Κ. Καβάφης, Όσο μπορείς, φύλλο εργασίας
Κ. Καβάφης, Όσο μπορείς
Ονοματεπώνυμο:……………………………
χώρος, χρόνος…………………………………
πρόσωπα………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Θέμα………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
1. Ποια είναι η συμβουλή του ποιητικού υποκειμένου;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. Ποιες είναι οι δύο παραινέσεις/προτροπές του ποιητικού υποκειμένου;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. Ποιες εκδηλώσεις ευτελίζουν τη ζωή του ανθρώπου;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. Να εντοπίσετε τις τρεις μετοχές του ποιήματος. Ποια είναι η λειτουργία τους; (σκεφτείτε τη σημασία τους και τη γραμματική τους αναγνώριση)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
5. Να εξηγήσετε την επανάληψη της φράσης του τίτλου “όσο μπορείς”
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
6. σα μια ξένη φορτική: ποιο σχήμα λόγου αξιοποιείται; Ποιος είναι ο κίνδυνος που επισημαίνεται;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
7. Ποιο γραμματικό πρόσωπο επιλέγει ο ποιητής και γιατί; Σε ποιον απευθύνει το ποίημα;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
8. Ποια στοιχεία εντάσσουν το ποίημα στα διδακτικά του Καβάφη;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
9. Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν για τους νέους της εποχής μας να ευτελίσουν τη ζωή τους; Πώς μπορούν να ξεπεράσουν αυτούς τους κινδύνους;
10. Να γράψετε μία σειρά από παραινέσεις ακολουθώντας την τεχνοτροπία του Καβάφη
11. Σε μια σελίδα ημερολογίου να γράψετε τις σκέψεις και τα συναισθήματα που σας γεννά το ποίημα. Θεωρείτε ότι είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος να ζήσει ο άνθρωπος τη ζωή του σύμφωνα με τις παραινέσεις του ποιητή;
12. Να συγκρίνετε το ποίημα του Καβάφη με του Ελύτη(τα ρώ του έρωτα)
Εδώ στου δρόμου τα μισά
έφτασε η ώρα να το πω
Άλλα είν’ εκείνα που αγαπώ
γι’αλλού γι’ αλλού ξεκίνησα
Στ’ αληθινά στο ψεύτικα
το λέω και τ’ομολογώ
Σαν να’μουν άλλος κι όχι εγώ
μες στη ζωή πορεύτηκα
Όσο κι αν κανείς προσέχει
όσο κι αν τα κυνηγά
Πάντα πάντα θα ‘ναι αργά
δεύτερη ζωή δεν έχει
Γιάννης Ρίτσος, Ρωμιοσύνη, φύλλο εργασίας
Γιάννης Ρίτσος, Ρωμιοσύνη
1η ενότητα: στ.1-16
1η στροφή: το φυσικό τοπίο και ο χαρακτήρας των Ελλήνων
1. Να αντιστοιχίσετε τους στίχους της στήλης Α με τα νοήματα της στήλης Β
|
Α |
Β |
|
1. Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό |
α. δικαιοσύνη |
|
2. αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ’ τα ξένα βήματα |
β. ελευθερία, ανεξαρτησία |
|
3. αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο, |
γ. κατακτητής |
|
4. αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο. |
δ. περιορισμένη εθνική κυριαρχία |
2. Ποιες είναι οι ανάγκες και οι επιδιώξεις του ελληνικού λαού;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. Να εντοπίσετε στους στ. 1-4 δύο προσωποποιήσεις. Ποια είναι η λειτουργία τους;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. Να εντοπίσετε στους στ. 1-4 τις επαναλήψεις. Ποια είναι η λειτουργία τους;
………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………..
5. Ποιος τρόπος σύνδεσης των προτάσεων επιλέγεται(παρατακτική, υποτακτική, ασύνδετο); Για ποιο λόγο;………………………………………………………………………………………….
2η στροφή
6. στ. 5-9: ποια είναι τα στοιχεία του ελληνικού τοπίου;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
7. Να εντοπίσετε μία μεταφορά, μία παρομοίωση και μία προσωποποίηση. Ποια η λειτουργία τους;
|
Στίχοι |
λειτουργία |
|
|
μεταφορά |
||
|
παρομοίωση |
||
|
προσωποποίηση |
8. Πιστεύετε ότι το τοπίο της ελληνικής φύσης, όπως περιγράφεται, διευκολύνει ή επιβαρύνει την ψυχοσύνθεση των Ελλήνων;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
3η στροφή
9. Ποιοι στίχοι αναφέρονται στο φυσικό τοπίο;…………………………………………………….
10. Ποιοι στίχοι αναφέρονται στους ανθρώπους;……………………………………………………
11. Σε ποιους στίχους γίνεται αναφορά στη λειψυδρία; Τι δηλώνει αυτή η μεταφορά;
……………………………………………………………………………………………………..
12. στ. 14-15: όλοι μασάνε μια μπουκιά ουρανό πάνου απ’την πίκρα τους: να εξηγήσετε τη μεταφορά………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
13. στ.14-16: Γιατί είναι κόκκινα τα μάτια των ανθρώπων;
………………………………………………………………………………………………………
2η ενότητα: στ. 17-45: ο αγώνας των Ελλήνων
4η στροφή
14. στ. 17-19: τι δηλώνουν οι μεταφορές; Από πού πηγάζει η μαχητικότητα των Ελλήνων;
……………………………………………………………………………………………………….
15. στ. 20-22: Ποια είναι η ψυχική κατάσταση των Ελλήνων;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5η στροφή
16. στ. 23-26: Να εντοπίσετε τις υπερρεαλιστικές εικόνες δηλώνουν την αισιοδοξία και την ελπίδα του ποιητή και των αγωνιστών;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
17. στ. 27: τι δηλώνει η φράση “τόσα χρόνια” και η επανάληψη του επιθέτου “όλοι”;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
18. στ. 27-39: ποια είναι τα δεινά και τα στοιχεία της φύσης που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι;
στ 27:…………………………………………………………………………………………………
στ. 28………………………………………………………………………………………………..
στ.29……………………………………………………………………………………………….
στ.30………………………………………………………………………………………………
στ.31,33…………………………………………………………………………………………….
στ.34………………………………………………………………………………………………..
στ.35…………………………………………………………………………………………………
στ. 38………………………………………………………………………………………………..
19. στ. 37: τι δηλώνει η υπερρεαλιστική εικόνα;………………………………………………………………………………………………………..
20. στ.36,39: Πώς αντιμετωπίζουν οι αγωνιστές όλα τα παραπάνω δεινά;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
8η στροφή
21. στ. 41: να εξηγήσετε το οξύμωρο σχήμα
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
22. Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με της στήλης Β
|
Α |
Β |
|
1. σημαία |
α. πάθος |
|
2. φωτιά |
β. οικουμενικός χαρακτήρας |
|
3. περιστέρια |
γ. αγώνας |
|
4. τέσσερις πόρτες του ορίζοντα |
δ. ειρήνη, συναδέλφωση |
23. στ. 42-45: Ποιο είναι το όραμα του ποιητή;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
24. Να βρείτε τις υπερρεαλιστικές εικόνες του ποιήματος
Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου, Αυτοβιογραφία, φύλλο εργασίας
Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου, Αυτοβιογραφία
Ονοματεπώνυμο:……………………………………………..
Ανοίξτε τον υπερσύνδεσμο με την προσωπογραφία της Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b5/Martinengo_Elisavet.jpg
Η Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου (1801-1832)(προσωπογραφία του Νικολάου Καντούνη, 1833)
[πηγή: Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων].
1. Να περιγράψετε την εικόνα. Σε ποια κοινωνική τάξη φαίνεται να ανήκει η συγγραφέας;
2. Ποιο είναι το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο έζησε η συγγραφέας;
|
Βιογραφικά στοιχεία( Πηγή: https://el.wikipedia.org) Οι γονείς της, Φραγκίσκος Μουτζάν και Αγγελική Σιγούρου, προέρχονταν από δύο από τις παλιότερες αριστοκρατικές οικογένειες της Ζακύνθου[6]. Η Μουτζάν από μικρή είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μάθηση και τα γράμματα και, παρόλο που η εκπαίδευσή της ήταν περιορισμένη (είχε κατ’ οίκον δασκάλους τρεις κληρικούς[7]), η ίδια με προσωπική μελέτη απέκτησε γνώσεις της αρχαίας ελληνικής, της ιταλικής και της γαλλικής γλώσσας[7]. Παράλληλα επιδιδόταν στο γράψιμο ποιημάτων, θεατρικών έργων στα ελληνικά και τα ιταλικά και μεταφράσεων από την αρχαία ελληνική γραμματεία. Επιθυμία της ήταν να μην παντρευτεί, αλλά να αφοσιωθεί στη μελέτη και τη συγγραφή. Εξαιτίας των αντιρρήσεων της οικογένειάς της αντιπρότεινε να κλειστεί σε μοναστήρι ή να αποσυρθεί σε μία κατοικία της οικογένειας στην ύπαιθρο, όμως και αυτές οι επιθυμίες της δεν γίνονταν δεκτές από τους δικούς της. Μπροστά στην προοπτική να παραμείνει ανύπαντρη και να κατοικεί με τους γονείς της χωρίς να έχει το δικαίωμα να βγαίνει από το σπίτι, αποφάσισε να φύγει κρυφά από το νησί, αλλά μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα επέστρεψε χωρίς να την αντιληφθεί κάποιο μέλος της οικογένειάς της και τελικά αναγκάστηκε να υποχωρήσει και να δεχτεί την επιθυμία των δικών της να παντρευτεί. […] Εν τω μεταξύ βρέθηκε υποψήφιος σύζυγος, ο Νικόλαος Μαρτινέγκος, ο οποίος όμως καθυστερούσε την επισημοποίηση της γαμήλιας συμφωνίας με συνεχείς διαπραγματεύσεις για το ύψος της προίκας, αλλά τελικά ο γάμος τελέστηκε μετά από 16 μήνες, το καλοκαίρι του 1831. Η Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου πέθανε στις 9 Νοεμβρίου του 1832, δύο εβδομάδες μετά την γέννηση του γιου της λόγω επιπλοκών στον τοκετό. |
3. Λαμβάνοντας υπ’όψιν το βιογραφικό σημείωμα να αναφερθείτε σύντομα στη θέση της γυναίκας στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα
4. Να χωρίσετε το κείμενο σε δύο ενότητες και να δώσετε από έναν πλαγιότιτλο σε καθεμία
….…………..……………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
5. Ποια είδηση παίρνει η αφηγήτρια και ποια τα συναισθήματά της στο άκουσμα αυτής της είδησης;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
6. Ποιος ο σκοπός του αγώνα των Ελλήνων;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
7. Ποια είναι η στάση της αφηγήτριας απέναντι στον γάμο και γιατί;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
8. Ποια αυτοβιογραφικά στοιχεία, ποια περιστατικά από τη ζωή της Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου αποδεικνύουν τη γυναικεία σκλαβιά;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
9. Ποιον θεωρεί σκοπό της ζωής της η αφηγήτρια; Με ποια εκφραστικά μέσα αποδίδεται; Επιτυγχάνεται αυτός;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
10. Ποια είναι τα αποτελέσματα της σκλαβιάς της Μαρτινέγκου στον ψυχισμό της;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Γλώσσα και αφηγηματικές τεχνικές
Να επιλέξετε το σωστό και να συμπληρώσετε τα κενά
11. Η γλώσσα της Μαρτινέγκου είναι α)λαϊκή ή β)αρχαϊζουσα. Να στηρίξετε την απάντησή σας με παραδείγματα από το κείμενο
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
12. Αφηγηματικές τεχνικές: Η αφήγηση είναι α)τριτοπρόσωπη β)πρωτοπρόσωπη. Η αφηγήτρια είναι α)ομοδιηγητική, β)ετεροδιηγητική επειδή………………………………………………………………………………………………………
13. Ποια συναισθήματα σας προκαλεί η ζωή της Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου;
14. Φανταστείτε ότι στέλνετε ένα γράμμα στο παρελθόν στη συγγραφέα, επισημαίνοντας τις αλλαγές ή και τις ομοιότητες στη ζωή των γυναικών στις μέρες μας.
Γεώργιος Χορτάτσης, Ερωφίλη, φύλλο εργασίας
Γεώργιος Χορτάτσης, Ερωφίλη
Ονοματεπώνυμο:………………………………………………………
|
Η τραγωδία αποτελείται από πρόλογο, πέντε πράξεις, χορικά στο τέλος κάθε πράξης και ιντερμέδια (αυτόνομα μουσικοχορευτικά επεισόδια που παρεμβάλλονται μεταξύ των πράξεων). Το έργο διαδραματίζεται στην Αίγυπτο. Ο βασιλιάς της χώρας, Φιλόγονος, έχει σκοτώσει τον αδερφό του, νόμιμο βασιλιά, και έχει ανέβει στον θρόνο μαζί με τη γυναίκα του αδερφού του. Ο βασιλιάς έχει μια κόρη, την Ερωφίλη, που ερωτεύεται έναν νέο που ζει στη βασιλική αυλή, τον Πανάρετο. Ο Πανάρετος είναι γιος του βασιλιά της Τσέρτσας (ίσως να εννοείται η Γεωργία) που έχει κυριευθεί από εχθρούς· έχει καταφύγει στην Αίγυπτο κρατώντας κρυφή την ταυτότητά του γιατί κινδυνεύει η ζωή του, αφού είναι νόμιμος διάδοχος του θρόνου. Οι δύο νέοι έχουν μεγαλώσει μαζί και η φιλία τους εξελίσσεται σε έρωτα που σφραγίζεται με έναν μυστικό γάμο τον οποίο γνωρίζουν μόνο εκείνοι οι δύο. Τα βασικά πρόσωπα είναι τρία: η Ερωφίλη, ο Πανάρετος και ο Βασιλιάς Φιλόγονος. Ο κάθε ήρωας έχει ένα έμπιστο πρόσωπο: η Ερωφίλη τη νένα Χρυσόνομη, ο Πανάρετος τον φίλο του Καρπόφορο και ο βασιλιάς έναν πιστό Σύμβουλο. Ο χορός αποτελείται από γυναίκες της ακολουθίας της Ερωφίλης και εμφανίζονται επίσης το φάντασμα (Ασκιά) του δολοφονημένου αδερφού του Φιλόγονου και ένας μαντατοφόρος. Τηρείται η κλασικίζουσα ενότητα της δράσης, του χώρου και του χρόνου (ενιαίο θέμα, που διαδραματίζεται σε έναν χώρο και η δράση διαρκεί μία ημέρα). Το έργο προλογίζεται από τον Χάρο, που αναφέρεται στην παντοδυναμία του και στη ματαιότητα της δόξας και των υλικών αγαθών. Στην πρώτη πράξη εμφανίζεται αρχικά ο Πανάρετος που αποκαλύπτει στον Καρπόφορο το μυστικό του κρυφού γάμου (ενώ μέσα από τη συζήτηση οι θεατές πληροφορούνται για τη βασιλική καταγωγή του) και σε επόμενη σκηνή ο Βασιλιάς αποκαλύπτει στον Σύμβουλο το σχέδιο να παντρέψει την Ερωφίλη και τα προξενιά που του έχουν προτείνει. Στο πρώτο χορικό υμνείται η παντοδυναμία του Έρωτα. Στη δεύτερη πράξη, μετά από ένα μονόλογο του Βασιλιά στον οποίο εκφράζει την αγάπη για την κόρη του, εμφανίζεται στη σκηνή η Ερωφίλη που αφηγείται ένα εφιαλτικό όνειρο και συζητά με την παραμάνα της για τη δυσκολία της κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει. Στο τέλος της σκηνής ο Βασιλιάς στέλνει τον Πανάρετο να πείσει την Ερωφίλη να αποδεχτεί ένα από τα δύο προξενιά. Στο χορικό καταδικάζεται η ηθική κατάπτωση και η υπερηφάνεια του ανθρώπου. Στην τρίτη πράξη δεσπόζει αρχικά ο διάλογος μεταξύ της Ερωφίλης και του Πανάρετου, που ανταλλάζουν όρκους αιώνιας πίστης, και στη συνέχεια η εμφάνιση της σκιάς του δολοφονημένου βασιλιά που ορκίζεται να εκδικηθεί τον Φιλόγονο. Η πράξη κλείνει με έναν αλαζονικό μονόλογο του Φιλόγονου που μακαρίζει τον εαυτό του για την τύχη και τη δύναμή του και ανακοινώνει την επιθυμία του να συναντήσει την Ερωφίλη για να συζητήσουν για τα προξενιά. Στο χορικό οι γυναίκες καταδικάζουν την επιθυμία για πλούτο και δόξα. Στην τέταρτη πράξη αποκαλύπτεται πως ο βασιλιάς ανακάλυψε την κρυφή σχέση της Ερωφίλης και του Πανάρετου. Ο σύμβουλος προσπαθεί να τον ηρεμήσει και η Ερωφίλη αντιστέκεται απέναντί του προσπαθώντας να τον στρέψει με το μέρος της. Παρά τις παροτρύνσεις του χορού και του συμβούλου ο βασιλιάς ανακοινώνει την απόφασή του να θανατώσει τον Πανάρετο, τον οποίο συναντά στην τελευταία σκηνή της πράξης. Ο Πανάρετος επιχειρεί να κερδίσει την εύνοια του βασιλιά και επιμένει για τη βασιλική καταγωγή του χωρίς να γίνεται πιστευτός. Στο χορικό οι γυναίκες παρακαλούν τον Ήλιο να βοηθήσει το ζευγάρι. Στην πέμπτη πράξη ανακοινώνεται από τον μαντατοφόρο στον Χορό η σκληρή τιμωρία του Πανάρετου: ο βασιλιάς τον σκότωσε, του έκοψε το κεφάλι, τη γλώσσα και τα χέρια και του ξερίζωσε την καρδιά, με σκοπό να τα προσφέρει ως δήθεν γαμήλιο δώρο στην Ερωφίλη. Η συνάντηση πατέρα και κόρης γίνεται στην επόμενη σκηνή και ο βασιλιάς προσποιείται πως αποδέχεται τον γάμο και προσφέρει μία λεκάνη με τα κομμένα μέλη του Πανάρετου στην Ερωφίλη. Εκείνη αυτοκτονεί και στο τέλος του έργου ο χορός σκοτώνει τον Βασιλιά. Www.wikipedia.gr |
Χώρος, χρόνος:……………………………………………………………………………………………..
πρόσωπα:……………………………………………………………………………………………………
1. Τι δηλώνουν τα ονόματα των ηρώων;
Ερωφίλη…………………………………………………………………………………………………….
Πανάρετος………………………………………………………………………………………………….
Προσφωνήσεις: Πώς αποκαλούν οι δύο ερωτευμένοι ο ένας τον άλλο; Τι αποκαλύπτουν αυτές οι προσφωνήσεις;
Πανάρετος για Ερωφίλη………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
Ερωφίλη για Πανάρετο……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………….
2. Ποιοι είναι οι φόβοι του Πανάρετου και πώς προσπαθεί να τον καθησυχάσει η Ερωφίλη;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. Να παρουσιάσετε τα συναισθήματα και το ήθος των δύο ερωτευμένων
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. Να περιγράψετε τον έρωτα που συνδέει τον Πανάρετο και την Ερωφίλη. Σε ποιους στίχους δηλώνεται; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του;
……………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. Να εντοπίσετε τα στοιχεία ανθρωπομορφισμού και τις προσωποποιήσεις στο κείμενο. Από πού προέρχεται αυτή η επίδραση;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
6. Να εντοπίσετε την προοικονομία στο κείμενο
………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………..
Εκφραστικά μέσα
7. Να αντιστοιχίσετε τις φράσεις της στήλης Α με τα εκφραστικά μέσα της στήλης Β
|
Α |
Β |
|
1.Μα γη όμορφη ‘μαι γη άσκημη |
α. μεταφορά |
|
2. τα λόγια τα γροικώ σβήνουσι την πρικιά μου |
β. μεταφορά |
|
3. νερό δεν έσβησε ποτέ, βασίλισσά μου, καθώς τα λόγια τα γροικώ σβήνουσι την πρικιά μου |
γ. μεταφορά |
|
4. Έρωτα…μιαν απού τσι σαϊτες σου φαρμάκεψε και ρίξε |
δ. αντίθεση |
|
5. με τον πρικύ μου θάνατο |
ε. ασύνδετο σχήμα |
|
6. τ’άστρα, τον ήλιοτο λαμπρό, τη νύκτα, την ημέρα |
στ. παρομοίωση |
|
7. στα φυλλοκάρδια μου |
ζ. προσωποποίηση |
|
8. εκ την αγάπη σου γεννάται τη μεγάλη |
η. προσωποποίηση |
|
9. τον ούρανό, τη θάλασσα…παρακαλώ ν’αρματωθού, να ‘ρθουν αντίδικά μου |
θ. υπερβατό |
Αφηγηματικές τεχνικές
8. Ποια αφηγηματική τεχνική χρησιμοποιείται; α)τριτοπρόσωπη αφήγηση, β)μίμηση-διάλογος, γ)περιγραφή
Γλώσσα
9. Η γλώσσα του κειμένου είναι α)αρχαϊζουσα, β)δημοτική, γ)διαθέτει λόγια στοιχεία, δ)διαθέτει λέξεις της κρητικής διαλέκτου
10. Να γράψετε λέξεις που δικαιολογούν τις απαντήσεις σας
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Στιχουργία
Το μέτρο είναι ιαμβικό(υ-), όπως και στο δημοτικό τραγούδι
11. Πόσες συλλαβές έχει κάθε στίχος;…………………………………………………………
12. Έχει ομοιοκαταληξία; Αν ναι, ποιο είδος;
α)ζευγαρωτή ααββ, β)πλεχτή αβαβ, γ)σταυρωτή αββα
13. Στο κείμενο υπάρχει διασκελισμός(το νόημα ενός στίχου ολοκληρώνεται στον επόμενο, δηλαδή κάθε στίχος δεν έχει ολοκληρωμένο νόημα) Σ Λ
Να δώσετε παράδειγμα………………………………………………………………………………
Δημιουργικές δραστηριότητες
14. Να ακούσετε το τραγούδι Ερωφίλη/ Πάθη από τον έρωτα σε μελοποίηση Μάνου Χατζιδάκι και ερμηνεία Φλέρυς Νταντωνάκη, από τον δίσκο “Μεγάλος ερωτικός”. Ποια συναισθήματα σας δημιουργεί; Ποια χαρακτηριστικά αποδίδει στον Έρωτα η Ερωφίλη; Πώς κρίνετε τη μελοποίηση, λαμβάνοντας υπ’όψιν το θέμα, τον ποιητή
14. Ποιες σκέψεις και συναισθήματα για τον έρωτα των δύο νέων σας δημιουργεί το απόσπασμα;
15. Να γράψετε μία σελίδα ημερολογίου ου Πανάρετου ή της Ερωφίλης
16. Ακολουθώντας τους παρακάτω κανόνες να γράψετε ένα χαϊκού εμπνευσμένο από το κείμενο. Για βοήθεια να σκεφτείτε ποια είναι τα θέματα του ποιήματος και κάποιες λέξεις κλειδιά
|
Χαϊκού: ένα υπερβολικά σύντομο ποίημα. Αποτελείται από τρεις μόνο στίχους. Στην πιο συνηθισμένη μορφή χαϊκού, ο πρώτος στίχος έχει πέντε συλλαβές, ο δεύτερος επτά και ο τρίτος πέντε. Πρόκειται για ένα ποιητικό είδος που προέρχεται από την ιαπωνική λογοτεχνία και λόγω της συντομίας του, μπορεί να χαρακτηριστεί και ως «ακαριαίο» ποίημα. Συνολικά, αποτελείται από 17 μόνο συλλαβές. Το χαϊκού, ως προς το περιεχόμενο και το θέμα του, προσπαθεί να συλλάβει και να εκφράσει την ουσία μιας στιγμής μέσα από μιαν απλή εικόνα. Παρ’ όλη την υπερβολική του συντομία, το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι η σαφήνεια. Συνήθως στα χαϊκού τα ρήματα χρησιμοποιούνται σε ενεστώτα χρόνο, για να εκφράσουν την αίσθηση, το συναίσθημα και τη διάθεση μιας παροντικής στιγμής. π.χ. Βουλιάζει ο κόσμος (=5 συλλαβές) κρατήσου, θα σ’ αφήσει (=7 συλλαβές) μόνο στον ήλιο. (=5 συλλαβές) Γ. Σεφέρης Το διπλανό φως |
Διονύσιος Σολωμός, Ελεύθεροι πολιορκημένοι, φύλλο εργασίας
Διονύσιος Σολωμός, Ελεύθεροι πολιορκημένοι
Ονοματεπώνυμο:………………………………….
1η ενότητα: στ.1-6:…………………………………………………………………………………
1. Ποιο είναι το ποιητικό σκηνικό και ποια τα πρόσωπα του ποιήματος;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. Ποιο πρόβλημα αντιμετωπίζει η μάνα;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. Πώς επιτείνεται αυτό το πρόβλημα;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. Με ποιο εκφραστικό μέσο αποδίδεται;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. Ποιο πρόβλημα αντιμετωπίζει ο Σουλιώτης; Γιατί κλαίει αυτός;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
6. Ποιο είναι το πρώτο εμπόδιο που αντιμετωπίζουν οι πολιορκημένοι του Μεσολογγίου στον αγώνα τους και πώς το αντιμετωπίζουν;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2η ενότητα: στ.1-13:…………………………………………………………………………………
7. Ποιος είναι ο χρόνος του ποιήματος;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
8. στ. 1-2: με ποια εκφραστικά μέσα αποδίδεται η τραγική κατάσταση των πολιορκημένων;
α)……………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………β)……………………………………………………………………………………………………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
9. στ. 4-11: ποιες εικόνες αναδεικνύουν την αναγέννηση και τον αναβρασμό της φύσης;……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
10. στ. 12-13:Γιατί “όποιος πεθαίνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει”;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
11. Ποιο είναι το δεύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζουν οι πολιορκημένοι στον αγώνα τους;
…………………………………………………………………………………………………………
12. Να εξηγήσετε το οξύμωρο σχήμα του τίτλου
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
|
Εκφραστικά μέσα: 1. υπαλλαγή: όταν ο επιθετικός προσδιορισμός μιας γενικής κτητικής πηγαίνει ως επιθετικός προσδιορισμός στο όνομα που προσδιορίζει η γενική. πχ.Τ’ αντρειωμένα κόκαλα ξεθάψτε του γονιού σας (αντί: ξεθάφτε τα κόκαλα τα’ αντρειωμένου γονιού σας). 2. παρήχηση: όταν ένας συγκεκριμένος φθόγγος (προπαντός σύμφωνο) επαναλαμβάνεται σε μια φράση. πχ.Ανάκουστος κελαϊδισμός και λιποθυμισμένος , παρήχηση του σ. 3. Συνεκδοχή: όταν μια λέξη δε σημαίνει κυριολεκτικά εκείνο που κατά πρώτο λόγο φαίνεται, αλλά κάτι άλλο σχετικό. Οι κυριότερες περιπτώσεις της συνεκδοχής είναι: α) το μέρος αντί για το όλο: –Κάθε βρύση και φλάμπουρο, κάθε κλαδί και κλέφτης (αντί: κάθε δέντρο). β) το ένα αντί για τα πολλά: –Τούρκος το τριγυρίζει χρόνους δώδεκα (αντί: Τούρκοι). γ) η ύλη αντί για εκείνο που έχει κατασκευαστεί από την ύλη: –Να τρώει η σκουριά το σίδερο κι η γης τον ανδρειωμένο (αντί: τα σιδερένια όπλα) δ) το όργανο αντί για την ενέργεια που παράγεται από αυτό: –Πάρε το μάτι του αϊτού και τα’ αλαφιού το πόδι (αντί: την εξυπνάδα και την ταχύτητα) ε) Το εικονιζόμενο πρόσωπο αντί για την εικόνα του: –Φλωριά ρίχνουν στην Παναγιά, φλωριά ρίχνουν στους άγιους (αντί: στην εικόνα της Παναγιάς και στις εικόνες των αγίων). 4.Υπερβατό: όταν μια λέξη ή φράση παρεμβάλλεται ανάμεσα σε δύο όρους που έχουν μεταξύ τους στενή λογική και συντακτική σχέση. πχ.Πίνω το ωριοστάλαχτο της πλάκας το φαρμάκι. |
12. Να αντιστοιχίσετε τους στίχους της στήλης Α με τα εκφραστικά μέσα της στήλης Β
|
Α |
Β |
|
1. άκρα του τάφου σιωπή |
α. προσωποποίηση |
|
2. λαλεί πουλί |
β. οσφρητική εικόνα |
|
3. ο Απρίλης με τον έρωτα χορεύουν και γελούνε |
γ. σχήμα υπερβατό |
|
4. ευώδιασε τον ύπνο της μέσα στον άγριο κρίνο |
δ. κινητική και ακουστική εικόνα |
|
5. κι ο Αγαρηνός το ξέρει |
ε. υπαλλαγή |
|
6. με χίλιες βρύσες χύνεται με χίλιες βρύσες κρένει |
στ. συνεκδοχή |
|
7. έπαιξε με τον ίσκιο της γαλάζια μεταλούδα |
ζ. επανάληψη |
|
8. λευκό βουνάκι πρόβατα |
η. παρήχηση |
|
9. κινούμενο βελάζει |
θ. μεταφορά |
13. Να ακούσετε το ποίημα του Διονύσιου Σολωμού σε μελοποίηση του Γ. Μαρκόπουλου
http://www.youtube.com/watch?v=cNGuZjSmymk
14. Να αναζητήσετε στο διαδίκτυο πίνακες εμπνευσμένους από την έξοδο του Μεσολογγίου
15. Φανταστείτε ότι είστε ο Σουλιώτης/ η μάνα και γράφετε στο ημερολόγιό σας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Μεσολογγίτες στον αγώνα τους απέναντι στον εχθρό
16. Αφού μελετήσετε τα απομνημονεύματα των αγωνιστών που ακολουθούν να απαντήσετε τις ερωτήσεις
|
Ανεκτίμητη πηγή πληροφοριών για τη δωδεκάμηνη πολιορκία αποτελούν κυρίως τα απομνημονεύματα των ίδιων των πολιορκημένων. α. Πρώτη πηγή ο Νικόλαος Κασομούλης (1795 – 1872). Ο Μακεδόνας αγωνιστής έλαβε μέρος σε πολλές μάχες και πολέμησε στο Μεσολόγγι κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μαρτυρία του σχετικά με την πολιορκία του Μεσολογγίου. Το απόσπασμα που ακολουθεί δείχνει πόσο βασάνιζε η πείνα τους πολιορκημένους: «Αρχίσαμεν, περί τα 15 Μαρτίου, ταις πικραλήθραις, χορτάρι της θαλάσσης πέντε φοραίς έως ότου έβγαινεν η πικράδα, και το ετρώγαμεν με ξείδι και λάδι ωσάν σαλάτα, και με ζουμί από καβούρους ανακατωμένον και τούτο. Εδόθησαν και εις τους ποντικούς, πλην ήτον ευτυχής όστις εδύνατο να πιάση έναν. Βατράχους δεν είχαμεν, κατά δυστυχίαν. Από έλλειψιν της θροφής αύξαναν αι ασθένειαι, πονόστομος και αρθρίτις. Εις τοιαύτην κατάστασιν ευρισκόμασθον όταν μας έφθασεν γράμμα των απεσταλμένων μας εις Ναύπλιον συσταίνον και να φάγωμεν (εν ανάγκη) ένας τον άλλον.[…] Εκείνην την ημέραν ένας Κραβαρίτης έκοψεν κρέας από το μηρί ενός φονευμένου και το έφαγεν» «Ενθυμήματα στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων. Από το 1821 μέχρι του 1833 του Ν. Κασομούλη, (Επιμ. Γ. Βλαχογιάννης, Αθήνα 1939, τόμ. Β΄, σ. 256) β. Στα Απομνημονεύματα της Δεύτερης Πολιορκίας του Μεσολογγίου 1825 – 1826 (Επιμ. Γ. Βλαχογιάννη, Αθήνα 1926) ο αγωνιστής Σπυρομίλιος περιγράφει τη σκηνή της ανατίναξης της πυριτιδαποθήκης από τον Καψάλη, την οποία παραθέτουμε στη συνέχεια: «Εν τούσω εντός της πόλεως ο πόλεμος διήρκεσεν τρεις ημέρας. Επολέμουν εις τα οσπίτια έως ότου είχον πολεμοφόδια, και όταν τα ετελείωνον έδιδον πυρ εις το οσπίτιον και εκαίοντο. Ο Χρήστος Καψάλης έβγαζεν τας γυναίκας εις τα παράθυρα δια να τας ιδώσιν οι Τούρκοι και εκ τούτων να παρακινηθώσιν να έμβουν εις το οσπίτιον. Άφησεν ούτως, ώστ’ εσυνάχθησαν πλήθος Τουρκών, και τότε έδωσεν πυρ εις την πυριταδαποθήκην, όπου ήτον τεσσαράκοντα κιβώτια πυρίτιδας, και ούτως απέθανεν ενδόξως και αυτός, έσωσεν από την αιχμαλωσίαν και την ατιμίαν τόσας ψυχάς, συνεπιφέρων τον θάνατον εις το πλήθος των Τουρκών», (σ. 142 – 143) Πηγή: http://micro-kosmos.uoa.gr/gr/magazine/ergasies_foititon/ettap/2009-10/exodos/apomnimoneumata.htm |
α. Ποια προβλήματα αντιμετώπιζαν οι πολιορκημένοι Μεσολογγίτες σύμφωνα με τα απομνημονεύματα των αγωνιστών;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
β. Ποια προβλήματα επιβεβαιώνονται και στο ποίημα του Δ. Σολωμού; ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
17. . Λαμβάνοντας υπ’όψιν τον πίνακα του Θ. Βρυζάκη να ερμηνεύσετε τον τίτλο του ποιήματος “Ελεύθεροι πολιορκημένοι”
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Θ
. Βρυζάκης, Η έξοδος του Μεσολογγίου https://artsandculture.google.com/asset/wd/zQGTkUlJgsyetg
Ν. Καζαντζάκης, Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, φύλλο εργασίας
Νίκος Καζαντζάκης, Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά
Ονοματεπώνυμο:……………………………………………………….
1. Σχολιάστε τον τίτλο. Ποια εικόνα σχηματίζετε για τον Ζορμπά;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ποιο είναι το θέμα του κειμένου;……………………………………………………………………
Να δώσετε από έναν πλαγιότιτλο στις παρακάτω ενότητες
1η ενότητα: τον πρωτογνώρισα….του Παναϊτ Ιστράτη……………………………………………..
2η ενότητα: Και τι έχεις…κατάλαβες;………………………………………………………………
3η ενότητα: κατάλαβα…μη μας κρυώσει……………………………………………………………
ΟΜΑΔΑ Α: ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ
2. πρόσωπα……………………………………………………………………………………………
χώρος:………………………………………………………………………………………………..
χρόνος:……………………………………………………………………………………………….
3. το σκηνικό: Να περιγράψετε τον τόπο όπου γίνεται η συνάντηση του αφηγητή με τον Ζορμπά. Με ποια εκφραστικά μέσα αποδίδεται;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4.Να περιγράψετε την εξωτερική εμφάνιση του Αλέξη Ζορμπά
μάτια…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
πρόσωπο………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
περπάτημα……………………………………………………………………………………………
σώμα…………………………………………………………………………………………………..
χέρια……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι ο Αλέξης Ζορμπάς είναι…………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………..
5. Ποια επαγγέλματα έχει κάνει ο Ζορμπάς; Τι συμπέρασμα βγάζετε;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ΟΜΑΔΑ Β: ΟΙ ΨΥΧΟΛΟΓΟΙ
6. Να περιγράψετε την προσωπικότητα του Αλέξη Ζορμπά, όπως διαγράφεται μέσα από τα λόγια του και τα σχόλια του αφηγητή, κάνοντας παραπομπές στο κείμενο
|
Απόσπασμα |
χαρακτηρισμός |
7. Σε ποια χωρία διακρίνεται ο θαυμασμός του αφηγητή για τον Ζορμπά και πού οφείλεται αυτός; Να εξηγήσετε με παραπομπές στο κείμενο
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
8. Να χαρακτηρίσετε τον αφηγητή αξιοποιώντας τα παρακάτω αποσπάσματα
|
Απόσπασμα |
χαρακτηρισμός |
|
α)τι συλλογιέσαι;…οι ζυγαριές! β)έβαλα τα γέλια…μου άρεσε γ)έκλεισα τον Ντάντε δ)κάτσε, παίρνεις ένα φασκόμηλο; ε)είχα διαβάσει πολλούς ορισμούς του νου του ανθρώπου στ)πολλά φρόνιμος μου φαίνεσαι |
ΟΜΑΔΑ Γ: ΟΙ ΜΟΥΣΙΚΟΙ
9. Ποια η σχέση του Ζορμπά με το σαντούρι;
α)Πώς ξεκίνησε η επαφή με το σαντούρι;……………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
β) Πότε παίζει το σαντούρι; Ποια αισθήματα του γεννά αυτό;…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
γ)τι αποκαλύπτει ο τρόπος που φυλάει το σαντούρι;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
10. Να ψάξετε στο διαδίκτυο και να συγκεντρώσετε πληροφορίες για το σαντούρι. Να επιλέξετε ένα τραγούδι με σαντούρι και να το παρουσιάσετε στην τάξη
ΟΜΑΔΑ Δ: ΟΙ ΦΙΛΟΛΟΓΟΙ
11. Η αφήγηση είναι α)πρωτοπρόσωπη β)τριτοπρόσωπη
12. Ο αφηγητής είναι α)ομοδιηγητικός, β)ετεροδιηγητικός, καθώς………………………………
13. Η εστίαση είναι α)μηδενική, β)εσωτερική, γ)εξωτερική
14. Η αφήγηση είναι γραμμική, δηλαδή εκθέτει τα γεγονότα με χρονολογική σειρά, αλλά υπάρχουν 3 αναδρομικές αφηγήσεις, με τις οποίες παρουσιάζονται γεγονότα του παρελθόντος
α)…………………………………………………………………………………………………….
β)……………………………………………………………………………………………………
γ)……………………………………………………………………………………………………
15. Να γράψετε τους αφηγηματικούς τρόπους(αφήγηση, περιγραφή, διάλογος, σχόλιο αφηγητή) που αξιοποιούνται στα παρακάτω αποσπάσματα και τη λειτουργία τους
|
Αποσπάσματα |
Αφηγηματικός τρόπος |
λειτουργία |
|
α)Τον πρωτογνώρισα….έτσι μου φάνηκαν β)τον κοίταξα με προσοχή…μάτια που σπίθιζαν γ)κοίταξα τα χέρια…κρυώσει |
||
|
α)Και τι είχες στον μπόγο;…και πώς έμαθες σαντούρι; β)λοιπόν, έκαμα, κι ύστερα;….μονάχα σαντούρι-κατάλαβες; |
||
|
Εγώ ήμουν είκοσι χρονών..θέλω, θέλω, μα δεν μπορώ |
||
|
α)είχα διαβάσει …Παναϊτ Ιστράτη β)Βολεύτηκα πιο βαθιά…ετούτη η στιγμή γ)κατάλαβα….ανθρώπινα λόγια |
16. Η γλώσσα του κειμένου είναι α)απλή δημοτική, β)καθαρεύουσα
Να γράψετε παραδείγματα που στηρίζουν την επιλογή σας…………………………………………..
17. Ο λόγος του Ζορμπά διακρίνεται από έντονη προφορικότητα και λαϊκότητα, ενώ ο λόγος του αφηγητή είναι πιο υψηλού επιπέδου. Να γράψετε παραδείγματα που επιβεβαιώνουν την παραπάνω διαπίστωση και να εξηγήσετε αυτή τη διαφορά
Ζορμπάς……………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………
αφηγητής…………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………….
εξήγηση………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
18. Να αντιστοιχίσετε τις φράσεις της στήλης Α με τα εκφραστικά μέσα της στήλης Β
|
Ιδιωτισμός: έκφραση με ιδιαίτερη σημασία ή σύνταξη που λέγεται σε μια γλώσσα, π.χ. «μαλλιά κουβάρια», «φωτιά και λάβρα», «άρον άρον»: Λαϊκοί / λόγιοι ιδιωτισμοί. Greek language.gr μετωνυμία: στο τέλος της παράστασης έκλαψε όλο το θέατρο: στη θέση μιας λέξης (λ.χ. «θεατές»), που κανονικά και λογικά επιβάλλεται να χρησιμοποιηθεί, τίθεται μια άλλη λέξη (=θέατρο, που όμως συγγενεύει μαζί της α)το περιέχον αντί για το περιεχόμενο το θέατρο αντί οι θεατές β)το αφηρημένο αντί για το συγκεκριμένο πχ. Η Ευρώπη αντί οι Ευρωπαίοι γ)ο δημιουργός αντί για το δημιούργημα πχ. Ο Όμηρος αντί τα ομηρικά έπη |
|
Β |
|
|
1. δυστυχισμένου ξύλου |
α. ασύνδετο σχήμα |
|
2.σα να ΄γδυναν γυναίκα, σα να χάιδευαν γυναίκα |
β.μεταφορά |
|
3. οι γλώσσες, οι σκορπιοί, τα σελάχια |
γ.μεταφορά |
|
4. έκλεισα τον Ντάντε |
δ.μεταφορά |
|
5. να παν’ οι πίκρες κάτω |
ε.μεταφορά |
|
6.μάτια που σπίθιζαν |
στ. ιδιωτισμός |
|
7.βουλιαγμένα μάγουλα, χοντρή μασέλα, εξογκωμένα ζυγωματικά, ψαρά κατσαρωμένα μαλλιά, μάτια που σπίθιζαν |
Ζ. μετωνυμία |
|
8. ένιωθα με τρυπούσε και μ’έψαχνε αχόρταγο |
η.παρομοίωση |
|
9. ακατέργαστη μεγάλη ψυχή |
θ.ασύνδετο σχήμα |
|
10. ν’ανέβουν στο πρόσωπο του νερού τα ψάρια |
ι.προσωποποίηση |
19. Ποιες επιλογές του συγγραφέα προσδίδουν ζωντάνια στο κείμενο;
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
Δημιουργικές δραστηριότητες
1. Γιατί πιστεύετε ότι ο αφηγητής συμπάθησε τον Ζορμπά, ενώ είναι τόσο διαφορετικοί; Ποιο πιστεύετε ότι θα είναι το τέλος μιας τέτοιας σχέσης;
2. Φανταστείτε ότι ο Ζορμπάς μεταφέρει σε έναν φίλο του την εντύπωση που του προκάλεσε ο αφηγητής
3. Να μεταφέρετε το απόσπασμα “Αλέξη Ζορμπά. Με λένε….σεβντάς” σε γ΄πρόσωπο ως παντογνώστης αφηγητής. Ποια εκδοχή θεωρείτε προτιμότερη και γιατί;
Η Νέα Παιδαγωγική σε κόμικ
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α΄τάξης του Γυμνασίου Γκούρας παρουσιάζουν τη δική τους εκδοχή στη Νέα Παιδαγωγική του Καζαντζάκη σε κόμικ!
Για να δείτε τις δημιουργίες τους πατήστε στους παρακάτω συνδέσμους!
Το κόμικ της Ανδρομάχης και της Μελίνας
Το κόμικ της Ασπασίας της Δάφνης και της Μαρίας
Το κόμικ του Βασίλη, του Θωμά και του Νίκου
Κεφάλαιο 1
Για να θυμηθείτε σημαντικές προσωπικότητες της Βυζαντινής ιστορίας και να επαναλάβετε όσα μάθαμε στο πρώτο κεφάλαιο κάντε τις παρακάτω ασκήσεις.
Πατήστε ΕΔΩ και ΕΔΩ και αποσυμπιέστε τα αρχεία 
Νίκος Καββαδίας
Παρακολουθήστε μία παρουσίαση για τη ζωή και το έργο του ποιητή πατώντας ΕΔΩ
Η τιμή της αγάπης
Σκηνές από την ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη “Η τιμή της αγάπης” βασισμένη στο διήγημα “Η τιμή και το χρήμα” του Κωνσταντίνου Θεοτόκη
