ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΝΑΒΡΑΣ

Το σχολείο μας είχε τη χαρά να συμμετάσχει και φέτος στην εκπαιδευτική δράση που διοργανώνει η Δ/νση Α/θμιας Εκπ/σης Λάρισας με τίτλο: «Τα βιβλία ταξιδεύουν στην τάξη μας». Πρόκειται για μια δράση Φιλαναγνωσίας, κατά την οποία, μικρές, κινητές βιβλιοθήκες φτάνουν στη σχολική τάξη μέσα σε όμορφες παιδικές βαλίτσες. Σε κάθε βαλίτσα υπάρχουν 15-20 βιβλία, τα οποία παραμένουν στη σχολική τάξη για ένα μικρό χρονικό διάστημα, δίνοντας την ευκαιρία στα παιδιά να γνωρίσουν νέες ιστορίες, συγγραφείς και ήρωες. Στόχος της δράσης είναι να καλλιεργήσει στους μαθητές την αγάπη για το διάβασμα.

Οι μαθητές μας υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό τη βαλίτσα που έφτασε στο σχολείο! Ξεφύλλισαν προσεκτικά όλα τα βιβλία, ανακάλυψαν πληροφορίες από τα εξώφυλλα και τα οπισθόφυλλα, παρατήρησαν τις εικόνες, διάβασαν αποσπάσματα και συζήτησαν για τις ιστορίες που τους κίνησαν το ενδιαφέρον.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το βιβλίο «Ζωγράφοι και εποχές» της Rosie Dickins, το οποίο παρουσιάζει 32 διάσημους πίνακες ζωγραφικής μαζί με πληροφορίες για τους δημιουργούς τους. Εμπνευσμένοι από το βιβλίο, πολλοί μαθητές προσπάθησαν να αναδημιουργήσουν πίνακες της επιλογής τους με τον δικό τους μοναδικό τρόπο – και τα αποτελέσματα ήταν πραγματικά εντυπωσιακά!

Οι μαθητές των μικρότερων τάξεων επεξεργάστηκαν με τις δασκάλες τους το βιβλίο «Πετάει, πετάει…» της Ιωάννας Κρητικού. Η ανάγνωση του βιβλίου και η συζήτηση που ακολούθησε βοήθησε τους μαθητές μας να κατανοήσουν ότι δεν χρειάζεται να έχουμε όλες τις ικανότητες για να είμαστε ευτυχισμένοι ή δυνατοί. Μέσα από την ιστορία του Πασχάλη, ενός πουλιού που δεν μπορεί να πετάξει και της φίλης του Καλλιόπης, μαθαίνουμε πως η αξία βρίσκεται στο να αξιοποιούμε όσα μπορούμε να κάνουμε, να μην τα παρατάμε και να βρίσκουμε λύσεις με εξυπνάδα, θάρρος και χιούμορ. Τελικά, η αληθινή «πτήση» δεν είναι με φτερά, αλλά με το μυαλό και την καρδιά.

Στο τέλος, αποχαιρετήσαμε με χαμόγελο τη βαλίτσα με τα βιβλία, που ήδη ξεκίνησε το επόμενο ταξίδι της προς άλλο σχολείο… αφήνοντάς μας όμορφες αναμνήσεις και τη λαχτάρα για νέες αναγνώσεις!

Η 28η Οκτωβρίου αποτελεί μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Είναι μια ημέρα μνήμης και υπερηφάνειας για όλους τους Έλληνες, που με ενότητα και θάρρος ύψωσαν το ανάστημά τους απέναντι στις δυνάμεις του φασισμού, διεκδικώντας την ελευθερία και την αξιοπρέπειά τους.

Τη Δευτέρα, λοιπόν, 27 Οκτωβρίου 2025, γιορτάσαμε με ιδιαίτερη λαμπρότητα στον χώρο του σχολείου μας την επέτειο του «ΟΧΙ». Οι μαθήτριες και οι μαθητές μας αφηγήθηκαν γεγονότα της εποχής, παρουσίασαν θεατρικά δρώμενα, απήγγειλαν ποιήματα, ερμήνευσαν τραγούδια επετειακού περιεχομένου, παρακολούθησαν επετειακά βίντεο και ιστορικά ντοκουμέντα.

Σήμερα,  Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2025, οι μαθήτριες και οι μαθητές μας  εκκλησιάστηκαν, ενώ εκφωνήθηκε πανηγυρικός λόγος από τη Διευθύντρια του σχολείου μας, κα Νταφοπούλου Γεωργία – Μαρία. Στη συνέχεια τα παιδιά έκαναν παρέλαση στον κεντρικό δρόμο του χωριού, συνοδευόμενα από τη Διευθύντρια, καθώς και την Αναπληρώτρια Διευθύντρια, κα Μπούτλα Ευαγγελία και τις εκπαιδευτικούς κα Μπατζιόλα Μεταξία και κα Ζιώγου Παρασκευή. Τέλος, ακολούθησε Τρισάγιο στο Ηρώο του χωριού, όπου φορείς της Κοινότητας καθώς και οι μαθήτριες και οι μαθητές κατέθεσαν στεφάνια, απήγγειλαν ποιήματα, έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο και τήρησαν ενός λεπτού σιγή για όσους θυσιάστηκαν για την πατρίδα.

Θερμές ευχαριστίες στον πατέρα Νικόλαο που μας βοήθησε στο να ακούγονται τα εμβατήρια της παρέλασης από τα μεγάφωνα της εκκλησίας.

Συγχαρητήρια στις μαθήτριες και τους μαθητές μας για την εξαιρετική τους παρουσία και το ήθος που επέδειξαν!

Χρόνια πολλά σε όλους! Ζήτω η 28^η Οκτωβρίου! Ζήτω η Ελλάδα!

Σήμερα, οι μαθητές του σχολείου μας είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν — μέσω ζωντανής μετάδοσης στο YouTube — μια μοναδική εκπαιδευτική δράση που θα θυμούνται για καιρό!

Το 18ο Δημοτικό Σχολείο Λάρισας συνδέθηκε ζωντανά με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Εκπαιδευτικού Προγράμματος ARISS (Amateur Radio on the International Space Station). Η σύνδεση πραγματοποιήθηκε σήμερα Παρασκευή 24 Οκτωβρίου 2025, από τη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα, με τη διαδικασία του Telebridging, μέσω του σταθμού K6DUE στο Maryland των Η.Π.Α.

Κατά τη διάρκεια της ζωντανής συνομιλίας, οι μαθητές και οι μαθήτριες του 18ου Δημοτικού Σχολείου είχαν τη μοναδική ευκαιρία να επικοινωνήσουν απευθείας με τον αστροναύτη Micke Fincke (KE5AIT), ο οποίος βρίσκεται αυτή την περίοδο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Τα παιδιά υπέβαλαν ερωτήσεις για τη ζωή και την εργασία στο Διάστημα, λαμβάνοντας εμπνευσμένες απαντήσεις από έναν πραγματικό εξερευνητή του σύμπαντος!

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε χάρη στη συνεργασία του Δήμου Λαρισαίων, της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας και της Ένωσης Ραδιοερασιτεχνών Θεσσαλίας, και αποτέλεσε μια πρωτοποριακή εμπειρία για τα εκπαιδευτικά δεδομένα της πόλης.

Το Πρόγραμμα ARISS δίνει τη δυνατότητα σε μαθητές από όλο τον κόσμο να συνομιλήσουν με αστροναύτες και να γνωρίσουν από κοντά τη μαγεία της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής, της τέχνης και των μαθηματικών (STEAM). Μέσα από τέτοιες δράσεις, τα παιδιά εμπνέονται να κυνηγήσουν τα όνειρά τους και να ανοίξουν τους ορίζοντές τους πέρα από τη Γη!

Οι μαθητές του σχολείου μας παρακολούθησαν με μεγάλο ενθουσιασμό τη ζωντανή σύνδεση  και αντάλλαξαν ιδέες και σκέψεις για το Διάστημα, τον ρόλο των αστροναυτών και τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας στην επιστημονική έρευνα.

Ήταν μια πραγματικά εκπαιδευτική και συγκινητική εμπειρία που απέδειξε ότι με τη γνώση και τη φαντασία, κανένα όριο δεν είναι αξεπέραστο!

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 16 Οκτωβρίου, σήμερα όλοι οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί του σχολείου μας ενώσαμε τις δυνάμεις μας για μια ξεχωριστή δράση αφιερωμένη στη σωστή και ισορροπημένη διατροφή!

Ξεκινήσαμε τη μέρα μας με ένα υγιεινό και πλούσιο πρωινό, το οποίο απολαύσαμε όλοι μαζί. Ήταν μια όμορφη ευκαιρία να θυμηθούμε πως το πρωινό είναι το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας, αφού μας δίνει ενέργεια, συγκέντρωση και καλή διάθεση για να ανταποκριθούμε στις δραστηριότητές μας.

Μέσα από συζήτηση, μάθαμε περισσότερα για τη διατροφική πυραμίδα, τα θρεπτικά συστατικά των τροφών και τι σημαίνει ένα πλήρες και ισορροπημένο γεύμα.

Ιδιαίτερη αναφορά κάναμε στο μήλο, το αγαπημένο φρούτο του φθινοπώρου, καθώς αποτελεί βασικό στοιχείο του περιβαλλοντικού προγράμματος που υλοποιούμε φέτος. Μιλήσαμε για τη διατροφική του αξία, τα οφέλη του για την υγεία μας και δημιουργήσαμε όλοι μαζί ένα εντυπωσιακό συννεφόλεξο σε σχήμα μήλου με λέξεις που σχετίζονται με αυτό.

Η μέρα ολοκληρώθηκε με τραγούδια και αινίγματα γύρω από τη διατροφή, χαρίζοντάς μας γέλιο, κέφι και νέες γνώσεις.

Ευχόμαστε η σημερινή μας δράση να αποτελέσει ένα μικρό βήμα ώστε η υγιεινή διατροφή να γίνει τρόπος ζωής για όλους μας – μικρούς και μεγάλους!

Στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών μας δράσεων, οι μαθητές του σχολείου μας είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν την Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2025 το χωράφι ενός τοπικού παραγωγού με μηλιές, του κυρίου Δημήτρη Γκαζγκάνη και να γνωρίσουν από κοντά τον μαγικό κόσμο της καλλιέργειας του μήλου.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, τα παιδιά πήραν συνέντευξη από τον παραγωγό, ο οποίος τους μίλησε με ενθουσιασμό για τη δουλειά του και απάντησε σε όλες τους τις απορίες. Έμαθαν για τις ποικιλίες μήλων που καλλιεργούνται στην περιοχή και τα χαρακτηριστικά της καθεμιάς, καθώς και για τον χρόνο που χρειάζεται μια μηλιά μέχρι να μεγαλώσει και να αρχίσει να δίνει καρπούς.

Ο κύριος Γκαζγκάνης εξήγησε επίσης πώς φροντίζει τις μηλιές καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, πώς επηρεάζει ο καιρός και το κλίμα την παραγωγή και ποιες μεθόδους προστασίας χρησιμοποιεί, ώστε να είναι φιλικές προς το περιβάλλον. Τα παιδιά ανακάλυψαν τον κύκλο ζωής της μηλιάς, τον τρόπο και την εποχή της συγκομιδής, αλλά και τι συμβαίνει μετά τη συγκομιδή, δηλαδή πώς τα μήλα φτάνουν από το χωράφι στο τραπέζι μας.

Ιδιαίτερο ενθουσιασμό προκάλεσε το γεγονός ότι οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν οι ίδιοι στη συγκομιδή! Με τη βοήθεια και τις οδηγίες του παραγωγού, έκοψαν μήλα από τα δέντρα και παρατήρησαν από κοντά τη διαδικασία. Ο κύριος Γκαζγκάνης, πάντα πρόθυμος και επεξηγηματικός, χάρισε σε όλα τα παιδιά φρέσκα μήλα ως αναμνηστικό της όμορφης εμπειρίας.

Η δράση αυτή αποτέλεσε μια μοναδική βιωματική εμπειρία, μέσα από την οποία οι μαθητές συνδύασαν τη γνώση με την πράξη, ήρθαν σε επαφή με τη φύση και κατανόησαν καλύτερα τη σημασία της αγροτικής παραγωγής και του σεβασμού προς το περιβάλλον.

Ευχαριστούμε από καρδιάς τον κύριο Δημήτρη Γκαζγκάνη για τη ζεστή του υποδοχή και για τις γνώσεις που μοιράστηκε μαζί μας!

Σήμερα 16 Οκτωβρίου 2025, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Επανεκκίνησης Καρδιάς, οι μαθητές και οι μαθήτριες του σχολείου μας συμμετείχαν σε μια ξεχωριστή βιωματική δράση με στόχο την ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση γύρω από τη σημασία της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ). Η δράση διοργανώθηκε από την ανθρωπιστική οργάνωση KIDS SAVE LIVES και ήταν η μεγαλύτερη που έγινε ποτέ στην Ελλάδα, αφού σε αυτή συμμετείχαν 60.650 μαθητές από 555 σχολεία από όλη την Ελλάδα! Το μήνυμα της δράσης ήταν: «ΟΛΟΙ μπορούν να σώσουν μια ζωή, ακόμη και ΠΑΙΔΙΑ».

Μέσα από ζωντανή μετάδοση, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν βήμα προς βήμα πώς πραγματοποιείται η ΚΑΡΠΑ και να ενημερωθούν για το πώς μπορούν να σώσουν μια ανθρώπινη ζωή σε μια κρίσιμη στιγμή.

Αμέσως μετά, η θεωρία έγινε πράξη! Τα παιδιά, με μεγάλο ενθουσιασμό και υπευθυνότητα, εφάρμοσαν όσα έμαθαν στα λούτρινα αρκουδάκια τους, τα οποία είχαν φέρει ως προπλάσματα.

Ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία, που βοήθησε τα παιδιά να κατανοήσουν πως η γνώση μπορεί κυριολεκτικά να δώσει ζωή. Με κίνητρο τον εθελοντισμό και την ανθρώπινη αλληλεγγύη, εκπαιδεύουμε ενεργούς πολίτες. Ένα μεγάλο μπράβο σε όλους τους μαθητές μας για τη συμμετοχή τους!

Πραγματοποιήθηκε σήμερα, Παρασκευή 10 Οκτωβρίου, η πρώτη μας εκπαιδευτική εκδρομή στο Αθλητικό Κέντρο Baraze στη Λάρισα.

Τα παιδιά έπαιξαν στην παιδική χαρά και στα γηπεδάκια ποδόσφαιρο και διάφορα άλλα παιχνίδια, γεμίζοντας τον χώρο με την ενέργεια, τη ζωντάνια και τα γέλια τους.

Ήταν μια μέρα γεμάτη χαρά, παιχνίδια και χαμόγελα! Όλοι περάσαμε πολύ όμορφα και ανυπομονούμε για την επόμενη σχολική μας εξόρμηση!

Κάθε χρόνο την 1η Οκτωβρίου γιορτάζουμε την  Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων, γνωστή και ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία». Η μέρα για την τρίτη ηλικία υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990, για να αποτίσει φόρο τιμής στους ηλικιωμένους, αλλά και να επισημάνει τα προβλήματα, που αντιμετωπίζουν.

Η μέρα αυτή στάθηκε αφορμή για συζητήσεις και σχετικές δραστηριότητες. Οι μαθητές μεταξύ άλλων σκέφτηκαν και προβληματιστήκαν για τα παρακάτω:

• Τι αγαπάμε περισσότερο στους παππούδες και τις γιαγιάδες μας;
• Ποια είναι η ομορφότερη ανάμνηση που έχουμε μαζί τους;
• Τι αγαπάμε περισσότερο σε αυτούς;
• Ποια είναι η αγαπημένη μας ασχολία μαζί με τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας;
• Έχουμε κληρονομήσει κάτι από αυτούς; Από την εξωτερική τους εμφάνιση ή από το χαρακτήρα τους;
• Τι χρειάζονται οι άνθρωποι που βρίσκονται στην τρίτη ηλικία;
• Πως μπορούμε να τους κάνουμε να νιώθουν ευτυχισμένοι και χαρούμενοι;
• Γιατί έχουν ξεχωριστές ανάγκες οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας;

Ακόμη, οι μαθητές της Β΄ τάξης κατασκεύασαν όμορφες καρτούλες για να τις χαρίσουν στον παππού και τη γιαγιά.

Χρόνια πολλά στους αγαπημένους μας παππούδες και γιαγιάδες!

Την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2025, γιορτάσαμε στο σχολείο μας με ιδιαίτερο ενθουσιασμό και την Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών, μια ημέρα αφιερωμένη στη γλωσσική και πολιτισμική ποικιλομορφία.

Σκοπός του εορτασμού της Ευρωπαϊκής Ημέρας Γλωσσών (European Day of Languages), μεταξύ άλλων, είναι:

➢ Η προώθηση της εκμάθησης ξένων γλωσσών και της πολυγλωσσίας.

➢ Η εκμάθηση και άλλων γλωσσών, εκτός των ευρύτερα γνωστών.

➢ Η διατήρηση του γλωσσικού πλούτου της Ευρώπης, η περαιτέρω καλλιέργεια και ανάδειξή του.

➢ Η συμπερίληψη των λιγότερο ομιλούμενων γλωσσών στις γλώσσες που μαθαίνουν οι μαθητές.

Η δασκάλα Αγγλικών του σχολείου μας, κυρία Αδαμαντία Σταματοπούλου, ετοίμασε μια διαδραστική παρουσίαση που έδωσε την ευκαιρία στους μαθητές να ταξιδέψουν νοερά σε διάφορες χώρες της Ευρώπης και να γνωρίσουν τις γλώσσες και τις σημαίες τους. Τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά σε διασκεδαστικά παιχνίδια γνώσεων και συνεργασίας, μέσα από τα οποία έμαθαν νέες λέξεις και εκφράσεις σε διαφορετικές γλώσσες.

Ένα ξεχωριστό κομμάτι της ημέρας ήταν η δημιουργία αφίσας με σύνθημα: «Οι γλώσσες ανοίγουν την καρδιά και το μυαλό», το οποίο αποτελεί και το φετινό θέμα του εορτασμού της Ευρωπαϊκής Ημέρας Γλωσσών.

Επιπλέον, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την αγγλική νοηματική γλώσσα, με την εκμάθηση βασικών εκφράσεων, αναδεικνύοντας έτσι τη σημασία της επικοινωνίας χωρίς εμπόδια.

Ακολούθησε συζήτηση για τα οφέλη της πολυγλωσσίας, όπως η ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας, η καλλιέργεια σεβασμού προς τις άλλες κουλτούρες και η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των μαθητών. Οι γλώσσες χρησιμεύουν ως γέφυρες επικοινωνίας με άλλους πολιτισμούς, προάγοντας την αμοιβαία κατανόηση, την αλληλεγγύη και την κοινωνική συνοχή, ενώ διευκολύνουν την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες.

Οι δράσεις μας ολοκληρώθηκαν με τη συμμετοχή του σχολείου μας στις εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στο κέντρο της Λάρισας για τον εορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας Γλωσσών.

Ας έχουμε όλοι στον νου μας πως οι γλώσσες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, που οφείλουμε να διαφυλάξουμε, να καλλιεργήσουμε και να αναδείξουμε.

Στο πλαίσιο του εορτασμού της 12ης Πανελλήνιας Ημέρας Σχολικού Αθλητισμού 2025, η οποία εναρμονίζεται, όπως κάθε χρόνο, με την Ευρωπαϊκή Ημέρα Σχολικού Αθλητισμού, την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2025, υλοποιήθηκαν στον χώρο του σχολείου μας αθλητικές δράσεις, με κοινό σύνθημα «Κινούμαι, Ενεργώ, Δημιουργώ».

Με στόχο την ανάδειξη, εκτός των άλλων, της παιδαγωγικής αξίας του σχολικού αθλητισμού και την καλλιέργεια των αξιών και αρετών που απορρέουν από αυτόν, στον φετινό εορτασμό προσπαθήσαμε να συνδέσουμε τον σχολικό αθλητισμό με την έννοια του «ενεργού πολίτη», υιοθετώντας μια ολιστική προσέγγιση που εναρμονίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, δεδομένου ότι ο αθλητισμός, πέρα από τη φυσική άσκηση/δραστηριότητα για τη θωράκιση της υγείας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την κοινωνική σύνδεση και την ενεργό συμμετοχή στον δημόσιο βίο.

Αρχικά, η Διευθύντρια και Γυμνάστρια του σχολείου μας κυρία Νταφοπούλου Γεωργία- Μαρία πραγματοποίησε μια πολύ ενδιαφέρουσα παρουσίαση. Μέσα από εικόνες και συζήτηση γνωρίσαμε διάφορα είδη αθλημάτων, από τα πιο γνωστά μέχρι και λιγότερο συνηθισμένα. Μιλήσαμε για τους Παραολυμπιονίκες και τη δύναμη της θέλησης. Μάθαμε για τα οφέλη που προσφέρει η άσκηση στο σώμα και στο μυαλό μας: καλή υγεία, δύναμη, συνεργασία, αλλά και χαρά.

Στη συνέχεια, μέσα από ένα διαδραστικό παιχνίδι είχαμε την ευκαιρία να συμμετέχουμε ενεργά και να δοκιμάσουμε τις γνώσεις μας με διασκεδαστικό τρόπο. Η ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη γέλια, χειροκροτήματα και ομαδικό πνεύμα.

Οι δράσεις μας έκλεισαν με μουσική και χορό, αφού ο βροχερός καιρός δε μας επέτρεψε να πραγματοποιήσουμε αθλητικές δραστηριότητες στην αυλή μας ! Όλοι μαζί, μαθητές και εκπαιδευτικοί, σηκωθήκαμε να χορέψουμε, αποδεικνύοντας ότι η άσκηση μπορεί να είναι διασκέδαση και χαρά.

Ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία που μας θύμισε ότι ο αθλητισμός δεν είναι μόνο αγώνας, αλλά και τρόπος ζωής, υγείας και καλής διάθεσης.