους και νέες (κυκλικοί ή αντικριστοί) με τη συνοδεία μουσικών οργάνων και  το τραγούδι ( στον γάμο, τον τρύγο κλπ).
• Η πολεμική τέχνη  περιελάμβανε πολιορκίες, πολεμικά συμβούλια, τακτική της ενέδρας και την παραλλαγή (καμουφλάζ, χρήση όπλων και σκύλευση του νεκρού εχθρού.
• Καταγράφεται η αγροτική και η ποιμενική ζωή που δείχνει γνώση καλλιεργητικών μεθόδων και  κατάλληλων εργαλείων. Επίσης αναφέρεται η παρασκευή ψωμιού από αλεύρι, η αμπελουργία, τα κοπάδια από πρόβατα και βοοειδή, οι στάνες και οι βοσκοί.
• Καταγράφεται η οικοτεχνία και η βιοτεχνία, καθώς αναφέρονται λινά ρούχα και χιτώνες, που δείχνουν κατεργασία λιναριού, υφαντική και ραπτική. Επίσης, κατασκευάζονταν μουσικά όργανα (αυλοί, κιθάρες και φλογέρες) και χρησιμοποιείται  ο τροχός στη αγγειοπλαστική.
• Στα θέματα του κόσμου και του σύμπαντος,  φαίνεται ότι υπήρχαν αρκετές γνώσεις  αστρονομίας για τις θέσεις και τα ονόματα των άστρων. Φαντάζονταν τον Ωκεανό σαν ένα μεγάλο ποτάμι που περιβάλλει τη γη και είναι το όριο του κόσμου.

ΕΙΚΟΝΟΠΛΑΣΙΑ

Η ασπίδα του Αχιλλέα δεν παρουσιάζεται στατικά. Συχνά η  ζωηρή και παραστατική περιγραφή δίνει τη θέση της στην αφήγηση με αποτέλεσμα να παρασύρεται ο ακροατής και να του δημιουργείται η εντύπωση ότι ο ποιητής δεν περιγράφει εικόνες αλλά αφηγείται γεγονότα που εξελίσσονται στον χρόνο (παρελθόν και παρόν). Πρόκειται για αναπαράσταση  σκηνών από την ανθρώπινη ζωή. Κάθε σκηνή έχει μια υπόθεση στην οποία οι μορφές, άνθρωποι και ζώα ζωντανεύουν, κινούνται, δρουν, σκέπτονται και αισθάνονται. Προβάλλονται στοιχεία ακουστικά, οπτικά, κινητικά-αφηγηματικά και ψυχικά (συναισθήματα και σκέψεις των εικονιζόμενων προσώπων).

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΛΙΑΔΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 22 Απριλίου 2018 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ