ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

Η ΣΠΑΡΤΗ

Βίντεο για την αρχαία Σπάρτη από την εκπαιδευτική τηλεόραση.

Ποια φύλα κατοίκησαν τη Λακωνική και δημιούργησαν το κράτος της Σπάρτης;

Οι Δωριείς που κατευθύνθηκαν προς τα νότια της Πελοποννήσου κατέλαβαν τη Λακωνική και ίδρυσαν ένα ισχυρό κράτος με κέντρο τη Σπάρτη.

Ποιους πολέμους έκαναν οι Δωριείς για να επεκτείνουν τα σύνορα του κράτους της Σπάρτης;

Οι Δωριείς, αφού ίδρυσαν το κράτος της Σπάρτης,  σε μια προσπάθεια να διευρύνουν την επικράτειά τους, ήλθαν σε σύγκρουση με τους Μεσσηνίους, τους οποίους τελικά υπέταξαν ύστερα από μακροχρόνιους πολέμους (8ος-7ος αιώνας π.Χ.). Ισχυρός αντίπαλος της Σπάρτης, με τον οποίο συγκρούστηκε πολεμικά ήταν και το Άργος.

Τι συνέπειες είχαν οι πόλεμοι στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Σπάρτης;

Μετά τους πολέμους  η ζωή στη Σπάρτη άλλαξε. Το εμπόριο με τις άλλες περιοχές σταμάτησε και οι σχέσεις περιορίστηκαν. Σιγά-σιγά η πόλη της Σπάρτης «κλείστηκε» στον εαυτό της και πήρε τη μορφή στρατοπέδου. Η αιτία ήταν ο φόβος, γιατί οι εχθροί που περιέβαλλαν τους Σπαρτιάτες ήταν πολλοί, ενώ οι Σπαρτιάτες λίγοι. Ζούσαν σκληρά και καθόλου ελεύθερα και άνετα.

Ποιες κοινωνικές τάξεις διαμορφώθηκαν στην Σπάρτη , ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις είχε η κάθε κοινωνική τάξη;

Α) Οι Σπαρτιάτες. Ήταν οι Δωριείς που κατέλαβαν τη Σπάρτη και οι απόγονοί τους. Είχαν πλήρη δικαιώματα και τους είχε μοιραστεί η γη. Κύριες απασχολήσεις τους ήταν τα πολιτικά πράγματα και η πολεμική τέχνη. Δεν εργάζονταν. Ο  αριθμός τους δεν ξεπέρασε ποτέ τις 10.000.

Β) Οι περίοικοι. Ονομάζονταν όσοι κατοικούσαν τους οικισμούς γύρω από τη Σπάρτη. Ασχολήθηκαν με το εμπόριο. Δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα και ακολουθούσαν τους Σπαρτιάτες στον πόλεμο.

 Γ) Οι είλωτες. Οι παλιοί κάτοικοι της Λακωνικής τους οποίους υπέταξαν οι Δωριείς έγιναν δούλοι (είλωτες) με την υποχρέωση να καλλιεργούν τη γη και να παραδίδουν ένα μέρος της παραγωγής στους ιδιοκτήτες του κτήματος. Δεν είχαν κανένα δικαίωμα. Ο φόβος μιας επανάστασης των δούλων ήταν πάντοτε υπαρκτός και βασάνιζε τους Σπαρτιάτες.

Ποιος δημιούργησε  το πολίτευμα της αρχαίας Σπάρτης;

Το πολίτευμα της Σπάρτης, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν έργο του μεγάλου νομοθέτη Λυκούργου.

Ποιοι ήταν οι πολιτειακοί θεσμοί στην αρχαία Σπάρτη; Ποιοι από αυτούς είχαν την ουσιαστική εξουσία;

Α)  Η πόλη είχε δύο βασιλείς. Το γεγονός αυτό προέκυψε, σύμφωνα με μία άποψη, ως ανάγκη, από τη γέννηση κάποτε δίδυμων διαδόχων.

Οι βασιλείς δεν είχαν πολλές αρμοδιότητες. Ήταν θρησκευτικοί και στρατιωτικοί αρχηγοί.

Β) Οι πέντε έφοροι, είχαν την ουσιαστική εξουσία στην πόλη, ήταν  υπεύθυνοι για την άμυνα και τις εξωτερικές σχέσεις του κράτους.

Γ) Η γερουσία ήταν ένα συμβούλιο από 28 άτομα που είχαν ηλικία άνω των εξήντα ετών. Κύριο έργο είχε να προετοιμάζει τα θέματα που υποβάλλονταν για έγκριση στην Απέλλα.

Δ) Η Απέλλα ήταν η λαϊκή συνέλευση στην οποία συμμετείχαν όλοι οι Σπαρτιάτες που είχαν συμπληρώσει το τριακοστό έτος της ηλικίας τους.

Ποια ήταν η αγωγή των παιδιών (αγοριών και κοριτσιών) στην Αρχαία Σπάρτη;

Ο τρόπος με τον οποίο είχε οργανωθεί η ζωή στη Σπάρτη επηρέασε και την αγωγή των νέων. Τα παιδιά από την ηλικία των επτά ετών τα αναλάμβανε η πόλη. Ζούσαν όλα μαζί σε ομάδες, όπου μάθαιναν να υπομένουν τη σκληρή ζωή και τις κακουχίες. Διδάσκονταν ανάγνωση, γραφή, μουσική και χορό. Με ανάλογο τρόπο εκπαιδεύονταν και τα κορίτσια, τα οποία συμμετείχαν ελεύθερα σε πολλές εκδηλώσεις της πόλης. Έπρεπε και αυτά να αποκτήσουν δυνατό σώμα και να διαπλάσουν ηθικό χαρακτήρα. Έτσι θα μπορούσαν στο μέλλον να γίνουν άξιες μητέρες.

Υπήρξαν αλλαγές με την πάροδο του χρόνου στη ζωή των Σπαρτιατών;

Για πολλά χρόνια η ζωή στη Σπάρτη συνεχίστηκε χωρίς σημαντικές αλλαγές και διαφοροποιήσεις. Οι Σπαρτιάτες, ανδρείοι και υπερήφανοι, άφησαν ένα υπόδειγμα γενναιότητας, μοναδικό στον κόσμο.

ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΚΤΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ

Τη ζωή και το νομοθετικό έργο του περίφημου αρχαίου Σπαρτιάτη νομοθέτη Λυκούργου, την καλύπτει η ομίχλη των μύθων και των θρύλων της αρχαιότητας. Ήταν βασιλιάς της Σπάρτης, έζησε περίπου στα 800 π.Χ., ταξίδεψε σε πολλά μέρη της γης, επισκέφτηκε την Κρήτη και, πολύ πιθανό, την Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Ιβηρία. Επιστρέφοντας στη Σπάρτη φρόντισε να μεταρρυθμίσει το σπαρτιατικό πολίτευμα. Ο μύθος λέει ότι έφυγε από τη Σπάρτη για πάντα, ώστε να μην αλλάζουν τη νομοθεσία του οι συμπολίτες του, που είχαν ορκιστεί να μην το κάνουν παρά μόνο αν κάποτε επέστρεφε.

Οι κυριότερες μεταρρυθμίσεις του Λυκούργου ήταν:

• Η σιδερένια πειθαρχία των πολιτών κι η κοινή μόρφωση των αγοριών και των κοριτσιών καθώς κι η σκληραγώγησή τους από την παιδική ηλικία.
• Η απαγόρευση της χρήσης ασημένιων και χρυσών νομισμάτων, αλλά μόνο σιδερένιων, για να είναι βαριά και να δυσκολεύουν τους Σπαρτιάτες στη μεταφορά τους.
• Η υποχρέωση της υποταγής των νεότερων στους γεροντότερους.

Αυτοί οι θεσμοί στάθηκαν ως οι θεμελιώδεις αρχές του σπαρτιατικού πολιτεύματος.

ΚΡΥΠΤΕΙΑ

Στην αρχαία Σπάρτη, η κρυπτεία ήταν ένα είδος μυστικής αστυνομίας. Οργανωμένη από την άρχουσα τάξη του σπαρτιατικού κράτους, σκοπό είχε την τρομοκράτηση της κατώτερης τάξης των ειλώτων και την πρόληψη και καταστολή εξεγέρσεων. Ο Αριστοτέλης, στον οποίο παραπέμπει ο Πλούταρχος, αναφέρει ότι οι έφοροι, κάθε φθινόπωρο, κήρυτταν πόλεμο κατά των ειλώτων, ώστε ο φόνος είλωτα από Σπαρτιάτη να είναι απολύτως νόμιμος, χωρίς φόβο τιμωρίας και τη νύχτα έστελναν εκπαιδευμένους νεαρούς, τους κρύπτες, οπλισμένους με εγχειρίδια, δηλαδή κοφτερά μαχαίρια, για να σκοτώνουν τους πιο ρωμαλέους και τους πιο απείθαρχους είλωτες στα υπόδουλα στη Σπάρτη χωριά της Λακωνίας και της Μεσσηνίας.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, την εποχή της μάχης των Πλαταιών (479 π.χ.) ο υπόδουλος πληθυσμός των ειλώτων ήταν επτά φορές μεγαλύτερος από αυτόν των Σπαρτιατών, και ο φόβος εξεγέρσεων δεν έφευγε ποτέ από το νου και τους σχεδιασμούς της σπαρτιατικής ηγεσίας.

ΠΗΓΕΣ

Εκπαιδευτική τηλεόραση

Αρχαία Ιστορία Α΄Γυμνασίου (ψηφιακό βιβλίο)

Βιβλίο του εκπαιδευτικού

Εικόνες google

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 4 Δεκεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ

25ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (800-479 π.Χ.)

Η ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ

Πότε είναι η αρχαϊκή εποχή;

Από το 800 ως το 479 π.Χ.

Ποια συγκλονιστική εξέλιξη παρατηρείται στον ελληνικό κόσμο, όσον αφορά την κρατική οργάνωση, τον 8^ο αιώνα π.Χ. ; Πώς την αιτιολόγησε ο φιλόσοφος της αρχαιότητας Αριστοτέλης;

Τον 8ο αιώνα π.Χ. παρατηρήθηκε στον ελληνικό κόσμο μία σημαντική εξέλιξη. Το παλιό φυλετικό κράτος διασπάστηκε και τη θέση του πήρε η πόλη-κράτος. Ο σπουδαίος φιλόσοφος  Αριστοτέλης είδε τη δημιουργία της πόλης-κράτους ως επιθυμία των ανθρώπων για ζωή και την επιβίωσή της ως επιθυμία για καλή ζωή.

Με ποια διαδικασία δημιουργήθηκε η πόλη-κράτος;

Πυρήνας του νέου θεσμού υπήρξε ο συνοικισμός. Ακολούθησε η ένωση των συνοικισμών σε μία πόλη (άστυ), γύρω από μία ισχυρή θέση, την ακρόπολη.

Ποια είναι τα βασικά μέρη της πόλης –κράτους;

Α) Η ακρόπολη. Πάνω στην ακρόπολη χτίζονταν οι ναοί και τα δημόσια κτίρια.

Β) Το άστυ.  Είναι η περιοχή κάτω και γύρω από την ακρόπολη. Εκεί απλώνονταν οι κατοικίες και τα καταστήματα, όπου τεχνίτες, ξυλουργοί, αγγειοπλάστες και έμποροι εργάζονταν για να καλύψουν τις ανάγκες της ζήτησης. Σταδιακά η πόλη περιβάλλεται από τείχη.

Γ) Την ύπαιθρο. Εκεί  εξακολούθησε να μένει ένα μέρος του πληθυσμού που ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

Γιατί η πόλη-κράτος ήταν σημαντική για τον πολίτη;

Ο πολίτης αισθάνεται ασφαλής, αναπτύσσει ποικίλες δραστηριότητες και νιώθει ελεύθερος. Αποκτά συνείδηση του ρόλου του ως μέλους μιας κοινότητας, στη διακυβέρνηση της οποίας μετέχει ενεργά. Οι πολίτες στρατεύονται για να υπηρετήσουν τις ανάγκες ενός νέου οργανικού συνόλου. Συγκροτούν την «οπλιτική φάλαγγα», φορούν πανοπλία και όλοι μαζί υπερασπίζονται την πόλη τους. Η προσφορά είναι συλλογική και ο σκοπός κοινός.

Τι ήταν η οπλιτική φάλαγγα και ποια πολιτική σημασία είχε η δημιουργία της;

Ήταν ένα καινούργιο στρατιωτικό σώμα, στο οποίο ανήκαν όσοι από τους πολίτες απέκτησαν την ιδιότητα του πολεμιστή και συμμετείχαν όσοι μπορούσαν να αγοράσουν με δική τους δαπάνη την απαραίτητη πανοπλία.

Αυτή η διευρυμένη συμμετοχή επέφερε μια γενικότερη κοινωνική εξίσωση. Οι κοινωνικές διαφορές περιορίστηκαν. Ωστόσο, δεν έλειψαν οι πολιτικοί ανταγωνισμοί που αντικείμενό τους είχαν την άσκηση εξουσίας.

Πώς εξελίχθηκε το πολίτευμα τα αρχαϊκά χρόνια;

Με την πόλη συνδέεται και το πολίτευμα, δηλαδή το σύστημα διακυβέρνησης. Όταν συγκροτήθηκε η πόλη, η βασιλεία είχε παρακμάσει. Την εξουσία κατέλαβαν οι ευγενείς και έτσι το πολίτευμα έγινε αριστοκρατικό. Η ονομασία αυτή οφείλεται στους αρίστους, τους πλούσιους δηλαδή ιδιοκτήτες γης, που παλαιότερα αποτελούσαν και το συμβούλιο του βασιλιά. Με την ανάπτυξη του εμπορίου και την ευρεία χρησιμοποίηση του νομίσματος δημιουργήθηκε μία νέα τάξη, η οποία με τη δύναμη του χρήματος αφαίρεσε την εξουσία από τους αριστοκράτες. Οι λίγοι αυτοί επέβαλαν τη δική τους εξουσία και το πολίτευμα έγινε ολιγαρχικό. Κριτήριο για συμμετοχή στην εξουσία δεν ήταν πια η καταγωγή αλλά ο πλούτος. Η εξουσία των ολίγων δεν έλυσε τα βασικά προβλήματα των πολλών, με αποτέλεσμα να ξεσπούν συχνά ταραχές. Την κοινωνική αυτή δυσαρέσκεια και την ανασφάλεια γενικά των πολιτών εκμεταλλεύτηκαν φιλόδοξα άτομα, που κατάφεραν με λαϊκή πολλές φορές υποστήριξη να επιβάλουν τυραννικό καθεστώς.

Πώς άσκησαν την εξουσία τους οι τύραννοι;
Οι τύραννοι άσκησαν την εξουσία αποβλέποντας στο δικό τους όφελος, χωρίς να δίνουν λόγο σε κανέναν για τις πράξεις τους. Αν και συνέδεσαν το όνομά τους με μεγάλα έργα, όπως ο Περίανδρος στην Κόρινθο, ο Πολυκράτης στη Σάμο, o Φείδων στο Άργος κ.ά., γενικά δεν κέρδισαν τη συμπάθεια του λαού.

Ποιες πόλεις είχαν σημαντική ανάπτυξη αυτή την εποχή;

Αυτή την εποχή σημαντική ανάπτυξη, εκτός από τη Σπάρτη και την Αθήνα, παρουσίασαν η Κόρινθος, το Άργος*, η Χαλκίδα, η Θήβα, η Ιωλκός κ.ά.

Μετά την τυραννία, ποιο πολίτευμα επικράτησε;

Σε πολλές περιοχές επανήλθε το ολιγαρχικό πολίτευμα. Στην Αθήνα, όμως, είχε ήδη ξεκινήσει η πορεία προς τη δημοκρατία.

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Ακρόπολη: το υψηλότερο μέρος μιας αρχαίας πόλης. Εκεί έβρισκαν οι πολίτες της καταφύγιο σε περίπτωση πολέμου.

Πολίτευμα: το σύστημα διακυβέρνησης

Ύπαιθρος: η εξοχή

Φάλαγγα: στρατιωτικό σώμα με ιδιαίτερη οργάνωση.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 25 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

28η Οκτωβρίου 2023: Η Συμμαχική Βάση της Αντιπάρου, Ο ήρωας Νικόλας Στέλλας, Η Ιερά Μονή Λογγοβάρδας τα χρόνια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και της Κατοχής

Η επέτειος της 28^ης Οκτωβρίου 1940 γιορτάστηκε κι εφέτος στο σχολείο μας με εστίαση σε γεγονότα της Τοπικής Ιστορίας. Δημιουργήθηκαν τρεις Σταθμοί εστιασμένοι σε τρία σημαντικά ιστορικά γεγονότα και παρουσιάστηκαν στους μαθητές με οπτικό υλικό που κατά μεγάλο μέρος δημιουργήθηκε με την ενεργό συμμετοχή τους.

Η δράση της μυστικής Συμμαχικής Βάσης της Αντιπάρου, η στήριξη των Παριανών σε αυτήν, η προδοσία και η καταδίκη  των άμεσα εμπλεκομένων Παριανών αποτέλεσαν τον Πρώτο Σταθμό. Η καταδρομική επίθεση κομάντος για την καταστροφή του γερμανικού αεροδρομίου στα Μάρμαρα της Πάρου, η σύλληψη και ο απαγχονισμός του Νικόλα Στέλλα αποτέλεσαν τον Δεύτερο Σταθμό. Στον Τρίτο Σταθμό η Ιερά Μονή Λογγοβάρδας πρωταγωνιστεί με το «Θαύμα της Παναγίας»   στη διάσωση των 125 νέων Παριανών και την  ακύρωση της απόφασης του Γερμανού Διοικητή για την εκτέλεση τους. Εδώ παρουσιάστηκε και ο ουσιαστικός ρόλος της Μονής  στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο, την Κατοχή και την Αντίσταση. Οι μαθητές/τριές μας  συμμετείχαν στη δημιουργία της δεύτερης ταινίας ενώ πρωταγωνίστησαν στην τρίτη, καθώς έλαβαν συνέντευξη στο εσωτερικό της Ιεράς Μονής από τον πατέρα Λεόντιο, τον οποίο η σχολική μας κοινότητα ευχαριστεί θερμά. Ευχαριστεί, επίσης, και όλους τους συντελεστές των δύο μικρών ερασιτεχνικών ταινιών.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μία μικρή συναυλία αφιερωμένη στην Ειρήνη με  συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών. Αγωνιζόμαστε για την Ειρήνη χωρίς να παρακάμπτουμε το υπέρτατο χρέος να υπερασπιστούμε την πατρίδα και την ελευθερία μας εφόσον απειλούνται. Παρακάτω μπορείτε να δείτε οπτικό υλικό από την εκδήλωση καθώς και τις ταινίες.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ ,ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 17 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (800-479 π.Χ.) ΑΠΟΙΚΙΑΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (800-479 π.Χ.)

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Ποια εποχή ονομάστηκε αρχαϊκή ;

Η περίοδος από το 800 ως το 479 π.Χ.

Ποια είναι τα σημαντικότερα γεγονότα της αρχαϊκής περιόδου;

1. Συντελείται μια ριζική καινοτομία (αλλαγή). Συγκροτείται η πόλη-κράτος. Ο πολίτης αρχίζει να συμμετέχει στη διαχείριση των πολιτικών πραγμάτων.
2. Ο ελληνισμός ξεπερνάει τα όριά του και αποικίζει τα παράλια της Μεσογείου και του Εύξεινου πόντου.
3. Το εμπόριο, η βιοτεχνία και η ευρεία χρήση του νομίσματος δημιουργούν τις προϋποθέσεις για σημαντική οικονομική πρόοδο.
4. Η τέχνη αναζητεί νέους ρυθμούς έκφρασης, ενώ η ποίηση εκφράζει τις καθημερινές αγωνίες του ανθρώπου.
5. Ο ελληνισμός ενωμένος θα αποκρούσει την περσική επεκτατική πολιτική.

ΑΠΟΙΚΙΑΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ

Πότε γίνεται η αποικιακή εξάπλωση των Ελλήνων (Β΄αποικισμός); Πού κατευθύνονται οι άποικοι;

Τον 8^ο αιώνα π. Χ. γίνεται μια πρωτοφανής έξοδος των Ελλήνων προς τις ακτές της Μεσογείου και του Ευξείνου Πόντου.

Ποιοι λόγοι ώθησαν τους Έλληνες σε μετανάστευση;

Α) Οικονομικοί λόγοι,  δηλαδή η επιθυμία απόκτησης καλλιεργήσιμης γης και η ανάγκη προμήθειας σιδηρομεταλλεύματος.

Β) Πολιτικοί λόγοι, δηλαδή  η επικράτηση πολιτικών αντιπάλων, ανάγκασαν πολλούς να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και να αναζητήσουν νέους χώρους εγκατάστασης.

Πώς γινόταν η επιλογή του τόπου όπου θα κατευθύνονταν οι άποικοι; Ήταν καλοδεχούμενοι φτάνοντας στον προορισμό τους;

Η εγκατάσταση σε έναν τόπο δε γινόταν τυχαία. Η θέση επιλέγονταν από πριν. Η πόλη που ιδρυόταν είχε τις περισσότερες φορές πλούσιες περιοχές στο εσωτερικό και απάνεμο λιμάνι. Συνήθως προτιμούσαν περιοχή που είχε φυσική οχύρωση. Αυτό τους απασχολούσε ιδιαίτερα γιατί είχαν να αντιμετωπίσουν και την πιθανή έχθρα των κατοίκων της περιοχής. Η συμβίωση με τους ντόπιους κατοίκους γενικά ήταν ειρηνική, αλλά αρκετές φορές οι άποικοι πολέμησαν για να κρατήσουν τη θέση τους.

Πώς γινόταν η διαδικασία του αποικισμού;

Η αναχώρηση ήταν οργανωμένη. Ως αρχηγός της αποστολής (οικιστής) οριζόταν ένα άτομο που είχε ξεχωριστές ικανότητες και ενέπνεε εμπιστοσύνη σε όλους. Η τελετή αναχώρησης γινόταν με τη συμμετοχή όλων των κατοίκων σε κλίμα συγκίνησης.

Ποια ήταν η σχέση μητρόπολης –αποικίας;

Η νέα πόλη αποκτούσε τη δική της οργάνωση και νέους θεσμούς. Σταδιακά γινόταν ανεξάρτητη και ανέπτυσσε συμμαχικές και οικονομικές σχέσεις με άλλες πόλεις. Οι δεσμοί όμως με τη μητρόπολη (=μητέρα πόλη) ήταν πάντοτε στενοί και η σύγκρουση ανάμεσά τους αδιανόητη. Κι αν αυτό συνέβαινε  καμιά φορά όλοι το κατέκριναν.

Ποιες ήταν οι περιοχές εγκατάστασης των αποίκων;

Ο χώρος της Μεσογείου και του Ευξείνου Πόντου πλημμύρισε από εγκαταστάσεις των Ελλήνων. Ιδιαίτερη προτίμηση έδειξαν οι Έλληνες  στην Κάτω Ιταλία, όπου το πλήθος των αποικιών συντέλεσε ώστε ο χώρος αυτός να ονομαστεί Μεγάλη Ελλάδα.

Ποιες ήταν οι συνέπειες του Β΄ Αποικισμού;

Ο αποικισμός έφερε πολλές αλλαγές στη ζωή όλων των ανθρώπων.

α) Η επαφή με άλλους λαούς διεύρυνε τον πνευματικό ορίζοντα των ανθρώπων. Η ζωή άλλαξε.

β)Τα μέταλλα κάλυψαν τη ζήτηση, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία πολλών επαγγελμάτων. Κόπηκαν τα πρώτα νομίσματα.

γ) Η ανάπτυξη της αγγειοπλαστικής έδωσε την ευκαιρία σε πολλούς ζωγράφους να αξιοποιήσουν το ταλέντο τους.

δ)Η  μεγάλη κατανάλωση , καθώς και η αύξηση των αγορών οδήγησαν στη δημιουργία χώρων, όπου η διάθεση των προϊόντων ήταν συνεχής. Δημιουργούνται δηλαδή αγορές και καταστήματα, ενώ μέχρι τότε οι έμποροι (=οι εν πορεία) μετακινούνταν από τόπο σε τόπο και πουλούσαν τα εμπορεύματά τους. Τώρα λοιπόν, παράλληλα με τους εμπόρους, αναπτύχθηκαν και οι κάπηλοι, δηλαδή οι μικρέμποροι, οι λιανοπωλητές

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 15 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ (ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΑΦΗΓΗΣΗ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ, ΠΕΡΙΛΗΨΗ)

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Είναι   η έκθεση των ουσιαστικών χαρακτηριστικών κάποιου αντικειμένου, τόπου, γεγονότος, πράξης, σκέψης ή εντύπωσης.

ΕΙΔΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

Α)  ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

Ιστορική

Σχετική με τη ζωή

Σχετική με τη φύση

Καλλιτεχνική

Περιγραφή ζώων

Σχετική με παραδόσεις, θρύλους, μύθους

Β) ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Προσωπογραφία: η λεπτομερής περιγραφή της προσωπικότητας κάποιου

Ηθογραφία: η περιγραφή του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου ή περιγραφή ηθών και εθίμων ενός τόπου

Χαρακτηρισμός: η περιγραφή προσώπου ή πράγματος με τονισμό των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων του

Χρονογραφία: περιγραφή της εποχής ή της στιγμής που λέγεται ή γίνεται κάτι

Τοπογραφία : περιγραφή διάταξης ενός τόπου

Περιγραφή  γεγονότων: που συνέβησαν σε ορισμένο τόπο και χρόνο

ΠΟΥ  ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Λογοτεχνία

Επιστήμη

Σχολικά βιβλία

Εφημερίδες

Πρακτικοί οδηγοί

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

Τοπίο

Αντικείμενο

Κτήριο

Πρόσωπο κ.λπ.

Η περιγραφή μπορεί να είναι υποκειμενική (π.χ. λογοτεχνία) ή αντικειμενική (π.χ. επιστήμη). Γενικά εξαρτάται   από τη θέση στον χώρο, την ιδιαίτερη προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του ατόμου που περιγράφει και από τη σκοπιά που αντιμετωπίζει τα γεγονότα.

ΔΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΤΟΠΙΟΥ

Α) Προχωρά από το γενικό στο ειδικό.

Β) Οργανώνεται με βάση το σημείο περιγραφής, όταν ο συγγραφέας στέκει ακίνητος εκεί  και βλέπει τον χώρο ή με βάση την κίνηση προς ένα τέρμα. Για παράδειγμα από μακριά πάμε κοντά, από βόρεια πάμε νότια, από κάτω πάνω και το αντίστροφο.

ΔΟΜΗ ΑΛΛΩΝ ΕΙΔΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ (προσώπου, ζώου , αντικειμένου): η οργάνωση του κειμένου ακολουθεί μια πορεία από τα απλά στα σύνθετα ή από τα δευτερεύοντα στα κύρια.

ΓΛΩΣΣΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

Χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και ακρίβεια.

Γίνεται χρήση επιθέτων που δίνουν ζωντάνια και παραστατικότητα

Κυριαρχεί ο ενεστώτας και γενικά οι  εξακολουθητικοί χρόνοι. Παρελθοντικοί χρόνοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν αυτό που περιγράφεται δεν υπάρχει πια ή όταν η περιγραφή τοποθετείται στο παρελθόν.

Γίνεται συχνά χρήση βοηθητικών ρημάτων (είμαι, έχω)

Υπάρχουν πολλοί προσδιορισμοί του τόπου

 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

Στη θεία Άννα η φύση φάνηκε σ’ όλα φειδωλή (τσιγκούνα), εκτός απ’ την καρδιά της . Τα σκληρά γηρατειά την είχαν καταντήσει «σωστό σκέλεθρο». Το δέρμα της ήταν λεπτό σαν τσιγαρόχαρτο, έτσι που οι φλέβες της είχες την εντύπωση πως βρίσκονταν όχι κάτω, αλλά έξω απ’ αυτό .Το σώμα της, αδύνατο και ντελικάτο, νόμιζες πως μπορούσε να το διαπεράσει το φως. Τα δάχτυλά της, καθώς σφίγγαν τα μπράτσα της πολυθρόνας, μοιάζανε με σκληρούς ρόζους αναρριχητικού φυτού που τυλίγονται γύρω από τον κορμό δέντρου. Κινείται ελαφρά , με μικρά απότομα τινάγματα, σαν να μην είναι βέβαιη για την κατεύθυνση που πήρε. Κι όμως, διασχίζει το δωμάτιο πιο γρήγορα απ’ τον καθένα μας, με τα πόδια της όλη την ώρα ελάχιστα μετέωρα πάνω απ’ το δάπεδο.

(Ν. Γρηγοριάδη, Το δημιουργικό γράψιμο )

 ΑΦΗΓΗΣΗ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΦΗΓΗΣΗ

Με τον όρο αφήγηση εννοούμε την προφορική ή γραπτή παρουσίαση ενός γεγονότος ή μιας σειράς γεγονότων πραγματικών είτε φανταστικών.

ΠΩΣ ΟΡΓΑΝΩΝΕΤΑΙ ΜΙΑ ΑΦΗΓΗΣΗ

Η αφήγηση οργανώνεται με άξονα το χρόνο, αλλά τα γεγονότα ή οι καταστάσεις που εξιστορούνται συνδέονται αιτιολογικά μεταξύ τους.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ

α)  Αρχικά δίνονται πληροφορίες για τους «πρωταγωνιστές/ήρωες», τον χώρο, τον χρόνο και  την κατάσταση από την οποία ξεκινά η αφήγηση.

β) Έπειτα δίνεται η εξέλιξη της αφήγησης και η έκβασή της (δηλαδή η κατάληξή της).

γ) Τέλος δίνεται η  λύση δηλαδή το τέλος της ιστορίας και διατυπώνεται η κρίση του αφηγητή για το νόημα της ιστορίας. Πολλές φορές υπάρχει δίδαγμα.

ΠΟΙΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΦΗΓΗΣΗ

Ο κύριος χρόνος της αφήγησης είναι ο αόριστος, που ως συνοπτικός χρόνος είναι κατάλληλος για να δηλωθεί η εξέλιξη, αλλά συχνά  χρησιμοποιείται και ο παρατατικός. Επίσης χρησιμοποιείται και ο ιστορικός ενεστώτας στη θέση του αορίστου (δηλαδή παρουσιάζονται τα γεγονότα σαν να συμβαίνουν τη στιγμή που γίνεται η αφήγηση), για να δοθεί ζωντάνια στην αφήγηση.

ΠΟΙΕΣ ΣΥΝΔΕΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΦΗΓΗΣΗ

Στην αφήγηση χρησιμοποιούνται συνδετικές λέξεις ή φράσεις που δείχνουν:

α) τη χρονική σειρά των γεγονότων (π.χ. ύστερα, μετά, στη συνέχεια κ.λπ.)

β) την αιτιολογική σχέση μεταξύ τους (π.χ. επειδή, καθώς, αφού, ενώ, έτσι κ.λπ.).

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ  ΕΙΔΗ  ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ

Υπάρχουν τρία είδη αφήγησης:

α) Η μυθοπλαστική αφήγηση, στην οποία κυριαρχεί ο κόσμος της φαντασίας και του μύθου.

β) Η ιστορική αφήγηση, η οποία συνδέεται με την παρουσίαση γεγονότων του παρελθόντος και συναντάται στην ιστορία.

γ) Η ρεαλιστική αφήγηση, με την οποία γίνεται η παρουσίαση γεγονότων του παρόντος στις καθημερινές συζητήσεις με σαφή και πειστικό τρόπο  (για παράδειγμα στα ρεπορτάζ των ειδήσεων κ.λπ)

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ:

Όταν τα γεγονότα είναι τόσα πολλά κι απανωτά μπορεί κανείς να μπερδέψει ημερομηνίες, μα κάποια είναι ξεχωριστά, μένουν θαρρείς, γραμμένα σε κάποια μεριά του νου σου με ανεξίτηλο μελάνι. Θυμάμαι πώς έγραψα το πρώτο μου διήγημα και πώς πήγαινα στην Περράκη να της πω ότι δεν ξαναπάω στο κουκλοθέατρο. Ήτανε καλοκαίρι και στο τραπέζι της κουζίνας έγραψα το πρώτο μου διήγημα .Ο Γιώργος με πίεζε πολύ να γράψω. Μ’ έβαλε βέβαια να το γράψω τρεις φορές. Έτσι, λέει, τους έμαθαν στη Λεόντειο. Άμα έγραφες την έκθεσή σου τρεις φορές, ξαναγράφοντάς την αυθόρμητα διόρθωνες τις εκφράσεις σου κι ακόμα και τις έννοιες. Στην αρχή νευρίασα. Μα πόσο δίκιο είχε, και την τρίτη φορά το πρώτο μου διήγημα «Κοντά στις ράγες»  ήτανε για κείνον έτοιμο ν’ ανοίξει τα φτερά του.

Άλκη Ζέη, Με μολύβι φάμπερ νούμερο 2

ΠΗΓΕΣ:

http://www.komvos.edu.gr/

Νεοελληνική Γλώσσα Ελληνοεκδοτική

Νεοελληνική Γλώσσα ΟΕΔΒ

 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ;

Σε μια συζήτηση ή σε ένα κείμενο, για να υποστηρίξουμε τις θέσεις μας ή για να αντικρούσουμε τις θέσεις άλλων, χρησιμοποιούμε επιχειρήματα.

ΓΙΑΤΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ;

H χρήση επιχειρημάτων μας βοηθάει να κατανοήσουμε ποιες θέσεις είναι ορθότερες ή πιο σημαντικές από άλλες και κυρίως να πείσουμε τους άλλους για την ορθότητα των θέσεών μας.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΙΟ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΠΛΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ;

Πιο συνηθισμένα είναι τα επιχειρήματα που έχουν παραδείγματα και τα επιχειρήματα με αιτίες. Χρησιμοποιούνται  τόσο στις καθημερινές συζητήσεις όσο και στα «επίσημα» κείμενα.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ;

α) Η χρήση αιτιολογικών προτάσεων όταν έχουμε επιχειρήματα με αιτίες.

β) Η χρήση ρητορικών ερωτήσεων. Οι ερωτήσεις αυτές διατυπώνονται ως σχήμα λόγου  και όχι για να απαντηθούν, γιατί η απάντησή τους είναι αυτονόητη. Δίνουν όμως έμφαση στα λεγόμενα.

γ) Η επανάληψη στοιχείων δομής ή περιεχομένου. Μια ιδέα δηλαδή μπορεί να επαναληφθεί ξανά είτε για να τονιστεί είτε για να αντικρουστεί κ.α.

δ) Η χρήση συνδετικών λέξεων ή φράσεων που δηλώνουν:

• συσχετισμό νοημάτων: π.χ. επίσης, συνεπώς, με αποτέλεσμα, αντίθετα κ.λπ.
• πιθανότητα: π.χ. είναι δυνατόν, είναι πιθανόν κ.λπ.
• κάτι που πρέπει να γίνει: π.χ. πρέπει, χρειάζεται, είναι αναγκαίο, επιβάλλεται κ.λπ.

Παράδειγμα επιχειρηματολογικού κειμένου

«Αυτό το καλοκαίρι διέψευσε το όνομα του. Εκτεταμένες καταστροφές από πρωτοφανείς πλημμύρες στην Πράγα, στη Δρέσδη, στην κεντροανατολική Ευρώπη. Δεκάδες νεκροί και ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ. Τους χίλιους έφτασαν οι νεκροί στην ανατολική Ασία, ενώ δέκα εκατομμύρια άνθρωποι στην Κίνα απειλούνται από πλημμύρες. Νερό καλύπτει ήδη μέρος του Βόρειου Πόλου, στη θέση των αιώνιων πάγων. Την ίδια ώρα, η ξηρασία στεγνώνει εκτεταμένες ζώνες στην Αφρική. Τυχαία όλα αυτά; Όσο κι αν τα καιρικά φαινόμενα εκδηλώνονται με ασύμμετρο τρόπο, δεν μπορεί κανείς να προσπεράσει το γεγονός ότι τα λεγόμενα «ακραία καιρικά φαινόμενα» εκδηλώνονται τέσσερις φορές συχνότερα τα τελευταία χρόνια. Εξάλλου, η συντριπτική πλειοψηφία των επιστημόνων θεωρεί ότι ο «κακός μας ο καιρός» οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, στην άνοδο της μέσης θερμοκρασίας της Γης, ως αποτέλεσμα κυρίως των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Βιβλία ολόκληρα δεν αρκούν για να χωρέσουν οι προειδοποιήσεις οργανισμών και επιστη­μόνων. Όλα όμως συνοψίζονται στο «Δεν πάει άλλο!». Τόσο απλό. Κι όμως τόσο δύσκολο. Δύσκολο, γιατί απαιτεί ρήξεις με μεγάλα συμφέροντα. Συμφέροντα που έχουν επιβάλει την πολιτική τους.

Άρθρο εφημερίδας Καθημερινή από: http://slideplayer.gr/slide/2950531/

ΠΗΓΕΣ: Νεοελληνική Γλώσσα Α΄ Γυμνασίου (ΙΤΥΕ “ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ”)

Δήμητρα Καλαβρουζιώτου Γλωσσικές Ασκήσεις (Σαββάλας)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΩΣ ΓΡΑΦΩ ΤΗΝ  ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΝΟΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ;

1.  Προσέχω τον τίτλο και την ταυτότητα του κειμένου(πρόκειται για άρθρο, απόσπασμα, ποιος είναι ο συγγραφέας,  ο αρθρογράφος κ.λ.π.)
2. Διαβάζω προσεκτικά το κείμενο και υπογραμμίζω τα σημαντικότερα, καθώς και λέξεις συνδετικές που με βοηθούν να καταλάβω τη συλλογιστική πορεία του συγγραφέα.
3. Σημειώνω στην αρχή του κειμένου το θέμα του, λαμβάνοντας υπόψη τον τίτλο και το περιεχόμενό του. Αν δεν είμαι βέβαιος-η,  σημειώνω το θέμα  του κειμένου μετά τη δεύτερη ανάγνωση.
4. Διαβάζω δεύτερη φορά το κείμενο, σημειώνοντας δίπλα από κάθε παράγραφο  μια πρόταση με το θέμα της.
5. Επιβεβαιώνω το θέμα του κειμένου που είχα σημειώσει αρχικά.
6. Ελέγχω από τους πλαγιότιτλους τον αριθμό των λέξεων, μειώνοντάς τον αν έχω περάσει το όριο που μου ζητείται.
7. Συνθέτω την περίληψή μου :

  Αρχίζω:

Ο συγγραφέας στο κείμενο (ή απόσπασμα κ.λπ.) παρουσιάζει , επισημαίνει….+ το θέμα που σημείωσα αρχικά.

                                        ή    

Το κείμενο, το άρθρο, το απόσπασμα αναφέρεται, παρουσιάζει…+ το θέμα που σημείωσα                                                                                      

Συνεχίζω:

Αρχικά τονίζει (-εται), επισημαίνει (-εται), αναφέρει (-εται),

Έπειτα προσθέτει (προστίθεται) , απορεί, διαπιστώνει (-εται), διερωτάται, υποστηρίζει (-εται), διευκρινίζει(-εται), δηλώνει (-εται), εξετάζει (-εται), εξηγεί (-είται), προτείνει (-εται), αναγνωρίζει (-εται) κ.λπ…. +το θέμα κάθε παραγράφου.

Τελειώνω:

Στο τέλος συμπεραίνει (-εται), καταλήγει,  κ.λπ. + το θέμα της τελευταίας παραγράφου.

8. Αποφεύγω:
   • να αντιγράφω αυτούσιες φράσεις του κειμένου
   • να διατυπώνω ερωτήματα
   • να αναφέρω συγκεκριμένα παραδείγματα
   • να παραθέτω δευτερεύοντα στοιχεία του κειμένου
   • να επαναλαμβάνω τα ίδια πράγματα
   • να μιμούμαι το ύφος του συγγραφέα
   • να σχολιάζω τον συγγραφέα

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 14 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΤΟ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΙ Η ΜΕΤΟΧΗ: ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ

Εκτός από τις εγκλίσεις, το ρήμα σχηματίζει δύο ονοματικούς τύπους, το απαρέμφατο και τη μετοχή.

ΤΟ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Το απαρέμφατο λέγεται έτσι, γιατί η κατάληξή του δε δηλώνει συγκεκριμένο πρόσωπο του λόγου. Είναι άκλιτος ρηματικός τύπος που, όταν είναι έναρθρο, ισοδυναμεί με αφηρημένο ουσιαστικό (βλ. παρακάτω στη Σύνταξη).

• Καταλήξεις απαρεμφάτων βαρύτονων ρημάτων στην ενεργητική φωνή

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Το απαρέμφατο του αορίστου δεν παίρνει αύξηση(όπως και οι εγκλίσεις του ίδιου χρόνου πλην της οριστικής).
2. Το απαρέμφατο του παρακειμένουδιατηρεί τον αναδιπλασιασμό, π.χ. βε-βουλευκέναι,τε-θαυμακέναι, ἐ-σκευακέναι.
3. Το απαρέμφατο ενεστώτα του ρ. εἰμὶείναι: εἶναι.

ΣΥΝΤΑΞΗ

Η ονοματική φύση του απαρεμφάτου φαίνεται από το ότι μπορεί να έχει άρθρο (ουδετέρου γένους, ενικού αριθμού) σε όλες τις πτώσεις, π.χ. τὸ πράττειν, τοῦ πράττειν. Λέγεται τότε έναρθρο απαρέμφατο και παρουσιάζει τις συντακτικές χρήσεις ενός ουσιαστικού (δέχεται άρνηση μή), π.χ. Τὸ λακωνίζειν ἐστὶ φιλοσοφεῖν(το έναρθρο απαρέμφατο τὸ λακωνίζειν είναι υποκείμενο του ρήματος ἐστί).

Το άναρθρο απαρέμφατο (ειδικό και τελικό) είναι πιο συχνό και έχει πολλές συντακτικές χρήσεις, οι κυριότερες από τις οποίες είναι: αντικείμενο σε προσωπικά ρήματα και υποκείμενο σε απρόσωπα ρήματα ή απρόσωπες εκφράσεις.

Η ΜΕΤΟΧΗ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Η μετοχή είναι ρηματικό επίθετο που παρουσιάζει τρία γένη και αντίστοιχα τρεις καταλήξεις (τριγενές και τρικατάληκτο).

• Καταλήξεις μετοχών βαρύτονων ρημάτων στην ενεργητική φωνή

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Η μετοχή του αορίστου δεν παίρνει αύξηση.
2. Η μετοχή του παρακειμένου διατηρεί τον αναδιπλασιασμό, π.χ. ὁ ἐσκευακώς, ἡ ἐσκευακυῖα, τὸ ἐσκευακός.
3. Η μετοχή ενεστώτα του ρ. εἰμὶείναι: ὤν, οὖσα, ὄν.
4. Το αρσενικόκαι ουδέτερο γένος των μετοχών όλων των χρόνων της ενεργητικής φωνής κλίνονται σύμφωνα με τηγ΄ κλίση, ενώ το θηλυκό σύμφωνα με τα θηλυκά σε -α της α΄ κλίσης. Επιπλέον, το θηλυκό στη γενική του πληθυντικού τονίζεται πάντοτε στη λήγουσα, π.χ. τῶν λυουσῶν, τῶν λυσουσῶν, τῶν λυσασῶν, τῶν λελυκυιῶν.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

Οι μετοχές, ανάλογα με τη συντακτική τους λειτουργία, διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: επιθετικές,κατηγορηματικές, επιρρηματικές.

ΠΗΓΗ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Ο.Ε.Δ.Β.

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ο.Ε.Δ.Β.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 14 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ENOTHTA 3 ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ, ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

Ενότητα 3^η   Το χρέος του ιστορικού

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Πολύβιος, Ἱστορίαι 1.14.4-

Γ΄ ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Ημιφωνόληκτα

Τα ημιφωνόληκτα τριτόκλιτα ουσιαστικά κατά το χαρακτήρα είναι:

α) ενρινόληκτα (δηλ. με χαρακτήρα ν)

β) υγρόληκτα (δηλ. με χαρακτήρα λ, ρ)

γ) σιγμόληκτα (δηλ. με χαρακτήρα σ).

1. Ενρινόληκτα (χαρακτ. ν)

α) Μονόθεμα: καταληκτικά σε-ις (γεν. -ῖνος) και ακατάληκτα σε -αν (γεν.

-ᾶνος), -ην (γεν. -ηνος) και -ων (γεν. -ωνος)

Τριτόκλιτα με χαρακτήρα μ δεν υπάρχουν.

β) Διπλόθεμα: ακατάληκτα σε -ην (γεν. -ενος) και -ων (γεν. -ονος)

(θ. ποιμην-, ποιμεν-) (θ. ἡγεμων-, ἡγεμον-) (θ. γειτων-, γειτον-)

ΙΙ. Υγρόληκτα (χαρακτ. λ, ρ)

α) Μονόθεμα: ακατάληκτα σε -ηρ (γεν. -ηρος), -ωρ (γεν. -ωρος)

και ουδέτερα σε -αρ (γεν. -αρος)

(θ. κλητηρ-)             (θ. ἰχωρ-)

Ο ἰχώρ = το αίμα που ρέει στις φλέβες των θεών

β) Διπλόθεμα: ακατάληκτα σε -ὴρ (γεν. -έρος) και -ωρ (γεν. -ορος)

(θ. ἀθηρ-, ἀθερ-) (θ. ῥητωρ-, ῥητορ-)

ὁ ἀθὴρ = η λεπτότατη άκρη στα στάχυα, αθέρας

γ) Συγκοπτόμενα διπλόθεμα: ακατάληκτα σε -ηρ (γεν. -ρος)

Από τα υγρόληκτα ουσιαστικά της γ΄ κλίσης τα διπλόθεμα ὁ πατήρ, ἡ μήτηρ, ἡ θυγάτηρ, ἡ γαστὴρ (= κοιλιά), ἡ Δημήτηρ και ὁ ἀνὴρ συγκόπτουν (δηλ. αποβάλλουν) σε ορισμένες πτώσεις το  ε  του αδύνατου θέματος και γι’ αυτό λέγονται συγκοπτόμενα.

Παραδείγματα

(θ. πατήρ-, πάτερ-)     (θ. ἀνηρ-, ἀνερ-) (θ. Δημητηρ-, Δημητερ-)

ΙΙ. Σιγμόληκτα (χαρακτήρας σ)

1α) Αρσενικά ακατάληκτα σε -ης (γεν. -ους)

ή -κλῆς (γεν. -κλέους)

(θ. Σωκρατεσ-, Περικλεεσ)

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ σελίδες74-78, και 82

ΣΥΝΔΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Ή ΟΡΩΝ

Οι προτάσεις (ή οι όροι των προτάσεων) μπορούν να συνδέονται με τους εξής τρόπους:

Α. ΠΑΡΑΤΑΚΤΙΚΗ Η ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΤΑΞΗ ΣΥΝΔΕΣΗ

Όπως και στη ν.ε., πρόκειται για τη σύνδεση που γίνεται με τους συμπλεκτικούς, αντιθετικούς και διαζευκτικούς (αλλά και με παρατακτικούς αιτιολογικούς και συμπερασματικούς) συνδέσμους. Οι σύνδεσμοι αυτοί συνδέουν όμοιες προτάσεις (κύριες η δευτερεύουσες), όμοιους όρους ή όμοιους προσδιορισμούς.
π.χ. Μανθάνετε καὶ λέγετε.
Εἶτα ἀπέπλευσεν εἰς Αἴγυπτον καὶ εἰς Κύπρον.

Β. ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ Η ΚΑΘ’ ΥΠΟΤΑΞΗ ΣΥΝΔΕΣΗ

Όπως και στη ν.ε., πρόκειται για τη σύνδεση που γίνεται με τους υποτακτικούς συνδέσμους (π.χ. ειδικούς, χρονικούς, αιτιολογικούς κ.λπ.), καθώς και με αναφορικές και ερωτηματικές αντωνυμίες και με τα αντίστοιχα επιρρήματα.

π.χ. Λέγω ταῦτα, ἵνα ὑμεῖς ἀκούητε.
Ὃταν τὸ τῆς ἱστορίας ἦθος ἀναλαμβάνῃ τις, ἐπιλαθέσθαι χρὴ πάντων τῶν τοιούτων.

Με υποτακτικούς συνδέσμους εισάγονται στον λόγο οι δευτερεύουσες προτάσεις· η σύνδεση ονομάζεται «υποτακτική», γιατί η δευτερεύουσα πρόταση δεν μπορεί να σταθεί μόνη της στον λόγο, αλλά υποτάσσεται σε μια άλλη πρόταση.

ΠΡΟΣΟΧΗ:

Σε μία περίοδο ή ημιπερίοδο πρέπει οπωσδηποτε να υπάρχει (ή να εννοείται) τουλάχιστον μία κύρια πρόταση.

Γ. ΑΣΥΝΔΕΤΟ ΣΧΗΜΑ

Σύμφωνα με το σχήμα αυτό οι προτάσεις (ή οι όροι) που συνδέονται μεταξύ τους απλώς παρατίθενται χωρίς συνδετικό μέσο, παρά μόνο με κόμμα. Έτσι επιτυγχάνεται ζωντανό, παραστατικό ύφος.
π.χ. Συμβαλόντες τὰς ἀσπίδας ἐωθοῦντο (= σπρώχνονταν), ἐμάχοντο, ἀπέκτεινον, ἀπέθνησκον.

 ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΤΑΚΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ

1. Συμπλεκτικοί: τέ, καί, οὔτε, μήτε, οὐδέ, μηδέ
2. Αντιθετικοί: μέν, δέ, ἀλλά, ὅμως, καίτοι, μήν (=όμως), καὶ μὴν, ἀλλά μην
3. Διαχωριστικοί ή διαζευκτικοί: ἤ, ἤτοι, εἴτε, ἐάντε, ἄντε, ἤντε
4. Συμπερασματικοί: οὖν, ἄρα, δή, γοῦν, τοίνυν, οὔκουν, οὐκοῦν
5. Αιτιολογικοί: γάρ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΤΗΣ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ

1. Ειδικοί: ὅτι, ὡς
2. Ενδοιαστικοί: μἠ, μἠ οὐ
3. Αιτιολογικοί: ὡς, ὅτι, διότι, ἐπεί, ἐπειδή
4. Τελικοί: ἵνα, ὅπως, ὡς
5. Παραχωρητικοί: εἰ καί, ἂν καί, καί εἰ, καὶ ἄν, οὐδ΄ ἐάν, μηδ΄ ἐάν
6. Υποθετικοί: εἰ, ἐάν, ἄν, ἤν
7. Χρονικοί: ὡς, ὅτε, ὁπότε, ἐπεί, ἐπειδή, ἄχρι, μέχρι, ἕως, ἔστε, ἠνίκα, πρίν

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΠΗΓΗ

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 13 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΠΟΛIΤIΣΜIΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1100 ΕΩΣ ΤΟ 800 π.Χ)

Μετά την εξαφάνιση της Γραμμικής Β΄ πότε εμφανίζεται γραφή στον ελληνικό κόσμο; Τι είδους γραφή ήταν και από πού προήλθε;

Η Γραμμική γραφή Β΄ είχε εξαφανιστεί μαζί με την πτώση των μυκηναϊκών ανακτόρων. Όμως, το δεύτερο μισό του 8ου αιώνα π.Χ. μία νέα γραφή εμφανίζεται στον ελληνικό κόσμο. Είναι ένα αλφάβητο που προέρχεται από το φοινικικό, αλλά με πολλές προσαρμογές και παραλλαγές.

Ποιες αλλαγές έκαναν οι Έλληνες στο φοινικικό αλφάβητο και γιατί ήταν απαραίτητες;

Το φοινικικό αλφάβητο δεν περιέχει παρά μόνο σύμφωνα. Όμως η ελληνική γλώσσα ήταν αδύνατο να αποδοθεί χωρίς φωνήεντα. Γι’ αυτό οι Έλληνες  πήραν μερικά από τα πολλά σύμφωνα του φοινικικού αλφαβήτου και τα μετέτρεψαν σε φωνήεντα.

Γιατί ήταν σημαντική η επινόηση των Ελλήνων να προσθέσουν φωνήεντα στο φοινικικό αλφάβητο;

Με το σύστημα αυτό συντελείται μια σημαντική πρόοδος γιατί για πρώτη φορά, στη γραφή, οι ήχοι μεταδίδονται με φωνήεντα και σύμφωνα. Αυτή η απλοποίηση δημιούργησε τις προϋποθέσεις, ώστε η γραφή να γίνει κτήμα περισσότερων ανθρώπων και όχι μόνο λίγων γραφέων. Τώρα αρκετοί άνθρωποι αποκτούν τη δυνατότητα να διαβάζουν και να γράφουν, να συμμετέχουν γενικότερα στη γνώση και στον πολιτισμό. Από το ελληνικό αλφάβητο γεννήθηκε το λατινικό.

Πώς ονομάστηκε  η τέχνη των μεταβατικών χρόνων (1100-800 π.Χ.); Τι χαρακτηριστικά είχε;

Η τέχνη που δημιουργήθηκε από τον 11ο έως και τον 8ο αιώνα π.Χ. ονομάζεται γεωμετρική από τα γεωμετρικά κοσμήματα (στολίδια) στα πήλινα αγγεία. Γεωμετρικές είναι, επίσης, και οι μορφές των ανθρώπων και των ζώων. Άλλες μορφές είναι ζωγραφισμένες επάνω σε αγγεία και άλλες συναντούνται σε πήλινα ή χάλκινα ειδώλια.

Τα γεωμετρικά σχήματα συναντούνται για πρώτη φορά τους μεταβατικούς χρόνους;

Η γεωμετρική τέχνη δεν εμφανίζεται ξαφνικά στα κέντρα της Ελλάδας. Αντίθετα, οι απλές κυματιστές γραμμές και οι σπείρες (περιστρεφόμενα σχέδια) που ζωγραφίζονταν με το χέρι πάνω στα αγγεία της μυκηναϊκής εποχής μετατρέπονται σε ομόκεντρους κύκλους και ημικύκλια ζωγραφισμένα με μεγάλη ακρίβεια με τη βοήθεια του διαβήτη.

Ποια σχέδια σταδιακά εμφανίστηκαν στη διακόσμηση των αγγείων;

Α)Σταδιακά τρίγωνα, ρόμβοι, μαίανδροι (διακοσμητικό σχήμα με ορθές γωνίες και ελισσόμενες ευθείες), κλιμακωτά σχέδια και άλλα απλώνονται σε ολόκληρη την επιφάνεια των αγγείων, σχηματίζοντας ένα πυκνό δίχτυ.

Β)Αργότερα, σειρές ομοιόμορφων ζώων, καθώς και παραστάσεις σχετικές με το θάνατο μαζί με γεωμετρικά κοσμήματα διακοσμούν τα μεγαλύτερα αγγεία που χρησιμοποιούνταν σαν σήματα (σημάδια) τάφων.

Γ) Προς το τέλος της εποχής εμφανίζονται δειλά-δειλά και μυθολογικά θέματα.

Ποια συγκλονιστική αλλαγή συμβαίνει στη θρησκεία συγκριτικά με την εποχή των Μινωιτών και των Μυκηναίων;
Αντίθετα με τη μινωική και τη μυκηναϊκή εποχή τώρα αρχίζουν να ανεγείρονται μεγάλοι ναοί για τη λατρεία των θεών.

Πατήστε εδώ για να δείτε τον ναό της Αυλίδειας Αρτέμιδας.

Ποια χαρακτηριστικά είχαν  οι πρώτοι ναοί των μεταβατικών χρόνων;

 α)Οι τοίχοι αποτελούνται από λίθους (πέτρες) στο κάτω μέρος τους και πλίνθους (τούβλα από λάσπη ή πηλό) ψηλότερα .

β) Έχουν επίπεδες ή σαμαρωτές στέγες από πηλό και κλαδιά.

γ) Μερικοί ναοί, όπως το Ηραίο της Σάμου, είναι μεγάλοι και μακρόστενοι με μία κεντρική σειρά από κολόνες –κίονες– και βάθρο για το άγαλμα της θεάς.

δ)Σιγά-σιγά ορισμένα ιερά (Δελφοί, Δωδώνη, Ολυμπία) αρχίζουν να αποκτούν πανελλήνιο χαρακτήρα (λατρεύονται από όλους τους Έλληνες).

Πώς ήταν τα σπίτια των ανθρώπων τα μεταβατικά χρόνια;

Τα σπίτια της εποχής είναι μικρά, το ίδιο και οι οικισμοί. Συνήθως χτίζονται σε υψώματα για να προστατεύονται από τους εχθρούς και μερικοί είναι επιπλέον οχυρωμένοι με ισχυρά τείχη.

ΠΗΓΕΣ

Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Αρχαία Ιστορία Α΄Γυμνασίου

Βιβλίο του εκπαιδευτικού

Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 9 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΟΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1100 ΕΩΣ ΤΟ 800 π.Χ. (μεταβατικοί χρόνοι ή γεωμετρική περίοδος)

1. Ποια αποτελέσματα είχε η πτώση του μυκηναϊκού πολιτισμού;

Η πτώση του μυκηναϊκού πολιτισμού επιφέρει μια αναστάτωση στην Ελλάδα, που διαρκεί περίπου τρεις αιώνες (1100-800 π.Χ.). Η περίοδος αυτή, παρά τις όποιες αναταράξεις, είναι γονιμότατη γιατί:

α) η Ελλάδα διαμορφώνεται φυλετικά

β) οι Έλληνες μορφοποιούν όλα εκείνα τα στοιχεία τα οποία θα τους επιτρέψουν να αναπτύξουν το δικό τους πολιτισμικό λόγο.

2. Ποια είναι τα βασικά γεγονότα που συμβαίνουν στον ελλαδικό χώρο αυτή την περίοδο;

α) Ο πρώτος ελληνικός αποικισμός,

β) Η διαμόρφωση των ομηρικών επών

γ) Η επινόηση του ελληνικού αλφαβήτου.

Α΄ ΦΑΣΗ 1100-950 π.Χ.

3. Η Ελλάδα την περίοδο 1100-950 π.Χ. βρισκόταν σε κρίση. Ποια στοιχεία το αποδεικνύουν αυτό ( με βάση τον πληθυσμό, την οικονομία, τη διοίκηση);

Από το 1100 π.Χ. μέχρι περίπου το 950 π.Χ. η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίση:

α) Ο πληθυσμός μειώνεται δραστικά.

β) Η οικονομία ξαναγίνεται πρωτόγονη, περιορίζεται στη γεωργία και την κτηνοτροφία και αποκτά μια καθαρά οικιακή μορφή.

γ) Η κεντρική εξουσία εξασθενεί, σχεδόν εξαφανίζεται.

δ) Η οργάνωση στηρίζεται περισσότερο στην οικογένεια, στο χωριό, στην ομάδα.

Β΄ ΦΑΣΗ 950-800 π.Χ.

4.Τι αλλάζει από τα μέσα του 10^ου  αιώνα (950) στον ελλαδικό χώρο;

Από τα μέσα του 10ου αιώνα παρατηρείται μια τεχνολογική, δημογραφική (=αύξηση του πληθυσμού) και πνευματική αναγέννηση.

5. Ποιες φυλετικές κοινότητες διαμορφώνονται και πού εγκαθίστανται;

Με τις κινήσεις των ελληνικών φύλων που σημειώνονται κατά τη διάρκεια του 12ου αιώνα π.Χ. και την εγκατάστασή τους στις διάφορες περιοχές της Ελλάδας σταθεροποιείται η εγκατάστασή τους σε κάθε περιοχή και διαμορφώνονται τα μόνιμα πλέον χαρακτηριστικά τους. Γενικώς, παρατηρείται μια κίνηση από τα βόρεια προς τα νότια.

α) Οι Δωριείς (το τελευταίο ελληνικό φύλο που μετακινείται μαζικά) από την Πίνδο εγκαταστάθηκαν στην Πελοπόννησο και σε ένα τμήμα της Στερεάς. Στη συνέχεια προωθήθηκαν σε μερικές από τις Κυκλάδες και αργότερα στην Κρήτη.

β) Οι Θεσσαλοί, που ζούσαν και αυτοί στην περιοχή της Πίνδου, εγκαταστάθηκαν στη σημερινή Θεσσαλία, εξαναγκάζοντας τους παλαιούς κατοίκους της, Βοιωτούς και Αιολείς, τους μεν πρώτους να μετακινηθούν προς τη σημερινή Βοιωτία, τους δε δεύτερους να μεταναστεύσουν στη Λέσβο, στην Τένεδο και στα βόρεια της Μικράς Ασίας.

γ) Τέλος, οι Ίωνες των βόρειων παραλίων της Πελοποννήσου καταφεύγουν στην Αττική, στην Εύβοια και στις Κυκλάδες.

6. Τι χαρακτηριστικά έχουν οι παραπάνω κοινότητες (τα νέα δηλαδή κράτη); Πώς διοικούνται;

Οι νέες κοινότητες είναι φυλετικές. Και το κράτος που δημιουργείται από τη συνένωση πολλών κοινοτήτων είναι φυλετικό. Αρχηγός του είναι ο βασιλιάς, ο οποίος εκλέγεται από τη συνέλευση των πολεμιστών. Αργότερα το αξίωμα μεταβάλλεται σε κληρονομικό. Η κυριότερη αρμοδιότητα του βασιλιά είναι η αρχιστρατηγία, γι’ αυτό στο αξίωμα του βασιλιά εκλέγεται ο ικανότερος πολεμιστής.

7. Τι σημαίνει ο όρος αποικισμός;

Αποικισμός είναι η ίδρυση μιας αποικίας. Αποικία είναι ο τόπος όπου εγκαθίστανται μαζικά κάτοικοι άλλης χώρας, που την εγκατέλειψαν για πάντα.

8. Τι ονομάζουμε Α΄ελληνικό αποικισμό και πότε έγινε;

Ονομάζουμε τη μετανάστευση ελληνικών φύλων προς τα νησιά του Αιγαίου και τα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας από τον 11^ο ως τον 9^ο αιώνα π.Χ..

9. Ποιοι παράγοντες οδήγησαν στον Α΄αποικισμό;

Η ανώμαλη κατάσταση που επικράτησε στην Ελλάδα μετά τις μετακινήσεις των ελληνικών φύλων κατά τον 12ο αιώνα π.Χ., και συγκεκριμένα:

α) η γενική στενότητα του χώρου.

β) ο οικονομικός μαρασμός.

γ) η ανασφάλεια.

Όλα τα παραπάνω υποχρέωσαν συμπαγείς ομάδες Ελλήνων να μεταναστεύσουν προς τα νησιά του Αιγαίου και τα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας.

10. Με ποιο τρόπο έγινε ο  Α ΄ αποικισμός;

Η μετακίνηση πραγματοποιήθηκε κατά φυλετικές ομάδες και ήταν τεράστια σε αριθμό μετακινούμενων ανθρώπων. Δεν έγινε οργανωμένα, όπως θα δούμε να γίνεται ο Β΄αποικισμός.

11. Πού εγκαταστάθηκε η κάθε φυλή;

Οι Αιολείς, πιεζόμενοι από τους Θεσσαλούς, εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Λέσβο και στην Τένεδο και στη συνέχεια ίδρυσαν αποικίες στο βόρειο τμήμα της μικρασιατικής παραλίας, σε μια περιοχή που εκτείνεται από την Τρωάδα στα βόρεια μέχρι τον κόλπο της Σμύρνης. Είναι η περιοχή της Αιολίδας.

Οι Ίωνες ξεκινώντας από την Αττική, την Εύβοια και τη βορειοανατολική Πελοπόννησο εγκαταστάθηκαν στη Χίο, στη Σάμο και στο κεντρικό τμήμα των παραλίων της Μικράς Ασίας. Είναι η περιοχή που ονομάστηκε Ιωνία.

Οι Δωριείς εγκαθίστανται στη Ρόδο, στην Κω και στο νότιο τμήμα των παραλίων της Μικράς Ασίας, όπου ιδρύουν τη δωρική εξάπολη.

12. Ποιες ήταν οι κύριες ασχολίες των κατοίκων;

Οι πρώτοι Έλληνες άποικοι ασχολούνται στην αρχή με τη γεωργία. Γρήγορα όμως επιδίδονται στο εμπόριο και ταχύτατα οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας αναπτύσσονται σε εύρωστα εμπορικά κέντρα. Την οικονομική ανάπτυξη ακολουθεί η πολιτισμική άνθηση.

13. Ποια σχέση είχαν οι Έλληνες των μεταβατικών ή γεωμετρικών χρόνων με το παρελθόν τους και τις παλιές τους πατρίδες; Πού φαίνεται αυτή η σχέση;

Οι Έλληνες των μεταβατικών ή γεωμετρικών χρόνων (που έζησαν δηλαδή  τον 10ο, 9ο και 8ο αιώνα π.Χ.), ενδιαφέρονταν πολύ για το παρελθόν τους και ασχολούνταν με την αναζήτηση της ρίζας τους. Τα ομηρικά έπη αποτελούν τυπικό παράδειγμα. Τα ποιήματα αυτά δημιουργήθηκαν στο πέρασμα  από τον 9ο προς τον 8ο αιώνα, στηρίζονταν στην  προφορική παράδοση και  είχαν ως στόχο να ξαναζωντανέψουν το παρελθόν, την εποχή του Τρωικού πολέμου, τον καιρό των βασιλέων και των ηρώων, δηλαδή τη μυκηναϊκή εποχή.

14. Ποιες είναι οι διαφορές στον τρόπο διοίκησης ανάμεσα στη μυκηναϊκή και τη γεωμετρική εποχή;

Οι διαφορές είναι πολλές. Πρώτα από όλα  η ορολογία έχει αλλάξει, γιατί ο ηγεμόνας στον Όμηρο ονομάζεται «βασιλεύς» και όχι άναξ, όπως στις πινακίδες της Πύλου. Έπειτα, η ομηρική βασιλεία δεν έχει καμία σχέση με το γραφειοκρατικό σύστημα (=τρόπο οργάνωσης και διοίκησης) του μυκηναϊκού ανακτόρου. Στα ομηρικά έπη η πολιτική αστάθεια είναι συνεχής. Οι βασιλείς είναι πολυάριθμοι και απολύτως ανεξάρτητοι. Ο καθένας προσπαθεί να στηρίξει τη θέση του μέσα σε πολλούς  ανταγωνισμούς και συνεχώς πρέπει να αποδεικνύει τις ικανότητές του με κατορθώματα, ληστρικές επιδρομές που αποφέρουν μεγάλη λεία, με γιορτές και αγώνες ιδιαίτερα μεγαλοπρεπείς.

15. Ποιες είναι οι διαφορές στις κοινωνίες της μυκηναϊκή και της γεωμετρικής εποχής;

Η κοινωνία, η ιεραρχία της οποίας (=η σειρά από τον ανώτερο στον κατώτερο) στηρίζεται στην κατανομή της λείας (=λάφυρα από επιδρομές και ληστείες), κυριαρχείται από ανισότητα. Η διατήρηση της εξουσίας από τον ηγεμόνα δεν είναι ποτέ εξασφαλισμένη. Όλα αυτά είναι συνέπεια των συνεχών αναταράξεων που ακολούθησαν την πτώση της μυκηναϊκής δύναμης και ταιριάζουν σε μια κοινωνία αγροτοποιμενική που ζει από τα προϊόντα της και από τις ληστρικές επιδρομές.

16. Ποια εποχή εκφράζουν η Ιλιάδα και η Οδύσσεια;

Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια περιγράφουν μια εποχή μεταγενέστερη της μυκηναϊκής, περίπου από τον 11ο μέχρι τον 8ο αιώνα π.Χ. (1100-800).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Δωρική εξάπολη: ονομάζεται η θρησκευτική ένωση έξι πόλεων που αποίκισαν οι Δωριείς (Ιαλυσός, Κάμειρος, Λίνδος, Κω, Κνίδος, Αλικαρνασσός).

ΔΩΡΙΚΗ ΕΞΑΠΟΛΗ

Γεωμετρική εποχή: Ονομάζεται στην ιστορία της τέχνης η περίοδος που ακολουθεί την πτώση του Μυκηναϊκού κόσμου από το 1100 ως και μετά το 800 π. Χ.. Ονομάστηκε έτσι γιατί στη διακόσμηση των αγγείων  επικρατούν τα γεωμετρικά σχήματα.

ΠΗΓΕΣ: Αρχαία Ιστορία Α΄Γυμνασίου, Βιβλίο του εκπαιδευτικού, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 8 Νοεμβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 2 Η ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ

Η παράγραφος αποτελείται από τρία μέρη:

• τη θεματική πρόταση, η οποία είναι η πρώτη πρόταση -περίοδος λόγου της παραγράφου
• τα σχόλια / τις λεπτομέρειες  της θεματικής περιόδου και
• την κατακλείδα, η οποία είναι η τελευταία πρόταση – περίοδος λόγου και μπορεί να απουσιάζει.

Το Περιεχόμενο του κάθε μέρους:

• Η θεματική πρόταση εισάγει τον αναγνώστη στο θέμα της παραγράφου.
• Τα σχόλια-λεπτομέρειες αναπτύσσουν το θέμα (μπορεί να είναι επιχειρήματα, παραδείγματα, σκέψεις, μία περιγραφή κλπ.)
• Η κατακλείδα είναι το συμπέρασμα όσων έχω γράψει.

Η συνοχή των μερών της παραγράφου:

Για να συνδέονται οι προτάσεις -περίοδοι λόγου μεταξύ τους, χρησιμοποιώ συνδετικές λέξεις, όπως: αρχικά, επίσης, επιπλέον, όμως, ωστόσο, επομένως, άρα, λοιπόν, τέλος.

Οι συνδετικές λέξεις ή φράσεις με τις οποίες επιτυγχάνεται η συνοχή και η σημασία τους:

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν ξεχνώ να διαβάζω ό,τι γράφω τουλάχιστον 1 φορά, για να διορθώσω τυχόν ορθογραφικά και εκφραστικά λάθη!!!

ΠΗΓΗ:  http://www.schooltime.gr

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ,ΓΛΩΣΣΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 29 Οκτωβρίου 2023 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ