Κάτω από : Βίντεο  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ρένος Αποστολίδης, Η μόρφωση χρειάζεται εσωτερικότητα

Να μου το πάρεις ,ύπνε μου

 

Το δημοτικό αυτό τραγούδι ανήκει στην κατηγορία των νανουρισμάτων.

Δομή :

1^η ενότητα:στίχοι 1-4 : Η μάνα επικαλείται τον ύπνο

2^η ενότητα.Στίχοι 5-6: Τα στοιχεία της φύσης

3^η  ενότητα:Στίχοι 7-12 :Ο Βοριάς συζητά με τη μητέρα

 

Περιεχόμενο:Η μάνα απευθύνεται στον Ύπνο  για να κοιμηθεί το παιδί της.Στη συνέχεια, τοποθετεί ως φρουρούς του γιου της τον ήλιο,σύμβολο ζωής,απόλυτης κυριαρχίας και επόπτη της γης και του ουρανού, τον αετό με την οξύτατη όραση ,το βασιλιά των πουλιών και σύμβολο των βασιλικών οίκων που πάντα πετά ψηλά και τέλος τον κυρ Βοριά (προσωποποίηση) που με την ορμή, τη δύναμη και τη σφοδρότητα σαρώνει τα πάντα .Τις ιδιότητες των τριών φρουρών θέλει να αποκτήσει ο γιος της μελλοντικά ,για να ανδρωθεί.Τα  δύο όμως στοιχεία αποσύρονται και ο  κυρ Βοριάς συζητά με τη μητέρα του για το μωρό που προστάτευε. Ο γιος μάλιστα παρουσιάζεται ως αρχοντόπουλο (χρυσός) που κοιμάται σε αργυρή κούνια. Φαίνεται έτσι ότι έχει μεγάλη αξία στα μάτια της μητέρας του.

 

Θεματικό κέντρο:Η αγάπη και η τρυφερότητα της μάνας για το γιο.Οι ιδιότητες του ιδανικού άνδρα.

 

Γλώσσα:δημοτική με  μοιρασμένη χρήση επιθέτων ,ρημάτων και ουσιαστικών.

 

Ύφος : Γλαφυρό  με πλούσιο λεξιλόγιο ,προσωποποιήσεις και παραστατική παρουσίαση των στοιχείων της φύσης.Ο δραματικός ενεστώτας και ο διάλογος προσδίδουν ζωντάνια στο λόγο ,ενώ η χρήση του β΄προσώπου και ο διάλογος αμεσότητα και θεατρικότητα.

 

Στοιχεία τεχνικής :Προσωποποιήσεις  (Ήλιος ,Ύπνος, κυρ βοριάς κ.α )

Τριαδικό σχήμα (2, 3-4, 5-6, 7, 8-9,10-11)

Αδύνατο (τα στοιχεία της φύσης δεν είναι φρουροί,ο βοριάς δεν  έχει

μάνα)

Υπερβολή (αργυρή κούνια)

Διάλογος (άψυχα)

Άστοχα ερωτήματα (στ.7-9)

Συμβολικός αριθμός (τρία)

Στίχοι ιαμβικοί 15σύλλαβοι παροξύτονοι.  Χασμωδία στον 4^ο στίχο.

Νοηματική αυτοτέλεια.

 

Κοιμήσου αστρί

Και αυτό το δημοτικό τραγούδι που προέρχεται από την Κορινθία είναι νανούρισμα.

1^η ενότητα (στ.1-2):Η τρυφερότητα της μάνας προς την κόρη

2^η ενότητα (στ.3-10):Η μητέρα φαντάζεται την κόρη ως αρχοντόπουλο

3^η ενότητα (στ.11-12): Η ευχή της μάνας προς την Παναγία για να προστατεύει την κόρη της.

 

Περιεχόμενο: Η μητέρα απευθύνεται σε  β’ πρόσωπο, προς την κόρη της και την παροτρύνει να κοιμηθεί.Ωστόσο δεν την αποκαλεί κόρη. Οι λέξεις που χρησιμοποιεί είναι: αστρί,αυγή, νιο φεγγάρι. Kαι οι τρεις υποδηλώνουν τη φωτεινότητα, την καθαρότητα, την αγνή ομορφιά, τη λάμψη, γεγονός που μας καθοδηγεί  να συμπεράνουμε πως οι χαρακτηρισμοί αυτοί απευθύνονται σε νεαρή κοπέλα που διακρίνεται για τη χάρη και την ομορφιά της. Ο δεύτερος στίχος με την προτροπή και συνάμα ευχή «που να σε χαρεί ο νιος που θα σε πάρει» φανερώνει την προσδοκία της μάνας για το μέλλον της κόρης της, μέλλον που θεωρείται ευοίωνο και ευτυχισμένο όταν ταυτίζεται μ’ έναν καλό γάμο. Η προσδοκία αυτή έμμεσα εκφράζει και την επικρατούσα αντίληψη για τα κορίτσια και τη μοίρα τους: μόνο ένας καλός γάμος τις καταξίωνε τόσο ατομικά όσο και στην κοινωνική  συνείδηση.Σ’ αυτήν την ενότητα επικρατεί από τηναρχή ως το τέλος της το φαντασιακό στοιχείο, καθώς η μάνα δημιουργεί την αίσθηση ότι η κόρη της είναι αρχοντοπούλα, όπως ακριβώς οι αρχοντοπούλες που ζούσα στο Βυζάντιο με τις οποίες εξομοιώνεται κα-τά φυσικό και αβίαστο τρόπο στη συνείδησή της. Γι’ αυτό και φαντάζεται πως παρήγγειλε στην Πόλη και τη Βενετία τα ρούχα και τα κοσμήματα της κόρης της (στίχ. 3-4), πως το πάπλωμά της ράβεται στην Πόλη και μάλιστα όχι από έναν μάστορα αλλά από σαράντα δύο. Το στοιχείο της υπερβολής είναι ευδιάκριτο στο συγκεκριμένο σημείο (στ. 6-7) και ίσως μέσα από αυτό θέλει να καταδείξει τη μεγάλη επιμέλεια αλλά και η μεγάλη τρυφή που φαντάζεται για χάρη της κόρης της. Η πολυτέλεια και η επιμονή στη λεπτομέρεια φαίνεται κι από τα κεντήματα (στίχ.7) του παπλώματος αλλά και από τα παπούτσια τα στολισμένα με μαργαριτάρι (στίχ. 10). Εμμέσως εκφράζεται για άλλη μια φορά το όνειρό της και η ασίγαστη ελπίδα της να παντρευτεί η κόρη της, όταν μεγαλώσει, έναν πλούσιο και ευκατάστατο νέο που θα μπορεί να της προσφέρει μια άνετη ζωή και πλούτη ανάλογα με εκείνα που υπάρχουν στις αγορές της Βενετίας και της Πόλης. Γι’ αυτό και παρατηρούμε πως αποκαλεί την κόρη της μεταφορικά «του ρήγα το παιδί», «του βασιλιά τ’ αγγόνι»· με αυτόν τον τρόπο είναι σαν να της δίνει μια ευχή προσωπική για το μέλλον της και παράλληλα εκφράζει την πολυτιμότητα της ύπαρξής της για την ίδια. Το νανούρισμα τελειώνει. Για άλλη μια φορά, η μάνα προτρέπει την κόρη της να κοιμηθεί. Η κούνια και τα παχιά πανιά παραπέμπουν σε μια απλή οικογένεια, χωρίς ιδιαίτερες υλικές ανέσεις. Ο στίχος αυτός λειτουργεί σαν μια επαναφορά της μητέρας στην πραγματικότητα, αφού περιπλανήθηκε για λίγο μέσα σε φανταστικούς και ονειρικούς κόσμους. Ο τελευταίος στίχος (στίχ. 12) είναι μια ευχή προς την Παναγία, τη μητέρα όλων των ανθρώπων αλλά και σύμβολο της ορθοδοξίας να προστατεύει την κόρη της, να είναι «συντροφιά» της και ακοίμητος φρουρός της κατά τον ύπνο της. Η ευχή της αυτή υποδηλώνει τη βαθιά αγάπη που τρέφει για το παιδί της αλλά και τη διαρκή αγωνία της για την τύχη του.

Θεματικό κέντρο: Οι προσδοκίες της μητέρας για την κόρη

Γλώσσα: Η γλώσσα του ποιήματος είναι  δημοτική με κυρίαρχη τη χρήση των ρημάτων και των ουσιαστικών .

Στίχος ιαμβικός 15σύλλαβος  με ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία.

Στοιχεία τεχνικής: Αριθμός 3-τριαδικό σχήμα (στίχοι 1 και 3-4),  υπερβολή  (στ.6),

Υπερβολή : σαρανταδυο μαστόροι, επαναλήψεις ,ασύνδετο σχήμα.

 

 

Κάτω από : Λογοτεχνία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Λογοτεχνία Γ γυμνασίου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ

Η βυζαντινή αυτοκρατορία φθάνει στο απόγειο της ακμής της.

 

Οι αραβικές επιδρομές ανακόπτονται χάρη σε:

Α) συγκεντρωτισμό (οικονομική ανάπτυξη Κων/λης)

 

Β)Αστική αριστοκρατία

 

Γ)Αναδιοργάνωση του στρατού

 

Ανακτώνται Συρία-Βουλγαρία-μεγάλα νησιά του Αιγαίου

Πρωταγωνιστές στις πολεμικές εκστρατείες οι αυτοκράτορες:

Βασίλειος Β’,Ιωάννης Α’Τζιμισκής και ο Νικηφόρος Β’ Φωκάς.

 

Η κεντρική εξουσία θέτει υπό τον έλεγχό της τα αριστοκρατικά γένη των μεγάλων γαιοκτημόνων(ΔΥΝΑΤΟΙ) .

Από τα μέσα του 11^ου αι.εκδηλώνεται κρίση λόγω της αλλαγής του συσχετισμού δυνάμεων σε διεθνές επίπεδο.

Δ  Υ  Σ  Η

-Επιδρομές των Ούγγρων και των Βίκινγκς.

 

-Εξασθένηση της κεντρικής εξουσίας

 

-Διαμορφώνεται το σύστημα της φ ε ο υ δ α ρ χ ί α ς(οι κοινωνικές τάξεις σε σχέση εξάρτησης-υποταγής με τον φεουδάρχη)

 

Επί Μιχαήλ Γ’του Μέθυσου επιτυγχάνεται σημαντική πρόοδος στον τομέα της παιδείας και της οικονομίας.Τα πολεμικά κατορθώματα και οι αγώνες του κατά των Αράβων συμβάλλουν στο να καθιερωθεί ως Αρμούρης στη λαϊκή φαντασία.

Εκχριστιανισμός των Ρώσων

Οι Ρώσοι,λαός που προήλθε από τη συγχώνευση Σκανδιναβών(Βίκινγκς) και Σλάβων,ασπάζονται την Ορθοδοξία.Ο Βλαδίμηρος ο ηγέτης τους προτιμά το χριστιανισμό και την ορθοδοξία θαμπωμένος από την ακτινοβολία και τη λάμψη της Κωνσταντινουπόλεως,σύμφωνα με το μύθο.

Εκχριστιανισμός των Σλάβων

Οι αδελφοί Κύριλλος και Μεθόδιος στέλνονται ως ιεραπόστολοι στη Μοραβία κατόπιν προσκλήσεως του ηγεμόνα Ραστισλάβου.Ο Κύριλλος επινόησε το Γλαγολιτικό Αλφάβητο και μετέφρασε την Αγία γραφή στα σλαβονικά,τα αρχαία σλαβικά.

Εκχριστιανισμός των Βουλγάρων

 

Ο Βυζαντινός στρατός και στόλος αποκλείουν τα σύνορα και τα παράλια της Βουλγαρίας,για να αναγκάσουν τους Βουλγάρους να αποδεχθούν την ορθοδοξία

Πράγματι ο Βούλγαρος ηγεμόνας Βόρης υποχωρεί και βαπτίζεται λαμβάνοντας το όνομα Μιχαήλ.

 

 

                   Το πρώτο σχίσμα μεταξύ Ρωμαιοκαθολικής και ορθόδοξης εκκλησίας

Ο ελληνικός κλήρος οργανώνει τη βουλγαρική εκκλησία σύμφωνα με τις υποδείξεις του Πατριάρχη Φωτίου.Ο Βόρης κάμπτει την αντίσταση των Βουλγάρων ευγενών      (    β  ο  γ  ι ά ρ ο ι),αλλά απογοητεύεται ,γιατί η διοίκηση της εκκλησίας ανατίθεται σε Έλληνα επίσκοπο.Γι’αυτό στρέφεται προς τον Πάπα.Το βουλγαρικό ζήτημα διευθετείται με την απόφαση της Συνόδου του 870 στην Κων/λη:η Βουλγαρία θα υπαγόταν στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως.

Ο Πατριάρχης Φώτιος κατηγορεί τον Πάπα για θέματα λατρείας και εκκλησιαστικής τάξης.Το κυριότερο σημείο τριβής όμως ανάμεσα στις δύο εκκλησίες ήταν το καθολικό δόγμα ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και εκ του Υιού(Filioque).

Το δόγμα απορρίφθηκε και ο Πάπας Νικόλαος αναθεματίστηκε.

 

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ     ΚΟΙΝΩΝΙΑ

 

Α.Η ανώτερη αριστοκρατία

 

Από τον 8^ο αιώνα  η γαιοκτητική επαρχιακή αριστοκρατία δίνει σταδιακά τη θέση της σε μια παλατιανή αριστοκρατία η οποία άρχισε να δημιουργείται από την εποχή της βασιλείας του Κωνσταντίνου Ε’ και μισθοδοτούνταν για τα αξιώματα που κατείχε.Οι νέοι γαιοκτήμονες συρρέουν στην Κωνσταντινούπολη και επιδιώκουν αξιώματα που τους προσπορίζουν κοινωνικό κύρος και διασυνδέσεις με την κεντρική εξουσία .Τα δύο στρώματα της αριστοκρατίας,η αριστοκρατία της γης και η αριστοκρατία των αξιωμάτων ενοποιούνται στα τέλη του 10^ου αιώνα με τις επιγαμίες.Σ’αυτήν την τάξη επικρατούν με το πέρασμα του χρόνου οι βασιλικοί οι οποίοι κατέχουν τα σημαντικότερα πολιτικά και στρατιωτικά αξιώματα. Τη γεμάτη χλιδή και ανέσεις ζωή της αριστοκρατίας φωτίζουν η εικόνα (σελ.38) και τα παραθέματα 1 και 2.

Κάτω από την πίεση των πλούσιων γαιοκτημόνων(Δ Υ ΝΑ Τ Ο Ι)  οι αγρότες και ο δήμος είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν φόρο σε είδος ή να εργάζονται στα κτήματα των δυνατών.

 

Β. Η μεσαία τάξη

Στη διάρκεια του 10^ου αιώνα εμφανίζεται η βυζαντινή εμποροβιοτεχνική τάξη και ακμάζει κυρίως στο πρώτο μισό του 11^ου αιώνα,όπως αποδεικνύεται από την αύξηση της νομισματικής κυκλοφορίας.Την τάξη αυτή αποτελούν τολμηροί μεγαλέμποροι,οι οποίοι εγκατέλειπαν προσωρινά την οικογένεια τους,για να ταξιδέψουν σε μακρινούς τόπους και να εμπορευτούν τα πολύτιμα προϊόντα της Ανατολής.Η τάξη αυτή έχει εμβρυώδη μορφή και δεν ολοκληρώνεται η σχηματοποίησή της λόγω των σκανδαλωδών προνομίων που παραχωρούνται στους Ιταλούς εμπόρους και μετατρέπουν τη Βυζαντινή αυτοκρατορία σε  κράτος περιορισμένης κυριαρχίας.

Στη διάρκεια του 11^ου αιώνα οι έμποροι και οι επιχειρηματίες συμμετέχουν στην πολιτική ζωή.Έχουν τη δυνατότητα να ενθρονίζουν και να εκθρονίζουν αυτοκράτορες και γίνονται μέλη της Συγκλήτου.

 

Γ.Η κοινότητα του χωρίου και η πάλη κατά των Δυνατών

 

Η βυζαντινή κοινότητα, το χωρίον, συγκροτείται τον 6^ο αιώνα και ακμάζει τον 8^ο αιώνα.Εδώ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ο ιερέας με το αδιαμφισβήτητο ηθικό κύρος του.Οι Δ Υ Ν Α Τ Ο Ι  που ζουν κάπως απόμερα από το χωριό ασκούν ασφυκτική πίεση στους μικροκαλλιεργητές,για να οικειοποιηθούν τη γη τους.

Οι τελευταίοι αποτελούν τον κορμό του πληθυσμού μαζί με τους δούλους και λόγω των δανείων και των φόρων αναγκάζονται να εκποιήσουν τη γη τους και να γίνουν    Π Α Ρ Ο Ι Κ Ο Ι,δηλαδή αγρότες εξαρτημένοι από κάποιον γαιοκτήμονα.

Πολλοί απ’αυτούς εγκατέλειπαν τα χωράφια τους και συνέρρεαν στις πόλεις.

Τους φόρους τους ,τότε, αναγκάζονταν να πληρώνουν οι γείτονές τους που και αυτοί λόγω αδυναμίας αποχωρούσαν από την κοινότητα.Έτσι σιγά-σιγά μειωνόταν ο αγροτικός πληθυσμός και η κοινότητα παρήκμαζε.

Παράλληλα,οι ΔΥΝΑΤΟΙ συνιστούν απειλή για την κεντρική εξουσία Γι’αυτούς τους λόγους οι Μακεδόνες αυτοκράτορες προσπαθούν να περιορίσουν την απληστία των Δυνατών:

Α)Τους απαγόρευσαν να αποκτούν κτήματα μικροϊδιοκτητών

 

Β)Τους υποχρέωσαν να επιστρέψουν χωρίς αποζημίωση όσα είχαν ως τότε αγοράσει

 

Γ)Έδωσαν στους μικροκαλλιεργητές προτεραιότητα στην αγορά γης.

 

Τα πιο αυστηρά μέτρα εναντίον των Δυνατών πήρε ο Βασίλειος Β’.Το 1002 καθιέρωσε το αλληλέγγυον ,νόμος που υποχρέωνε τους πλούσιους γείτονες να καταβάλλουν τους φόρους των φτωχών αγροτών της κοινότητας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

 

Α.Η βυζαντινή διπλωματία

Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα δεν υπήρχαν μόνιμες διπλωματικές αντιπροσωπείες των κρατών ,πρεσβείες και προξενεία.Κάθε διπλωματικό ζήτημα ρυθμιζόταν με ευκαιριακή αποστολή πρέσβεων οι οποίοι,όπως και σήμερα,θεωρούνταν σεβαστά πρόσωπα.

Η βυζαντινή αυτοκρατορία,για να είναι ασφαλής και να έχει διεθνή δύναμη, χρησιμοποιούσε τα εξής διπλωματικά μέσα:

Α)αποστολή πρέσβεων σε ξένες χώρες

 

Β)χορηγίες σε ξένους ηγεμόνες(δώρα ή χρήματα)

 

Γ)σύναψη συμμαχιών και εμπορικών συνθηκών

 

Δ)εκχριστιανισμό άλλων λαών(Ρώσων,Βουλγάρων,Σέρβων,Σλάβων)

 

Ε)επιγαμίες

Ο αυτοκράτορας και ο λογοθέτης του δρόμου ήταν αρμόδιοι για τη χάραξη της εξωτερικής πολιτικής.Ο δεύτερος ήταν υπεύθυνος για την υποδοχή των ξένων πρεσβειών,για το οδικό δίκτυο και για τις μετακινήσεις μέσα στη βυζαντινή επικράτεια

 

Β.Οι σχέσεις με τους Άραβες.

Το χαλιφάτο της Βαγδάτης,που άκμαζε την εποχή της δυναστείας των Αβασσιδών,εκφυλίζεται κατά τον 10^ο αιώνα  και τεμαχίζεται σε μικρά εμιράτα.

Έτσι,το Βυζάντιο βρίσκει την ευκαιρία να αντιμετωπίσει από θέση ισχύος τους Άραβες με συστηματικούς αγώνες στο ανατολικό μέτωπο.Στους αγώνες αυτούς διακρίνεται ένας από τους μεγαλύτερους στρατηγούς του Μεσαίωνα ,ο  Ιωάννης Κουρκούας.Μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του στρατηγού αυτού ήταν η άλωση της συριακής Έδεσσας το 944 και η ανάκτηση του ιερού μανδηλίου,στο οποίο ήταν αποτυπωμένη η μορφή του Χριστού κατά την παράδοση.

Στη θάλασσα η κατάσταση δεν ήταν καλή.Τα παραλιακά εμιράτα της Αιγύπτου, της Συρίας,της Κρήτης και της Σικελίας ήταν ορμητήρια των Σαρακηνών πειρατών προς όλες τις βυζαντινές παραλίες.Η πιο μεγάλη καταστροφή για τον παραλιακό ελληνισμό ήταν η άλωση της Θεσσαλονίκης το 904.Σαρακηνοί πειρατές της Κρήτης με 54 πλοία και αρχηγό τον Λέοντα τον Τριπολίτη άλωσαν τη Θεσσαλονίκη.Η λεηλασία και οι σφαγές ήταν απερίγραπτες.Οι αιχμάλωτοι Θεσσαλονικείς ήταν 22.000 σύμφωνα με τον ιστορικό της άλωσης,Ιωάννη Καμενιάτη.

Με τον Νικηφόρο Φωκά αρχίζει η μεγάλη πολεμική εξόρμηση εναντίον των Αράβων που ονομάστηκε εποποιία. Το πιο λαμπρό κατόρθωμά του ήταν η ανάκτηση της Κρήτης το 961 και της Κύπρου το 965 .Έτσι περιορίστηκε η πειρατική

δραστηριότητα του αραβικού στόλου.Τέλος,η Κιλικία,η Συρία,μεγάλο μέρος της Μεσοποταμίας και της Παλαιστίνης περιήλθαν  στην κατοχή των Βυζαντινών.

 

Γ1.Οι σχέσεις με τους Βουλγάρους.

Ο διάδοχος του Βόρη,Συμεών ,διατηρεί καλές σχέσεις με το Βυζάντιο.Ο  Συμεών

μεταφέρει την πρωτεύουσα του βουλγάρικου κράτους από την Πλίσκα στην Πρεσλάβα και ενθαρρύνει τη μετάφραση έργων της βυζαντινής λογοτεχνίας.

Ονομάστηκε Ημιαργείος,διότι είχε σπουδάσει στη σχολή της Μαγναύρας στην Κωνσταντινούπολη.Φιλοδοξούσε να δημιουργήσει μια βυζαντινοβουλγαρική αυτοκρατορία και γι’αυτό αντικατέστησε τον τίτλο Χάνος με την ελληνική ονομασία Βασιλεύς.Η ρήξη με τους Βυζαντινούς επέρχεται ,όταν παραβιάστηκε μια εμπορική συμφωνία με το συγγενικό περιβάλλον του αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ’.

 

Πρώτη περίοδος(894-904).Οι Βούλγαροι εισβάλλουν στη Θράκη και νικούν το βυζαντινό στρατό στο Βουλγαρόφυγο κοντά  στην Αδριανούπολη.Λεηλατούν τη Μακεδονία και η Θεσσαλονίκη κινδύνεψε να πέσει στα χέρια τους

 

Δεύτερη περίοδος(913-227).Ο Συμεών αυτοαναγορεύεται Βασιλεύς των Βουλγάρων και των Ρωμαίων.Εισβάλλει με το στρατό του στη Μακεδονία και λεηλατεί την Πελοπόννησο.Το 913 και το 924 προσπάθησε να καταλάβει την Κωνσταντινούπολη,αλλά δεν τα κατάφερε.Ο διάδοχός του Πέτρος συνήψε ειρήνη με το Βυζάντιο και παντρεύτηκε την εγγονή του  Ρωμανού Λακαπηνού.

 

Γ2.Η Βουλγαρία επί Σαμουήλ

Ο νέος ηγεμόνας των Βουλγάρων Σαμουήλ έθεσε τις βάσεις ενός ισχυρού κράτους με κέντρο τα σημερινά Σκόπια (Αχρίδα-Πρέσπες).Σταδιακά επεξέτεινε την κυριαρχία του στην Αλβανία ,στην Ήπειρο και την περιοχή ανάμεσα στον Αίμο και το Δούναβη.

Ο Βασίλειος Β’αντιμετώπιζε τις εσωτερικές επαναστάσεις του Βάρδα Σκληρού και του Βάρδα Φωκά και γι’αυτό δεν αντέδρασε αμέσως.Το 997 ο στρατηγός Νικηφόρος Ουρανός συγκρούστηκε με το Σαμουήλ στην περιοχή του Σπερχειού και τον νίκησε.Το 1014 ο Βασίλειος Β’ κατατρόπωσε τους Βούλγαρους στο Κλειδί  κοντά στον Στρυμόνα.Τέλος, το 1018  αυτοκράτορας Βασίλειος Β’υπέταξε πλήρως τους Βούλγαρους και τους ενσωμάτωσε χωρίζοντας τη χώρα τους σε δύο θέματα:στο θέμα της Βουλγαρίας και στο Παραδούναβο ή Παρίστριο.

                                                                                    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Δ.Οι σχέσεις με τους Ρώσους

Στο Κίεβο και στο Νοβγκορόντ ιδρύονται δύο ισχυρές ρωσικές ηγεμονίες.Από τα κέντρα αυτά το 860 οι Ρώσοι κατεβαίνουν μέσω του ποταμού Δνείπερου στον Εύξεινο Πόντο και επιτίθενται εναντίον της Κωνσταντινούπολης.Σταδιακά αναπτύσσουν εμπορικές σχέσεις ανταλλάσσοντας κυρίως γούνες και σκλάβους με τα περίφημα βυζαντινά μεταξωτά,αν και οι εμπορικοί περιορισμοί εμποδίζουν τη διεύρυνση των επαφών.

Οι σχέσεις διαταράσσονται, όταν ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς τους καλεί να τον βοηθήσουν, για να υποτάξει τη Βουλγαρία.Οι Ρώσοι όμως έχοντας κατακτητικές διαθέσεις φτάνουν μέχρι τη Φιλιππούπολη.  Ο Ιωάννης Τσιμισκής τους αντιμετωπίζει μέσα στη Βουλγαρία:κυριεύει την Μεγάλη Πρεσλάβα και πολιορκεί το Ρώσο ηγεμόνα Σβιατοσλάβο στο Δορύστολο το 971.Ο Σβιατοσλάβος ζητάει να λυθεί η πολιορκία,αλλά στο δρόμο της επιστροφής για τη Ρωσία ο στρατός του αποδεκατίζεται από τους Πετσενέγγους,ένα τουρκικό φύλο.

Το 957  η μεγάλη δούκισσα της Ρωσίας Όλγα βαπτίζεται ορθόδοξη στην Κωνσταντινούπολη και η αδελφή του Βασιλείου Β’ παντρεύεται το Ρώσο ηγεμόνα Βλαδίμηρο.Έτσι, η Ρωσία αποκτά διεθνές κύρος και όλα τα αγαθά που συνεπαγόταν η διάδοση της Ορθοδοξίας και του βυζαντινού πολιτισμού στη χώρα αυτή.Με τις βυζαντινές ιεραποστολές η τέχνη και ο πολιτισμός του Βυζαντίου εισήχθησαν στη Ρωσία και αποτέλεσαν τη βάση του ρωσικού πολιτισμού.

 

Ε.Η βυζαντινή πολιτική στην Ιταλία και η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους.

Ο Βασίλειος Α’κατόρθωσε να εκκαθαρίσει την Αδριατική θάλασσα από τους Σαρακηνούς πειρατές και να επανακτήσει τις Δαλματικές ακτές.Το 885

ίδρυσε στη βόρεια Ιταλία το Θέμα της Λογγοβαρδίας με πρωτεύουσα τη Βάρη.Εμπόδιο στην πολιτική του Βυζαντίου στάθηκε η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ,μιας και ο γερμανός αυτοκράτορας Όθωνας Α’ στεφόταν από τον Πάπα,όπως και ο Καρλομάγνος, και διεκδικούσε την πολιτική κληρονομιά της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.Παράλληλα,εποφθαλμιούσε τα ημιαυτόνομα κρατίδια της κεντρικής Ιταλίας.Ο Νικηφόρος Φωκάς δεν αναγνώριζε την εξουσία του γερμανού ηγεμόνα.Επιχειρήθηκε μια διπλωματική συνεννόηση μ’ ένα δύστροπο πρεσβευτή,το Λιουτπράνδο,αλλά οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε ναυάγιο.

Τελικά επί Ιωάννη Τσιμισκή βελτιώθηκαν οι σχέσεις με ένα προξενιό.Ο Όθωνας Β’ παντρεύτηκε την ανιψιά του αυτοκράτορα ,τη Θεοφανώ,μια κοπέλα 17 ετών με έξοχη παιδεία και σπάνια ομορφιά.Η Θεοφανώ μεταλαμπάδευσε τις συνήθειες και τις παραδόσεις του Βυζαντίου στη Γερμανία.Το 1071 όμως χάθηκαν οριστικά οι βυζαντινές κτήσεις στην Ιταλία ,όταν τις κατέκτησαν οι Νορμανδοί.

 

ΣΤ.Το σχίσμα μεταξύ των δύο Εκκλησιών.

Το σχίσμα ανάμεσα στην ρωμαιοκαθολική και στην ορθόδοξη εκκλησία οριστικοποιήθηκε επί του πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριου και του πάπα Λέοντα Θ’ το 1054.Και οι δυο δυναμικοί ηγέτες ήθελαν να υποτάξουν το κράτος στη θέληση της εκκλησίας.Στη Δύση ο πάπας υποχρέωσε ένα μεγάλο αυτοκράτορα να ταπεινωθεί μπροστά του,ενώ στην Ανατολή το κράτος παρέμενε ισχυρό με την εκκλησία υποταγμένη.Η έριδα ξεκίνησε από διαφωνίες σε θεολογικά και δογματικά θέματα,όπως:

 

 

 

η νηστεία του Σαββάτου

 

 η αγαμία του Κλήρου

 

 η χρήση των αζύμων στη θεία Λειτουργία

 

το Filioque  και η σημαντικότερη

 

το παπικό πρωτείο στο χριστιανικό κόσμο.

 

Αφορμή για τη ρήξη στάθηκε το ανάθεμα που έδωσε ο καρδινάλιος Ουμβέρτος στην Κωνσταντινούπολη.

Οι σχέσεις τερματίστηκαν με αμοιβαίους αφορισμούς.Το Σχίσμα δίχασε τους Χριστιανούς πολύ βαθιά και διαμόρφωσε τις ουσιαστικές ιδέες της «Ανατολής» και της «Δύσης».Το αμοιβαίο μίσος αποτυπώνεται στις τοιχογραφίες της Μολδαβίας,όπου οι Λατίνοι εικονίζονται μεταξύ των καταδικασμένων,ενώ για τους Καθολικούς η υποδούλωση των Ελλήνων στους Τούρκους θεωρήθηκε θεία τιμωρία που τους άξιζε απόλυτα.Η κοσμοϊστορική σημασία του Σχίσματος έγινε αντιληπτή τις παραμονές της Άλωσης της Κωνσταντινουπόλεως από τους Τούρκους.

 

Ζ.Οι σχέσεις με τις ιταλικές ναυτικές πόλεις.

Στη διάρκεια του 10^ου αιώνα αναπτύχθηκαν οικονομικά οι ιταλικές πόλεις και κυρίως η Βενετία και η Γένοβα.Στη Βενετία είχαν παραχωρηθεί εμπορικά και φορολογικά προνόμια στα λιμάνια του Βυζαντίου ως αντάλλαγμα της βοήθειας που προσέφεραν οι Βενετοί μεταφέροντας με τα πλοία τους τα βυζαντινά στρατεύματα στο Θέμα της Λογγοβαρδίας.Οι Βενετοί αναπτύχθηκαν οικονομικά σε βάρος του Βυζαντίου που αντέδρασε με την παραχώρηση των ίδιων προνομίων και σε άλλες ιταλικές πόλεις(Πίζα,Γένοβα).Σταδιακά οι Ιταλοί έθεσαν υπό τον έλεγχό τους την οικονομική ζωή του Βυζαντίου,κυριάρχησαν στην αγορά και αναμειγνύονταν συχνά στην εσωτερική πολιτική της Αυτοκρατορίας.Το Βυζάντιο μετατράπηκε σε μια δυτική αποικία και το θανάσιμο χτύπημα εναντίον του δόθηκε το 1204 με την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Κάτω από : Ιστορία  | | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιστορία Β΄Λυκείου

Καλωσήρθατε στο Blogs.sch.gr. Αυτό είναι το πρώτο σας άρθρο. Αλλάξτε το ή διαγράψτε το και αρχίστε το “Ιστολογείν”!

Κάτω από : Χωρίς κατηγορία  | | 1 Σχόλιο »