Δροσούπολη

1. Καμιά λέξη δεν τονίζεται πάνω από την προπαραλήγουσα  (όπως και στα νέα ελληνικά):   λύομεν, ἐλύομεν.

2.Η προπαραλήγουσα, όταν τονίζεται παίρνει πάντοτε οξεία: παρήγορος, διώκομεν,  ἄνθρωπος.

3. Κάθε βραχύχρονησυλλαβή όταν τονίζεται, παίρνει πάντοτε οξεία : νέος, πέμπω, δόξα, βωμός, πηγαί, ναοί, λέλυκα.

4. Η μακρόχρονη παραλήγουσα, όταν τονίζεται, παίρνει οξείαεμπρός από μακρόχρονη λήγουσα : θήκη, κώμη, κλαίω, λιμώττων.                   Μακρόν πρό μακρού οξύνεται

5. Η μακρόχρονη παραλήγουσα, όταν τονίζεται, παίρνει περισπωμένηεμπρός από βραχύχρονη λήγουσα :  κῆπος, χῶρος, δῶρον, εἶναι.       Μακρόν πρό βραχέος περισπάται

6.Οι δίφθογγοι είναι μακρόχρονοι, εκτός από εξαιρέσεις, όπως:

Οι δίφθογγοι αι και οι όταν βρίσκονται εντελώς στο τέλος της λέξης, είναι βραχύχρονοι:   στρατιῶται, ναῦται, δοῦλοι,   ενώ στρατιώταις, ναύταις, δούλοις.

7.Όταν η λήγουσα είναι μακρόχρονη, η προπαραλήγουσα δεν τονίζεται: η βασίλισσα, αλλά της βασιλίσσης, ο ἄνθρωπος, αλλά του ἀνθρώπου. (δηλαδή ο τόνος «κατεβαίνει» στην παραλήγουσα)

8.Η ονομαστική, αιτιατική και κλητική, όταν τονίζεται στη λήγουσα, παίρνει οξεία : ὁ μαθητής,  τόν  μαθητήν,  ὦ  μαθητά,  αἱ  πηγαί,  τάς  πηγάς,  ὦ  πηγαί

9.Η μακροκατάληκτη γενική και δοτική (=μακρόχρονη λήγουσα των ονομάτων), όταν τονίζεται, παίρνει περισπωμένη:  τοῦ ποιητοῦ,  τῷ ποιητῇ, τῶν θεῶν,  τοῖς θεοῖς, τῆς ὁδοῦ, τῇ ὁδῷ, τῶν τομῶν, ταῖς τομαῖς

Ασκήσεις

ΑΣΚΗΣΗ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ 
Να τονίσετε τις παρακάτω λέξεις και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας :
βασιλευς                                              λεγομεν
ποιητου                                               σωμα
βασιλισσα                                             σωματα
νησος                                                  δωρον
γενναιος                                              σταδιον
γενναιου                                              επικινδυνος
τοιχος                                                  παρηγορος
νεος                                                    παιδευω
ρεω                                                     φευγε
σοφος                                                  τῶν φωνων
τῷ μαθητη                                            τήν φωνην
ανευ                                                    υβριζω

Κάτω από : Αρχαία ελληνική γλώσσα  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Κανόνες τονισμού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας

Α και Β κλίση ουσιαστικών

1.Αντιστοίχισε τα ουσιαστικά της β΄ κλίσης με τη σωστή πτώση:

λίθων                      κλητική πληθυντικού
κίνδυνον                δοτική πληθυντικού
λύκους                    γενική πληθυντικού
καμήλοις                δοτική ενικού
πύργου                   αιτιατική πληθυντικού
στύλῳ                      αιτιατική πληθυντικού
ὦ μύρτοι                 αιτιατική πληθυντικού
θεούς                       γενική πληθυντικού
ανθρώπων              γενική ενικού
ἐλάφους                  αιτιατική ενικού

2. Να μεταφέρετε τα παρακάτω ουσιαστικά στον άλλο αριθμό:

Κάτω από : Αρχαία ελληνική γλώσσα  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Α’και Β΄κλίση ουσιαστικών (Α΄ γυμνασίου)

Στην αυγή του 19^ου αιώνα  η Ερμούπολη  αποτελεί το μεγάλο οικονομικό και πνευματικό κέντρο  του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Το κράτος-έθνος ,σύμφωνα με το διαφωτιστικό πρόταγμα, απαιτεί και το επιστέγασμα της αστικής τάξης που θα αντιγράψει τις συνήθειες των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών. Στην Ερμούπολη θα καταγραφεί επομένως η απόπειρα των αστικών στοιχείων  που οραματίζονται έναν τρόπο ζωής ευρωπαϊκό  και ταυτόχρονα μακριά από το σκοτεινό παρελθόν της Τουρκοκρατίας.

Στο πλαίσιο αυτό ,οι  αστικές αυτές δυνάμεις που ακόμη δε διαμορφώνουν την ηγέτιδα κοινωνική τάξη ,αλλά φιλοδοξούν, θα βρουν ασφαλές καταφύγιο στο απάνεμο λιμάνι της Ερμούπολης, για να υλοποιήσουν τα μακρόπνοα σχέδιά τους .Οι προοπτικές είναι ευοίωνες: Τα δύο τρίτα των κεφαλαίων που επενδύονται στην Ελλάδα διακινούνται στη Σύρο των 3000 εμπορικών οίκων με εμπόρους από όλες τις περιοχές του Ελληνισμού κατά το έτος 1833 (Καρδάσης ,1987,σελ.31).Το εμπόριο και η ναυτιλία  αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς και αναζητούν τόσο κατόχους κεφαλαίων όσο και φτηνό εργατικό δυναμικό .Παράλληλα ,οι εκτός Ελλαδικού κράτους πληθυσμοί αναζητούν προστασία έναντι της παραπαίουσας Οθωμανικής αυτοκρατορίας ,αλλά και ευκαιρίες για εργασία και πλουτισμό από παρεμφερείς οικονομικές δραστηριότητες στον τόπο καταγωγής τους.Η Ερμούπολη αποδέχεται ασμένως εμπόρους και ναυτικούς από την Ύδρα και  τη Χίο ,τα Ψαρά ,τις Κυδωνίες ,την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη κυρίως ,αλλά και από άλλες περιοχές ,όπως τη Μακεδονία ,την Ανατολική Ρωμυλία ,τη Θεσσαλία , την Ήπειρο και την Πελοπόννησο δευτερευόντως. Ο Νικόλαος Μεταξάς ,ο Κασσαβέτης από τη Ζαγορά ,οι αδελφοί Αποστολίδη από τις Κυδωνίες με καταγωγή από τη Ζαγορά  είναι  μερικοί από τους ευκατάστατους Θεσσαλούς που διαπρέπουν στο εμπόριο της Ερμούπολης.

Ταυτόχρονα ,και άλλοι Θεσσαλοί όχι ιδιαίτερα ευκατάστατοι θα αναζητήσουν καλύτερη τύχη στη νεότευκτη πόλη των Κυκλάδων. Τα  γενικά αρχεία του κράτους στο νομό Κυκλάδων περιλαμβάνουν τις πολιτογραφήσεις  21 Θεσσαλών τη χρονική περίοδο 1846-1848.Από αυτούς  οι περισσότεροι κατάγονται από παραθαλάσσιες περιοχές του γεωγραφικού διαμερίσματος της Θεσσαλίας, όπως η Ζαγορά ή από νησιά ,όπως  η Σκόπελος ή  το Τρίκερι που έχει νησιωτικά χαρακτηριστικά, αλλά και από περιοχές που ,αν και ορεινές, ενδέχεται να  έχουν εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα,όπως τα χωριά του Ολύμπου ή του Κισσάβου. Οι περισσότεροι από τους Θεσσαλούς που αιτούνται την πολιτογράφησή  τους επαγγέλλονται τους ναυτικούς και κατάγονται από τη Ζαγορά και το Τρίκερι.Άρα, η μετοίκησή τους στην Ερμούπολη είναι μια απόπειρα για την άσκηση μιας παρεμφερούς επαγγελματικής δραστηριότητας  και  ίσως υψηλότερης αμοιβής από τον τόπο καταγωγής τους. Δεν τους είναι δύσκολο να  ζήσουν σε μια περιοχή με παρόμοιο κοινωνικό και επαγγελματικό περιβάλλον. Επιπλέον, η εγκατάσταση από τη Θεσσαλία στην Ερμούπολη πλούσιων εμπόρων  και πλοιοκτητών είναι μια εγγύηση για τους υποψήφιους προς πολιτογράφηση ότι θα βρουν ευκολότερα εργασία, καθώς θα απευθυνθούν σε συμπατριώτες τους που είναι ίσως γνωστοί τους και θα τους εμπιστευθούν.Οι περισσότεροι εξ αυτών είναι άγαμοι ή χήροι ,οπότε τους είναι ευκολότερο να εγκαταλείψουν την πατρώα γη και να ξενιτευθούν, για να βελτιώσουν τα οικονομικά τους ή να δημιουργήσουν οικογένεια. Δεν αποκλείεται ο λόγος της μετοίκησης να είναι μια αποτυχημένη επαγγελματική δραστηριότητα ή μια διαλυμένη κοινωνική σχέση (π.χ.αρραβώνας)  που δε γίνεται δεκτή από τους συγχωριανούς  των    κλειστών κοινωνιών.                                                                                                     Χρειάζεται ακόμη να επισημανθεί ότι οι πιο πολλοί εκ των πολιτογραφηθέντων είναι εγκατεστημένοι στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος από 2 έως  22 έτη  και η ηλικία τους δεν υπερβαίνει τα 30 έτη. Έχουν δημιουργήσει προφανώς φιλικούς δεσμούς και επαγγελματικές υποχρεώσεις και ενδέχεται να θέλουν να επισημοποιήσουν  οικογενειακές σχέσεις ή να ανταποκριθούν  ικανοποιητικά στις  απαιτήσεις της κρατικής μηχανής. Η πολιτογράφηση θα  αντιμετώπιζε πολλά από τα προβλήματα και τις ανάγκες που έμεναν ακάλυπτες αρκετό χρονικό διάστημα. Στο ίδιο πλαίσιο και για την γρηγορότερη απόκτηση της πολιτογράφησης κινείται και η υπογράμμιση ότι είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι (Ανατολικοί) στο θρήσκευμα. Δεν αποκλείεται να διεκδικούν και κτήματα που ανήκαν πριν στους ντόπιους Ρωμαιοκαθολικούς στο θρήσκευμα  Συριανούς ή να απολαμβάνουν και άλλα προνόμια ως πρόσφυγες (Ανδριώτης,2012,σελ.122).

Η περίπτωση του Ιγνάτιου Σκαλιώρα

Συχνά η ιστορική έρευνα δεν αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα και οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Χρειάζεται επομένως να ερευνώνται ενδελεχώς οι ιστορικές πηγές (αρχεία ,βιβλία, συμβόλαια, μαρτυρίες) που πιστοποιούν ή διαψεύδουν μια ιστορική αναφορά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ιγνάτιου Σκαλιώρα ,λογίου και ιερομονάχου καταγομένου από τη Ραψάνη Ολύμπου. Η έρευνα στα γενικά αρχεία του κράτους του νομού Κυκλάδων δεν επιβεβαιώνει ότι ο Σκαλιώρας πέθανε στη Σύρο ,καθώς  δεν υπάρχει η ληξιαρχική πράξη θανάτου του. Τα ληξιαρχικά βιβλία αποβιώσεων ξεκινούν από το 1859, ενώ τα πρόχειρα βιβλία αποβιώσεων ξεκινούν από το 1842 και δεν υπάρχει πράξη για τον Ιγνάτιο. Ο Βαλαής όμως αναφέρει ως έτος θανάτου του λογίου το 1842 ,ενώ ο Ευαγγελίδης το 1853 .Και οι δύο επισημαίνουν ότι ζούσε και πέθανε στη Σύρο. Δεν αποκλείεται να έμεινε για λίγα χρόνια στη Σύρο ο Σκαλιώρας.Ωστόσο, λείπει από το Δημοτικό Αρχείο Ερμούπολης το βιβλίο θανάτων του 1854 λόγω της επιδημίας χολέρας που έπληξε τη Σύρο(Λούκος,1992,σελ.53).Πάντως ,είναι άξιον απορίας γιατί επέλεξε να εργαστεί στην Ερμούπολη που θεωρείται πατρίδα του ελληνικού αστισμού και προκεχωρημένο φυλάκιο του κοραϊσμού με εξέχουσες φυσιογνωμίες τον Άνθιμο Γαζή,το Νεόφυτο Βάμβα,την Ευανθία Καϊρη και τον αδερφό της Θεόφιλο.Αν όντως ο Σκαλιώρας πέθανε το 1852 ,θα παρακολούθησε από κοντά τη δίκη του  έλληνα διαφωτιστή που πέθανε το επόμενο έτος(Κριτσίνης,2008,σελ.271).Ίσως η μετάβαση του στη Σύρο να αποτελεί μια ιεραποστολική δραστηριότητα ,για να διαφωτίσει τον πιστό λαό σχετικά με τις κακοδοξίες των διαφωτιστών ή και για να  γνωρίσει εκ του σύνεγγυς και να πολεμήσει αποτελεσματικότερα το αντιεκκλησιαστικό μένος και το αντιμοναχικό πνεύμα των επιφανών θιασωτών του  νεοελληνικού διαφωτισμού. Ο Βαλαής αδικεί το Σκαλιώρα παρουσιάζοντάς τον ως λιβελογράφο και φανατικό ζηλωτή. Αγνοεί την παράδοση του Ησυχασμού και της  Ορθοδοξίας που δεν απαγορεύουν  την αντίθετη άποψη, αλλά μάχονται ό,τι αποτελεί παρέκκλιση από τα νάματα της μακραίωνης μοναχικής παράδοσης και  νοθεύει την πίστη.

ΟΙ 21 ΠΟΛΙΤΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΙ ΘΕΣΣΑΛΟΙ ΔΗΜΟΤΕΣ ΤΗΣ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗΣ

1η/3.12.1846

538

Πρός τήν Β. Νομαρχίαν Κυκλάδων

Ὁ ὑποφαινόμενος κατά συνέπειαν τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 7 καί ἀπό : 20: 9βρίου 1834 διακηρύξεώς σας, σπεύδω νά θέσω ὑπ’ ὄψιν σας τήν ὑλικήν σημείωσίν μου.

Ὀνομάζομαι Νικόλαος Πάνος, εἶμαι ἐτῶν 31, ἐγεννήθην εἰς Τρίκερη, τό ἐπάγγελμα ἔμπορος. Εἶμαι ἄγαμος. Κατοικῶ εἰς τόν Δῆμον τοῦτον ἀπό τό 1838 ἔτη, ζῶν ἀνεξαρτήτως. Θέλω δέ δώσει τόν ὅρκον τῆς πίστεως εἰς τήν πατρίδα καί τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω πάντα τά πρός ἀπόκτησιν τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας προσόντα.

Ἐν Ἑρμουπόλει τήν 3 Δεκεμβρίου 1846

‘Ο ευπειθής

Νικόλαος πάνως

Η συστατική επιστολή

Οἱ ὑποφαινόμενοι κατοικοδημότες ‘Ερμουπόλεως, μέ ἰδιοκτησίας, πιστοποιοῦμεν καί μαρτυροῦμεν ὅπου ἀνήκει, ὅτι ὁ κύριος Νικόλαος Πάνος, τήν θρησκείαν ἀνατολικός, τήν πατρίδα Τρίκερι, τό ἐπάγγελμα ἔμπορος, ἐτῶν 31 ἄγαμος, μετακομίσας ἐνταῦθα κατά τά 1838 ἔτη, ἀποφάσισε νά καταστήση σταθεράν τήν διαμονήν του εἰς ‘Ερμούπολιν, ὅτι ἡ διαγωγή του ἐφάνη μέχρι τοῦδε τιμία καί ἀνεπίληπτος καί ὅτι θέλει διάγει ὡς καλός καί τίμιος πολίτης.

Μή ὑπερασπιζόμενος δέ ἀπό καμμίαν ξένην δύναμιν, θέλει νά εἶναι Ἕλλην καί νά ἀπολαμβάνη τό δικαίωμα τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, ἀφοῦ πληρώση τά τοῦ νόμου.

Νικόλαος μανόλη

Κ. Γεωργόπουλος

ΠΗΓΗ: ΓΑΚ, Αρχεία Ν. Κυκλάδων, Αρχείο Δήμου Ερμουπόλεως, Πολιτογραφήσεις, φ. 230.

2η/28.5.1847

596

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Παναγιώτης Ἰωάννου Κατζινάκης. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Μεταναστεύσας εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τά 1824 ἔτος, εἰμί ἐτῶν 32, νυμφευμένος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναυτικόν. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον ἀνατολικήν θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς εἰς τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω πάντα τά πρός ἀπόκτησιν τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας προσόντα.-

Ἐν ‘Ερμουπόλει τήν :28: Μαΐου 1847.

‘Ο ευπειθής

Π. Ι. Κατζινάκης

3η/10.6.1847

606

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ σεβαστοῦ ἡμῶν Βασιλέως, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Δημήτριος Εὐσταθίου Σκοῦλτζος. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1826 ἔτος, εἰμί ἐτῶν 35. Εἰμί ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναυτικόν. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου ὁριζόμενα.

Ἐν ‘Ερμουπόλει τήν :10: Ἰουνίου 1847.

‘Ο ευπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Δημήτριον εὐσταθίου Σκοῦλτζον κατ’ αἴτησίν του τόν ὑπογράφω ἐγώ ὁ ἀντώνιος Ἰωαννίδης.

4η/19.6.1847

631

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Ἀπόστολος Ἰω(άννου) Γουλιέλμος. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1842 ἔτος. Εἰμί ἐτῶν 23. Εἰμί ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναυτικόν. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου.

Ἐν ‘Ερμουπόλει τήν 19 Ἰουνίου 1847.

Ὁ εὐπειθής

Ἀπόστολος Ἰω. Γολιέλμος

Η συστατική επιστολή

Οἱ ὑποφαινόμενοι πιστοποιοῦμεν μεθ’ ὅρκου καί ὑπό εὐθύνη μας, ἐνώπιον τῆς Σ. Δημαρχίας ‘Ερμουπόλεως, ὅτι ὁ φέρων τό παρόν μας Ἀπόστολος Ἰω(άννου) Γουλιέλμος, τήν θρησκείαν ἀνατολικός, τήν πατρίδα Ζαγορά, τό ἐπάγγελμα ναυτικός, ἐτῶν εἴκοσι τριῶν, μετανάστευσεν εἰς τήν ἐλευθέραν ‘Ελλάδα ἀπό τό 1828 ἔτος, προθέμενος νά ἀποκατασταθῆ ἐνταῦθα καί πολιτογραφηθῆ συνάμα εἰς τόν ἡμέτερον Δῆμον. Εἶναι τιμίας καί ἀνεπιλήπτου διαγωγῆς.

Εἰς ἐναντίαν δέ περίπτωσιν λογιζόμεθα ἡμεῖς ἀντ’ αὐτοῦ ὑπεύθυνοι εἰς τά παρά τοῦ νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμουπόλει 19 Ιουνίου 1847

οἱ μάρτυρες

διμίτριος καρφίς (;) μάρτυς

Α. ρήγας μαρτις

5η/19.6.1847

632

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Κυριάκος Ἰωάννου Σφέτζου. Ἐγεννήθην εἰς Κύσαβον.[1] Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1847 ἔτος. Εἰμί ἐτῶν 30. Εἰμί ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναυτικόν. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου.

Ἐν ‘Ερμουπόλει τήν 19 Ἰουνίου 1847.

‘Ο ευπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Κυριακόν Ἰωάννου Σφέτζον κατ’ αἴτησίν του ὑπογράφω ἐγώ ὁ νικολέτος ἀλεξάνδρου (;).

Η συστατική επιστολή

Οἱ ὑποφαινόμενοι πιστοποιοῦμεν μεθ’ ὅρκου καί ὑπό εὐθύνη μας, ἐνώπιον τῆς Σ. Δημαρχίας ‘Ερμουπόλεως, ὅτι ὁ φέρων τό παρόν μας Κυριάκος Ἰωάννου Σφέτζος, τήν θρησκείαν ἀνατολικός, τήν πατρίδα Κύσαβος,[2] τό ἐπάγγελμα ναυτικός, ἐτῶν τριάκοντα, μετανάστευσεν εἰς τήν ἐλευθέραν ‘Ελλάδα ἀπό τό 1847 ἔτος, προθέμενος νά ἀποκατασταθῆ ἐνταῦθα, καί πολιτογραφηθῆ συνάμα εἰς τόν ἡμέτερον Δῆμον. Εἶναι τιμίας καί ἀνεπιλήπτου διαγωγῆς.

Εἰς ἐναντίαν δέ περίπτωσιν λογιζόμεθα ἡμεῖς ἀντ’ αὐτοῦ ὑπεύθυνοι εἰς τά παρά τόν Νόμον διαταττόμενα.

‘Ερμουπόλει τήν 19 Ἰουνίου 1847

οἱ μάρτυρες

[…….]λάτος αλεξαντρής

Κωνσταντῖνος γρετζιός (;)

ΠΗΓΗ: ΓΑΚ, Αρχεία Ν. Κυκλάδων, Αρχείο Δήμου Ερμουπόλεως, Πολιτογραφήσεις, φ. 231, υποφάκ. 1 (1847), αρ. 596, 606, 631, 632.

6η/22.9.1847

838

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Γεώργιος Εὐσταθίου Κορδομπής. Ἐγεννήθην εἰς Τρίκερη. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1840 ἔτος. Εἰμί ἐτῶν 30. Εἰμί ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ἔμπορον. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

Τά μέλη τῆς οἰκογενείας τοῦ αἰτοῦντος:

Εὐστάθιος Κορδομπής πατήρ αὐτοῦ

Μαρία Κορδομπή ἀδελφή αὐτοῦ, ἐτῶν 60

Ἐν ‘Ερμουπόλει τήν 22 7βρίου 1847.

Ὁ εὐπειθής

Γεόργιος ευσταθίου κορδομπή

Η συστατική επιστολή

Οἱ ὑποφαινόμενοι πιστοποιοῦμεν μεθ’ ὅρκου καί ὑπό εὐθύνη μας, ἐνώπιον τῆς Σ. Δημαρχίας ‘Ερμουπόλεως, ὅτι ὁ φέρων τό παρόν μας κύριος Γεώργιος Εὐσταθίου Κορδομπῆς, τήν θρησκείαν ἀνατολικός, τήν πατρίδα Τρίκερη, τό ἐπάγγελμα ἔμπορος, ἐτῶν 27 ἄγαμος, μετανάστευσεν εἰς τήν ‘Ελλάδα ἀπό τό 1840 ἔτος, προθέμενος νά ἀποκατασταθῆ ἐνταῦθα, καί πολιτογραφηθῆ συνάμα εἰς τόν ἡμέτερον Δῆμον. Εἶναι τιμίας καί ἀνεπιλήπτου διαγωγῆς.

Εἰς ἐναντίαν δέ περίπτωσιν λογιζόμεθα ἡμεῖς ἀντ’ αὐτοῦ ὑπεύθυνοι εἰς τά παρά τόν Νόμον διαταττόμενα.

‘Ερμουπόλει τήν 22 7βρίου 1847

οἱ μάρτυρες

γεόργιος κουτήρας

Χ. Π. Ἐλευθερίου

ΠΗΓΗ: ΓΑΚ, Αρχεία Ν. Κυκλάδων, Αρχείο Δήμου Ερμουπόλεως, Πολιτογραφήσεις, φ. 231, υποφάκ. 2 (1847), αρ. 838.

7η/7.10.1847

859

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Ἰωάννης Πέτρου Ζημόπουλος. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1828 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 30. Εἶμαι νυμφευμένος. Ἐπαγγέλομαι τόν βυρσοδέψην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

Τά μέλη τῆς οἰκογενείας τοῦ παρόντος

Μαριγῶ Ἰω. Π. Ζημοπούλου γυνή αὐτοῦ

Ἐλέγκω Ἰω. Π. Ζημοπούλου θυγάτηρ αὐτοῦ, 2 ἐτῶν

‘Ερμούπολις τήν 7 8βρίου 1847

‘Ο ευπειθής

ηοανη ζιμοπουλος

ΠΗΓΗ: ΓΑΚ, Αρχεία Ν. Κυκλάδων, Αρχείο Δήμου Ερμουπόλεως, Πολιτογραφήσεις, φ. 231, υποφάκ. 3 (1847), αρ. 859.

8η/17.12.1847

906

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Ἰωάννης Ρήγα Μπογιατζῆς. Ἐγεννήθην εἰς Θετταλίαν. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1838 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 30. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναύτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 17 Δεκεμβρίου 1847

Διά τόν ἀγράμματον Ἰωάννην Ρήγα Μπογιατζῆν κατ’ αἴτησίν του

Στέργιου γιουργίου

9η/12.12.1847

907

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Ἰωάννης Στέργιου Κόπανος.[3] Ἐγεννήθην εἰς Θετταλίαν. Μετανάστευσα εἰς τήν Ἑλλάδα κατά τό 1823 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 35. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναύτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 12 10βρίου 1847

‘Ο ευπειθής

Γηάνης στέργηου κόπανος

10η/12.12.1847

908

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Δημήτριος Εὐσταθίου Κοτουμανόπουλος.[4] Ἐγεννήθην εἰς Τρίκερη. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1822 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 45. Εἶμαι χῆρος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναύτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 12 10βρίου 1847

‘Ο ευπειθής

δημήτριος εὐσταθίου κοτουμανόπουλος

ΠΗΓΗ: ΓΑΚ, Αρχεία Ν. Κυκλάδων, Αρχείο Δήμου Ερμουπόλεως, Πολιτογραφήσεις, φ. 231, υποφάκ. 4 (1847), αρ. 906, 907, 908.

11η/15.1.1848

926

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὁ ὑποφαινόμενος Δημήτριος Ἰωάννου Χαδούλης, κάτοικος ‘Ερμουπόλεως πρό καιροῦ, ἐπιθυμῶν νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τοῦτον τῆς ‘Ερμουπόλεως, παρακαλῶ τήν ἀρχήν ταύτην νά μέ καταστιχώση εἰς τά ληξιαρχικά βιβλία τοῦ Δήμου τούτου, ὑπό τά ἑξῆς χαρακτηριστικά:

Ὀνομάζομαι Δημήτριος Ἰωάννου. Ἐγεννήθην εἰς Ἄγραφα.[5] Εἶμαι χριστιανός, ἐτῶν 32, ἔγγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν καπνοπώλην. Διαμένω καί κατοικῶ ἐνταῦθα, 1840 ἔτος. Εἶμαι πρόθυμος νά λάβω τόν τῆς πατρίδος καί πίστεως πρός τόν Βασιλέαν μας ἀπαιτούμενον ὅρκον, καθώς καί τόν τοῦ συντάγματος.

‘Υποφαίνομαι δέ εὐσεβάστως

Ἐν ‘Ερμουπόλει Σύρου τήν 15 Ἰανουαρίου 1848

‘Ο εὐπειθέστατος

διά τόν ἀγράμματον Δημήτριον Ἰωάννου

κατ’ αἴτησίν του Δ. Βάμβας

12η/15.1.1848

931

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Γεώργιος Ἰωάννου Τζή[κ]ας. Ἐγεννήθην εἰς Ὄλυμπον.[6] Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1848 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 45. Εἶμαι νυμφευμένος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναύτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

Τά μέλη τῆς οἰκογενείας τοῦ ἀπόντα

Θεοδώρα Γ. Ἰωάννου Τζία, γυνή αὐτοῦ

Παναγιώτης Γ. Ἰωάννου Τζία, υἱός αὐτοῦ, ἐτῶν 18

Ἰωάννης Γ. Ἰωάννου Τζία, υἱός αὐτοῦ, ἐτῶν 14

Ἀθανάσιος Γ. Ἰωάννου Τζία, υἱός αὐτοῦ, ἐτῶν 9

Εὐαγγελινή Γ. Ἰωάννου, θυγάτηρ αὐτοῦ ἐτῶν 15

‘Ερμούπολις τήν 22 Ἰανουαρίου 1848.

‘Ο ευπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Γεώργιον Ἰωάννου Τζίαν, κατ’ αἴτησίν του

Σταῦρος Παρίσσης

13η/29.1.1848

934

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Γεώργιος Ρίζου. Ἐγεννήθην εἰς Ὄλυμπον. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1840 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 22. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν μυλωνάν. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 29 Ἰανουαρίου  1848.

Ὁ εὐπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Γεώργιον Ρίζου, κατ’ αἴτησίν του τόν ὑπογράφω ἐγώ

ὁ Μ. Ἰωάννου

14η/12.2.1848

941

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Δημήτριος Ἰωάννου Πούλιος. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1825 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 40. Εἶμαι νυμφευμένος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναύτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 12 Φευρουαρίου 1848.

Τά μέλη τῆς οἰκογενείας τοῦ αἰτοῦντος

Χρυσούλα Δήμ. Ἰωάννου Πούλιου, γυνή αὐτοῦ

Ἰωάννης Δημ. Ἰωάννου Πούλιου, υἱός αὐτοῦ, ἐτῶν 9

Δούκας Δημ. Ἰωάννου Πούλιου, υἱός αὐτοῦ, ἐτῶν 4

Ἀποστόλης Δημ. Ἰωάννου Πούλιου, υἱός αὐτοῦ, ἐτῶν 2

ὁ εὐπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Δημήτριον Ἰωάννου Πούλιον, κατ’ αἴτησίν του

Ζωρ. Στ. Σεκλήτζας

15η/27.2.1848

952

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Γεώργιος Ἀναγνώστου Μακρογιάννης. Ἐγεννήθην εἰς χωρίον Λαύκου[7] τῆς Ζαγορᾶς. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1840 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 26. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναύτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 27 Φεβρουαρίου 1848.

ὁ εὐπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Γεώργιον Α. Μακρογιάννην, κατ’ αἴτησίν του

Ν. Μ. Πουρναράκης

16η/27.2.1848

953

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἑξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Δημήτριος Ἰωάννου Καλοβερόπουλος. Ἐγεννήθην εἰς χωρίον Λαύκου τῆς Ζαγορᾶς. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1840 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 37. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναύτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 27 Φεβρουαρίου 1848.

ὁ εὐπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Δημήτριον Ἰωάννου Καλοβερόπουλον, κατ’ αἴτησίν του

Ν. Μ. Πουρναράκης

17η/27.2.1848

992

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Παναγιώτης παππᾶ Γεωργίου. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1836 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 28. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ἔμπορον. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις τήν 24 Μαΐου 1848.

ὁ εὐπειθής

Παναγιώτης παππαγωργίου

18η/21.8.1848

1000

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

‘Ερμούπολις τήν 21 Ἰουνίου 1848

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Θεόδωρος Γ. Δίμιτζας, ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Εἶμαι ἐτῶν 28. Εἶμαι ἄγαμος. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον ἀνατολικήν θρησκείαν, ἐπάγγελμα τοῦ ναυτικοῦ. θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

ὁ εὐπειθής

Διά τόν ἀγράμματον Θεόδωρον Γ. Δήμητζαν, κατ’ αἴτησίν του

Ν. Μ. Πουρναράκης

ΠΗΓΗ: ΓΑΚ, Αρχεία Ν. Κυκλάδων, Αρχείο Δήμου Ερμουπόλεως, Πολιτογραφήσεις, φ. 232, υποφάκ. 1 (1848), αρ. 926. 931, 934, 941, 952, 953, 992, 1000.

19η/23.6.1848

1001

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

‘Ερμούπολις τήν 24 Μαΐου 1848

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Μαργαρίτης Α. Μαλαθούνης. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Εἶμαι 28 ἐτῶν. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλομαι τόν ναυτικόν. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν, θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

ὁ εὐπειθής

Μαργαρήτης Α. Μαλαθούνης

Η συστατική επιστολή

Οἱ ὑποφαινόμενοι κατοικοδημότες ἐνταῦθα πιστοποιοῦμεν καί μαρτυροῦμεν  ὑπό εὐθύνη μας, ὅτι ὁ φέρων τό παρόν μας Μαργαρίτης Ἀλεξάνδρου Μαλαθούνης, τό θρήσκευα ἀνατολικός, τήν πατρίδα Ζαγοριανός, τό ἐπάγγελμα ναυτικός, ἐτῶν 28, ἄγαμος, προθέμενος νά ἀποκατασταθῆ ἐνταῦθα, καί πολιτογραφηθῆ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως. Εἶναι τιμίας καί ἀνεπιλήπτου διαγωγῆς, τοῦτο γνωρίζοντες βασίμως δίδομεν τό παρόν μας διά νά τῷ χρησιμεύσῃ ὅπου ἀνήκει.

‘Ερμουπόλις τήν 29 Ἰουνίου 1848

Οἱ Μάρτυρες

Ν. Μ. Πουρναράκης

μανόλις ραφτάκης

20ή/21.8.1848

1024

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἑξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Νικόλαος Κωνσταντίνου Καραβέλης. Ἐγεννήθην εἰς Ζαγοράν. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1833 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 35. Δέν εἶμαι νυμφευμένος. Ἐπαγγέλλομαι τόν ναυτικόν. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν. Θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις 21 Αὐγούστου 1848

ὁ εὐπειθής

Νικόλαος Κωνσταντίνου Καραβέλης

ἐλήφ. τήν 21 Αὐγούστου 1848

πρός τόν ἀστυνόμον ‘Ερμουπόλεως

διά νά [ – ] καί μᾶς ἀναφέρη ἄν ἔχωσιν ἀληθείας τά ἀναφερόμενα τοῦ ὑποφαινομένου, ἐπιστρέφων καί τήν παροῦσαν μέ τήν εἰδοποίησιν τοῦ ἀποτελέσματος.

‘Ερμούπολις 21 Αὐγούστου 1848

Ὁ Ἀναπληρωτής

Νικόλαος γιαγτζής (;)

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

‘Ερμούπολις τήν 24 Μαΐου 1848

21η/25.9.1848

1066

Πρός τήν Σ. Δημαρχίαν ‘Ερμουπόλεως

Ὑπήκοος ὧν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῆς ‘Ελλάδος, ἐξαιτοῦμαι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3: τοῦ περί Δήμων Νόμου νά καταταχθῶ εἰς τόν Δῆμον τῆς ‘Ερμουπόλεως.

Ὀνομάζομαι Κυριάκος Γεωργίου Βλάνας.[8] Ἐγεννήθην εἰς χωρίον Σηλίνιτζα[9] τῆς Θεσσαλίας. Μετανάστευσα εἰς τήν ‘Ελλάδα κατά τό 1847 ἔτος. Εἶμαι ἐτῶν 25. Εἶμαι ἄγαμος. Ἐπαγγέλλομαι τόν ράφτην. Πρεσβεύω τήν ὀρθόδοξον θρησκείαν. Θέλω δέ δώση τόν ὅρκον τῆς πίστεως καί ὑποταγῆς πρός τόν Βασιλέα, ἅμα πληρώσω τά τοῦ Νόμου διαταττόμενα.

‘Ερμούπολις 25 Σεπτεμβρίου 1848

ὁ εὐπειθής

Κυριακός Γεωργίου Βλάνας

πρός τόν ἀστυνόμον ‘Ερμουπόλεως διά νά ἐνεργήση ὅ,τι ἐκ τῶν καθηκόντων του, ἐπιστρέφων καί τήν παροῦσαν μέ τήν εἰδοποίησιν τοῦ ἀποτελέσματος.

‘Ερμούπολις 25 Σεπτεμβρίου 1848

Ὁ Ἀναπληρωτής

Νικόλαος γιαγτζής (;)

ΠΗΓΗ: ΓΑΚ, Αρχεία Ν. Κυκλάδων, Αρχείο Δήμου Ερμουπόλεως, Πολιτογραφήσεις, φ. 232, υποφάκ. 2 (1848), αρ. 1000, 1001, 1024, 1066.

   [1]. Εννοεί ότι γεννήθηκε σε κάποιον από τους οικισμούς του Κισσάβου (Όσσας).

   [2]. Βλ. παραπάνω τη σημείωση 2.

   [3]. Ένας Ιωάννη Κόπανος, ναυτικός από την Καρίτσα της Λάρισας, το 1829 διέμενε στη Σκόπελο. Βλ.π. Κώστας Καλλιανός, «Ο κατάλογος των θεσσαλομαγνήτων παροίκων της Σκοπέλου στα 1829», Θεσσαλικό Ημερολόγιο, 7 (1984) 34, αρ 71/5.

   [4]. Η αρχική μορφή του επωνύμου είναι Κουτμάνης. Στο Τρίκερι σώζεται ακόμα το αρχοντικό της οικογένειας των Κουτμάνη.

   [5]. Δεν προσδιορίζει τον οικισμό των Αγράφων στον οποίο γεννήθηκε.

   [6]. Ο Τζήκας, όπως και ο επόεμνος Ρίζου, δεν προσδιορίζουν τον οικισμό του Ολύμπου στον οποίο γεννήθηκαν.

   [7]. Ο Λάυκος είναι πολύ κοντά στην Αργαλαστή και πολύ μακριά από τη Ζαγορά.

    [8]. Κυριάκος Γεωργίου Μπλάνας.

   [9]. To σωστό Σελίτσανη· η σημερινή Ανατολή της Αγιάς.

Κάτω από : Χωρίς κατηγορία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Οι πολιτογραφήσεις των Θεσσαλών στην Ερμούπολη την περίοδο 1846-1848

-Η Ελληνική Επανάσταση ορόσημο για την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους.

-Εχθρική η στάση των Μεγάλων Δυνάμεων-Ανάμειξη στα εσωτερικά του Αγώνα.Θετικός ο ρόλος των φιλελλήνων.

-Εμφύλιες συγκρούσεις λόγω αντικρουόμενων συμφερόντων και τοπικιστικών αντιθέσεων(πολιτικοί-στρατιωτικοί,Πελοποννήσιοι-Στερεοελλαδίτες).Παραγκωνισμός των αγωνιστών.

-Εθνοσυνελεύσεις:πεδία αντιπαράθεσης, αλλά και σημαντικές πολιτικές μεταρρυθμίσεις.

-Οικονομία:δυσβάσταχτα τα δάνεια για τη συντήρηση του ελληνικού κράτους.Εξάρτηση από τις Μεγάλες Δυνάμεις.

 Παρεπόμενο:η ίδρυση των πρώτων πολιτικών κομμάτων (αγγλικό,γαλλικό,ρωσικό)

–Ο Καποδίστριας κυβερνήτης της χώρας.Ανορθωτικό το έργο του.Συναντά αντιδράσεις από τους προκρίτους.Δολοφονία στο Ναύπλιο.

-Άφιξη του Όθωνα.Η Ελλάδα φέουδο των ισχυρών κρατών.Βαυαροκρατία. Επανάσταση του 1843.

Συμπερασματικά:Αν και επιτεύχθηκε  η ανεξαρτησία μας ύστερα από 4 αιώνες σκλαβιάς,δημιουργήθηκε ένα κράτος χωρίς γερά θεμέλια με υποθηκευμένο μέλλον.Οι Μεγάλες Δυνάμεις καθόριζαν την εξωτερική πολιτική και χάραζαν την οικονομική πορεία της χώρας μας  με αποτέλεσμα να είμαστε ένα κράτος περιορισμένης κυριαρχίας.

Κάτω από : Χωρίς κατηγορία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 19ο ΑΙΩΝΑ

Κάτω από : Χωρίς κατηγορία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Μετά από 11 χρόνια στην Αθωνική Πολιτεία ο Β Πούτιν

2.Tα ελληνικά κράτη:Τραπεζούντα,Ήπειρος,Νίκαια.
Α.Η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας ιδρύθηκε από τα εγγόνια του Ανδρόνικου Α΄Κομνηνού,Αλέξιο και Δαβίδ τον Απρίλιο του 1204 με την επωνυμία «Αυτοκρατορία πάσης Ανατολής ,Ιβηρίας και Περατίας.Το κράτος αυτό,αν και απομονωμένο,αφού λόγω του ορεινού όγκου δεν μπορούσε να επεκταθεί νότια προς την ενδοχώρα της Μικράς Ασίας,αλλά και δυτικά η κατάληψη της Σινώπης από τους Τούρκους το απέκοπτε από την αυτοκρατορία της Νίκαιας και την Κωνσταντινούπολη,χάρη στη στρατηγική του θέση και το εμπόριο επιβίωσε επί 250 έτη ως το 1461,όταν καταλύθηκε από τους Τούρκους.
Το Δεσποτάτο της Ηπείρου συστάθηκε από τον Μιχαήλ Κομνηνό Δούκα και εκτεινόταν στην περιοχή της Ηπείρου από το Δυρράχιο ως τη Ναύπακτο.Άκμασε την περίοδο της βασιλείας του Θεοδώρου Κομνηνού Δούκα.Ο βασιλιάς αυτός κατέλαβε τη Θεσσαλονίκη, κατέλυσε το λατινικό βασίλειό της και στέφθηκε «αυτοκράτωρ των Ρωμαίων».Σκόπευε να περάσει τον Έβρο και να απελευθερώσει την Κωνσταντινούπολη,αλλά τα σχέδια του ακυρώθηκαν.Στον Έβρο ο Θεόδωρος το 1230 υπέστη συντριπτική ήττα στη μάχη της Κλοκοτινίτσας από τον τσάρο των Βουλγάρων Ιωάννη Ασάν Β’.Έτσι ,η απελευθέρωση της Πόλης πιστώθηκε στον ανταγωνιστή του,αυτοκράτορα της Νίκαιας Μιχαήλ Η’Παλαιολόγο.
Η αυτοκρατορία της Νίκαιας ήταν το πιο ισχυρό από τα ελληνικά κράτη μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους.Στην περιοχή της Βιθυνίας ο Θεόδωρος Α’ Λάσκαρης κατέφυγε μετά την πτώση με τη βοήθεια του σουλτάνου του Ικονίου και ίδρυσε το νέο κράτος.Το 1208 ο Λάσκαρης αναγορεύτηκε αυτοκράτωρ των Ρωμαίων,παρουσιάστηκε δηλαδή ως κληρονόμος της αυτοκρατορικής παράδοσης του Βυζαντίου.
Ο σπουδαιότερος βασιλιάς του βασιλείου αυτού ήταν ο Ιωάννης Γ’Βατάτζης ο οποίος επιδίωξε την ανόρθωση της κτηνοτροφίας και της αγροτικής οικονομίας.Πρώτος αυτός έδωσε το παράδειγμα με τη μετατροπή των αυτοκρατορικών κτημάτων σε πρότυπα αγροκτήματα.Επιπλέον,απαγόρευσε στους υπηκόους του να αγοράζουν είδη πολυτελείας από το εξωτερικό (Βενετία).Στόχος του ήταν η οικονομική αυτάρκεια του αγροτικού πληθυσμού και η προστασία της οικονομίας από τις εισαγωγές ιταλικών προϊόντων.
Στο χώρο της εσωτερικής πολιτικής ο Βατάτζης προσπάθησε να πατάξει τις καταχρήσεις στη δημόσια διοίκηση και ίδρυσε πολλά φιλανθρωπικά ιδρύματα,για να απαλύνει τη φτώχεια των κατοίκων.Εξάλλου,με τη δημιουργία στρατιωτικών κτημάτων θωράκισε την άμυνα της χώρας στα ανατολικά σύνορα.Θα λέγαμε ότι ο Βατάτζης έθεσε τα θεμέλια ενός αμιγώς ελληνικού έθνους-κράτους το οποίο κατέστη υπολογίσιμη δύναμη διεθνώς με εξασθενημένη την Ήπειρο,τη Λατινική αυτοκρατορία και τη Βουλγαρία στην περιοχή .Δε χρειαζόταν πια παρά μια μικρή προσπάθεια για να ανακτηθεί η Κωνσταντινούπολη.
Β.Η ανασύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Το έργο αυτό ανέλαβε ο Μιχαήλ Η΄Παλαιολόγος ο οποίος ανακηρύχτηκε αυτοκράτορας της Νίκαιας την 1 Δεκέμβρη 1258.Ο Μιχαήλ επέδειξε εξαρχής πυγμή και τόλμη.Νίκησε στη μάχη της Πελαγονίας το 1259 ένα μεγάλο συνασπισμό δυνάμεων με ηγέτες το δεσπότη της Ηπείρου Μιχαήλ Β’,τον Μαμφρέδο,βασιλιά της Σικελίας και τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουΐνο,πρίγκηπα της Αχαΐας.Ο δρόμος προς την Πόλη ήταν πια ανοιχτός.Τον Ιούλιο στέλνει στα βουλγαρικά σύνορά τον στρατηγό του Αλέξιο Στρατηγόπουλο .Εκείνος διαπιστώνει ότι η Πόλη είναι αφύλαχτη και την καταλαμβάνει. Σ’ένα μήνα στέφεται αυτοκράτορας στην Αγία Σοφία ο Μιχαήλ Παλαιολόγος .Η αυτοκρατορία αναγεννάται από τις στάχτες της λίγο πριν εκπνεύσει οριστικά.
Το δεσποτάτο του Μιστρά δόθηκε από τον Βιλλεαρδουΐνο στο Μιχαήλ Παλαιολόγο μετά τη μάχη της Πελαγονίας σε αντάλλαγμα για την ελευθερία του.Η έκτασή του ήταν μικρή και το 1348 έγινε ημιαυτόνομη ηγεμονία με διοικητές συγγενείς των αυτοκρατόρων της Βασιλεύουσας.Μάλιστα,ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου,ο Κωνσταντίνος ΙΑ’ Παλαιολόγος ήταν δεσπότης του Μιστρά.Το κρατίδιο αυτό γνώρισε μεγάλη άνθιση στα γράμματα και τις τέχνες.Η αναγέννηση της ζωγραφικής στις εκκλησιές του και οι τολμηρές ιδέες του φιλοσόφου Γεωργίου Γεμιστού Πλήθωνα για την πολιτική και κοινωνική συγκρότηση του βυζαντινού κράτους πιστοποιούν του λόγου το αληθές.

7.Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ
Α.Αναζήτηση βοήθειας στη Δύση
Παρά την ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης το Βυζάντιο δεν μπορούσε πια να βρει τη χαμένη του λάμψη και ακτινοβολία.Εδαφικά ήταν συρρικνωμένο περιλαμβάνοντας μόνη την Κωνσταντινούπολη,τη Θεσσαλονίκη και τον Μυστρά,οικονομικά ήταν ελεγχόμενο από τις ιταλικές πόλεις και στρατιωτικά στηριζόταν στο θεσμό των ξένων μισθοφόρων.Στην Ανατολή οι Τούρκοι πίεζαν ασφυκτικά και στη Δύση ένας ισχυρός αντιβυζαντινός σχηματισμός υπό την ηγεσία του Καρόλου Α’ του Ανδεγαβού επί 20 χρόνια προκαλούσε πονοκέφαλο στους βυζαντινούς αυτοκράτορες.
Ενωτικοί-Ανθενωτικοί
Γι’αυτό ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Η’Παλαιολόγος επιδιώκει τη σύναψη συμφωνίας με τον ισχυρότερο πολιτικό και θρησκευτικό ηγέτη στη Δύση:τον Πάπα.Το τίμημα ήταν η υποταγή της Ορθοδοξίας στον Ρωμαιοκαθολικισμό.Η ένωση των δύο εκκλησιών στη σύνοδο της Λυών(1274) δε φέρνει θεαματικά αποτελέσματα ενώ ,παράλληλα ,φουντώνει το ανθενωτικό κίνημα στους κόλπους της Ορθοδοξίας που περιλαμβάνει κυρίως τον κατώτερο κλήρο,το λαό και τους μοναχούς σε αντίθεση με τους Ενωτικούς στους κόλπους των οποίων ανήκαν , κυρίως , οι ανώτεροι κληρικοί και οι ανώτεροι κρατικοί λειτουργοί.
Εμφύλιοι πόλεμοι
Το Βυζάντιο σπαράσσεται ,επιπλέον,και από εμφυλίους πολέμους και διχασμούς.Στον Πρώτο Διχασμό ο εγγονός Ανδρόνικος Γ’Παλαιολόγος νικά τον παππού του Ανδρόνικο Β’.Στο Δεύτερο Διχασμό το κράτος έχει δυο πρωτεύουσες ,το Διδυμότειχο και την Κωνσταντινούπολη και δύο αυτοκράτορες,τον Ιωάννη ΣΤ’ και τον Ιωάννη Ε’.
Το φιλί της ζωής
Οι αυτοκράτορες στηρίζουν πια τις ελπίδες τους μόνο στη Δύση.Αξιοσημείωτη είναι και η πρωτοβουλία του Μανουήλ Β’Παλαιολόγου που επισκέπτεται τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες χωρίς να βρει όμως ανταπόκριση.Και, ενώ φαινόταν πια η ελληνική αυτοκρατορία καταδικασμένη σε θάνατο από τους Τούρκους που καραδοκούσαν, η ήττα του σουλτάνου Βαγιαζήτ από τον αρχηγό των Μογγόλων Ταμερλάνο στη μάχη της Άγκυρας(1402) δίνει το φιλί της ζωής .
Η δυναμική επανεμφάνιση των Τούρκων
Το 1421 ο νέος σουλτάνος Μουράτ Β’ ανανεώνει την κατακτητική ορμή των Οθωμανών.Το 1422 πολιορκεί την Κωνσταντινούπολη ,το 1423 εισβάλλει στην Πελοπόννησο και τη λεηλατεί και το 1430 κυριεύει τα Ιωάννινα .
Η ύστατη προσπάθεια
Το 1425 γίνεται αυτοκράτορας ο Ιωάννης Η’Παλαιολόγος ο οποίος δέχεται την πλήρη υποταγή της Ορθοδοξίας στον Πάπα στη Σύνοδο της Φερράρας-Φλωρεντίας(1438-1439).Στην ένωση αυτή αντιδρά η πλειονότητα του λαού και κορυφαίες προσωπικότητες,όπως ο Μάρκος Ευγενικός,επίσκοπος Εφέσου,ο κατοπινός Πατριάρχης Γεώργιος Σχολάριος ή Γεννάδιος και ο φιλόσοφος Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων.Χαρακτηριστική είναι η φράση του μεγάλου δούκα Λουκά Νοταρά : «Είναι προτιμότερο να δω να κυριαρχεί στην αγορά της Πόλης το φακιόλι (τουρμπάνι) των Τούρκων παρά η καλύπτρα των Λατίνων!
Τα προβλήματα των Τούρκων
Εντωμεταξύ,οι Τούρκοι αντιμετώπιζαν στη Βαλκανική προβλήματα.Έπρεπε να καταστείλουν τις εξεγέρσεις του ρουμάνου ηγέτη Ιωάννη Ουνυάδη και του αλβανού ηγέτη Γεωργίου Καστριώτη ή Σκεντέρμπεη.Οι Δυτικοί οργάνωσαν σταυροφορία εναντίον τους ,αλλά οι Τούρκοι τους νίκησαν στη μάχη της Βάρνας το 1444.

Β.Η ΑΛΩΣΗ
Η προετοιμασία
Ο διάδοχος του Μουράτ Β’ Μωάμεθ Β’ ο Πορθητής έχτισε στην ευρωπαϊκή πλευρά του Βοσπόρου ένα οχυρό ,το φρούριο της Ρούμελης(Ρούμελη-Χισάρ).Το φρούριο αυτό απέκοψε την πρωτεύουσα από τα λιμάνια του Εύξεινου Πόντου και τη δυνατότητα να προμηθεύεται σιτάρι.Ο Μωάμεθ εισέβαλε στην Πελοπόννησο και εμπόδισε τον πρίγκηπα του Μυστρά να στείλει βοήθεια.Στη Βασιλεύουσα ο νέος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ’Παλαιολόγος περιμένοντας βοήθεια από τη Δύση κήρυξε την επίσημη άρση του Σχίσματος σε κοινή λειτουργία Ορθόδοξων και Καθολικών στην Αγία Σοφία το 1452.Ο Μωάμεθ στις 6 Απριλίου 1453 παρέταξε στρατό 160.000 ανδρών,70 πετροβόλα κανόνια και σημαντικό αριθμό πλοίων.Το ισχυρό πλεονέκτημα του τουρκικού στρατού ήταν το τεράστιο πυροβόλο που είχε κατασκευάσει ο ούγγρος μηχανικός Ουρβανός.Είχε μήκος 8 μέτρα και βάρος 20 τόνους.Ο Κωνσταντίνος είχε στη διάθεσή του 5.000 Έλληνες και 3.000 ξένους με αρχηγό το Γενοβέζο Ιουστινιάνη.Ο Πάπας έστειλε μια μικρή βοήθεια ,που όμως έφτασε μετά την Άλωση.Πριν δώσει το πρόσταγμα για την επίθεση ο Μωάμεθ πρότεινε στον Κωνσταντίνο ένα τεράστιο χρηματικό ποσό και την ηγεμονία της Πελοποννήσου.Ο τελευταίος βυζαντινός αυτοκράτορας αρνήθηκε λέγοντας: «Η παράδοση της Πόλης δεν είναι δική μου υπόθεση ούτε κάποιου άλλου από από τους κατοίκους της.Γιατί όλοι μαζί με τη δική μας θέληση αποφασίσαμε να πεθάνουμε για τη λευτεριά και να μη λογαριάσουμε τη ζωή μας».
Η πολιορκία
Στις 5 Απριλίου 1453 άρχισε η πολιορκία.Παρά όμως τις συνεχείς βολές των Τούρκων,τα τείχη της Πόλης έδειχναν απόρθητα.Στις 18 Απριλίου ένα μεγάλο τμήμα του εξωτερικού τείχους κατέρρευσε όμως και ο Μωάμεθ πίστεψε ότι η άλωση ήταν πια εύκολη υπόθεση.Παρά την σφοδρή επίθεση,οι υπερασπιστές της Πόλης άντεξαν και προκάλεσαν πολλές απώλειες στους Οθωμανούς.Ο Μωάμεθ έδειχνε να χάνει την υπομονή του .Παρά τις υποδείξεις των συμβούλων του να σταματήσει την πολιορκία αποφάσισε να ορίσει την 29 Μαΐου ως μέρα της νέας γενικής επίθεσης.Η πολιορκία άρχισε πριν από το ξημέρωμα με τα σώματα των ατάκτων που τοποθετούσαν σκάλες, για να αναρριχηθούν στα τείχη .Οι υπερασπιστές έριχναν όμως τις σκάλες και τους γκρέμιζαν πετώντας τους πέτρες.Στη δεύτερη φάση της πολιορκίας επίθεση δέχτηκε η Πύλη του Αγίου Ρωμανού.Στην Τρίτη φάση 12.000 γενίτσαροι χύθηκαν μέσα στην πόλη μέσα από μια μικρή πύλη,την Κερκόπορτα.
Το τελευταίο επεισόδιο του δράματος διαδραματίστηκε στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού.Εκεί περικυκλωμένος ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος από Τούρκους,είπε: «Δεν υπάρχει κανείς Χριστιανός να μου πάρει το κεφάλι».Λέγεται ότι ο Μωάμεθ ζήτησε να δει το κομμένο κεφάλι του αυτοκράτορα,αν και οι αποδείξεις για το θάνατό του δεν είναι επαρκείς.Ο θρύλος θέλει τον αυτοκράτορα μαρμαρωμένο και κάποια στιγμή να σηκώνεται,για να απελευθερώσει την Πόλη του.Το όνειρο της επανάκτησης της κωνσταντινούπολης συντήρησε την ελπίδα για την ανάσταση του Γένους των Ελλήνων και την επανασύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας(Ρωμανία).
Γ.ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ
Μπορεί το Βυζάντιο να χάθηκε,η παράδοση του όμως και η πνευματική του κληρονομιά συνέβαλε στη διαμόρφωση της ταυτότητας των βαλκανικών λαών.Η Ρωσία φιλοδόξησε ,επιπλέον,να γίνει κληρονόμος της αυτοκρατορικής ιδέας .Μάλιστα ,όταν ο τσάρος Ιβάν Γ’ νυμφεύθηκε την ανιψιά του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου,υιοθέτησε το βυζαντινό δικέφαλο αετό και εισήγαγε το βυζαντινό τελετουργικό στη ρωσική εκκλησία.Φημολογείται ακόμη ότι ο βυζαντινός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Θ΄Μονομάχος μεταβίβασε στον εγγονό του Βλαδίμηρο Μονομάχο τα αυτοκρατορικά σύμβολα.Στη Δύση οι βυζαντινοί λόγιοι μετέφεραν χιλιάδες χειρόγραφα των αρχαίων ελλήνων φιλοσόφων και άνοιξαν το δρόμο για την Αναγέννηση και το Διαφωτισμό.

Κάτω από : Ιστορία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄Λυκείου

Δ.Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ
1.Οι πρωταγωνιστές της Δύσης.
Είναι η πρώτη σταυροφορία από τις Σταυροφορίες του 13ου αιώνα και έχει πολιτικό-οικονομικό χαρακτήρα.Οργανώθηκε κυρίως από φεουδάρχες Γάλλους,Βέλγους και Ιταλούς ,χωρίς να πάρει μέρος κανένας βασιλιάς.Οι πιο ονομαστοί είναι ο Βαλδουΐνος της Φλάνδρας και ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός της Βορείου Ιταλίας.Ο πάπας Ιννοκέντιος Γ’παρακίνησε και ευλόγησε την σταυροφορία αυτή.
2.Η κατάσταση στο Βυζάντιο.
Οι σχέσεις των Βυζαντινών με τους Νορμανδούς και τους Βενετούς είχαν επιδεινωθεί,ενώ ο Γερμανός αυτοκράτορας Ερρίκος ΣΤ’ επεξεργαζόταν επεκτατικά σχέδια σε βάρος της αυτοκρατορίας.Στο εσωτερικό οι δυναστείες ερίζουν για τη νομή της εξουσίας και αναζητούν συμμάχους στη Δύση.
3.Οι διαφορές με τις προηγούμενες Σταυροφορίες.
α)Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε να χτυπηθούν οι μουσουλμάνοι στην Αίγυπτο και στη συνέχεια να επιτεθούν στους Αγίους Τόπους.Δεν ήταν αρχικός στόχος η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης.
β)Οι Βενετοί με αρχηγό τον Δάνδολο ανέλαβαν πρωταγωνιστικό στόχο.
γ)Οι Βενετοί εμφορούμενοι από εμπορικό πνεύμα σπεύδουν να βοηθήσουν τον Αλέξιο Δ’Άγγελο ,για να ενθρονιστεί αυτοκράτορας του Βυζαντίου.Ο Αλέξιος τους υπόσχεται χρήματα,στρατό και την ένωση των δύο εκκλησιών,της Ρωμαιοκαθολικής και της Ορθόδοξης.
4.Η αφορμή
Ο Αλέξιος αναγορεύεται αυτοκράτορας με τη βοήθεια των Σταυροφόρων που βρίσκονται μια ανάσα από την Κωνσταντινούπολη,αλλά οι υποσχέσεις του αθετούνται.Ο λαός της Πόλης εξεγείρεται και ο Αλέξιος Ε’Μούρτζουφλος επικρατεί ,ενώ ο Αλέξιος Δ’στραγγαλίζεται.

Ε.Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΡΑΓΚΟΥΣ
Ο Αλέξιος Ε’ Μούρτζουφλος δεν αναγνωρίζει τη συμφωνία των Σταυροφόρων με τον Αλέξιο Δ’.Έτσι,οι τελευταίοι στις 13 Απριλίου 1204 καταλαμβάνουν την Κωνσταντινούπολη και επιδίδονται σε πρωτοφανείς λεηλασίες και σφαγές.Προηγουμένως,όμως συνυπέγραψαν την συμφωνία διανομής της Ρωμανίας.Με βάση αυτή τη συμφωνία:
α)Ο Βαλδουΐνος πήρε την Πόλη,τον αυτοκρατορικό τίτλο(αυτοκράτωρ των Ρωμαίων), και το ¼ της αυτοκρατορίας.
β)Η Βενετία πήρε το μισό από τα υπόλοιπα ¾ ,ενώ οι υπόλοιποι Σταυροφόροι το άλλο μισό.
γ)Η νέα λατινική αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης θα περιελάμβανε τη Θράκη,το Βορειοδυτικό τμήμα της Μικράς Ασίας και τα νησιά Λέσβο,Χίο και Σάμο.
δ)Οι Βενετοί ως ναυτική δύναμη παραιτήθηκαν από την κατοχή μη κερδοφόρων χερσαίων τμημάτων,διατήρησαν όμως πολλές ναυτικές και εμπορικές βάσεις.Επιπλέον,πήραν τα 3/8 της Κωνσταντινούπολης και απαλλάχτηκαν από την υποχρέωση να δώσουν όρκο φεουδαρχικής υποτέλειας στον αυτοκράτορα.
ε)Ο Βονιφάτιος ,τέλος, αντί της Μ.Ασίας ,που προέβλεπε η αρχική συμφωνία,προτίμησε να λάβει τις περιοχές της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας με τη Θεσσαλονίκη ,όπου ίδρυσε το ομώνυμο βασίλειό του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η Ύστερη Βυζαντινή περίοδος διακρίνεται:
α)στην περίοδο της Λατινικής αυτοκρατορίας της Κων/λης(1204-1261)
και
β)στην Παλαιολόγεια περίοδο(1261-1453)
Κατά τη δεύτερη περίοδο το Βυζάντιο είναι πια σκιά του ένδοξου παρελθόντος,καθώς συρρικνώνεται εδαφικά.Η αυτοκρατορία πέφτει στα χέρια των Τούρκων για τους εξής λόγους:
Α)Οι εμφύλιοι σπαραγμοί που προκαλούνται από τη διαμάχη της κεντρικής εξουσίας(αυτοκράτορας) με την αριστοκρατία(δυνατοί) διαβρώνουν εκ των έσω την αυτοκρατορία.
Β)Ο στρατός διαλύεται λόγω της αποφυγής στράτευσης πολλών νέων και της εισόδου τους στο μοναχικό βίο,ενώ η οικονομία της χώρας τελεί υπό τον έλεγχο των ιταλικών πόλεων που εποφθαλμιούν βυζαντινά εδάφη,κυρίως στο νησιωτικό και παραλιακό χώρο.
Γ)Η κατακτητική ιδεολογία των Τούρκων ,που εμπνέονται από το Ισλάμ, αποτελεί ακαταμάχητη δύναμη που σαρώνει τα βυζαντινά εδάφη .
Παράλληλα,διαμορφώνεται η νεοελληνική συνείδηση και σφυρηλατείται η ενότητα του ελληνικού έθνους.
Στη Δύση το φεουδαρχικό σύστημα δύει και ανατέλλει η εποχή της ανερχόμενης αστικής τάξης που προλειαίνει το έδαφος για την οικοδόμηση του καπιταλιστικού συστήματος.Η βασιλική εξουσία σε ορισμένες χώρες(Αγγλία,Γαλλία) ενισχύεται σε βάρος των φεουδαρχών με εξαίρεση τη Γερμανία

1.Τα Λατινικά κράτη και η αντίσταση των Ελλήνων.
Α.Τα λατινικά κράτη
Με την άλωση του Βυζαντίου από τους Φράγκους και τους Βενετούς δημιουργούνται δύο μεγάλες ομάδες κρατών στο χώρο της διαμελισμένης αυτοκρατορίας :τα Φραγκικά και τα βενετικά.Τα φραγκικά είναι τα ακόλουθα:
α)Η λατινική αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης με αυτοκράτορά τον Βαλδουΐνο της Φλάνδρας ύστερα και από την πίεση του Ερρίκου Δανδόλου.Το κράτος αυτό περιελάμβανε με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη τη Θράκη ως τον Έβρο, τα γειτονικά νησιά Λέσβο,Ίμβρο,Τένεδο , Σαμοθράκη και την Βιθυνία .Αν και οι Έλληνες με συμμάχους τους Βούλγαρους επαναστάτησαν δεν κατάφεραν αμέσως να πάρουν πίσω τα κατακτημένα εδάφη.
β)Το βασίλειο της Θεσσαλονίκης με βασιλιά τον Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό που περιελάμβανε τα εδάφη μεταξύ της Κομοτηνής και του Αξιού ποταμού.
γ)Το Δουκάτο των Αθηνών που απλωνόταν από την Αττική,τη Βοιωτία,τη Μεγαρίδα μέχρι και την Αργολίδα αργότερα.Εδώ κυριαρχούσαν για 70 χρόνια οι Καταλανοί(Ισπανοί) και αργότερα η φλωρεντινή οικογένεια των Ατζαγιόλι ως την κατάληψη της Αθήνας από τους Τούρκους το 1456.
δ)Το πριγκηπάτο της Αχαΐας με πρωτεύουσα την Ανδραβίδα που εκτεινόταν σε όλη την Πελοπόννησο.Το κράτος αυτό είχε έντονο φεουδαρχικό χαρακτήρα και δυτικό τρόπο ζωής.Οι πρίγκηπες Βιλλεαρδουΐνοι το κυβερνούσαν .Πολύ σύντομα όμως η Μεθώνη και η Κορώνη παραχωρήθηκαν στη Βενετία.Με τη μάχη της Πελαγονίας ο αυτοκράτορας της Νίκαιας Μιχαήλ Παλαιολόγος αποσπά τα κάστρα Μυστράς,Μάνη,Γεράκι και Μονεμβασία και έτσι ιδρύεται το Δεσποτάτο του Μορέως,ένα ελληνικό κρατίδιο.

Οι βενετικές κτήσεις
α)Οι Κυκλάδες και οι Σποράδες ανήκουν στο Δουκάτο της Νάξου ή του Αρχιπελάγους.
β)Τα Επτάνησα ανήκουν στους Βενετούς μέχρι το 1797.
γ)Η Κρήτη τελεί υπό βενετική κυριαρχία ως το 1669,όταν την καταλαμβάνουν οι Τούρκοι.
δ)Η Ρόδος και πολλά από τα Δωδεκάνησα εξουσιάζονται από τους Ιωαννίτες ιππότες ως το 1522 που τα κατακτούν οι Τούρκοι.
ε)Η Κύπρος ανήκει στον οίκο των Λουζινιάν που κατέχουν και το Βασίλειο των Ιεροσολύμων.Το 1489 περνάει στα χέρια των Βενετών και το 1570 στα χέρια των Τούρκων.
Β.Έλληνες και Φράγκοι
Οι παλιές πρόνοιες σταδιακά και μετά την φραγκική κατάκτηση μετατρέπονται σε φέουδα.Οι Έλληνες φεουδάρχες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδιώξουν τους ανυπότακτους Έλληνες.Δημιουργούνται και δυο μεγάλες ομάδες εξαρτημένων δουλοπάροικων: οι δούλοι και οι βιλάνοι.Πολλοί από αυτούς σε συνεργασία και με φιλελεύθερους Έλληνες ευγενείς εξεγείρονταν εναντίον των Φράγκων.Συχνά οι εξεγέρσεις υποδαυλίζονταν και από την προσπάθεια των Δυτικών να επιβάλουν τον καθολικισμό στους ορθόδοξους πληθυσμούς.

Κάτω από : Ιστορία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄Λυκείου

Οικονομία και κοινωνία στη Δυτική Ευρώπη.
Το σύστημα της Φεουδαρχίας.
Α.Χαρακτηριστικά και εξέλιξη.
Στη Δύση το κράτος, που βασιζόταν στην απολυταρχική εξουσία του Αυτοκράτορα, διαλύθηκε και μαζί του χάθηκε και η ασφάλεια που έδινε στους υπηκόους του.Έτσι, η κοινωνία έχασε την παλιά της ισορροπία.Οι φτωχοί και αδύναμοι μικροκτηματίες αναζητούσαν την προστασία των ισχυρών,εκείνων που συγκροτούσαν δικό τους στρατό,κατακτούσαν όση γη μπορούσαν,έχτιζαν εκεί την κατοικία τους και την περιέφραζαν με οχυρωματικό περίβολο(φεουδάρχες).Οι φτωχοί παραχωρούσαν και τη γη και την ελευθερία τους στους φεουδάρχες,καλλιεργούσαν τα χωράφια και ξεπλήρωναν με την εργασία τους την προστασία που τους παρείχαν.Και οι ίδιοι όμως οι μεγαλοκτηματίες ήταν υποχρεωμένοι να ζητούν την προστασία ισχυρότερων δίνοντας ένα μέρος της κατακτημένης γης.Σιγά σιγά η κοινωνία που ήταν ιεραρχημένη,αφού όλοι ανήκαν σε μια συγκεκριμένη κοινωνική τάξη από την οποία δεν μπορούσαν να αποκοπούν, έγινε φεουδαρχική.
Δημιουργήθηκε μια κοινωνική πυραμίδα κάθετων ιεραρχικών σχέσεων:
Α)Στην κορυφή της βρίσκεται ο βασιλιάς ως επικυρίαρχος,αλλά χωρίς ουσιαστική δύναμη.

Β)Οι βασάλοι(κόμητες,βαρώνοι,μαρκήσιοι,δούκες) ως κάτοχοι γης και φεουδάρχες αποτελούν την αριστοκρατία. Προσφέρουν στο βασιλιά βοήθεια στον πόλεμο και στη διοίκηση και εκείνος προσφέρει κτήματα ως αμοιβή για τις υπηρεσίες τους οι οποίες είναι:
-Στρατιωτική βοήθεια 40 ημερών το χρόνο.
-Συμμετοχή στα συμβούλια και στις δίκες.
-Οικονομική αρωγή στο βασιλιά.

Γ)Οι ιππότες είναι οι πολεμιστές της μεσαιωνικής εποχής.Πολεμούσαν έφιπποι και δεν εργάζονταν ,αλλά είχαν ένα κτήμα με καλλιεργητές ,για να συντηρούνται.Είναι οι κατώτεροι φεουδάρχες.Τα ιδανικά τους ήταν υψηλά και συχνά υπηρετούσαν την Εκκλησία.

Δ)Οι ελεύθεροι χωρικοί διατηρούσαν δικό τους κλήρο και την προσωπική τους ελευθερία,αλλά είχαν οικονομικές υποχρεώσεις στον κύριό τους.

Ε) Οι δουλοπάροικοι ήταν δεμένοι με τη γη ,κατέβαλλαν φόρο στον τοπικό φεουδάρχη και δεν μπορούσαν να παντρευτούν χωρίς τη άδεια του.

Η τελετή της περιβολής
Οι βασάλοι δίνουν τον όρκο πίστης και υποτέλειας στον ανώτερό τους σε μια επίσημη τελετή.Ο βασάλος γονατίζει μπροστά στον ανώτερό του,απλώνει τα χέρια του με ενωμένες τις παλάμες και τα βάζει στα χέρια του αφέντη του.Αυτός του δίνει το φιλί της ειρήνης,τον υποχρεώνει να ορκιστεί στο Ευαγγέλιο ότι θα είναι σε όλη τη ζωή του «ο άνθρωπός του» και στο τέλος του δίνει στο χέρι ένα αντικείμενο ως σύμβολο του φέουδου που πια αποκτούσε.Φέουδο ήταν η γη που αποκτούσε ο άρχοντας

Β.Η επικράτηση του συστήματος της φεουδαρχίας.
Η φεουδαρχία αναπτύχθηκε μετά την κατάρρευση της δυναστείας των Μεροβιγγείων στη διάρκεια του 8ου αιώνα.Με τις μεταρρυθμίσεις του Καρλομάγνου ο στρατός,ο οποίος παλιότερα αποτελούνταν από ελεύθερους αγρότες υπό την ηγεσία του αυτοκράτορά, γίνεται φεουδαρχικός.Οι φεουδάρχες πλέον ηγούνται του στρατού και συμμετέχουν στον πόλεμο με τους υποτελείς και το δικό τους οπλισμό.Με τη μεταρρύθμιση του Καρόλου παραχωρούνται κτήματα στους βασιλικούς αξιωματούχους.Τέλος,κατά το 10ο και 11ο αιώνα τα κράτη των Καρολιδών διαλύονται και λόγω της ανασφάλειας των κατοίκων το φεουδαρχικό σύστημα γενικεύεται.Τα βασικά χαρακτηριστικά αυτού του συστήματος είναι:
Α)Ανίσχυρη κεντρική εξουσία.

Β)Πολιτικός κατακερματισμός.

Γ)Απόλυτη κυριαρχία των σχέσεων προστασίας και υποτέλειας.

1.Εσωτερική κρίση και εξωτερικοί κίνδυνοι(1054-1081)
α.Πολιτική αστάθεια και οικονομικά προβλήματα.
Μετά το θάνατο του Βασιλείου Β’Βουλγαροκτόνου ανήλθαν στο θρόνο ασήμαντοι αυτοκράτορες που υποστηρίζονταν από την πολιτική αριστοκρατία της Κωνσταντινούπολης.Αυτή η γραφεικρατεία με κύριο εκπρόσωπο τον Κωνσταντίνο Ι’Δούκα έλαβε τα εξής μέτρα:
α)Αύξηση παροχών προς την Αυλή, την Εκκλησία και τους γειτονικούς λαούς.

β)Εκμίσθωση φόρων.

γ)Εξαργυρισμός,δηλαδή δυνατότητα εξαγοράς της στρατιωτικής θητείας με την καταβολή ορισμένου χρηματικού ποσού.

δ)Αύξηση των μισθοφορικών στρατευμάτων και εγκατάλειψη των Θεμάτων.

Από την άλλη μεριά, η στρατιωτική αριστοκρατία με εκπρόσωπο τον Ισαάκιο Κομνηνό προέβη σε ενέργειες που κατέτειναν στη στρατιωτική θωράκιση του κράτους και στη σωτηρία της οικονομίας,αλλά οι ισχυροί και η Εκκλησία αντέδρασαν.
Οι συνέπειες από την εσωτερική σύγκρουση των δύο «κομμάτων» ήταν ολέθριες:κατασπαταλήθηκαν τα νομισματικά αποθέματα του κράτους,υπονομεύθηκε η οικονομική ισχύς,η κοινωνική συνοχή και η άμυνα στα τρία μεγάλα μέτωπα(Βορράς,Ανατολή,Δύση).

Β.Εξωτερικά προβλήματα.Η μάχη του Ματζικέρτ.

Στην Ανατολή το Βυζάντιο δέχεται την επίθεση ενός μογγολικού λαού,των Σελτζούκων Τούρκων.Το όνομα αυτό πήραν από το φύλαρχό τους,τον Σελτζούκ.
Αυτοί επωφελούμενοι από τη διάλυση του αραβικού χαλιφάτου κινούνται προς τα Δυτικά(1000) κατακτώντας τη Συρία ,τη Μεσοποταμία και την Παλαιστίνη.
Σειρά έχει η Μικρά Ασία.Στη μάχη του Ματζικέρτ ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ’Διογένης αντιμετωπίζει τον τούρκο σουλτάνο Αλπ-Αρσλάν.Ο βυζαντινός στρατός,αν και αριθμητικά υπέρτερος του αντιπάλου,αποδεκατίζεται όχι λόγω της ανικανότητας του Ρωμανού,αλλά γιατί του έλειπαν τα μέσα:ο στρατός ήταν κυρίως μισθοφορικός αποτελούμενος από ξένους οι οποίοι τράπηκαν σε φυγή ή αυτομόλησαν,οι Αρμένιοι στασίασαν κατά των Βυζαντινών,ενώ οι Τούρκοι έφιπποι τοξότες ήταν ιδιαίτερα ευέλικτοι και δραστικοί.
Συνέπεια της ήττας αυτής ήταν η σταδιακή κατάκτηση και ο εξισλαμισμός της Μ.Ασίας από τους Τούρκους.
Γ.Άλλα εξωτερικά και εσωτερικά προβλήματα.Στη Δύση(Ιταλία) η τελευταία βυζαντινή πόλη ,η Βάρη(Μπάρι) καταλαμβάνεται από τον ηγέτη των Νορμανδών,Ροβέρτο Γυισκάρδο,ενώ και στις ακτές της Αδριατικής και στο Δούναβη η βυζαντινή κυριαρχία κλονίζεται.
Στο εσωτερικό ξεσπά λαϊκή εξέγερση λόγω της ακρίβειας στο ψωμί και άλλα βασικά αγαθά.Την πολιτική κρίση τερματίζει ο Αλέξιος Α’Κομνηνός (1081)ανιμετωπίζοντας επιτυχώς τόσο τις εσωτερικές απειλές(αίρεση των Βογομίλων) όσο και τους εξωτερικούς κινδύνους(Νορμανδοί-Τούρκοι).

2.Η εσωτερική πολιτική των Κομνηνών(1081-1185)
Α.Η διοίκηση και η οικονομία.
Στα χρόνια του Αλεξίου Α’Κομνηνού:
α)Αυξήθηκε ο αριθμός των αξιωμάτων και των τίτλων,ενώ η διοίκηση έπαψε να χαρακτηρίζεται από την άκαμπτη συγκεντρωτική γραφειοκρατία του παρελθόντος.

β)Αυξήθηκε ο αριθμός των θεμάτων ,αλλά μειώθηκε η έκταση και η σημασία τους.
Η οικονομία
Ο Αλέξιος θα υποχρεωθεί να παραχωρήσει σημαντικά εμπορικά προνόμια στους Ενετούς,που συμμαχούν μαζί του εναντίον των Νορμανδών .Εγκαινιάζεται έτσι μια πολιτική διομολογήσεων και μετατρέπεται το Βυζάντιο σε φέουδο και αποικία της Δύσης.Παράλληλα,ο Αλέξιος εκμεταλλεύθηκε τη διαρκή υποτίμηση του νομίσματος λόγω της νόθευσης και αύξανε συνεχώς τους φόρους απαιτώντας την καταβολή τους σε νομίσματα πλήρους αξίας.Επιπλέον ,οι μεγάλες γαιοκτησίες επεκτάθηκαν σε βάρος των αγροτών ,που λιμοκτονούσαν και αιχμαλωτίζονταν στους πολέμους,ενώ και οι έμποροι δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα ,διότι στο εσωτερικό και εξωτερικό εμπόριο
εκτοπίζονταν από τους Ιταλούς.Οι φορολογούμενοι υποχρεώθηκαν συν τοις άλλοις να προσφέρουν εργασία σε έργα οδοποιίας και κατασκευής γεφυρών.
Εντέλει ,η θέση του λαού,ιδίως δε των αγροτών,επιδεινώθηκε από την ανάλγητη φορολογική πολιτική και την απληστία της άρχουσας τάξης και κυρίως ορισμένων ιδιωτών που εισέπρατταν φόρους με κρατική ανάθεση.
Β. Ο στρατός και ο θεσμός της πρόνοιας.
Την εποχή αυτή εγκαινιάζεται ο θεσμός της πρόνοιας,ένα σύστημα δηλαδή βάσει του οποίου ο αυτοκράτορας παραχωρούσε μια έκταση γης σε ένα ισχυρό πρόσωπο ,το οποίο με τη σειρά του αναλάμβανε ορισμένες υποχρεώσεις έναντι του αυτοκράτορα.
Προνοιάριοι ονομάστηκαν οι στρατιωτικοί εκείνοι στους οποίους ο αυτοκράτορας παραχωρούσε αγροτικές εκτάσεις ή το δικαίωμα είσπραξης φόρων με αντάλλαγμα την παροχή στρατιωτικής υπηρεσίας.Ήταν έφιπποι πολεμιστές που συμμετείχαν στον πόλεμο ως επικεφαλής μιας ομάδας με αριθμητική δύναμη ανάλογη με την έκταση της παραχωρούμενης πρόνοιας.Οι πρόνοιες δεν ανήκαν στον προνοιάριο,αλλά στο κράτος.Δεν μεταβιβάζονταν ούτε κληρονομούνταν.Ο θεσμός αυτός παρουσιάζει ορισμένες ομοιότητες με το σύστημα της φεουδαρχίας,αλλά η φεουδαρχία είναι ένα κλειστό σύστημα κάθετών ιεραρχικών σχέσεων με απόλυτη υποταγή του υποτελούς στον ανώτερο ,κάτι που δεν ισχύει στη βυζαντινή περίπτωση.
Ως εκ τούτου ενισχύεται η στρατιωτική αριστοκρατία,γι’αυτό και πολλοί τεχνίτες έσπευδαν να καταταγούν στο στρατό,σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε παλιότερα.

Γ. Η προσπάθεια για μεταρρύθμιση.
Αντίδραση στην πολιτική της εύνοιας της αριστοκρατίας αποτελεί η πολιτική του Ανδρόνικοι Α’ που στράφηκε εναντίον των ευγενών και προσπάθησε να προστατεύσει τους αγρότες.Αγωνίστηκε να εξαλείψει τη διαφθορά και τις καταχρήσεις στη δημόσια διοίκηση.Το φάρμακο εναντίον του καρκινώματος των μεγάλων γαιοκτημόνων που απειλούσαν με εξόντωση τους ελεύθερους αγρότες και με κατάρρευση την κεντρική εξουσία έπρεπε να είναι δραστικό.Ο Ανδρόνικος προέβη σε μεταρρυθμίσεις που προστάτευαν το νόμο και τη δικαιοσύνη,αλλά δεν είχε ηθικούς δισταγμούς και συμπεριφέρθηκε συχνά πολύ βίαια.Προκάλεσε την οργή των αντιπάλων του ,που παίρνοντας με το μέρους τους τους Νορμανδούς και τους Λατίνους,αλλά και ένα τμήμα του λαού, εξεγέρθηκαν και θανάτωσαν τον αναμορφωτή αυτοκράτορα.Επιπλέον, επιδεινώθηκαν οι σχέσεις του Βυζαντίου με τη Δύση που ακολούθησε επιθετική πολιτική.
5.ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ
Α.Ο πληθυσμός και η γεωργία.
Στις πόλεις της Βόρειας Ιταλίας και της Δυτικής Ευρώπης από τα μέσα του 11ου αιώνα εγκαινιάζεται μια περίοδος που μας απομακρύνει από το μεσαιωνικό τρόπο ζωής.Αφετηρία των οικονομικών,κοινωνικών,πολιτικών και πολιτιστικών εξελίξεων είναι η αύξηση του πληθυσμού και των καλλιεργούμενων εκτάσεων με εκχερσώσεις και αποξηράνσεις.
Το οξύ δημογραφικό πρόβλημα αναγκάζει μεγάλα τμήματα του πληθυσμού να συγκεντρώνονται στις πόλεις ή να ιδρύουν νέες.Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξηθούν οι επισιτιστικές,ενδυματολογικές,στεγαστικές και πνευματικές ανάγκες των ανθρώπων και να αναπτυχθούν η γεωργία,η βιοτεχνία,το εμπόριο ,οι οικοδομικές και οι πνευματικές δραστηριότητες.
Συντελείται λοιπόν μια γεωργική επανάσταση με την αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων,της συγκομιδής,αλλά και με τεχνολογικές καινοτομίες που επιτρέπουν στη δυτική οικονομία να ακολουθήσει μια νέα «αναπτυξιακή» πορεία που θα κορυφωθεί με το νέο οικονομικό σύστημα,τον καπιταλισμό.
Οι σημαντικότερες τεχνολογικές καινοτομίες ήταν οι ακόλουθες:

α)Η γενίκευση της χρήσης του βαριού σιδερένιου αλετριού με αναστρεπτήρα που ανασκάπτει βαθύτερα το χώμα .

β)Η τριζωνική καλλιέργεια.Λόγω της έλλειψης λιπάσματος το χωράφι χωρίζεται σε τρεις ζώνες που καλλιεργούνται εκ περιτροπής.Έτσι αξιοποιούνται καλύτερα τα χωράφια και ο πληθυσμός εξασφαλίζει περισσότερη και καλύτερης ποιότητας τροφή.

γ)Η χρήση του νερόμυλου,ιδίως δε του βιτρουβιανού νερόμυλου με κάθετη ρόδα που πολλαπλασιάζει σημαντικά την ενέργεια η οποία παράγεται από τη μυϊκή δύναμη ανθρώπων ή ζώων.

δ)Το τροχοφόρο άροτρο.

ε)Η τετράτροχη άμαξα .

Β.Οι πόλεις
Η γεωργική επανάσταση μετέφερε το κέντρο βάρους της οικονομικής ζωής από την ύπαιθτο στις πόλεις.Πολλές από αυτές επεκτείνονται ,ενώ ιδρύονται νέες.
Ο καταμερισμός της εργασίας και οι τεχνολογικές καινοτομίες ( όπως ο νερόμυλος και ο ανεμόμυλος από τον 12ο αιώνα)επιτρέπουν τη διαμόρφωση μιας νέας κοινωνικής τάξης,της Αστικής,που απαρτίζεται κυρίως από εμπόρους και βιοτέχνες.Οι πόλεις πλέον γίνονται κέντρα συναλλαγών,παραγωγής,αλλά και κατανάλωσης.Εξελίσσονται, παράλληλα,σε σημαντικά κέντρα νέων ιδεών και αναλαμβάνουν τον κοινωνικό,οικονομικό και πνευματικό ρόλο που διαδραμάτιζαν τα μοναστήρια στον Πρώιμο Μεσαίωνα.

Γ.Το εμπόριο
Η ανάπτυξη του εμπορίου συναρτάται άμεσα με τη γεωργική επανάσταση ,αφού το αγροτικό πλεόνασμα διατίθεται στις πόλεις και πυκνώνουν οι εμπορικές δραστηριότητες στη διάρκεια του 12ου αιώνα.
Οδικοί άξονες συνδέουν τα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Δυτικής Ευρώπης ,ενώ άλλοι κατευθύνονται προς το Βυζάντιο και τις μουσουλμανικές περιοχές της Μεσογείου.Τα μεγάλα εμπορικά κέντρα είναι η Βενετία και η Γένοβα στο Νότο,ενώ στο Βορρά η Μπρυζ, η Βρέμη και η περιοχή της Φλάνδρας.
Χριστιανοί και Εβραίοι από τη Βενετία και την Πράγα κρατούν το εμπόριο στα χέρια τους διακινώντας δούλους ,προϊόντα πολυτελείας και άλλα αγαθά.
Στη στεριά τετράτροχες άμαξες και καραβάνια ημιόνων(μουλάρια) και στη θάλασσα γαλέρες και κόγκες μεταφέρουν τα εμπορεύματα.Το 1200 με τη χρήση της πυξίδας και του πρυμναίου πηδαλίου διευκολύνονται τα ταξίδια.
Από τα τέλη του 12ου αιώνα ανθούν οι εμποροπανηγύρεις στη Φλάνδρα και στη γαλλική Καμπανία Σ’αυτές πωλούνται αγροτικά προϊόντα,ανταλλάσσονται νομίσματα από τραπεζίτες και χορηγούνται πιστώσεις από εβραίους εμπόρους και πλούσια καθολικά μοναστήρια.Η άδεια λειτουργίας των εμποροπανηγύρεων και η παραχώρηση προνομίων σ’αυτές είναι αρμοδιότητα του τοπικού ηγεμόνα.Τέλος,στις ιταλικές πόλεις Γένοβα και Βενετία ιδρύονται ναυτικές εταιρείες που αποκομίζουν τεράστια ποσά από το θαλάσσιο εμπόριο.

ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
Α.Οι αιτίες
Η ιδέα των Σταυροφοριών γεννήθηκε στη Δυτική Ευρώπη στη διάρκεια του 11ου αιώνα.
Ανάγεται:
Α)στην παράδοση των προσκυνημάτων στους Αγίους Τόπους(ένοπλα προσκυνήματα),

Β)στη φημολογία για μουσουλμανικές ωμότητες(Άραβες,Τούρκοι)εναντίον των προσκυνημάτων και των προσκυνητών με τη βοήθεια των Εβραίων,

Γ)στο φανατισμό των Τούρκων,που ως κύριοι της Βαγδάτης και προστάτες των Χαλιφών από το 1055,κατέκτησαν τη Συρία και κυρίεψαν τα Ιεροσόλυμα.

Δ)Ο κυριότερος λόγος όμως είναι οικονομικής φύσεως με θρησκευτικό περίβλημα:οι άνθρωποι του Μεσαίωνα ήθελαν να βελτιώσουν τις συνθήκες της ζωής τους,κάτι που δεν ήταν εύκολο,διότι η κύρια πηγή πλουτισμού,η γη ανήκε σε λίγους,στους φεουδάρχες.
Η κεντρική εξουσία ακόμη ήταν ανύπαρκτη,ενώ η Καθολική εκκλησία ικανοποιώντας τον βαθύ πόθο των ανθρώπων για χρήμα και εξουσία εδραίωσε την εξουσία της στο χριστιανικό κόσμο.
Στο κήρυγμα των Παπών προβάλλεται η ιδέα του «ιερού πολέμου»:οι αγωνιστές της πίστης, που θυσιάζονται, απαλλάσσονται από τις αμαρτίες τους και εξασφαλίζουν τη Βασιλεία των ουρανών.Η αγιότητα δηλαδή συνδέεται με τον πόλεμο,μια αντίληψη που η Ορθοδοξία δεν αποδέχθηκε ποτέ.
Επιπλέον,ο παπισμός ενίσχυσε τη θέση του εναντίον των Γερμανών ηγεμόνων,ιδίως δε κατά του Ερρίκου Δ’.Από την άλλη πλευρά,ο βυζαντινός αυτοκράτορας Αλέξιος Α’είχε προσπαθήσει να στρατολογήσει μισθοφόρους στη Δύση,για να αντιμετωπίσει τους Πατζινάκες και τους Κομάνους.Ο πάπας εκμεταλλεύθηκε την αδυναμία του Βυζαντίου και έστειλε σταυροφόρους και όχι μισθοφόρους που έγιναν δεκτοί με δυσπιστία.
Το σύνθημα για την πρώτη Σταυροφορία δόθηκε από τον πάπα Ουρβανό Β’στο Κλερμόν της Γαλλίας το Νοέμβριο του 1095.Ο Ουρβανός κήρυξε τον ιερό πόλεμο των Χριστιανών εναντίον των Μουσουλμάνων με τη φράση «Ο θεός το θέλει».

Β.Οι τρεις πρώτες Σταυροφορίες
Η πρώτη σταυροφορία (1095-1099) είναι η σπουδαιότερη απ’όλες,γιατί υπηρετούσε τον αγνότερο θρησκευτικό σκοπό,την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων και ήταν η μόνη που τον πραγματοποίησε.Ονομάστηκε «Σταυροφορία των Βαρώνων»,διότι συμμετείχαν ιππότες με αρχηγούς φεουδάρχες και όχι βασιλείς.
Προερχόμενοι από περιοχές ,όπως η Φλάνδρα,η Προβηγκία και η Νότια Ιταλία οι φτωχοί αγρότες έφτασαν στην Κωνσταντινούπολη.Στη Μικρά Ασία όμως εξοντώθηκαν από τους Τούρκους.Ακολούθησαν οι φεουδάρχες που έγιναν βασάλοι του βυζαντινού αυτοκράτορα δίνοντας τον όρκο της φεουδαρχικής υποτέλειας.Κατέκτησαν τα παλιά βυζαντινά εδάφη και νίκησαν τους Τούρκους στο Δορύλαιο(1097).Οι περιοχές αυτές αποδόθηκαν βάσει συμφωνίας στο βυζαντινό κράτος.Τέλος,στις 15 Ιουλίου 1099 οι Σταυροφόροι κυρίεψαν τα Ιεροσόλυμα.
Β’ Σταυροφορία(1147-1149)
Η κατάληψη της συριακής Έδεσσας από τους Άραβες έδωσε την αφορμή για τη νέα σταυροφορία που δεν έφερε κανένα αποτέλεσμα.
Γ’Σταυροφορία(1189-1193)
Η ήττα των Φράγκων στην Τιβεριάδα και η άλωση της Ιερουσαλήμ από τους Άραβες προκάλεσαν την τρίτη σταυροφορία .Ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος της Αγγλίας,οΦίλιππος-Αύγουστος της Γαλλίας και ο Φρειδερίκος Βαρβαρόσσα της Γερμανίας ηγούνται της νέας σταυροφορίας.Στο δρόμο προς τους Αγίους Τόπους ο Ριχάρδος κατέλαβε την Κύπρο(1191) και την πούλησε στους Ναΐτες ιππότες.Αργότερα,το νησί πέφτει στα χέρια του Γάλλου βασιλιά της Ιερουσαλήμ,Γκυ ντε Λουζινιάν και τέλος στους Βενετούς για τέσσερις αιώνες.

Γ.Τα αποτελέσματα των τριών πρώτων σταυροφοριών
α)Δεν πραγματοποιήθηκαν οι στόχοι,δηλαδή η κατάκτηση των Αγίων τόπων,η βοήθεια στους Έλληνες και η συνένωση των χριστιανών.

β)Αναζωπυρώθηκε το μίσος Χριστιανών-Μουσουλμάνων.

γ)Διήρκεσε λίγο η κατάκτηση των Αγίων Τόπων.

δ)Αυξήθηκε η εχθρότητα Ελλήνων-Λατίνων.Αποτέλεσμα η άλωση του 1204.

ε)Οξύνθηκαν: οι προσωπικοί ανταγωνισμοί
οι εθνικοί ανταγωνισμοί
οι αντιθέσεις κληρικών-λαϊκών,ντόπιων Λατίνων-νέων σταυροφόρων.

στ)Ενισχύθηκαν οικονομικά οι ιταλικές πόλεις (Βενετία,Γένοβα)στα λιμάνια της Ανατολής.

ζ)Οι ιππότες αποδεκατίστηκαν ή έγιναν φτωχότεροι λόγω των εκστρατειών και των πολυέξοδων υπερπόντιων ταξιδιών.

η)Η καθολική εκκλησία υπέστη σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία της ,γιατί τα μοναχικά τάγματα κατά την επιστροφή τους στην Ευρώπη εκτρέπονταν σε λεηλασίες προκαλώντας την οργή.

Κάτω από : Ιστορία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄Λυκείου