Εκφοβισμός και Βία στο Σχολείο Μεταξύ των Μαθητών: Αιτίες, Επιπτώσεις, Αντιμετώπιση

Το φαινόμενο του εκφοβισμού (bullying) ή θυματοποίησης (victimization) αποτελεί μορφή επιθετικής συμπεριφοράς που εμφανίζεται κυρίως στη σχολική πραγματικότητα με σοβαρές επιπτώσεις για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και του εφήβου και τη διαδικασία της μάθησης.
ΟΡΙΣΜΟΣ
Ένας μαθητής εκφοβίζεται ή θυματοποιείται όταν εκτίθεται επανειλημμένα και για αρκετό χρονικό διάστημα σε αρνητικές πράξεις άλλου ή άλλων μαθητών, που εκδηλώνονται ως μορφές βίαιης ή επιθετικής συμπεριφοράς.
Εκδηλώσεις Εκφοβισμού: Μορφές άμεσες ή έμμεσες
α) Με λόγια
• Βρισιές
• Πειράγματα
• Απειλές
• Κοροϊδίες
β) Με πράξεις
• Κλωτσιές
• Μπουνιές
• Σπρωξίματα
• Χτυπήματα
γ) Mε συμπεριφορές
• Απομόνωσης
• Αποκλεισμού από παρέες και φίλους
• Αποκλεισμού από παιχνίδια και αθλητικές δραστηριότητες
δ) Με τα κινητά & το internet
Κατά τη διάρκεια της επιθετικής συμπεριφοράς ή θυματοποίησης, ο θύτης που υπερτερεί σε σωματική, συναισθηματική ή και γνωστική δύναμη από το θύμα έχει πρόθεση να πλήξει σοβαρά ή να δυσαρεστήσει το άλλο άτομο. ΄Ετσι, αναπτύσσεται ανισορροπία δύναμης μέσα από την
οποία το θύμα είναι ανήμπορο να αμυνθεί ή να αντιδράσει. Πρέπει να τονιστεί ότι δεν λέγεται «εκφοβισμός» όταν δύο μαθητές ίσης δύναμης και επιρροής (σωματικής ή ψυχολογικής) διαφωνούν ή τσακώνονται.
Για την πρόληψη της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού πρέπει:
1. Να γίνεται συζήτηση με τους μαθητές για τα δικαιώματα τους, τους κανόνες συμπεριφοράς στο σχολείο και τους τρόπους αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού.
2. Να ενισχύεται τη φιλία μεταξύ των μαθητών και να αναδεικνύεται η αλληλεγγύη της παρέας των φίλων ως μέσον για την αντιμετώπιση περιστατικών βίας και εκφοβισμού.
3. Να ευαισθητοποιούνται οι γονείς για το πρόβλημα, στις ατομικές και ομαδικές συναντήσεις.
4. Να αναζητούνται και να αντιμετωπίζονται οι αιτίες που προκαλούν την απομόνωση και την περιθωριοποίηση των μαθητών.
5. Να δείχνεται ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ένταξη των νεοφερμένων μαθητών ή των μαθητών με ειδικά προβλήματα και ανάγκες στη σχολική ομάδα και
6. Να ζητείται η βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας, εάν αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Τι πρέπει να κάνει ο εκπαιδευτικός για την αντιμετώπιση περιστατικών ενδοσχολικής βίας.
1. Να διαβεβαιώσει το παιδί θύμα ότι «δεν ευθύνεται το ίδιο για ότι έχει συμβεί».
2. Να του υπενθυμίσει ότι το νοιάζεται και ότι βρίσκεται εκεί για να το προστατεύει.
3. Να του πει ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν μόνο αν «σπάει η σιωπή» και να του εξηγήσει ότι η κοινοποίηση περιστατικών βίας και εκφοβισμού δεν αποτελεί «κάρφωμα».
Τι πρέπει να ξέρει το παιδί
Δεν πρέπει να ξεχνά ότι είναι βασικό δικαίωμα κάθε παιδιού να πηγαίνει στο σχολείο χωρίς να φοβάται ότι κάποιο άλλο παιδί μπορεί να το ταπεινώσει, να το εξευτελίσει και να του επιβληθεί με τη βία ανεξάρτητα από:
– Αν είναι αγόρι ή κορίτσι
– Την εμφάνισή του
– Τις ικανότητες που έχει
Ο Διευθυντής του Σχολείου
Καρούμπαλης Σπύρος