Ύλη για διαγώνισμα γλώσσας Α λυκείου

Για διαγώνισμα β τετραμήνου
Δομή παραγράφου(θεματική περίοδος,σχόλια,κατακλείδα)
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου: Παραδείγματα,Αιτιολόγηση,Διαίρεση
Σύγκριση / Αντίθεση,Αίτιο / αποτέλεσμα,Ορισμός,Αναλογία,Συνδυασμός μεθόδων
Συνοχή-συνεκτικότητα
Ενεργητική –παθητική σύνταξη,
Αναφορική και ποιητική λειτουργία γλώσσας
Τροπικότητα
Σημεία στίξης
Ρηματικά πρόσωπα(α,β,γ ενικό και πληθυντικό)
Σχήματα λόγου:Παρομοιώσεις ,μεταφορές ,εικόνες ,προσωποποιήσεις κ.α
Λογοτεχνικά ρεύματα:Επτανησιακή σχολή,ρομαντισμός,παρνασσισμός,(σημειώσεις-φυλλάδια)
Διαφορές μοντέρνας –παραδοσιακής ποίησης: Ομοιοκαταληξία,μέτρο,λεξιλόγιο, στίξη,κ.α.(φυλλάδιο)

Παραγωγή λόγου: έρωτας-αγάπη,μόδα -ενδυμασία, χάσμα γενεών, νέοι και ηλικιωμένοι.

Εργασία στην Αντιγόνη,Β λυκείου

1. Νόμος της Πολιτείας και Ηθικός Νόμος
Θέμα:Στην τραγωδία η Αντιγόνη συγκρούεται με τον Κρέοντα υπερασπιζόμενη έναν ανώτερο ηθικό νόμο.Να εξετάσετε τη σύγκρουση ανάμεσα:στον νόμο της πολιτείας (Κρέοντας) και στον ηθικό / θεϊκό νόμο (Αντιγόνη).
Να περιλαμβάνει:
1. Παρουσίαση των επιχειρημάτων της Αντιγόνης και του Κρέοντα.
2. Ανάλυση των αξιών που εκπροσωπεί ο καθένας.
3. Παραδείγματα από τη σύγχρονη κοινωνία όπου οι άνθρωποι αμφισβητούν έναν νόμο για ηθικούς λόγους.
4. Προσωπική άποψη: ποιος έχει τελικά δίκιο και γιατί.
Έκταση: 400–500 λέξεις ή παρουσίαση 6–8 διαφανειών.
Ή (Eναλλακτική εργασία)
2. Η θέση της γυναίκας στην αρχαία και στη σύγχρονη κοινωνία
Θέμα:
Η Αντιγόνη εμφανίζεται ως μια γυναίκα που αντιστέκεται στην εξουσία σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνίαΝα μελετήσετε τη μορφή της Αντιγόνης ως σύμβολο αντίστασης και ελευθερίας.
Να περιλαμβάνει:
1. Πώς παρουσιάζεται η θέση της γυναίκας στην αρχαία κοινωνία.
2. Γιατί η στάση της Αντιγόνης θεωρείται επαναστατική.
3. Σύγκριση με τη θέση της γυναίκας σήμερα.
4. Παραδείγματα γυναικών στην ιστορία που αντιστάθηκαν σε εξουσίες ή κοινωνικούς περιορισμούς.
Έκταση: 400-500 λέξεις ή 6-8 διαφάνειες.
Οι εργασίες θα αποσταλούν στο email drososga@yahoo.gr σε μορφή αρχείου word ή powerpoint (Για προβολή παρουσίασης) μέχρι τις 24 Απριλίου 2026.

Μικρού μήκους,φύλλο εργασίας

Μικρού μήκους,ερωτήσεις
1.Να παρουσιάσετε το θέμα του κειμένου (150-20 λέξεις), όπως το αντιλαμβάνεστε εσείς, λαμβάνοντας υπόψη τους σχετικούς κειμενικούς δείκτες (χαρακτήρες, πλοκή).
2. α) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του καλού πατέρα για εσάς;
β) Ο πατέρας του αποσπάσματος έχει αυτά τα χαρακτηριστικά;
Να απαντήσετε αιτιολογημένα.
γ) Να υποδείξετε έναν άλλο, κατά τη γνώμη σας, τρόπο με τον οποίο ο πατέρας θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα της απιστίας της γυναίκας του. γιατί ο όρος έγκλημα τιμής είναι οξύμωρο σχήμα; (3 παράγραφοι/ 150-200 λέξεις)
3.Γράφετε ένα ημερολόγιο στο οποίο ο πατέρας και ο γιος κρατούν σημειώσεις για τις αντιδράσεις τους μετά το τέλος της συνάντησεις.
4.Σχολιάστε τον τίτλο
5.Γιατί αποφασίζει ο γιος να συναντήσει τον πατέρα και να γυρίσει σε ταινία τη ζωή του;
6.Ποιο το κίνητρο της δολοφονίας και πώς πιστεύετε ότι σήμερα θα αντιδρούσε με τον ίδιο τρόπο ένα σύζυγος και πατέρας;
7.Πώς σχετίζεται το διήγημα του Γρηγοριάδη με το Ακόμα του Θεοτόκη;Λυτρώνονται οι δύο ήρωες και πώς;

Διδακτικό σενάριο αρχαίων γ λυκείου

1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ
Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Τα τείχη( Τhe wall) της παιδείας
Δημιουργοί: Γ.Δρόσος
Βαθμίδα – Τάξη: Δευτεροβάθμια, Γ΄ Λυκείου
Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές και συμβατότητα με ΠΣ
– Γνωστικό αντικείμενο: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία (Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι)
– Θεματικό πεδίο: Το κείμενο ως πεδίο συνάντησης αρχαίου και σύγχρονου κόσμου
– Θεματική ενότητα: Διαθεματικότητα και Διεπιστημονικότητα & Νέοι Γραμματισμοί
– Σχέση με άλλες θεματικές ενότητες ή/και θεματικά πεδία του γνωστικού αντικειμένου: Το σενάριο συσχετίζεται, επίσης, με τις εξής θεματικές ενότητες:
 Το γραμματειακό είδος του κειμένου και τα χαρακτηριστικά του (Θεματικό πεδίο: Κείμενο και Περικείμενο)
 Η ταυτότητα του κειμένου (συγγραφέας, προθετικότητα) στο ιστορικό του πλαίσιο
(Θεματικό πεδίο: Κείμενο και Περικείμενο)
 Κειμενικά στοιχεία: πολιτισμικά, πραγματολογικά, ηθικά, νοηματικά, ιδεολογικά
(Θεματικό πεδίο: Το Κείμενο ως περιεχόμενο)

– Χρονική διάρκεια: 2 ώρες εξ αποστάσεως (περιλαμβάνονται α) η κατ΄ οίκον παρακολούθηση του ολιγόλεπτου βίντεο και β) οι δραστηριότητες προετοιμασίας στο πλαίσιο της ασύγχρονης διδασκαλίας) και 2 διδακτικές ώρες διά ζώσης (στο Εργαστήριο Πληροφορικής ή/και στην αίθουσα διδασκαλίας με χρήση κινητών των μαθητών ή βιντεοπροβολέα ή διαδραστικού πίνακα).
2. ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟΥ – ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ/ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Η εκτεταμένη χρήση των νέων τεχνολογιών , ιδίως δε του Διαδικτύου, έχει αλλάξει το τοπίο
στη διδασκαλία όχι μόνο των φιλολογικών μαθημάτων ,αλλά εν γένει όλων των μαθημάτων
της σχολικής εκπαίδευσης.Παράλληλα,η κυριαρχία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στις
νεαρές ηλικίες επιτάσσει την αναδιαμόρφωση των μέσων διδασκαλίας και την προαγωγή
του οπτικοακουστικού γραμματισμού ούτως,ώστε οι μαθητές να αντιληφθούν καλύτερα τη
σημασία της παιδείας ως ευρύτερης πνευματικής καλλιέργειας.
Τον σκοπό αυτό εξυπηρετεί η προβολή ενός βίντεο μικρής διάρκειας από το συγκρότημα Pink Floyd https://www.youtube.com/watch?v=4Ml2ye2_EKM&ab_channel=Justice4people. Το σενάριο επιδιώκει να συνδέσει το βίντεο με το τραγούδι με το κείμενο των Πολιτικών του Αριστοτέλη.Από τη μια ο μαθητής που δέχεται εντολές και προσπαθεί να τις εκτελέσει,γιατί αυτό επιτάσσει το κοινωνικοοικονομικό μοντέλο παράγωγο του οποίου είναι η τεχνοκρατική εκπαίδευση με τη μετωπική διδασκαλία και από την άλλη ο δρόμος της αρετής και της ελευθερίας που χαράσσει ο Αριστοτέλης.Οι δύο αυτοί δρόμοι ενώνονται ή παραμένουν παράλληλοι; Ποιος ωφελείται από τη σημερινή εκπαίδευση ; Ποιο άλλο εκπαιδευτικό σύστημα επιθυμούμε ενταγμένο σε νέο κοινωνικοοικονομικό μοντέλο;Τα ερωτήματα αυτά και άλλα θα τεθούν για τον προβληματισμό των μαθητών και την παραγωγή φιλοσοφικής σκέψης.

3.ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ
Οι μαθητές καλό είναι να διαβάζουν κείμενα αρχαία από το πρωτότυπο που συνοδεύονται από 1-2 μεταφράσεις έτσι ,ώστε να προβάλλονται πρόσωπα ,σχέσεις και ενέργειες.Επίσης,οι δεξιότητες στα λογισμικά επεξεργασίας κειμένου και παρουσίασης επιτρέπει στους μαθητές να εκπονήσουν τις εργασίες τους με τη χρήση Η/Υ και να τις παρουσιάσουν ως άρθρο και ως πολυτροπική εργασία.
4.ΣΚΟΠΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ – ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Βασικοί στόχοι του σεναρίου είναι
α. η συμμετοχή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία, για να εντοπίζουν τον οπτικοακουστικό κώδικα αλλά και να τον σχολιάζουν.
β. η ενδυνάμωση της διδακτικής πράξης μέσω του μουσικού βίντεο που προκαλεί τη φαντασία,ενεργοποιεί την επαφή και τον διάλογο με το αρχαιοελληνικό κείμενο των Πολιτικών του Αριστοτέλη.
Ειδικότερα, με την υλοποίηση του συγκεκριμένου σεναρίου αναμένεται οι μαθητές/-τριες να είναι σε θέση:
1. Να αντιπαραβάλουν και να συγκρίνουν στοιχεία μεταξύ των Πολιτικών του Αριστοτέλη και του βίντεο του μουσικού συγκροτήματος Pink Floyd “The wall” ,για να εντοπίσουν και να σχολιάσουν ομοιότητες και διαφορές λαμβάνοντας υπόψη την προθετικότητα, τις ιδεολογικές θέσεις και το ύφος(κριτικός, κειμενικός, οπτικοακουστικός γραμματισμός).
2. Να συνθέσουν δικό τους νεοελληνικό κείμενο (προφορικό, γραπτό και πολυτροπικό) (γλωσσικός, ψηφιακός γραμματισμός)
3. Να α)συγκρίνουν γνώσεις, στάσεις, αξίες και ιδέες του Αριστοτέλη που αφορούν τον πολιτικό χαρακτήρα της παιδείας με σημερινές αντιλήψεις και απόψεις,β) να αναγνωρίζουν και να ερμηνεύουν φιλοσοφικούς όρους του Αριστοτέλη ,ώστε να φανεί η διαχρονική αξία του αρχαίου κειμένου. (κριτικός, κοινωνικός, πολιτειακός γραμματισμός)
5.ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ
– Αξιοποίηση της eclass για οργάνωση της προετοιμασίας και σχετικό υποστηρικτικό υλικό.
– Παρακολούθηση (κατ’ οίκον)του βίντεο the Wall των Pink Floyd ,ανάγνωση της ενότητας των Πολιτικών του Αριστοτέλη για την παιδεία.
– Σχηματισμός ομάδων: Οι ομάδες των μαθητών συγκροτούνται ισοδύναμα ως προς τις σχολικές επιδόσεις και τις δεξιότητες.
– Εργαστήριο πληροφορικής /αίθουσα διδασκαλίας: Οι μαθητές χρησιμοποιούν ανά ομάδα τους υπολογιστές του εργαστηρίου που είναι συνδεδεμένοι στο Διαδίκτυο ή στην τάξη τους επιλέγουν τη χρήση των προσωπικών τους κινητών ή τάμπλετ,εφόσον υπάρχει ασύρματο Διαδίκτυο.

6.ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η προβολή βίντεο στο πλαίσιο της εκπαίδευσης ,αν και είναι ένας τρόπος άμεσης έκφρασης που διευκολύνει τον διδάσκοντα για την εξυπηρέτηση μαθησιακών στόχων,εύκολα μπορεί να αποβεί ένα εργαλείο παθητικοποίησης των μαθητών .Γι αυτό το λόγο το βίντεο ως οπτικό δημιούργημα και καλλιτέχνημα συσχετίζεται με το γραπτό κείμενο ούτως ,ώστε η γνώση να ανακαλύπτεται διερευνητικά.
Η διδακτική πράξη στηρίζεται στην εφαρμογή αρχών του κοινωνικού εποικοδομισμού ,σύμφωνα με τις οποίες η νόηση αναπτύσσεται στο πλαίσιο της κοινωνικής αλληλεπίδρασης με τον διάλογο που ενεργοποιεί μαθησιακούς μηχανισμούς. Η γνώση, που είναι κάτι επίκτητο, κατακτάται ενεργητικά και ο δάσκαλος ως αυθεντία δεν τη μεταδίδει στον μαθητή, αλλά ο τελευταίος την ανακαλύπτει ερειδόμενος σε προϋπάρχουσες γνώσεις, αξίες και στάσεις.
Παράλληλα,ο εκπαιδευτικός διαδραματίζει ρόλο εμψυχωτικό και καθοδηγητικό.Ακολουθεί τις αρχές της διαφοροποιημένης μάθησης και ετοιμάζει τη διδακτική προσέγγισή του βασιζόμενος στις ξεχωριστές ανάγκες κάθε μαθητή με την αποδοχή της διαφορετικότητας ,αλλά και με τη σύνδεση της νέας γνώσης με τις εμπειρίες των μαθητών. .Επίσης ,όποτε χρειάζεται ,διαφοροποιεί τους διδακτικούς στόχους και εκπονεί εργασίες διαβαθμισμένης δυσκολίας .

7.ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ
Χρονοπρογραμ-
ματισμός Δραστηριότητα Περιγραφή Εκπαιδευτικά
μέσα
Ασύγχρονη διδασκαλία (Διάρκεια 2 διδακτικές ώρες)
Ατομική προετοιμασία
Ο/Η εκπαιδευτικός χρησιμοποιεί την εκπαιδευτική πλατφόρμα eclass

Φάση 1. o Οι μαθητές/-τριες παρακολουθούν ένα βίντεο με το τραγούδι του μουσικού συγκροτήματος Pink Floyd διάρκειας 5,21 λεπτών https://www.youtube.com/watch?v=4Ml2ye2_EKM&ab_channel=Justice4people

Αφόρμηση
Συνδέσεις
Παρακολούθηση Δικτύου &
Ενδεικτική βίντεο Πολυμέσα
Διάρκεια: στην

10 λεπτά Το βίντεο διαθέτει και ελληνικούς υπότιτλους.
o Οι μαθητές γράφουν ό,τι είναι σημαντικό ,κατά τη γνώμη τους. eclass
Φάση 2. o Οι μαθητές με τη βοήθεια των υποτίτλων εντοπίζουν τα πρόσωπα (δάσκαλο-μαθητές) , χαρακτηρίζουν τις σχέσεις μεταξύ τους (αυταρχισμός,επιβολή) και σχολιάζουν τη μουσική που επενδύει τους στίχους.
o Οι μαθητές δίνουν λέξεις- κλειδιά για το βίντεο και σημειώνουν την πλοκή του (αν μπορούν) με τη μορφή διαγράμματος.Ανεβάζουν το υλικό τους σε αρχείο doc στην πλατφόρμα eclass.

Πρώτη Εννοιολογικός
ανάγνωση Χάρτης
του Πρόσωπα-σχέσεις-μουσική Έγγραφα
Εργασίες
στην
Ενδεικτική eclass
Διάρκεια:
30 λεπτά
Φάση 3. o Οι μαθητές/-τριες παρακολουθούν τo μουσικό βίντεο κατ’ οίκον και διαβάζουν την ενότητα των Πολιτικών.
o Οι μαθητές/-τριες αξιοποιούν τις οδηγίες του εκπαιδευτικού
o Βίντεο:(Πρόσωπα,σχέσεις,ένταση μουσικής,σκηνικό).
o Πολιτικά: Παιδεία που προάγει τη διάνοια ή διαπλάθει το ήθος;
Προβολή του βίντεο Βίντεο

Παρακολούθηση
Ενδεικτική του βίντεο των Pink Floyd-Πολιτικά Αριστοτέλη
Διάρκεια: Έγγραφα της
60 λεπτά eclass
Φάση 4. o Οι μαθητές/-τριες σχολιάζουν σε ένα σύντομο κείμενο τo βίντεο που είδαν και το συσχετίζουν με την ενότητα των Πολιτικών .

Διαδικτυακή
συζήτηση Σύντομος
σχολιασμός Συζητήσεις
του βίντεο στην

Διάρκεια: 15 λεπτά o Ο διδάσκων συμμετέχει,όποτε χρειάζεται, στον διαδικτυακό
διάλογο. eclass
Φάση 5. o Οι μαθητές/-τριες καλούνται να απαντήσουν σε ένα φύλλο εργασίας που έχει δημιουργήσει ο/η εκπαιδευτικός προκειμένου να διευκρινιστούν βασικά σημεία είτε του αρχαίου κειμένου είτε του βίντεο (είτε και των δύο).

Διαπιστώσεις – Αναστοχαστική
Συμπεράσματα εργασία
Ενδεικτική Ασκήσεις
Διάρκεια: στην eclass
15 λεπτά

Σύγχρονη διδασκαλία – 2 διδακτικές ώρες
Συνεργατικές δραστηριότητες
Φάση 1. o Ο/Η εκπαιδευτικός εξηγεί τις βασικές παραμέτρους της εργασίας, απαντά σε απορίες των μαθητών/-τριών και συνδιαμορφώνει τις ομάδες του ισοδύναμα ως προς τις δεξιότητες.
o Οι μαθητές/-τριες διατυπώνουν προφορικά τους πρώτους κοινούς θεματικούς άξονες ανάμεσα στο αριστοτελικό κείμενο και το βίντεο των Pink Floyds.
Αφόρμηση
Σχηματισμός
ομάδων Διαδραστικός
Ενδεικτική Καταιγισμός Πίνακας –
Διάρκεια: Ιδεών Απλός
20 λεπτά Πίνακας-Κινητά Μαθητών

Οι μαθητές διατυπώνουν τις απόψεις τους ,ψηφιακά ή χειρόγραφα και αποθηκεύονται σε αρχείο ,για να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά
Φάση 2
Προετοιμασία

Ενδεικτική Διάρκεια: 15 λεπτά

Αξιοποίηση της
προεργασίας Σχεδιασμός o Οι μαθητές αφού έχουν επεξεργαστεί το υλικό τους ατομικά,χωρίζονται σε ομάδες των 4 ή 5 ατόμων .
o Οι μαθητές σχηματίζουν ένα διάγραμμα με βάση όσα επεξεργάστηκαν
o Οι μαθητές εκπονούν τη βασική δομή της εργασίας τους.

Συνεργατικό έγγραφο google
Φάση 3
Έρευνα • Οι μαθητές αναζητούν στο διαδίκτυο βιβλιογραφία-δικτυογραφία,εικόνες και βίντεο για τα Πολιτικά και για τo τραγούδι the Wall των Pink Floyd

Ενδεικτική Διάρκεια: Αναζήτηση στο Διαδίκτυο
υποστηρικτικού • Οι μαθητές αξιολογούν ό,τι έχουν συγκεντρώσει και το αποθηκεύουν στον κοινόχρηστο φάκελο. Κοινόχρηστος Φάκελος
Εργασίας
20 λεπτά υλικό
• Ο εκπαιδευτικός συμβουλεύει τους μαθητές,τους παροτρύνει και τους ζητά να αυτενεργήσουν.
• Ο εκπαιδευτικός επισημαίνει τους ειδικούς στόχους της εργασίας.
Φάση 4 Σύνθεση

Αξιοποίηση υλικού Ο εκπαιδευτικός μαζί με τους μαθητές διαμορφώνουν τη ρουμπρίκα αυτοαξιολόγησης της εργασίας.

Ενδεικτική Συγγραφή της o Οι μαθητές/-τριες συνεργάζονται για Συνεργατικά
Διάρκεια: εργασίας την εργασία τους, αξιοποιούν το έγγραφα
60 λεπτά υποστηρικτικό υλικό τους, google
συμβουλεύονται το φύλλο εργασίας και εκπονούν

την εργασία τους (άρθρο
800 λέξεων για δημοσίευση και
αντίστοιχη πολυτροπική παρουσίαση).
Φάση 5
Παρουσίαση

Ενδεικτική Διάρκεια: 25 λεπτά
Προφορική παρουσίαση των εργασιών o Κάθε ομάδα παρουσιάζει στην τάξη σκέψεις και προβληματισμούς πολιτικούς ,φιλοσοφικούς και κοινωνικούς που θέτει το βίντεο των Pink Floyds και το κείμενο των Πολιτικών(Αριστοτέλης). Διαδραστικός πίνακας ή
Προβολικό σύστημα

Λογισμικό παρουσίασης
Φάση 6 o Οι μαθητές/-τριες σχολιάζουν τις παρουσιάσεις, επισημαίνουν ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους, ερωτούν, απαντούν σε ερωτήματα, και εκφράζουν ευρύτερους προβληματισμούς.
o Ο/Η εκπαιδευτικός συντονίζει τη συζήτηση και ενθαρρύνει τη συμμετοχή περισσότερων μαθητών/-
τριών σε αυτήν.
Συζήτηση –
Συμπεράσματα Σχολιασμός
εργασιών
Ενδεικτική
Διάρκεια:
20 λεπτά

8.ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ – ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ
• Επειδή μπορεί να προκύψουν δύσκολες συνθήκες, το διδακτικό σενάριο μπορεί να πραγματοποιηθεί και εξ αποστάσεως ή ασύγχρονα στην ψηφιακή πλατφόρμα του υπουργείου Παιδείας (Eclass) ή ακόμα και σύγχρονα στην πλατφόρμα webex χωρίς να αποκλείεται και η χρήση άλλων π.χ. Zoom ,skype ,κ.α. Η υλοποίηση αυτή περιλαμβάνει όλα τα στάδια του σεναρίου.
• Η εκπόνηση ενός άρθρου από τους μαθητές είναι υποχρεωτική εργασία.Εναλλακτικά ,όμως ,μπορούν οι μαθητές να συνθέσουν άλλες εργασίες ,όπως ένα δικό τους βίντεο ή να εμπνευστούν ένα μικρής διάρκειας θεατρικό δρώμενο ή να ζωγραφίσουν κάτι.Οι εναλλακτικές δραστηριότητες εντάσσονται στο πλαίσιο της διαφοροποιημένης διδασκαλίας ούτως,ώστε να μην αποκλείονται όσοι έχουν δεξιότητες εκτός από τις γλωσσικές.
9.ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ

1.https://el.wikipedia.org/wiki/The_Wall (Ανακτήθηκε στις 20/4/2023)

2.http://politropi.greek-language.gr/keimeno/the-wall/ (Ανακτήθηκε στις 19/4/2023)

3.https://www.filologos4u.gr/flipped-classroom/ (Ανακτήθηκε στις 19/4/2023).

4.https://opencourses.auth.gr/modules/document/file.php/OCRS416/%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B9%CE%AC%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/13-LTHEORIES-SocialConstructivism.pdf (Ανακτήθηκε στις 23/4/2023)

5.http://users.sch.gr/ptampakis/wordpress/?p=25 (Ανακτήθηκε στις 23/4/2023)

6.https://www.greeklanguage.gr/greekLang/ancient_greek/tools/corpora/anthology/content.html?t=52&m=1 (Ανακτήθηκε στις 23/4/2023)

7. https://elearning.iep.edu.gr/study/mod/folder/view.php?id=102733 (Ανακτήθηκε στις 23/4/2023)

8. https://blogs.sch.gr/kadialekka/2020/10/25/roymprikes-kai-paradeigmata-axiologisi/ (Ανακτήθηκε στις 1/5/2023)

9. Αμπελάς, Ι.Π.,Μπετζάκος,Β.,Καλοσπύρος,Ι.(2021),Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Γ’ Λυκείου,Οδηγός Εκπαιδευτικού σύμφωνα με το νέο ΠΣ. Αθήνα(ΙΕΠ)

10.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ –Οδηγίες στους μαθητές/Κείμενο με μετάφραση/ φύλλο εργασίας
Τα τείχη(the Wall) της παιδείας

 Κάθε ομάδα μαθητών/-τριών θα ετοιμάσει δύο κείμενα:
1. Ένα άρθρο 800 λέξεων που πρόκειται να δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου με θέμα την εκπαίδευση(βασικοί σκοποί και το περιεχόμενό της) στην κλασική εποχή και σήμερα.
2.Μία προφορική παρουσίαση στην τάξη με διάρκεια 5 λεπτών με την υποστήριξη πολυτροπικού κειμένου με θέμα τα φιλοσοφικά και πολιτικά ζητήματα που θέτει το βίντεο των Pink Floyds και το κείμενο των Πολιτικών(Αριστοτέλης).
 Πόσο χρόνος θα απαιτηθεί για την υλοποίηση του σεναρίου;
1. Α΄ ΦΑΣΗ – Ασύγχρονη διδασκαλία: 2 διδακτικές ώρες
2. Β΄ ΦΑΣΗ – Σύγχρονη διδασκαλία:2 διδακτικές ώρες
 Ποια ψηφιακά εργαλεία θα χρησιμοποιηθούν;
1. Eclass (Συνδέσεις δικτύου, Πολυμέσα, Έγγραφα, Εννοιολογικός Χάρτης, Συζητήσεις, Ασκήσεις,κινητά).
2. Κοινόχρηστος Φάκελος, Συνεργατικά Έγγραφα, Λογισμικά Επεξεργασίας Κειμένου και Παρουσίασης.
Με ποιο τρόπο θα γίνει η εργασία; Ατομικό ή ομαδικό;
Κατά την Α΄ φάση οι μαθητές μελετούν το υλικό ατομικά, ενώ κατά τη Β΄ φάση χωρίζονται σε ομάδες των 4-5 ατόμων.

Ποια είναι η πορεία της εργασίας;
Α΄ ΦΑΣΗ – ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ
o Γνωριμία το βίντεο των Pink Floyd : Αντιγράψτε την ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.youtube.com/watch?v=4Ml2ye2_EKM&ab_channel=Justice4people . Εάν σας διευκολύνει, μπορείτε να κρατήσετε τις πρόχειρες σημειώσεις στο τετράδιό σας.
o Πρώτη ανάγνωση : Με τη βοήθεια των μεταφράσεων του σχολικού βιβλίου να εντοπίσετε στο αριστοτελικό κείμενο
• τα κύρια σημεία της αφήγησης,
• τον κύριο όρο/κύριους όρους που παρουσιάζονται,
• τις δευτερεύουσες έννοιες και τον ρόλο τους.
Ακολούθως, να παρουσιάσετε τα παραπάνω συνοπτικά με τη μορφή σχεδιαγράμματος και να σχολιάσετε το πρωτότυπο κείμενο που είναι διαθέσιμο σε αρχείο .docx στα Έγγραφα της eclass και στη συνέχεια να αναρτήσετε το υλικό που δημιουργήσατε στις Εργασίες της eclass.
o Το βίντεο των Pink Floyd Δείτε το βίντεο στη διαδικτυακή πλατφόρμα youtube(ελληνικοί υπότιτλοι).
o Κατά τη διάρκεια της ταινίας να έχετε κατά νου:
– Ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές του βίντεο;
– Ποιος είναι ο ρόλος κάθε προσώπου;
– Ποιος είναι ο χώρος μέσα στον οποίο δρουν τα πρόσωπα (σκηνικό);
– Ποια σκηνή δεν σας άρεσε και γιατί;

o Μετά την ταινία: Να συμπληρώσετε ένα φύλλο εργασίας που υπάρχει
στην eclass.

Β΄ ΦΑΣΗ – ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
 Διαβάστε προσεκτικά το θέμα της εργασίας σας:
1.Ένα άρθρο 800 λέξεων που πρόκειται να δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου με θέμα την εκπαίδευση(βασικοί σκοποί και το περιεχόμενό της) στην κλασική εποχή και σήμερα.
2.Μια προφορική παρουσίαση στην τάξη με διάρκεια 5 λεπτών με την υποστήριξη πολυτροπικού κειμένου με θέμα τα φιλοσοφικά και πολιτικά ζητήματα που θέτει το βίντεο των Pink Floyds και το κείμενο των Πολιτικών(Αριστοτέλη).

Οδηγίες για άρθρο και πολυτροπική παρουσίαση:

Το άρθρο έχει συγκεκριμένη δομή(πρόλογο,κύριο μέρος,επίλογο),επίσημο
ύφος,τίτλο,αφόρμηση από περιστατικό της επικαιρότητας και δημοσιεύεται σε εφημερίδα ή
στο διαδίκτυο.Ο συντάκτης προσπαθεί να πείσει τον αναγνώστη με επιχειρήματα και όχι να τον
διεγείρει συναισθηματικά.Η πολυτροπική παρουσίαση περιλαμβάνει κείμενο σε συνδυασμό με
εικόνα,ήχο ,ζωγραφική,μουσική και απευθύνεται σε μαθητές και όχι μόνο με δεξιότητες που
σχετίζονται με τον ψηφιακό και τεχνολογικό γραμματισμό.

Κείμενο ,Πολιτικά,Αριστοτέλους
Οι στόχοι της παιδείας,Δημόσια παιδεία για όλους Ενότητα 20η (Θ 2, 1-4)
Ὅτι μὲν οὖν νομοθετητέον περὶ παιδείας καὶ ταύτην κοινὴν ποιητέον, φανερόν· τίς δ’ ἔσται ἡ παιδεία καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι, δεῖ μὴ λανθάνειν. Νῦν γὰρ ἀμφισβητεῖται περὶ τῶν ἔργων. Οὐ γὰρ ταὐτὰ πάντες ὑπολαμβάνουσι δεῖν μανθάνειν τοὺς νέους οὔτε πρὸς ἀρετὴν οὔτε πρὸς τὸν βίον τὸν ἄριστον, οὐδὲ φανερὸν πότερον πρὸς τὴν διάνοιαν πρέπει μᾶλλον ἢ πρὸς τὸ τῆς ψυχῆς ἦθος· ἔκ τε τῆς ἐμποδὼν παιδείας ταραχώδης ἡ σκέψις καὶ δῆλον οὐδὲν πότερον ἀσκεῖν δεῖ τὰ χρήσιμα πρὸς τὸν βίον ἢ τὰ τείνοντα πρὸς ἀρετὴν ἢ τὰ περιττά (πάντα γὰρ εἴληφε ταῦτα κριτάς τινας)· περί τε τῶν πρὸς ἀρετὴν οὐθέν ἐστιν ὁμολογούμενον (καὶ γὰρ τὴν ἀρετὴν οὐ τὴν αὐτὴν εὐθὺς πάντες τιμῶσιν, ὥστ’ εὐλόγως διαφέρονται καὶ πρὸς τὴν ἄσκησιν αὐτῆς). Ὅτι μὲν οὖν τὰ ἀναγκαῖα δεῖ διδάσκεσθαι τῶν χρησίμων, οὐκ ἄδηλον· ὅτι δὲ οὐ πάντα, διῃρημένων τῶν τε ἐλευθερίων ἔργων καὶ τῶν ἀνελευθερίων φανερόν, καὶ ὅτι τῶν τοιούτων δεῖ μετέχειν ὅσα τῶν χρησίμων ποιήσει τὸν μετέχοντα μὴ βάναυσον. Βάναυσον δ’ ἔργον εἶναι δεῖ τοῦτο νομίζειν καὶ τέχνην ταύτην καὶ μάθησιν, ὅσαι πρὸς τὰς χρήσεις καὶ τὰς πράξεις τὰς τῆς ἀρετῆς ἄχρηστον ἀπεργάζονται τὸ σῶμα τῶν ἐλευθέρων ἢ τὴν διάνοιαν.

Μετάφραση 1: Μτφρ. Β. Μοσκόβης. 1989. Αριστοτέλους Πολιτικά. Ι–ΙΙ. Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη.
Ότι, λοιπόν, πρέπει να υπάρχει ειδική νομοθεσία για την παιδεία και ότι πρέπει αυτή να είναι η ίδια για όλους, έγινε φανερό από τα παραπάνω. Αλλά δεν πρέπει να διαφεύγει την προσοχή μας, (35) ποια πρέπει να είναι αυτή η παιδεία και με ποιο σύστημα πρέπει να εκπαιδεύονται οι νέοι. Γιατί σήμερα υπάρχει διαφωνία ως προς το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που πρέπει να εφαρμοσθεί, αφού δεν παραδέχονται όλοι ότι τα ίδια πρέπει να μαθαίνουν οι νέοι ούτε όταν την αρετή, ούτε όταν τον άριστο βίο πρόκειται να επιδιώξουν, ούτε είναι ξεκαθαρισμένο αν η παιδεία πρέπει να έχει στόχο της την ανάπτυξη του πνεύματος μάλλον ή την διάπλαση του ήθους της ψυχής. (40) Από τις συγκεχυμένες αυτές γνώμες παρεμποδίζεται η ανεύρεση του σωστού παιδαγωγικού συστήματος και δε μπορούμε να ξεύρουμε τι πρέπει να επιδιώκουμε: τα χρήσιμα για τη ζωή, τα σχετικά με την απόκτηση αρετής, ή τα περιττά στολίδια; Γιατί το καθένα απ’ αυτά έχει τους υποστηριχτές και τους επικριτές του. [1337b] Κι ούτε για τα σχετικά με την αρετή υπάρχει ομοφωνία αφού δεν τιμούν όλοι την ίδια αρετή, αλλά ο καθένας έχει διαφορετική έννοια γι’ αυτή κι επομένως δικαιολογημένα διαφωνούν για τον τρόπο με τον οποίο αυτή ασκείται.
Δεν υπάρχει, βέβαια, αμφισβήτηση ότι από τα χρήσιμα πρέπει να διδάσκονται τ’ αναγκαία για τη ζωή. (5) Επίσης είναι φανερό ότι, επειδή τα έργα χωρίζονται σ’ εκείνα που ταιριάζουν σε ελεύθερους και σ’ εκείνα που δεν ταιριάζουν σ’ αυτούς, δεν πρέπει να διδάσκονται όλα, αλλά όσα από τα χρήσιμα δεν υπάρχει φόβος να κάνουν αυτόν που τα μαθαίνει βάναυσο. Και βάναυσο έργο, βάναυση τέχνη και βάναυση μάθηση πρέπει να θεωρούμε (10) όσα κάνουν το σώμα ή την ψυχή ή το νου των ελεύθερων ανθρώπων άχρηστα για τις χρήσεις και τις πράξεις της αρετής
Μετάφραση 2: Μτφρ. Π. Λεκατσάς. [1939] χ.χ. Αριστοτέλης. Πολιτικά. Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια. Ι–ΙΙ. Αθήνα: Ζαχαρόπουλος.
Ότι λοιπόν πρέπει να υπάρχη νομοθετική πρόνοια διά την παιδείαν και ότι αύτη πρέπει να καταστή κοινή, απεδείχθη διά των ανωτέρω· τις όμως είναι η (προσήκουσα) παιδεία και κατά τίνα τρόπον (35) πρέπει οι νέοι να εκπαιδεύωνται, δεν πρέπει να μείνη ακαθόριστον· διότι σήμερον υπάρχει διαφωνία ως προς τα έργα άτινα θα αποτελέσουν αντικείμενα σπουδής, καθ’ όσον δεν παραδέχονται πάντες ότι τα αυτά πρέπει να μανθάνουν ούτε όταν την αρετήν, ούτε όταν τον άριστον βίον επιδιώκουν, ουδέ είναι καθωρισμένον εάν η εκπαίδευσις πρέπει να αποβλέπη μάλλον εις την ανάπτυξιν του πνεύματος ή εις την διάπλασιν του ήθους της ψυχής. (40) Εκ των συγκεχυμένων τούτων απόψεων παρακωλύεται η ορθή παιδεία και εξ ουδενός καθίσταται φανερόν τι πρέπει να επιδιώκεται, τα προς τον βίον χρήσιμα ή τα προς αρετήν αποβλέποντα ή τα περιττά· διότι έκαστον τούτων κατέστη αντικείμενον [1337b] διαφόρων κρίσεων. Και περί μεν των προς αρετήν τεινόντων ουδεμία υπάρχει ομοφωνία, διότι δεν τιμούν πάντες την αυτήν αρετήν και συνεπώς ευλόγως διαφέρονται ως προς την αντίληψιν των εις αυτήν τεινόντων.
Και το ότι μεν εκ των χρησίμων πρέπει να διδάσκωνται τα αναγκαία, (5) δεν αμφισβητείται· φανερόν όμως είναι ότι, διακρινομένων των έργων εις έργα προσήκοντα και μη προσήκοντα εις ελευθέρους, δεν πρέπει να διδάσκωνται πάντα, αλλ’ εκείνα εκ των χρησίμων τα οποία δεν είναι φόβος να καταστήσουν τον μετέχοντα τούτων βάναυσον. Βάναυσον δε έργον πρέπει τούτο να θεωρούμεν και βαναύσους τέχνας και μαθήσεις εκείνας, (10) όσαι καθιστούν το σώμα των ελευθέρων ή την ψυχήν ή την διάνοιαν άχρηστον διά τας πράξεις της αρετής.

Φύλλο εργασίας

1.Να συζητήσετε τους στίχους του τραγουδιού «Δάσκαλοι, αφήστε τα παιδιά ήσυχα
Συνολικά, είσαι ένα ακόμη τούβλο στον τοίχο» και να σχολιάσετε τον συμβολισμό τους σε σχέση και με το κείμενο των Πολιτικών.
2.Να σχολιάστε τους στίχους που αναφέρονται στη σχέση δασκάλου μαθητή στο εκπαιδευτικό σύστημα της εποχής (Βρετανία, 1979) και να εντοπίσετε κοινά σημεία με το εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας σήμερα; Ποια είναι γενικότερα η γνώμη σας για τη σχέση δασκάλου μαθητή στο σημερινό σχολείο;
3.Να συγκεντρώσετε στοιχεία για το έργο The wall των Pink Floyd (ταινία, μουσική, στίχοι) και για το έργο των Πολιτικών του Αριστοτέλη (σκοποί,βασικά θέματα που θίγονται)
4.Χωριστείτε σε ομάδες και παρουσιάστε τις πολιτικές ,κοινωνικές και φιλοσοφικές αναζητήσεις
και προβληματισμούς που θέτει το κείμενο του Αριστοτέλη και το βίντεο των Pink Floyd.
5.Ποια είναι η σχέση της εκπαίδευσης με την πολιτική; Πώς παρουσιάζεται στο βίντεο The Wall;

6.Η παιδεία πρέπει να έχει χρησιμοθηρικό ή ανθρωπιστικό χαρακτήρα; Η απάντησή σας να
στηριχτεί στο κείμενο του Αριστοτέλη και στο βίντεο «The Wall».

Τέχνη

ΤΕΧΝΗ

Η επίμονη εντρύφηση στο περιλάλητο κεφάλαιο που ονομάζεται Τέχνη δεν είναι εύκολη υπόθεση.Πόσο μάλλον όταν η τιθέμενη στο μικροσκόπιο της έρευνας Τέχνη διαπλέκεται με τον άνθρωπο και το μεγαλείο του ,καθώς επιχειρεί να φωτίσει τις σκοτεινές πλευρές του και να αποκαλύψει-να αναδείξει μερικές φορές-το αληθινό πρόσωπό του που κρύβεται πίσω από πολλά προσωπεία.
Μια πρώτη προσέγγιση του όρου είναι εφικτή, αν ακολουθήσουμε το δρόμο που χάραξαν οι Αρχαίοι Έλληνες «Αρχή σοφίας επίσκεψις ονομάτων».Η λέξη λοιπόν τέχνη προέρχεται από το ρήμα τίκτω που σημαίνει γεννώ.Είναι δηλαδή γέννημα του ανθρώπινου πολιτισμού.Θα προσθέταμε ότι είναι ή μάλλον εξελίχθηκε σε μίμηση,άλλοτε πιστή και μονοδιάστατη και άλλοτε ελεύθερη, και επομένως πιο δημιουργική και ανατρεπτική, της πραγματικότητας,ειδικότερα δε της φύσης.Γίνεται μάλιστα αντιληπτή με τα αισθητήρια όργανα(αισθητή),αν και συχνά αποτυπώνει τη νοητή αλήθεια που δεν είναι εύκολα προσπελάσιμη.
Όπως η επιστήμη διασπάστηκε σε επιμέρους πεδία και ειδικότερες γνώσεις,έτσι και η Τέχνη δεν είναι μια μονοσήμαντη έννοια.Διακρίνεται συνεπώς στις λεγόμενες πλαστικές ή εικαστικές(γλυπτική,ζωγραφική,αρχιτεκτονική) και στις ακουστικές (μουσική,λογοτεχνία,θέατρο,κινηματογράφος).
Οι ρίζες της δημιουργίας της ανάγονται στις περιόδους εκείνες κατά τις οποίες αποτελούσε αδιάσπαστο τμήμα της θρησκείας.Ο μάγος θεωρείται ο πρώτος καλλιτέχνης στις πρωτόγονες κοινωνίες που αποδίδει λατρευτικές και εξευμενιστικές ιδιότητες σε κομψοτεχνήματα αφιερωμένα στο θείο.Μέχρι και την Αναγέννηση βρίσκεται υπό τον ασφυκτικό εναγκαλισμό της εκκλησίας και δε διαδραματίζει κανένα αυτόνομο ρόλο.
Σε τι όμως κατατείνει η Τέχνη;Έχει ειπωθεί επανειλημμένως ότι πρωταρχικός,θεμελιώδης σκοπός της είναι το Ωραίο.Το ζητούμενο όμως δεν είναι μόνον η αναζήτηση του Ωραίου,αλλά η αποτύπωσή του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.Στον αντίποδα της θέσης αυτής βρίσκεται η άποψη ότι ο καλλιτέχνης οφείλει να διδάσκει με το έργο του,είναι υποχρεωμένος να μεταδίδει ιδέες και μηνύματα ηθικού ή πολιτικού περιεχομένου.Σήμερα πια έχει εμπεδωθεί η αντίληψη ότι η Τέχνη είναι ένα αυτοτελές φαινόμενο και διέπεται από τους δικούς της εσωτερικούς νόμους.
Αξίζει να τονιστεί ότι το Ωραίο,όπως και το Υψηλό,είναι μια καθαρά υποκειμενική αντίληψη που μεταβάλλεται με το πέρασμα του χρόνου.Στην Αναγέννηση για παράδειγμα ωραίες λογίζονταν οι ευτραφείς γυναίκες, ενώ σήμερα πρότυπο ομορφιάς είναι οι αδύνατες.Οι τρέχουσες κοινωνικές αντιλήψεις επηρεάζουν δηλαδή τη γνώμη μας για το τι ωραίο και αποδεικνύεται ότι η Τέχνη δεν είναι ένα στατικό προϊόν ,αλλά διαμορφώνεται και αλλάζει διαρκώς.
Κοινωνός της είναι ο καλλιτέχνης που εμπνεόμενος από ένα ερέθισμα,εξωτερικό ή εσωτερικό θα πάρει την πρώτη ακατέργαστη ύλη,για να μεγαλουργήσει.Ο Γιώργος Σεφέρης ,αυτός ο μεγάλος Έλληνας ποιητής βραβευμένος με το Νόμπελ λογοτεχνίας επισημαίνει ότι ο τεχνίτης με την ευρεία έννοια του όρου είναι ένα από τα πιο υπεύθυνα πλάσματα στη γη.
Ανοησίες ,θα πουν μερικοί.Καθόλου ανοησίες!!!Διότι πορεία της σύλληψης και μορφοποίησης μιας ιδέας σε κομψοτέχνημα δεν είναι εύκολο άθλημα.Ο καλλιτέχνης βιώνει τους ίδιους πόνους κατά τη διάρκεια του τοκετού (ομόρριζη λέξη του τίκτω,τέχνη)με τη μάνα.Ανυπόφορες και συγκλονιστικές ωδίνες (οι πόνοι του τοκετού) ταράζουν όλη την ύπαρξή του.Αλλά η χαρά και η τέρψη που αποκτά με το πέρας (τέλος) του έργου του είναι μοναδικά αισθήματα και δύσκολο να περιγραφούν.
Δεν είναι έξω από την αναζήτησή μας το γεγονός ότι η Τέχνη ψάχνει την αλήθεια,αλλά όχι με τις μεθόδους των επιστημών.Δε μεταχειρίζεται την απόδειξη και το πείραμα.Πρωτεύουσα θέση σ’ ένα έργο τέχνης επέχουν η φαντασία,η διάρρηξη των δεσμών με την πραγματικότητα και ο διάλογος με την πραγματικότητα.Μπορεί επομένως να υποτιμηθεί σε σχέση με την επιστήμη;
Σε καμμία περίπτωση.Ο ρόλος τους είναι συμπληρωματικός .Η επιστήμη με τη λογική,την επαγωγή και το πείραμα συμμερίζεται ένα κοινό ιδεώδες:τον άνθρωπο και την ευτυχία του.Με μια ειδοποιό διαφορά:οι δρόμοι αποκλίνουν ,όταν η Τέχνη πέρα από τον διακαή και αδιάλειπτο πόθο της για την αλήθεια πρέπει να εκπληρώσει και την υποχρέωσή της για ομορφιά,για να εξακολουθεί να διαδραματίζει τον βασικό της ρόλο.Έτσι διακρίνονται τα έργα τέχνης από τα δημιουργήματα της τεχνολογίας και της επιστήμης.Ο καλλιτέχνης και ο επιστήμονας ανεβαίνουν στο ίδιο βάθρο για να δρέψουν τους καρπούς της δόξας τους.Ο Όμηρος δεν είναι υποδεέστερος από τον Αϊνστάιν που διατύπωσε τη θεωρία της σχετικότητας.
Εν τούτοις η Τέχνη απεκδύεται κάθε ευθύνη και χρέος να περιβάλει τα δημιουργήματά της με πρακτικό και ωφελιμιστικό μανδύα.Αυτά αποτιμώνται μόνο αισθητικά και δεν πρέπει να υπολογίζονται με οικονομικά κριτήρια ή με όρους της μόδας.Ο αποδέκτης του μηνύματος του καλλιτεχνικού έργου πρέπει να αποβάλει τα φίλτρα της νοητικής επεξεργασίας,για να μπορέσει να συγκινηθεί αισθητικά.Ο θεράποντας της επιστήμης, από την άλλη μεριά, αντιμετωπίζει το προϊόν της εργασίας του με γνώμονα τη λογική και τη συσσωρευμένη πείρα που είναι καταστάλαγμα της μακρόχρονης έρευνας.

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ
Οι καλλιτέχνες με το έργο τους προσφέρουν μια συναισθηματική και βιωματική θέαση του κόσμου.Προσπαθούν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στη νόηση και το συναίσθημα.Εκλεπτύνουν την ευαισθησία μας,δυναμώνουν τη φαντασία,διευρύνουν εν γένει τους πνευματικούς και γνωστικούς ορίζοντες.Μια μουσική συμφωνία του Μπετόβεν ή ένα τραγούδι του Θεοδωράκη,ένας ζωγραφικός πίνακας του Πικάσσο,ο Παρθενώνας του Ικτίνου και του Καλλικράτη αγγίζουν τις ευαίσθητες χορδές της ψυχής μας και μας επιδαψιλεύουν ψυχική αγαλλίαση και συναισθηματική έξαρση.
Παράλληλα,η ψυχή μας αποκαθαίρεται από τα πάθη και ανακουφίζεται από την ένταση που συσσωρεύεται καθημερινά.Τα έργα τέχνης αποκτούν συμβολικές διαστάσεις πίσω από τις οποίες κρύβεται μια βαθύτερη αλήθεια ικανή να μεταμορφώσει εσωτερικά τον άνθρωπο.Η Τέχνη λοιπόν δεν είναι μόνον εκτόνωση εσωτερικής ενέργειας,αλλά και πνευματική μεταρσίωση και μετάβαση σ’ένα ανώτερο επίπεδο που αφίσταται από την πραγματικότητα.Έχει προφανώς και ένα μεταφυσικό περιεχόμενο.Δεν είναι τυχαίο ότι η Τέχνη αναδύθηκε από τους κυματισμούς της Θρησκείας: η Τραγωδία από τη λατρεία προς το θεό Διόνυσο και η νεότερη ευρωπαϊκή ζωγραφική από τα θρησκευτικά έργα που ήταν αφιερωμένα στην Παναγιά και τον Χριστό.
Δεν είναι αμελητέα και η κοινωνική πλευρά του φαινομένου Τέχνη.Κοινωνικοποιεί τους ανθρώπους και τους καθιστά μετόχους και συλλειτουργούς του παγκόσμιου πολιτισμού.Τα ποιήματα του Καβάφη,τα πεζογραφήματα του Έρνεστ Χεμινγουέι,οι ελαιογραφίες του Γκόγια αποτελούν αντικείμενο θαυμασμού και βαθιάς καλλιτεχνικής εκτίμησης τόσο στην Ελλάδα όσο και στις Η.Π.Α ή την Ιαπωνία.Αποτυπώνουν παρόμοιους προβληματισμούς.Αποκτούν, επομένως, ένα καθολικό νόημα.Μας αφορούν όλους και αποβλέπουν στο να αφυπνίσουν τις ίδιες νοητικές και πνευματικές δυνάμεις
Με το έργο τους οι καλλιτέχνες γίνονται και οι διαμεσολαβητές των κοινωνικών και πολιτικών αναζητήσεων και αποστέλλουν προς την κοινωνία τα δικά τους μηνύματα για τα μείζονα προβλήματα.
Συν τοις άλλοις,ο καλλιτέχνης συνειδητοποιεί ότι με το δημιούργημά του αφήνει ένα μικρό λιθαράκι στον κόσμο,για να διατηρεί τη μνήμη του ζωντανή.Αντισταθμίζει έτσι τη φθορά του χρόνου και αναζητά ένα πληρέστερο νόημα της ύπαρξης. «Στην καλλιτεχνική δημιουργία όμως η προσωπικότητα δεν επιβάλλεται ,παρά υπηρετεί μιαν άλλη ,υψηλότερη και συλλογική ιδέα.Ο καλλιτέχνης είναι πάντοτε υπηρέτης και προσπαθεί να ξεπληρώσει το χάρισμα που του δόθηκε.Αλλά ο σύγχρονος άνθρωπος δε θέλει να κάνει την παραμικρή θυσία ,ακόμα κι αν μόνο με τη θυσία επιβεβαιώνεται» γράφει ο Αντρέι Ταρκόφσκι,Ρώσος σκηνοθέτης του κινηματογράφου.Έργα του:Σολάρις,Καθρέφτης,Στάλκερ,Νοσταλγία.

Διαδίκτυο

 

 

Η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας στα τέλη του περασμένου αιώνα είχε ως αποτέλεσμα την κατασκευή των ηλεκτρονικών υπολογιστών και τη σύνδεσή τους μέσω τηλεφωνικής γραμμής σ’ ένα κοινό δίκτυο για την ανταλλαγή πληροφοριών και μηνυμάτων το αποκαλούμενο Ίντερνετ, ελληνιστί Διαδίκτυο.
Η είσοδός του στη ζωή μας έχει συμβάλει τα μέγιστα στην ανατροπή των έως τώρα συνηθειών και στην επίλυση βασικών προβλημάτων.

ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ

1)Ενημέρωση-πληροφόρηση. Για παράδειγμα, οι ειδήσεις για την κήρυξη ενός πολέμου ή για την πτώση ενός αεροσκάφους διαδίδονται αστραπιαία από το Βορρά ως το Νότο και από την Ανατολή ως τη Δύση.
2)Μόρφωση. Μέχρι σήμερα ο μαθητής ,ο φοιτητής ,αλλά και κάθε πολίτης που διψούσε για γνώση και μόρφωση έπρεπε να αναζητήσει δια του τηλεφώνου ή δια αλληλογραφίας  σημαντικές πληροφορίες για την επαγγελματική του σταδιοδρομία ή για μεταπτυχιακές σπουδές. Η διαδικασία ήταν χρονοβόρα και τα αποτελέσματα της αναζήτησης πενιχρά. Τώρα χάρη στο Διαδίκτυο , άμεσα και χωρίς υψηλό κόστος παρέχονται αφειδώς πληροφορίες για όλα τα επιστημονικά πεδία. Ακόμη και σπουδές εξ αποστάσεως είναι δυνατόν να γίνουν.
3)Ψυχαγωγία-Διασκέδαση. Ο χρήστης του διαδικτύου έχει τη δυνατότητα να απολαύσει ηλεκτρονικά παιχνίδια, να ακούσει υψηλής ποιότητας μουσική και τραγούδια, να διαβάσει βιβλία και ποιήματα εγνωσμένης καλλιτεχνικής αξίας και να δοκιμάσει κάθε είδους πνευματικό προϊόν .
4)Οικονομία. Οι συναλλαγές από χώρα σε χώρα διευρύνονται, αυξάνεται ο όγκος τους και εξυπηρετούνται εκατομμύρια καταναλωτές. Τον τελευταίο καιρό αναπτύσσεται και η τηλεργασία, δηλαδή εργάζονται κάποιοι επαγγελματίες μακριά από τον τόπο εργασίας τους.
5)Τηλεϊατρική. Τα απομακρυσμένα και απομονωμένα μέρη της υφηλίου που δεν έχουν πρόσβαση στα νοσοκομεία χάρη στο Δίκτυο εντάσσονται στον παγκόσμιο ιστό της παροχής ιατρικής γνώσης με αποτέλεσμα την άμεση αντιμετώπιση εκτάκτων περιστατικών.
6)Επικοινωνία. Δεν είναι λίγοι οι κυβερνοναύτες που απέκτησαν φίλους ανταλλάσσοντας μηνύματα και εξωτερίκευσαν τα πιο βαθιά συναισθήματά κάτω από το πέπλο της ανωνυμίας και της άκρας μυστικότητας.

ΟΙ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ

1)Η ανισότητα της πρόσβασης στην πληροφόρηση και τη γνώση συνεπάγεται την όξυνση των οικονομικών και κοινωνικών διαφορών.Το αποτέλεσμα είναι να διευρύνεται το μορφωτικό, οικονομικό και τεχνολογικό χάσμα μεταξύ των ψηφιακά εγγράμματων και  των αναλφάβητων του ψηφιακού κόσμου

2)Ελλοχεύει ο κίνδυνος να περιέλθει το Διαδίκτυο στα χέρια μιας οικονομικής ολιγαρχίας και να καταστεί μέσο χειραγώγησης και εξανδραποδισμού των πολιτών.Η δημοκρατία θα φαλκιδευτεί και θα μετασχηματιστεί εν τέλει σ’ ένα ολοκληρωτικό σύστημα.

3)Τα προσωπικά δεδομένα συχνά παραβιάζονται από διαφημιστικές εταιρείες που αποστέλλουν μηνύματα εμπορικού ενδιαφέροντος, αλλά και από απατεώνες που υπεξαιρούν τεράστια χρηματικά ποσά σπάζοντας τον κωδικό της πιστωτικής  κάρτας. Ο Μεγάλος αδελφός καραδοκεί.

4)Άφθονο πορνογραφικό υλικό παρελαύνει από την οθόνη του υπολογιστή μας το οποίο συχνά βλέπουν τα παιδιά.

5)Η επικράτηση της αγγλικής γλώσσας και η πολιτιστική ομογενοποίηση των εθνών.

6)Μοναξιά-παθητικότητα και πνευματική αδράνεια με αποτέλεσμα να μην κοινωνικοποιούνται οι νέοι κυρίως. Η συχνή χρήση του προδίδει τη μοναχικότητα του χρήστη.

7)Η εικονική πραγματικότητα του Ίντερνετ δημιουργεί ένα ασφυκτικό πλέγμα που περιορίζει την ελευθερία του ατόμου και αφυδατώνει τη σκέψη του και τη φαντασία του

8)Οι ιοί καταστρέφουν με ευκολία τα αποθηκευμένα αρχεία και καθιστούν αδύνατη την επικοινωνία με άλλους χρήστες.

Εν κατακλείδι, η λελογισμένη και προσεκτική χρήση του διαδικτύου μπορεί να περιφρουρήσει την προσωπική μας ελευθερία και να βελτιώσει τη ζωή μας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παγκοσμιοποίηση

 

 

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ
Τον τελευταίο καιρό πληθαίνουν οι φωνές για τα δεινά που προκαλεί η ανεξέλεγκτη και δίχως φραγμούς απελευθέρωση του εμπορίου και των επενδύσεων από χώρα σε χώρα. Ενεργοί πολίτες απ’όλο τον κόσμο εκδηλώνουν και διαδηλώνουν την αντίθεσή τους στο φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης και διατρανώνουν τη θέλησή τους να αντισταθούν με κάθε μέσο στο νέο Αρμαγεδώνα.
Τι είναι, λοιπόν, η παγκοσμιοποίηση; Μια χίμαιρα ή μια ελπίδα για τους πολλούς; Η μοναδική ευκαιρία για τους παρίες της οικουμένης να βγουν από τη μιζέρια και την ανέχεια της καθημερινότητας ή η επιβολή ενός οικονομικού συστήματος που θα συνθλίβει τα κατώτερα στρώματα επ’ωφελεία των ευπορότερων τάξεων; Ερωτήματα εύλογα που δεν απαντώνται όμως μονολεκτικά, καταφατικά ή αποφατικά.
Και αυτό, διότι οι εμπλεκόμενοι στο εν λόγω φαινόμενο έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα. Από τη μια οι κεφαλαιούχοι, οι πολυεθνικές εταιρείες και οι μεγάλες τράπεζες επιδιώκουν το άνοιγμα των αγορών, την ανεμπόδιστη διακίνηση των εμπορευμάτων και τη δημιουργία επιχειρήσεων σε κάθε γωνιά της υφηλίου με όσον το δυνατόν χαμηλότερο εργατικό κόστος. Από την άλλη οι μικρομεσαίοι εμποροβιοτέχνες και οι μισθωτοί εργαζόμενοι αγωνιούν για τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας και για τα δικαιώματά τους που πλήττονται ανηλεώς.
Συμπεραίνει κανείς ότι κερδίζουν οι λίγοι και χάνουν οι πολλοί. Η διάσταση του θέματος, όμως , δεν είναι μόνον οικονομική. Δεν είναι άνευ σημασίας η ισοπέδωση των εθνικών πολιτισμών και η ομογενοποίησή τους καθώς κυριαρχεί ένας πολιτισμός, εν προκειμένω ο αμερικανικός, και κονιορτοποιούνται οι επιμέρους. Ταινίες και μουσική, βιβλία και τεχνολογικές καινοτομίες προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και επιβάλλονται παντού. Οι τοπικές παραδόσεις αλλοιώνονται και ο τρόπος ζωής νοθεύεται.
Ως παρεπόμενο της πολιτιστικής αλλοτρίωσης είναι και η επιβολή μιας γλώσσας παγκοσμίως, της αγγλικής η οποία χρησιμοποιείται ευρέως ως όργανο επικοινωνίας στις διεθνείς συναλλαγές. Έτσι, οι εθνικές γλώσσες υποχωρούν και διαβρώνονται. Η αγγλική εκτοπίζει όχι μόνο τις άλλες γλώσσες ,αλλά και τον ιδιαίτερο τρόπο έκφρασης και οργάνωσης του κόσμου που αυτές εκφράζουν.
Οι αρχιτέκτονες της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας υπονομεύουν και τους θεσμούς της δημοκρατίας. Ο ελεύθερος πολίτης υποκαθίσταται από τον καταναλωτή. Η ιδιώτευση και ο ατομικισμός καταπνίγουν τη συλλογικότητα και το ομαδικό πνεύμα που είναι βασικές συνιστώσες του δημοκρατικού πολιτεύματος. Είσαι μέλος της παγκόσμιας κοινότητας όχι γιατί συμμετέχεις σε κοινούς αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη και ελευθερία, αλλά επειδή πίνεις Κόκα-Κόλα και τρως χάμπουργκερ. Το ευ ζην υποτάσσεται στο χαμερπώς και ευτραφώς ζην.
Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης εντάσσεται και ο θρησκευτικός συγκρητισμός. Οι μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες συμφύρονται(αναμιγνύονται) αφού αυτό επιτάσσεται από τους οδοστρωτήρες του οικουμενισμού. Ο Χριστός, ο Βούδας, ο Μωάμεθ δεν είναι αντίπαλοι, αλλά συνιδρυτές μιας κοινής θρησκείας και εμπνευστές ενός κοινού μέλλοντος. Ο στόχος προφανής: η εξάλειψη των πολιτισμικών και θρησκευτικών ιδιαιτεροτήτων και η εγκαθίδρυση ενός οικουμενικού θρησκευτικού μωσαϊκού στο οποίο όλα επιτρέπονται αφού τίποτα δεν απαγορεύεται..
Αξίζει ακόμα να σημειωθούν και οι επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον από την παγκόσμια εξάπλωση των οικονομικών δραστηριοτήτων. Τα δάση υλοτομούνται και ολόκληρες λίμνες εκχερσώνονται για να παραδοθούν στους άπληστους κερδοσκόπους των πολυεθνικών προς γεωργική χρήση .Τα ποτάμια και οι θάλασσες αποτελούν χώρους όπου καταλήγουν τα βιομηχανικά λύματα και τα χημικά απόβλητα. Το κεφάλαιο λεηλατεί το φυσικό πλούτο, αλλά μακροπρόθεσμα καταστρέφει τη βασική υποδομή που το συντηρεί.
Πέρα όμως από τα μελανά σημεία διανοίγονται και θετικές προοπτικές. Οι επενδύσεις σε αναπτυσσόμενες ή υπανάπτυκτες χώρες αναζωογονούν την οικονομία και ανεβάζουν το επίπεδο ζωής. Οι υποδομές του κράτους βελτιώνονται και η δημόσια διοίκηση εκσυγχρονίζεται.
Παράλληλα, ενισχύονται οι δεσμοί μεταξύ των λαών και διευκολύνεται η επικοινωνία των πολιτών. Αίρονται(καταργούνται) οι προκαταλήψεις και διευρύνονται οι πνευματικοί ορίζοντες.
Η παγκοσμιοποίηση συνεπάγεται, επιπλέον, και την τεχνολογική πρόοδο. Η εκμηδένιση των αποστάσεων και η πληροφόρηση επιτυγχάνονται χάρη στο Διαδίκτυο και την διάδοση των μέσων επικοινωνίας.Ο κάτοικος της Νέας Υόρκης επικοινωνεί αμεσότερα και ανταλλάσσει απόψεις με τον Αθηναίο ή το δημότη του Λονδίνου.
Συνάγεται λοιπόν ότι η ενοποίηση του κόσμου έτσι όπως περιγράφηκε άνωθεν μάλλον περισσότερα δεινά παρά οφέλη δημιουργεί. Όλοι οι πολίτες πρέπει να αντισταθούν και με όπλα την παιδεία και τη δημοκρατική συνείδηση να διαμορφώσουν το μέλλον που θα ικανοποιεί τους πολλούς και όχι τους λίγους.

Φουραντάν,Βαλτινού Θανάση

Φύλλο εργασίας

1.Ποιο είναι το θέμα του κειμένου;

2.Ποιο είναι το κίνητρο για τη δολοφονία του νεαρού κοριτσιού; Γνωρίζετε παρόμοιες υποθέσεις από την επικαιρότητα;Έχουν την ίδια κατάληξη;

3.Ποια είναι η μορφή αφήγησης της ιστορίας; Τι προσφέρει στο διήγημα αυτός ο τρόπος;

4.Ποιες πληροφορίες μας δίνονται για το κλειστό κοινωνικό περιβάλλον της επαρχίας;Το ζήτημα της τιμής μπορούσε να διευθετηθεί διαφορετικά;

5.Είστε ο εισαγγελέας του δικαιστηρίου.Ποιες κατηγορίες απευθύνετε εναντίον της μητέρας;

6.Γιατί η μητέρα δε στράφηκε εναντίον του κουνιάδου της; Ποια στερεότυπα και προκαταλήψεις την οδήγησαν στην « προστασία» του;

7.Αν ανήκε σε ανώτερη τάξη η μητέρα και σε αστική περιοχή θα χειριζόταν διαφορετικά την υπόθεση;

Πατρίδες!αέρας,γη…,Παλαμά Κ.

Φύλλο εργασίας,Πατρίδες!αέρας,γη…

1.Ποιο είναι το θέμα το ποιήματος;

2.Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που κατατάσσουν το ποίημα στο ρεύμα του Παρανασσισμού;Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με αναφορά στο κείμενο.

3.Ποιο είναι το μέτρο και η ομοιοκαταληξία του ποιήματος;

4.Ποιες  πληροφορίες συνάγονται για τη γλώσσα του ποιήματος ;Παραδείγματα

5.Το  ποίημα κατατάσσεται στη μοντέρνα ή στην παραδοσιακή ποίηση;

6.Με ποια σχήματα λόγου αποδίδεται η συναισθηματική φόρτιση του ποιητή;

7.Τι συμβολίζουν τα τέσσερα στοιχεία,αέρας,γη ,νερό,φωτιά;

Πίστομα,Κ.Θεοτόκη

Πίστομα,Θεοτόκη,φύλλο εργασίας

 

-Ποια ιστορία αφηγείται το διήγημα;

– Ποιο είναι το θέμα του κειμένου;

– Σχολιάστε τον τίτλο του διηγήματος.

– Είναι σαφές το τέλος του διηγήματος; Σχολιάστε την καταληκτική φράση του διηγήμα-

τος.Δώστε ένα διαφορετικό τέλος στην ιστορία .

– Υπάρχει κάποιος που το κατάλαβε διαφορετικά;

– Ποιες πιέσεις δέχεται ο Κουκουλιώτης;

– Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την πράξη του;

– Γιατί ο Κουκουλιώτης επιβάλλει στη γυναίκα την πράξη της δολοφονίας του παιδιού;

– Γιατί απουσιάζουν σχόλια του συγγραφέα;

– Μήπως είναι υπερβολικά αφαιρετικό το διήγημα; Τι πιστεύετε;

– Πώς συνομιλεί το διήγημα αυτό με το Ακόμα του Θεοτόκη και το Φουραντάν του Βαλτινού; Τι κοινό έχει η μάνα στο Πίστομα με τη μάνα στο Φουραντάν;Τι της διαφοροποιεί;

-Ποια στερεότυπα καθορίζουν την κοινωνική θέση της γυναίκας στο Πίστομα; Σήμερα είναι διαφορετικές οι αντιλήψεις ή παραμένουν ίδιες;

-Υποθέστε ότι είστε ένας δημοσιογράφος που γράφει στην εφημερίδα στην οποία εργάζεται ένα κείμενο για τον φόνο στο Πίστομα ή στο Ακόμα. Γράψτε το κείμενο με μορφή ερωτήσεων-απαντήσεων, όπως στο Φουραντάν του Βαλτινού.

 

Copyright © Δροσούπολη          Φιλοξενείται από Blogs.sch.gr
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση