ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

Οι Κομνηνοί και η μερική αναδιοργάνωση της αυτοκρατορίας (ερωτήσεις και απαντήσεις)

Α. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Σε ποια κατάσταση ήταν η Αυτοκρατορία όταν ανέλαβαν οι Κομνηνοί;

Όταν ο Αλέξιος Α΄ (1081-1118), ο ιδρυτής της δυναστείας των Κομνηνών, ανήλθε στον θρόνο, το Βυζάντιο δεχόταν επίθεση και κινδύνευε σε όλα τα μέτωπα.

Β. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πώς αντιμετώπισαν την κρίση οι Κομνηνοί; Τι ήταν η Πρόνοια και τι οι προνοιάριοι;

Στο εσωτερικό οι Κομνηνοί στηρίχτηκαν στους ευγενείς εφαρμόζοντας το θεσμό της Πρόνοιας. Παραχωρούσαν δηλαδή, ισόβια, αγροκτήματα και φορολογικά έσοδα στους ευγενείς, με αντάλλαγμα την παροχή στρατιωτικών υπηρεσιών. Οι ευγενείς αυτοί ονομάστηκαν προνοιάριοι  ή στρατιώτες και έγιναν η άρχουσα τάξη, ενώ οι απλοί αγρότες βυθίστηκαν στην αθλιότητα.

Γ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ

Ποιες ενέργειες έκανε ο κάθε αυτοκράτορας;

Ο Αλέξιος Α΄ εκμεταλλεύτηκε επιδέξια τις επιχειρήσεις των σταυροφόρων στη Μ. Ασία και, βασιζόμενος στις συμφωνίες που υπέγραψε με τους αρχηγούς τους στην Κωνσταντινούπολη, ανέκτησε τη δυτική Μ. Ασία. Στα Βαλκάνια ο αυτοκράτορας πέτυχε με τη διπλωματία και τον πόλεμο να απαλλαγεί από τις επιδρομές των εχθρών.

Ο Ιωάννης Κομνηνός (1118-1143) κατέκτησε διάφορα ξένα κρατίδια στη Μ. Ασία και έφτασε ως την Αντιόχεια. Στα Βαλκάνια επέβαλε την κυριαρχία του στους Σέρβους.

Ο Μανουήλ Α΄ Κομνηνός (1143-1180) ακολούθησε φιλοδυτική εσωτερική πολιτική και στηρίχθηκε στις υπηρεσίες των Λατίνων. Στην εξωτερική πολιτική συνήψε ειρήνη με τους Ούγγρους και ταπείνωσε τους Σέρβους. Επίσης συνέχισε τις εκστρατείες του πατέρα του κατά των Σελτζούκων στη Μ. Ασία.

Δ. Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ

Κάτω από ποιες συνθήκες επέρχεται η στρατιωτική κατάρρευση του Βυζαντίου;

Ο βυζαντινός στρατός δεν μπόρεσε να ανακόψει την πρόοδο των Τούρκων και στο Μυριοκέφαλο της Φρυγίας (1176) σχεδόν εξολοθρεύτηκε. Ο ίδιος ο Μανουήλ συνέκρινε την ήττα αυτή με την καταστροφή που είχε υποστεί το Βυζάντιο πριν από 105 χρόνια στο Ματζικέρτ.

Τι συνέπειες είχε η ήττα των Βυζαντινών στο Μυριοκέφαλο;

Η νίκη αυτή παγίωσε τη θέση των Τούρκων και επηρέασε καθοριστικά τη φυσιογνωμία της Μ. Ασίας. Οι καταλήψεις πόλεων, οι σφαγές και η φυγή των χριστιανών στις γειτονικές χώρες, σε συνδυασμό με τις συνέπειες της πείνας και της πανούκλας, επέφεραν τον εξισλαμισμό (δηλαδή τη μεταστροφή στο Ισλάμ) των μικρασιατικών επαρχιών που άλλοτε αποτελούσαν τους πνεύμονες του Βυζαντινού Κράτους.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10 Ιανουαρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η κρίση και οι απώλειες της αυτοκρατορίας κατά τον 11ο αιώνα (1025 – 1081) ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

     Η εσωτερική κρίση

Λόγοι που οδήγησαν το Βυζάντιο σε κρίση μετά το θάνατο του Βασιλείου Β΄:

Α) Στρατός:

1) Παραμέληση του στόλου.

2) Σταδιακή διάλυση των θεμάτων και των θεματικών στρατών.

3) Αντικατάσταση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας με έναν

φόρο που χρησιμοποιήθηκε για τη στρατολογία ξένων

μισθοφόρων.

4) Χρησιμοποίηση πολλών ξένων σε ανώτερες θέσεις.

Β) Κοινωνία:

Η επιβολή νέων φόρων οδήγησε σε ταραχές και εξεγέρσεις των επαρχιακών αγροτικών πληθυσμών.

Γ) Οικονομία:

Εξασθένηση των δημόσιων οικονομικών.

Δ) Πολιτική:

Η πολιτική αστάθεια που εκδηλώθηκε το 1060 ενίσχυσε την αίσθηση ότι η αυτοκρατορία είχε περιέλθει σε γενικευμένη  κρίση.

 Οι στρατιωτικές αποτυχίες

Νέοι Εχθροί του Βυζαντίου:

Σελτζούκοι Τούρκοι: στη μάχη του Ματζικέρτ το 1071 συνέτριψαν τα μισθοφορικά στρατεύματα του Βυζαντίου, που έπασχαν από έλλειψη οπλισμού, πειθαρχίας και ηθικού.

Νορμανδοί: το 1071 κυρίευσαν το Μπάρι, το τελευταίο βυζαντινό οχυρό της Ιταλίας.

Ούγγροι

Σέρβοι

 β. Οι στρατιωτικές αποτυχίες

Νέοι Εχθροί του βυζαντίου:

• Σελτζούκοι Τούρκοι: στη μάχη του Ματζικέρτ το 1071 συνέτριψαν τα μισθοφορικά στρατεύματα του Βυζαντίου, που έπασχαν από έλλειψη οπλισμού, πειθαρχίας και ηθικού.
• Νορμανδοί: το 1071 κυρίευσαν το Μπάρι, το τελευταίο βυζαντινό οχυρό της Ιταλίας.
• Ούγγροι
• Σέρβοι

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 15 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

4.Οι Σεληνίτες (μετάφραση κύριου και παραλλήλων κειμένων, Γ΄κλίση επιθέτων σε -ύς, εῖα, -ύ, υποτακτική)

Κείμενο:  Οι Σεληνίτες

Μετάφραση

Λουκιανός, Ἀληθὴς Ἱστορία 1.23-26 (διασκευὴ)

Παράλληλα κείμενα

 Πρώτο παράλληλο κείμενο

Δεύτερο παράλληλο κείμενο

© Ελληνικός Πολιτισμός –  Γιάννης Παπαθανασίου

Γ΄κλίση επιθέτων

Φωνηεντόληκτα σε -ύς, -εῖα, -ύ

Στη γ΄ κλίση επιθέτων ανήκουν τα επίθετα των οποίων τουλάχιστον το αρσενικό και το ουδέτερο γένος κλίνονται σύμφωνα με τη γ΄ κλίση ουσιαστικών:

α) Τρικατάληκτα (σε -ῠς, -ειᾰ, -ῠ)

Παρατηρήσεις

Τα τριτόκλιτα επίθετα σε –υς,-εια, -υ:

1) στο αρσεν. (και στο ουδέτερο) είναι γενικώς οξύτονα: βαθύς, βαρύς, βραδύς, γλυκύς, δασύς, εὐθύς, εὐρύς, ἡδύς, θρασύς, ὀξύς, παχύς, ταχύς, τραχύς κ.ά.· βαρύτονα είναι μόνο το θῆλυς, θήλεια, θῆλυ και το ἥμισυς, ἡμίσεια, ἥμισυ (γεν. του ἡμίσεος, τῆς ἡμισείας, τοῦ ἡμίσεος κτλ.)·

2) παρουσιάζονται με δύο θέματα: το ένα σε -υ, από το οποίο σχηματίζονται η ονομαστ., αιτιατ. και κλητ. του ενικού του αρσεν. και του ουδετέρου, και το άλλο σε -ε, από το οποίο σχηματίζονται όλες οι άλλες πτώσεις και των τριών γενών·

3) συναιρούν το χαρακτήρα ε με το ακόλουθο ε ή ι σε ει· το ἥμισυς συναιρεί πολλές φορές και το ε+α στο τέλος του ουδετέρου σε -η: τὰ ἡμίσεα και τὰ ἡμίση.

4) την κλητ. του ενικού του αρσεν. τη σχηματίζουν χωρίς κατάληξη -ς (ὦ βαθύ, ὦ ταχύ, ὦ θῆλυ, ὦ ἥμισυ) και την αιτιατ. του πληθ. όμοια με την ονομαστική (τοὺς βαθεῖς, τοὺς ταχεῖς).

5) το θηλυκό το σχηματίζουν με την κατάληξη -jα: βαθέ-jα, όπου το ε+j συναιρείται σε -ει: βαθεῖα.

ΠΗΓΗ:ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ ΒΑΡΥΤΟΝΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

ΠΗΓΗ

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/baritona.fonientolikta.htm

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 9 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΑΟΥΣΑΣ ΠΑΡΟΥ ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Την Παρασκευή, 02-12-22, ο Όμιλος Φιλαναγνωσίας του Γυμνασίου Νάουσας επισκέφθηκε τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πάρου. Η βιβλιοθηκονόμος, κυρία Αλέγκρε Εσκαλονή μας υποδέχτηκε και μας ενημέρωσε για τον τρόπο λειτουργίας, το σύστημα οργάνωσης, τον κανονισμό, τις προσφερόμενες υπηρεσίες, τον τρόπο εγγραφής των μαθητών/τριών και τις δυνατότητες πρόσβασης και δανεισμού του πλουσιότατου υλικού  της Βιβλιοθήκης. Απάντησε στις απορίες των μελών μας, τα οποία έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ευχαριστούμε θερμά την κυριά Εσκαλονή καθώς και την συνταξιούχο Θεολόγο-Φιλόλογο κυρία Μαρία Αρκουλή που μας συντρόφευσε σε όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής επίσκεψης. Η επίσκεψή μας ολοκληρώθηκε με μια μικρή βόλτα στο κέντρο της Παροικιάς.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 9 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: 1.ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 2. Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΥΝΑΤΟΥΣ (ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ)

Ποιες είναι οι κυριότερες οικονομικές εξελίξεις στα χρόνια της Μακεδονικής Δυναστείας;

Στα χρόνια της δυναστείας των Μακεδόνων:

• η δημογραφική εξέλιξη (αύξηση του πληθυσμού) σταθεροποιήθηκε,
• οι δείκτες της οικονομίας βελτιώθηκαν
• η αστική οικονομία φαίνεται ότι αναπτύχθηκε περισσότερο από την οικονομία της υπαίθρου.

Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ

Ποιες είναι οι δύο κατηγορίες αριστοκρατίας στο Βυζάντιο μετά τον 8^ο αιώνα;

Στο μεταίχμιο από τον 80  προς τον 9ο   αι. άρχισε να σχηματίζεται α) μια νέα αριστοκρατία της γης (ή επαρχιακή), κοντά στην οποία υπάρχει και β) η αριστοκρατία των αξιωμάτων (ή αστική ).

Τι ήταν οι δυνατοί; Ποιες κοινωνικές ομάδες τους αποτελούσαν;

Οι δύο ομάδες της αριστοκρατίας (επαρχιακή της γης και αστική των αξιωμάτων)  σταδιακά συνδέθηκαν με επιγαμίες και συγχωνεύτηκαν σε μια ενιαία τάξη στα τέλη του 10ου αι. Αυτοί είναι οι δυνατοί. Σ’ αυτούς περιλαμβάνονταν:

• οι πολιτικοί, οι στρατιωτικοί και οι θρησκευτικοί άρχοντες
• οι διαχειριστές της κρατικής, της αυτοκρατορικής, της εκκλησιαστικής και μοναστικής περιουσίας.

Τι ήταν οι πένητες*; Ποιες κοινωνικές ομάδες περιλαμβάνονταν στους πένητες;

Οι αγροτικές μάζες ονομάζονταν οι πένητες. Αποτελούνταν από:

• ελεύθερους γαιοκτήμονες,
• ακτήμονες γεωργούς που μίσθωναν (νοίκιαζαν) γη για καλλιέργεια
• και παροίκους που ήταν δεμένοι με τη γη ή είχαν προσωπική εξάρτηση από τους κυρίους της.

Ποια προβλήματα αντιμετώπιζαν οι ελεύθεροι γαιοκτήμονες από τον 9^ο αιώνα;

Από τις αρχές του 9ου αι. η αγροτική κοινότητα και οι ανεξάρτητοι αγρότες άρχιζαν να κινδυνεύουν

• τόσο από τη συνήθεια των μεγαλοκτηματιών να αποκτούν τα κτήματα των μικρομεσαίων γαιοκτημόνων με νόμιμους (αγορά ή κληροδοσία) ή και παράνομους τρόπους

• όσο και από τη φορολογική πίεση που ασκούσε το κράτος.

Ποια μορφή είχαν τα κτήματα των μεγαλογαιοκτημόνων (Δυνατών); Τι ήταν τα χωρία ή προάστεια;

Τα μεγάλα κτήματα δεν ήταν ενιαία, αλλά αποτελούνταν από πολυάριθμες διάσπαρτες εκτάσεις που ονομάζονταν τα χωρία ή προάστεια και τα καλλιεργούσαν ελεύθεροι ενοικιαστές ή πάροικοι.

Πώς ήταν η ζωή των ευγενών (Δυνατών); Γιατί  δεν βελτιωνόταν την αγροτική παραγωγή του Βυζαντίου;

Με τα έσοδα από τα κτήματά τους και με τους μισθούς που έπαιρναν από το κράτος ως αξιωματούχοι, οι ευγενείς ζούσαν ζωή γεμάτη χλιδή.

Οι ευγενείς ήταν απρόθυμοι να δαπανήσουν χρήματα, για να βελτιώσουν τις εγκαταστάσεις των υποστατικών τους (αγροκτημάτων) και τα μέσα και τις τεχνικές της παραγωγής.

Όλα αυτά συνέβαλαν ώστε η αγροτική παραγωγή στο Βυζάντιο να παραμείνει στάσιμη και ευάλωτη στις κρίσεις που άρχισαν να εκδηλώνονται στα μέσα του 11ου αι.

 ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΩΝ

 Ποιος ήταν ο μεγάλος κοινωνικός αγώνας της δυναστείας των Μακεδόνων;

Ο αγώνας του κράτους κατά των μεγάλων γαιοκτημόνων (που ήταν οι γνωστοί δυνατοί) είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της κοινωνικής ιστορίας του Βυζαντίου στα χρόνια των Μακεδόνων.

Τι προσπαθούσαν να πετύχουν οι δυνατοί,  πώς και  γιατί αντιμετωπίστηκαν από τους Μακεδόνες;

Οι δυνατοί επιδίωκαν

• να ιδιοποιηθούν (κάνουν δική τους) τη γη των φτωχών,
• να αποσπάσουν προνόμια
• και να κατακτήσουν την πολιτική εξουσία.

Το Βυζαντινό Κράτος δεν μπορούσε να ανεχθεί αυτές τις επιδιώξεις. Οι ελεύθεροι αγρότες υπηρετούσαν στους στρατούς των θεμάτων, ενώ οι φόροι που πλήρωναν αποτελούσαν την κύρια πηγή κρατικών εσόδων. Αυτό σημαίνει ότι η άμυνα και η οικονομία του Βυζαντίου ήταν αδιανόητα χωρίς τη μικρή και μεσαία αγροτική ιδιοκτησία. Γι’ αυτό επί 80 ολόκληρα χρόνια (922-1002) οι αυτοκράτορες προσπάθησαν με τις Νεαρές τους να προστατεύσουν την αγροτική κοινότητα και τους ελεύθερους καλλιεργητές από τις καταχρήσεις των δυνατών.

Τι πέτυχαν με τη νομοθεσία τους οι Μακεδόνες;

Με τους νόμους αυτούς οι Μακεδόνες αυτοκράτορες επέβαλαν ή επέτυχαν τα εξής:

α)Να προτιμώνται ως αγοραστές οι γείτονες και οι συγγενείς, όταν πουλιόταν ένα κομμάτι κοινοτικής γης.

β)Να αποδίδονται τα χωράφια που είχαν σφετεριστεί οι δυνατοί στους προηγούμενους φτωχούς ιδιοκτήτες τους χωρίς αποζημίωση.

γ)Να απαγορεύεται η πώληση και η αγορά στρατιωτικών κτημάτων. Όποιος διέθετε τέτοια κτήματα ήταν υποχρεωμένος να στρατεύεται.

δ)Να περιοριστεί η αύξηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, και

ε)Να πληρώνουν οι δυνατοί τους φόρους των φτωχών του χωριού (1002), μια υποχρέωση που βάραινε παλιότερα την κοινότητα συλλογικά (αλληλέγγυον).

Β. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

Τι ήταν η αστική οικονομία;

Η αστική οικονομία είχε επίκεντρο τις πόλεις.

Ποια χαρακτηριστικά είχε η αστική οικονομία; Τι ήταν οι αστυκώμαι -αγροτοπόλεις;

• Είχε μεγάλη ανάπτυξη, σε αντίθεση με την αγροτική.
•  Ήταν εκχρηματισμένη* σε μεγάλο βαθμό όπως και η αγροτική.
•  Από τις αρχές του 9ου αι. παλιές πόλεις, όπως η Πάτρα και η Σπάρτη, ανοικοδομήθηκαν, ενώ ιδρύθηκαν και νέες. Οι πόλεις άρχισαν να ξαναβρίσκουν την οικονομική τους λειτουργία.
• Πολλά κάστρα,  έγιναν αστυκώμαι ή αγροτοπόλεις δηλαδή  αστικά κέντρα με ημιαγροτικό χαρακτήρα. Μεγαλύτερη εμπορική κίνηση είχαν οι πόλεις Έφεσος, Τραπεζούντα κ. ά., όπου διεξάγονταν ετήσιες εμποροπανηγύρεις.

Τι ήταν τα συστήματα (συντεχνίες);

Τα συστήματα ήταν συντεχνίες ή επαγγελματικά σωματεία στα οποία ήταν οργανωμένοι οι έμποροι και οι βιοτέχνες. Εκεί  προκαθορίζονταν το ύψος της παραγωγής και οι τιμές των προϊόντων. Η λειτουργία των συστημάτων στην Κων/λη καθοριζόταν από το Επαρχικόν Βιβλίον.

Τι ήταν το Επαρχικόν Βιβλίο;

Ήταν μια συλλογή διατάξεων (νόμων) των αρχών του 10ου αι. που καθόριζε τον τρόπο λειτουργίας των συστημάτων (συντεχνιών).

Τι είδους βιοτεχνίες είχε το Βυζάντιο;

• Οι περισσότερες βιοτεχνίες αφορούσαν τον τομέα των τροφίμων.
• Από τον 10ο αι. εμφανίστηκαν επιχειρήσεις σχετικές με την επεξεργασία και εμπορία ειδών πολυτελείας (μετάξι, μπαχαρικά, πολύτιμοι λίθοι).

Πώς εξελίχθηκε το εξωτερικό εμπόριο του Βυζαντίου;

Το βυζαντινό εξωτερικό εμπόριο αναβίωσε από τα μέσα του 10ου αι. Η ακτίνα της δράσης του μεγάλωνε συνεχώς. Αναπτύχτηκαν εμπορικές σχέσεις με:

• τους Βουλγάρους,
• τους Ρώσους,
• τις ιταλικές πόλεις, ιδίως τη Βενετία,
• το Χαλιφάτο (Άραβες).

Οι βυζαντινοί έμποροι ταξίδευαν μέχρι το Κάιρο και άλλους τόπους του Χαλιφάτου, για να προμηθευτούν τα περιζήτητα και πολύ επικερδή μπαχαρικά. Αλλά και οι μουσουλμάνοι έμποροι μετέφεραν μπαχαρικά, αρώματα και βαφικές ύλες στο Βυζάντιο. Ο εκτελωνισμός τους γινόταν στην Τραπεζούντα, εμπορική πύλη της Μικράς Ασίας προς Ανατολάς.

Ποια νέα τάξη γεννήθηκε από την ανάπτυξη της αστικής οικονομίας; Ποιοι την αποτελούσαν; Ποια ήταν η πολιτική της δράση;

Η συνεχής ανάπτυξη της αστικής οικονομίας οδήγησε στη δημιουργία της μεσαίας τάξης (τάξης των επιχειρηματιών), αποτελούμενης από

• εμποροβιοτέχνες,
• ναυκλήρους (=ιδιοκτήτες πλοίων, καπετάνιοι)
• και τραπεζίτες.

Οργανωμένη σε συντεχνίες ή αδελφότητες υποκινούσε συχνά λαϊκά κινήματα κατά των ευγενών και έφτασε στο απόγειο της κοινωνικής και πολιτικής της επιρροής στα μέσα του 11ου αι.

Ποιες κοινωνικές ομάδες αποτελούσαν τον δήμο;

Δήμος ήταν οι πολυάριθμες λαϊκές μάζες των πόλεων που  αποτελούνταν από φτωχούς που εργάζονταν περιστασιακά ή ήταν άνεργοι.

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Πένητες: φτωχοί

Εκχρηματισμένη οικονομία: η οικονομία στην οποία ως μέσο συναλλαγής χρησιμοποιείται το χρήμα.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

• Πατήστε εδώ για να βρείτε διάφορα επαγγέλματα των Βυζαντινών χρόνων.
• Πατήστε εδώ για να γνωρίσετε την οικονομία και την κοινωνία του Βυζαντίου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 8 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΣΧΕΣΕΙΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ-ΔΥΣΗΣ. ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΙΤΑΛΙΚΩΝ ΚΤΗΣΕΩΝ

(ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ)

α. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ

Ποιες περιοχές ονομάστηκαν Μεγάλη Ελλάδα;

Από την αρχαιότητα, η Νότια Ιταλία και η Σικελία κατοικούνταν από Έλληνες και αποτελούσαν τη Μεγάλη Ελλάδα.

 Πότε  αυξήθηκε ο πληθυσμός των Ελλήνων της Ν. Ιταλίας και Σικελίας και γιατί;

α)Το ελληνικό στοιχείο, που κατά την αρχαιότητα κατοικούσε στη Σικελία και τη Ν. Ιταλία (Μεγάλη Ελλάς), ενισχύθηκε κατά τον 7ο και τον 8ο αι. με μετοικεσίες πληθυσμών από την Ελλάδα εξαιτίας των σλαβικών επιδρομών.

β) Στις αρχές του 10ου αι. οι Άραβες ολοκλήρωσαν την κατάκτηση της Σικελίας. Στο Βυζάντιο απέμεινε η Ν. Ιταλία. Σικελιώτες, που εγκατέλειψαν τις εστίες τους μπροστά στις αραβικές επιθέσεις, πύκνωσαν το ελληνικό στοιχείο της περιοχής.

Ποια ήταν τα θέματα της Νότιας Ιταλίας; Ποιοι απειλούσαν την αυτονομία τους;

Η βυζαντινή Ν. Ιταλία περιλάμβανε τα θέματα Λογγοβαρδίας, Καλαβρίας και Λουκανίας και συνόρευε στο βορρά με κρατίδια που προσπαθούσαν να κρατήσουν την αυτονομία τους έναντι του Βυζαντίου και του Γερμανικού Κράτους.

Β. Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ – ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ

 Ποια πολιτική ακολούθησαν οι Μακεδόνες αυτοκράτορες στη Νότια Ιταλία;

Η πολιτική των Μακεδόνων αποσκοπούσε στη διατήρηση και την επέκταση των κτήσεών τους στην Ιταλία και στην απόκρουση των αραβικών επιθέσεων και της γερμανικής απειλής.

Για την αντιμετώπιση των Αράβων ο Κωνσταντίνος Ζ’ προσπάθησε να εξασφαλίσει συμμάχους στη Δύση και έτσι αντάλλαξε πρεσβείες με τους ηγέτες της. Ωστόσο νικήθηκε στρατιωτικά από τους Άραβες (μέσα 10ου αι.).

Ο Νικηφόρος Φωκάς έναντι των Αράβων της Σικελίας και των Γερμανών ακολούθησε αμυντική τακτική, στηριζόμενος σε συμμαχίες με ιταλούς ηγεμόνες και στη βοήθεια του τοπικού πληθυσμού.

Πότε απειλήθηκαν οι βυζαντινές κτήσεις στην Ιταλία;

Η απειλή για τις βυζαντινές κτήσεις στην Ιταλία έγινε έντονη, όταν ο γερμανός ηγεμόναςΌθων Α‘ ανακηρύχτηκε βασιλεύς Ιταλίας (951) και στέφθηκε από τον πάπα στη Ρώμη αυτοκράτωρ Ρωμαίων(962).

Μετά την ανταλλαγή πολλών πρεσβειών, ο πρεσβευτής του Όθωνα Λιουτπράνδος, επίσκοπος Κρεμώνας, ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη (Δεκέμβριος 968), για να προτείνει ειρήνη και γάμο του γερμανού διαδόχου με μια βυζαντινή πριγκήπισσα, με προίκα τις βυζαντινές κτήσεις της Ν. Ιταλίας. Οι Νικηφόρος Φωκάς απέρριψε τις προτάσεις αυτές, επικαλούμενος τη γερμανική επιθετικότητα εναντίον των ιταλικών του κτήσεων, και επιφύλαξε πολλές ταπεινώσεις στον Λιουτπράνδο που επέστρεψε άπρακτος στη Δύση.

Ποια μέτρα έλαβε ο Ιωάννης Τζιμισκής για να διατηρήσει τις κτήσεις στη Νότια Ιταλία;

Ο Ιωάννης Τζιμισκής συνένωσε τα τρία ιταλικά θέματα και ίδρυσε το κατεπανάτο Ιταλίας (περί το 975). Ο κατεπάνω (δηλ. ο διοικητής) της Ιταλίας έδρευε στο Μπάρι.

Συγχρόνως ο Τζιμισκής ακολούθησε μετριοπαθή πολιτική έναντι των Γερμανών. Το 972 η Θεοφανώ, ανεψιά του αυτοκράτορα, νυμφεύτηκε στη Ρώμη τον Όθωνα Β’, διάδοχο του γερμανικού θρόνου.

Ποιες βλέψεις είχε ο Όθων Β΄;

Ο Όθων Β’ (973-983) ωστόσο έδειξε αλαζονεία και διέσχισε τη Νότια Ιταλία που αποτελούσε βυζαντινό έδαφος, συντρίφτηκε όμως από τους Άραβες σε ναυμαχία που έγινε κοντά στον Κρότωνα, λιμάνι της Ν. Ιταλίας (982). Μετά το θάνατο του οι σχέσεις των δύο κρατών αποκαταστάθηκαν.

Πότε επηρεάζεται η Γερμανία από τον Βυζαντινό πολιτισμό;

Η επιρροή του βυζαντινού πολιτισμού στη Γερμανία ήταν πολύ έντονη στα χρόνια που η Θεοφανώ επιτρόπευε τον ανήλικο γιό της (983-992).

Ποια μέτρα έλαβε ο Βασίλειος Β’ για να διατηρήσει τις κτήσεις στη Νότια Ιταλία;

Ο Βασίλειος Β’ αντιμετώπισε αποτελεσματικά τις εξωτερικές απειλές με τη βοήθεια των Βενετών και των Πισατών. Στους Βενετούς παραχώρησε μάλιστα τα πρώτα εμπορικά προνόμια, τα οποία αργότερα διευρύνθηκαν από τους Κομνηνούς. Στα μέσα του 11ου αι. εμφανίστηκε το πρόβλημα των Νορμανδών που είχαν κατακτήσει πολλά εδάφη στη Ν. Ιταλία και είχαν γίνει επικίνδυνοι για τις βυζαντινές κτήσεις.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 8 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΙΔΡΥΣΗ, Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ Ο ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ)

Α. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ ΤΩΝ ΡΩΣΩΝ

Πότε εμφανίστηκαν και ποια ήταν η  προέλευση των Ρως;

Οι Βάραγγοι (= θαλασσοπόροι), τους οποίους οι ανατολικοί Σλάβοι ονόμαζαν Ρώς ήταν σκανδιναβικά φύλα που εμφανίστηκαν στο ιστορικό προσκήνιο τον 9ο αι. Συνδύαζαν εμπορικές με πειρατικές δραστηριότητες και έγιναν γνωστοί στους λαούς της Δύσης με τα ονόματα Βίκιγκς (=πολεμιστές) και Νορμανδοί (=άνθρωποι του Βορρά). Στο χώρο της σημερινής Ρωσίας αξιοποίησαν για εμπορικές δραστηριότητες τους υδάτινους δρόμους και ιδίως το δρόμο από τους Βαράγγους στους Έλληνες, μέσω του οποίου έφταναν στον Εύξεινο και τη Βασιλεύουσα.

Ποιοι λαοί ενώθηκαν και δημιούργησαν το ρωσικό κράτος;

Οι Βάραγγοι ή Ρως αναμείχθηκαν με τους ανατολικούς Σλάβους και δημιούργησαν βαθμιαία ένα νέο λαό. Στο λαό αυτό οι ίδιοι έδωσαν το όνομα και την κρατική οργάνωση, που δεν είχαν τα σλαβικά φύλα, και οι Σλάβοι τη γλώσσα και τη λαϊκή βάση.  Έτσι, σχηματίστηκε η  ηγεμονία του Κιέβου.

Β. ΙΔΡΥΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ-ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

Πότε σχηματίζεται η Ηγεμονία του Κιέβου; Ποιες ήταν οι οικονομικές δραστηριότητές της;

Στα μέσα του 9ου αι. σχηματίστηκε το πρώτο σημαντικό ρωσικό κράτος. Ήταν η ηγεμονία του Κιέβου, η οποία έλεγχε το δρόμο του ποταμού Ντον και έκανε εμπόριο με το Βυζάντιο και το Χαλιφάτο.

Πώς εξελίχθηκαν οι σχέσεις της Ηγεμονίας του Κιέβου με το Βυζάντιο;

Μετά από δύο αποτυχημένες εκστρατείες κατά της Κωνσταντινούπολης, οι Ρώσοι στη διάρκεια του 10ου αι. υπέγραψαν δύο σημαντικές εμπορικές συνθήκες με το Βυζάντιο (911 και 944). Οι συνθήκες αυτές επέτρεπαν στους Ρώσους να ταξιδεύουν και να εμπορεύονται στην Κωνσταντινούπολη.

Τι αποτέλεσμα είχε η επαφή των Ρώσων εμπόρων με τους Βυζαντινούς;

Οι έμποροι και οι διπλωμάτες που ταξίδευαν μεταξύ Κιέβου και Βυζαντίου ήταν φορείς ιδεών και πεποιθήσεων. Έτσι οι εμπορικές σχέσεις των δύο κρατών προετοίμασαν τον εκχριστιανισμό των Ρώσων που άρχισε στα μέσα και ολοκληρώθηκε στα τέλη του 10ου αι.

Γ. ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΡΩΣΩΝ

Ποια ιδιαίτερα γεγονότα συνδέθηκαν με τον εκχριστιανισμό των Ρώσων;

Για να συντρίψει την εξέγερση της μικρασιατικής αριστοκρατίας, ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ ζήτησε τη βοήθεια του ρώσου ηγεμόνα Βλαδιμήρου, υποσχόμενος να του δώσει ως σύζυγο την αδελφή του Άννα. Το επικουρικό (βοηθητικό) στρατιωτικό σώμα που έστειλαν οι Ρώσοι συνέτριψε την ανταρσία των βυζαντινών γαιοκτημόνων (δυνατών), αλλά ο Βασίλειος λησμόνησε την υπόσχεσή του.

Μόνο όταν ο Βλαδίμηρος κατέλαβε τη Χερσώνα, ο αυτοκράτορας συναίνεσε στο γάμο, με την πρόσθετη προϋπόθεση ότι ο Βλαδίμηρος θα ασπαζόταν το Χριστιανισμό. Η νύφη ταξίδεψε στη Χερσώνα, όπου έγιναν η βάπτιση του Βλαδιμήρου και ο βασιλικός γάμος. Επακολούθησε η ομαδική βάπτιση των Ρώσων στα νερά του Δνειπέρου (989).

Ποια ήταν η σημασία του εκχριστιανισμού των Ρώσων τόσο για το Βυζάντιο όσο και τους Ρώσους;

Α)Με τον εκχριστιανισμό των Ρώσων μια τεράστια έκταση εντάχθηκε στη σφαίρα επιρροής της Ορθοδοξίας και του βυζαντινού πολιτισμού.

Β) Η μεταβολή αυτή επηρέασε καθοριστικά τη νοοτροπία και τον πνευματικό και υλικό πολιτισμό των Ρώσων. Οι εμπορικές ανταλλαγές με το Βυζάντιο εντατικοποιήθηκαν, ενώ αυξήθηκε κατά πολύ ο αριθμός των Βαράγγων και Ρώσων μισθοφόρων που υπηρετούσαν στην αυτοκρατορική φρουρά και το βυζαντινό στρατό.

Πατήστε εδώ   και εδώ για να βρείτε πληροφορίες και να ξεναγηθείτε στην Αγία Σοφία του Κιέβου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 6 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΠΟΙΙΑ. ΕΠΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ  ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ (ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ)

Α. ΑΓΩΝΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΑΒΕΣ

Πότε αρχίζει η αντεπίθεση του Βυζαντίου κατά των Αράβων;

Στα χρόνια του Ρωμανού Λακαπηνού (920-944) εγκαινιάζεται η μεγάλη στρατιωτική αντεπίθεση των Βυζαντινών κατά των Αράβων. Ο στρατηγός Ιωάννης Κουρκούας κατέλαβε την Έδεσσα της Συρίας.

Ποιοι αυτοκράτορες ήταν οι πρωταγωνιστές των νικηφόρων πολέμων του Βυζαντίου; Ποιες επιτυχίες σημείωσαν;

Η επιτυχία αυτή του στρατηγού Ιωάννη Κουρκούα   προετοίμασε τις επικές νίκες των αυτοκρατόρων  Νικηφόρου Φωκά,  Ιωάννη Τζιμισκή και  Βασιλείου Β’. Οι τρεις αυτοί άνδρες που ενσάρκωναν τον τύπο του στρατηγού-αυτοκράτορα ανέκτησαν τις μεγαλονήσους Κρήτη (961) και Κύπρο (965), τις πόλεις της Κιλικίας και τμήματα της Συρίας και της Παλαιστίνης. Η ανάκτηση όλων των παλαιών ρωμαϊκών εδαφών της Εγγύς Ανατολής ήταν ο απώτερος σκοπός των εκστρατειών αυτών.

Β. ΑΓΩΝΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥΣ

Ποιοι Βούλγαροι ηγεμόνες επεδίωξαν να επεκτείνουν το Βουλγαρικό κράτος έναντι του Βυζαντινού;

Οι τσάροι Συμεών (893-927) και Σαμουήλ (997-1014).

Α)Ποια ήταν η δράση του ηγεμόνα των Βουλγάρων Συμεών; Πώς αντιμετωπίστηκε από το Βυζάντιο;

Οι φιλικές σχέσεις με τους Βουλγάρους, έγιναν εχθρικές, όταν ανήλθε στον βουλγαρικό θρόνο ο ελληνομαθής, αλλά φιλόδοξος Συμεών. Ο Συμεών πολιόρκησε την πρωτεύουσα, επιδιώκοντας να ιδρύσει μια βουλγαροβυζαντινή αυτοκρατορία στη θέση της βυζαντινής και αυτοτιτλοφορήθηκε βασιλεύς Βουλγάρων και Ρωμαίων. Ο θάνατος του ματαίωσε τις φιλοδοξίες του. Ο διάδοχος του Πέτρος υπέγραψε με το Βυζάντιο συνθήκη ειρήνης και νυμφεύτηκε τη Μαρία, ανεψιά του Ρωμανού Λακαπηνού.

Β) Ποια ήταν η δράση του ηγεμόνα των Βουλγάρων Σαμουήλ ; Πώς αντιμετωπίστηκε από το Βυζάντιο;

Η ειρήνη έδωσε τη θέση της στον πόλεμο, όταν ο τσάρος Σαμουήλ ίδρυσε νέο Βουλγαρικό Κράτος με επίκεντρο, αυτή τη φορά, την περιοχή της Αχρίδας. Ο αγώνας αυτός υπήρξε μακρός και δύσκολος για τον αυτοκράτορα Βασίλειο Β’, τερματίστηκε όμως με τη συντριβή των Βουλγάρων στις μάχες Σπερχειού (997) και Κλειδίου (1014). Η Βουλγαρία υποτάχθηκε πλήρως (1018) και οργανώθηκε σε δύο θέματα. Τα σύνορα του Βυζαντίου έφτασαν και πάλι στον Δούναβη.

Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ

Ποιες ήταν οι συνέπειες των νικηφόρων πολέμων;

Οι κατακτήσεις του βυζαντινού στρατού και η επέκταση των βυζαντινών συνόρων ευνόησαν την άνθηση της οικονομίας. Νέα εδάφη, παραγωγικό δυναμικό και έσοδα προστέθηκαν στο κράτος, ενώ η διακοπή των αραβικών επιδρομών επέτρεψε την ειρηνική καλλιέργεια της γης. Έτσι πολλαπλασιάστηκαν η παραγωγή και τα νομισματικά αποθέματα του Βυζαντινού Κράτους. Ο πλούτος έφερε ευμάρεια και χλιδή, ενίσχυσε τις δυνατότητες και το διεθνές κύρος της αυτοκρατορίας και γέννησε αισθήματα αυτοπεποίθησης και περηφάνιας στους υπηκόους της.

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Τσάρος: τίτλος των ηγεμόνων  Βουλγαρίας,  Σερβίας και Ρωσίας.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 5 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ 4 Δεκεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΥΣ ΜΟΡΑΒΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥΣ (ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ -ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ)

Α. Ο ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΟΡΑΒΩΝ

Με ποια αφορμή το Βυζάντιο αναλαμβάνει τον εκχριστιανισμό των Σλάβων; Πώς ερμηνεύεται διπλωματικά τόσο από την πλευρά των Μοραβών όσο και από την πλευρά των Βυζαντινών;

Ο εκχριστιανισμός των Σλάβων, ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του βυζαντινού πολιτισμού, ξεκίνησε από τη Μοραβία. Ο ηγεμόνας αυτής της χώρας Ραστισλάβος ζήτησε από το Βυζάντιο ιεραποστόλους, για να διδάξουν στο λαό του τον Χριστιανισμό (862/3).

Επιθυμούσε να στηριχτεί στο Βυζάντιο, για να αντισταθμίσει την απειλή των Γερμανών και των Βουλγάρων. Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Γ΄ και ο πατριάρχης Φώτιος αντιλήφθηκαν τα οφέλη της πρότασης του Ραστισλάβου. Το Βυζάντιο θα μπορούσε να επεκτείνει την επιρροή και την πνευματική του ακτινοβολία στην κεντρική Ευρώπη.

Ποιο ήταν το έργο των αδελφών Μεθοδίου και Κωνσταντίνου (Κυρίλλου);

Η αποστολή του εκχριστιανισμού των Σλάβων ανατέθηκε στους δύο αδελφούς από τη Θεσσαλονίκη, Μεθόδιο και Κωνσταντίνο (που αργότερα πήρε το μοναστικό όνομα Κύριλλος). Ήταν έμπειροι διπλωμάτες και γνωστοί λόγιοι και γνώριζαν άριστα τη σλαβική και άλλες γλώσσες.

Οι δύο αδελφοί έφτασαν στη Μοραβία το θέρος του 863.Ο Κωνσταντίνος δημιούργησε ένα σλαβικό αλφάβητο που απέδιδε όλες τις φωνητικές ιδιαιτερότητες της σλαβικής.Ο Κωνσταντίνος δεν αρκέστηκε σ’ αυτό, αλλά απέδωσε στα σλαβικά τη Θεία Λειτουργία και τα ιερά βιβλία.

Η χρήση της σλαβικής διευκόλυνε τους Μοραβούς να κατανοήσουν το κήρυγμα και τη λειτουργία και εξασφάλισε τεράστια επιτυχία στο ιεραποστολικό έργο.

Οι δύο αδελφοί οργάνωσαν τη σλαβική εκκλησία (863-866) και μύησαν τους Σλάβους στο πολιτιστικό σύστημα των Ελλήνων και του Χριστιανισμού

Β. ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ

Ποια ήταν η σημασία του εκχριστιανισμού για τους Σλάβους;

• Η χρήση της σλαβικής διευκόλυνε τους Μοραβούς να κατανοήσουν το κήρυγμα και τη λειτουργία και εξασφάλισε τεράστια επιτυχία στο ιεραποστολικό έργο.
• Οι δύο αδελφοί οργάνωσαν τη σλαβική εκκλησία (863-866) και μύησαν τους Σλάβους στο πολιτιστικό σύστημα των Ελλήνων και του Χριστιανισμού.
• Ο εκχριστιανισμός συντέλεσε επίσης στην ενότητα των Σλάβων, καθώς ενίσχυσε την κοινότητα της φυλής με την κοινότητα της πίστης.

Γ. Ο ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ

Ποια διπλωματικά γεγονότα σημάδεψαν τον εκχριστιανισμό των Βουλγάρων; Ποια γεγονότα συντέλεσαν στην αποξένωση των δύο μεγάλων εκκλησιών (Ρώμης-Κωνσταντινούπολης);

Στο ζήτημα του εκχριστιανισμού των Βουλγάρων η βυζαντινή εκκλησία συγκρούστηκε με τον πάπα, ο οποίος επιδίωκε την επέκταση της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας στην άμεση γειτονιά του Βυζαντίου. Ο βυζαντινός στρατός υποχρέωσε το βούλγαρο ηγεμόνα Βόρη να δεχτεί τον Χριστιανισμό από την Κωνσταντινούπολη και να βαπτιστεί μάλιστα ο ίδιος με ανάδοχο (=νονό)   τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄ (864).

Ωστόσο, λίγο αργότερα με πρόσκληση του Βόρη, ο πάπας έκανε νέα επέμβαση στα ζητήματα της Βουλγαρικής Εκκλησίας. Τότε ο πατριάρχης Φώτιος, υπερασπιζόμενος την ανεξαρτησία της βυζαντινής εκκλησίας και τα ζωτικά συμφέροντα του Βυζαντινού Κράτους, κατήγγειλε την επέμβαση της Ρώμης στη Βουλγαρία και κατηγόρησε τη ρωμαϊκή εκκλησία για λειτουργικά και δογματικά λάθη.

Η σύνοδος του έτους 867 αναθεμάτισε τον πάπα, απέρριψε το δόγμα περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος και εκ του Υιού (filioque) και καταδίκασε την επέμβαση της Ρώμης στη Βουλγαρία. Με απόφαση της συνόδου του 870 η εκκλησία της Βουλγαρίας υπάχθηκε οριστικά στη δικαιοδοσία του πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης.

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Μία από τις βασικές διαφορές μεταξύ των Ορθοδόξων και των Φραγκολατίνων είναι η διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος, το λεγόμενο Filioque. Οι Φραγκολατίνοι προσέθεσαν στο Σύμβολο της Πίστεως την φράση αυτή, ότι δηλαδή το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα και τον Υιόν (Filioque), αλλοιώνοντας έτσι τον λόγο του Χριστού και την διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας, σύμφωνα με την οποία το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα.

Πάτα τον επόμενο σύνδεσμο για να εντοπίσεις τις διαφορές των δύο εκκλησιών.

http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9641

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 28 Νοεμβρίου 2022 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ