χρηστος παπαδοπουλος
9 Σεπτεμβρίου στις 8:28 μ.μ. ·
Περί Ατομικών Δικαιωμάτων…..
1α. Πριν λίγες ημέρες, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος υπερασπίστηκε το αίτημα των ακραίων μουσουλμάνων στη Γαλλία να στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο με μαντήλα….
…….Ο κ. Χριστόδουλος είναι υπέρ της μουσουλμανικής μαντήλας στη Γαλλία, αλλά εναντίον της ανέγερσης τζαμιού στην Αθήνα.
1β. Σοχίμπ Μπενσεϊκ (Μεγάλος Μουφτής της Μασσαλίας-διανοούμενος)
Ο ΜΟΥΦΤΗΣ ΤΗΣ ΜΑΣΣΑΛΙΑΣ ΛΕΕΙ :”ΟΧΙ ΣΤΗ ΜΑΝΤΗΛΑ”
εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 5- ΦΛΕΒΑΡΗ-2004
2.Είναι η καύση ανθρώπινο δικαίωμα;
Η καύση των νεκρών δεν είναι ατομικό δικαίωμα του νεκρού πλέον ανθρώπου…..Δεν μπορεί να είναι δικαίωμα κάποιου να τον …..κάψουμε εμείς!Το θέμα δεν είναι αν κάποιος επιθυμεί να καεί,είναι αν η κοινωνία θα δεχθεί να τον κάψει.
(Αρχιμ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ καθημερινη 17-1-1999 )
(περί καύσης νεκρών δες και π.Θεοδόσιο Μαρτζούχο)
Ο πατέρας Ιωάννης-Ιουστίνος Κεφαλούρος
Τα επίμαχα θέματα της πόλης. Αποτεφρωτήριο, τζαμί. Ο κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να επιλέξει και τον τρόπο με τον οποίο θα θρησκεύεται και θα διαθέτει το σώμα του και είναι φασιστικό να υπάρχει κάποιος άλλος να αποφασίζει γι΄ αυτόν. Εμείς ως Έλληνες το ζήσαμε αυτό πάρα πολύ έντονα… Εγώ είμαι παιδί μεταναστών, γεννήθηκα στη Γερμανία, ήρθα στα 7 μου χρόνια στην Ελλάδα και οι πρώτες μου θρησκευτικές εικόνες ήταν όταν πηγαίναμε μια φορά το μήνα με τους δικούς μου σε μια ευαγγελική εκκλησία που παραχωρούσαν στη Μητρόπολη Γερμανίας και ερχόταν ένας ιερέας εκεί να λειτουργήσει. Εάν δεν μας έδιναν αυτήν την εκκλησία δε θα είχαν ούτε τη μια φορά το μήνα, επομένως δε μπορείς να αρνηθείς σε κάποιον που ζει στην Ελλάδα να μη μπορεί να λατρεύει το Θεό του. Αποτεφρωτήριο, ναι να υπάρχει για όποιον επιλέξει κάτι τέτοιο. Επειδή υπηρέτησα στην αρχιεπισκοπή της Μ. Βρετανίας – εκεί πολλοί ορθόδοξοι αποφάσιζαν να αποτεφρωθούν και ξέρω καλά ότι εκεί ο αρχιεπίσκοπος κανονικά τελούσε την εξόδιο ακολουθία μέσα στο ναό και μετά τον πήγαιναν για αποτέφρωση. Θεωρούμε ότι είναι παράδοση, έχουν αλλάξει οι παραδόσεις. Ας αλλάξει και αυτό.
Η διαφορετικότητα Υπάρχει τόση ποικιλία στην πλάση, τόσα χρώματα, τόσα διαφορετικά πράγματα, που όλα αυτά συνυπάρχουν μεταξύ τους. Γιατί πρέπει να είμαστε όλοι το ίδιο; Για μένα αυτός είναι φασισμός, είναι ενάντια στη δημιουργική πνοή του Θεού. Ο Θεός δε θέλησε ίδια πράγματα, τον έναν τον έκανε Κινέζο, τον άλλον Eυρωπαίο, Αφρικάνο. Τα δακτυλικά αποτυπώματα δεν είναι ίδια, ούτε οι κόρες των ματιών μας, γιατί να πρέπει ξαφνικά να μιλάμε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο; Αν δεν είναι αυτό λογική Άρειας φυλής, τότε τι είναι; 
Read more at: http://parallaximag.gr/parallax-view/i-alli-foni-tis-ekklisias
Αγαπητέ κ. ….., Καλησπέρα σας.
(1) Παραθέστε μας, σας παρακαλώ, τους κανόνες με τους οποίους ο Χριστός εταλάνισε τους Φαρισαίους. Διότι όλοι οι ερμηνευτές μας διαβεβαιώνουν ότι οι Φαρισαίοι ήταν άψογοι στην τήρηση του Νόμου. Αυτό που τους έλειπε ήταν η ταπείνωση του (ανήθικου, άδικου) Τελώνη. Επίσης, δείξτε μας, με κάποιο πειστικό επιχείρημα, ότι ο Χριστός συνέθεσε κάποιο σύστημα Ηθικής, κάποια, ας πούμε, Χριστιανική Ηθική.
(2) Tί εννοείτε με τον όρο «αυθεντικά» ; (να ζούμε αυθεντικά τη ζωή μας) και πώς η ηθική βοηθάει στην αυθεντική ζωθή ; Η «ηθική» ως ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ αυτού του τρόπου αυθεντικής ζωής πετυχαίνει τον στόχο της; Επίσης, ο ορισμός αυτός, που δίνετε για τον όρο «Ηθική» (<<Ηθική είναι αναζήτηση του τρόπου για να ζούμε αυθεντικά την ζωή μας>>) είναι δικός σας ή δάνειος από κάποιον άλλον;
(3) Το ότι δεν έχει υπάρξει κοινωνία ανθρώπων χωρίς κάποιον κώδικα ηθικής συμπεριφοράς το έχω ήδη καταθέσει παραπάνω, και μάλιστα το ανέπτυξα αρκετά για τα περιθώρια αυτού του χώρου, λέγοντας ότι μάλλον δεν μπορεί να υπάρξει – δεν καταλαβαίνω γιατί και πώς το επαναλαμβάνετε (ως απλή συμφωνία; ως αντίθεση;). Σας πληροφορώ μάλιστα ότι και οι αγέλες διαφόρων θηλαστικών, και όχι μόνον, έχουν επίσης κώδικες ηθικής, ενίοτε μάλιστα πάρα πολύ ανεπτυγμένους, που σημαίνει ότι η Ηθική εν γένει ΔΕΝ αποτελεί ειδοποιό διαφορά του ανθρώπου από το ζώο.
(4) Για το αν υπάρχει «απόλυτη» ηθική, νομίζω κραυγάζει όλη η ανθρώπινη Ιστορία. Εκτός κι αν κανείς είναι τόσο κλεισμένος στην υποκειμενικότητά του (ατομική ή συλλογική) και στις παραδοχές του ώστε να μήν έχει ώτα ακούειν αυτό που βοά η Ιστορία…
Αλλά αυτό είναι πολύ, ΠΑΡΑ πολύ επικίνδυνο.
Και, ως ουσία όλων αυτών που είπα παραπάνω, αυτό ήθελα να επισημάνω και το ξαναλέω με άλλα λόγια, πιό προκλητικά :
Όσοι διατείνονται ότι υπάρχει «απόλυτη» ηθική πάντοτε πιστεύουν ακράνδαντα ότι αυτή, η απόλυτη ηθική, είναι η δική τους!!! Και αφού είναι «απόλυτη» γιατί να μήν την επιβάλουν και στους άλλους, που δεν την βλέπουν ή δεν θέλουν να τη δούν;; Γιατί να μήν την κηρύξουν στανικά, ώσπου να τους πείσουν, για να τους «σώσουν», για να φτιάξουν μια καλύτερη κοινωνία;; Όταν μάλιστα πιστεύουν ότι εμπνέονται από κάποιον Θεό, που με κάποιον τρόπο τους την υπαγορεύει, μέσα από κείμενα ή κατ’ ευθείαν, τότε τα πράγματα είναι ιδιαζόντως τρελά και επικίνδυνα…. ( “ I distrust those people who know so well what God wants them to do, because I notice it always coincides with their own desires” )
Η Ηθική, όπως και ο Νόμος, όσο αναγκαία και να είναι για να υπάρξει η ανθρώπινη κοινωνία, για να μήν κατασπαράξουμε ο ένας τον άλλον (το αναλύει τρομερά διεισδυτικά αυτό ο Φρόυντ, στο “Τοτέμ και Ταμπού”, αλλά θυμηθείτε τί λέει και ο Παύλος στους Γαλάτες, που ήταν …Χριστιανοί!!!), δεν παύουν να είναι η άλλη όψη της Πτώσης. Στη «λογική» των Εσχάτων, της “Βασιλείας του Θεού” δεν μπορεί να υπάρξει καμία Ηθική. Διότι, κάτι που δεν ανέφερα στα παραπάνω, η Ηθική, όπως και το Δίκαιο, προϋποθέτει την αντικειμενοποίηση του Άλλου, την ανάδυση του Ατόμου και τον φόβο του Άλλου. Ο Άλλος, για τον πεπτωκότα άνθρωπο, είναι απειλή για τον Εαυτό και τα του Εαυτού, και η Ηθική είναι ένα ανάχωμα προστασίας ΑΠΟ τον Άλλον, δεν είναι ποτέ η δεξίωση του Άλλου. Και δεν μπορεί να είναι, διότι αυτά τα πράγματα δεν γίνονται με εντολές! Όπως δεν μπορώ να πω σε κάποιον (εκτός κι αν είμαι τελείως χαζός) μήν πονάς, ή μήν πεινάς, έτσι δεν μπορώ να του πώ μήν φοβάσαι, μήν αγχώνεσαι, ή αγάπα τον πλησίον σου. Η Πτώση έχει διαμορφώσει την ίδια τη βιολογία μας, τη φύση μας, και χρειάζεται να μεταμορφώσει κανείς αυτήν τη φύση, για να μπορέσει να ανοιχτεί αληθινά προς τον πλησίον, αληθινά και όχι μόνον στα λόγια. Μόνον εάν δώ τον Άλλον, όχι επειδή μου το λέει κάποια ηθική, αλλά επειδή το(ν) ΘΕΛΩ εγώ, εάν τον δώ και τον βιώσω ως μέλος μου η Ηθική παύει να υπάρχει. Αλλά αυτό είναι πάρα πολύ δύσκολο, ασχέτως εάν κανείς είναι χριστιανός ή όχι. Και, δυστυχώς, για τους χριστιανούς φαίνεται πώς είναι δυσκολώτερο. Ίσως διότι το βλέπουν και το βιώνουν, ακριβώς, ως Ηθική επιταγή… Την καλησπέρα μου και στους λοιπούς μετέχοντες σε αυτήν την συζήτηση, κκ. Haralambos, Γιάννης, Michael, Βασίλειος Γούλας, και εί τις άλλος…
καθηγητή θεολογικής:Βασ. Στεφανίδη
»οι νόμοι έγιναν για να καταδικάζονται αθώοι»
Σταύρου Φωτίου
3.Ένα λαό, που η ιστορική του παρουσία δέθηκε με την αυτοθυσία και την υπέρβαση της ατομικότητας(π,χ,Κούγκι,Ζάλογγο,Αρκάδι,1940,Αντίσταση,Κύπρο)
τον εγκλωβίζουμε στα ατομικά δικαιώματα και τις νομικές διεκδικήσεις..Ίσως για αυτό ο Ρωμιός-Νεοέλληνας αισθάνεται ηδονή παραβαίνοντας το νόμο…
.π. Γεωργίου Μεταλληνού
Ερώτηση: Κ. γιανναρά, Και όμως ο αντίλογος είναι ότι η εκκλησία καθήλωσε τον Έλληνα, ο οποίος πάντα περιμένει μια μαγική λύση για τα προβλήματά του και ότι το Βυζάντιο καθυστέρησε την ανάπτυξη του ατόμου και χάσαμε, μεταξύ άλλων, τον διαφωτισμό που συνέβη στην Ευρώπη.
Απάντηση: Γιανναράς
Αυτό που ξέρω ότι της καταλογίζουν, και ειδικότερα ο Ράμφος, ο οποίος κάνει αγώνα γι’ αυτό, είναι ότι ακριβώς εγκλώβισε το άτομο στην κοινότητα. Όλα αυτά εμπίπτουν μέσα στη γενικότερη σύγχυση που έχει δημιουργηθεί. Νομίζω πως αυτά που λέει (ο Ράμφος) είναι στους αντίποδες της ιστορικής πραγματικότητας. Η δυναμική του ελληνισμού από την πρώτη στιγμή ήταν η πόλις. «Το μετέχειν κρίσεως και αρχής», να είσαι πολίτης, ενεργός, μέτοχος στο γίγνεσθαι. Το να περιπέσουμε στον ατομοκεντρισμό του δυτικού βαρβαρικού τρόπου βίου, στο επίπεδο κυριαρχίας των ενστίκτων, όπου κυριαρχεί το άτομο και οι ανάγκες, οι απαιτήσεις, οι ορμές του ατόμου, εάν αυτό το λέμε πρόοδο τότε αντιστρέφουμε τους ρόλους της ιστορίας, το άσπρο μαύρο. Είναι τερατώδη αυτά που ισχυρίζεται ο κ. Ράμφος.
Ἀπόσπασμα συνέντευξης τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ
Ὁ σύγχρονος ναρκισσισμός
Ἡ σύγχρονη μετανεωτερική κοινωνία ἀδυνατεῖ νά προσφέρει στό σημερινό ἄνθρωπο νόημα ζωῆς καί νόημα θανάτου. Ἀδυνατεῖ νά τοῦ ὑποδείξει Κάτι (μία Ἰδεολογία, ἕνα ὑπερβατικό, ἤ ἔστω ἐμμενές, ἐγκοσμιοκρατικό Πρότυπο, Θεσμό καί Ἀξία) γιά τό ὁποῖο ἀξίζει νά ζήσει καί νά πεθάνει. Ἔτσι ὁ σύγρονος ἄνθρωπος στρέφει ὅλη τή συναισθηματικότητα, ἐνεργητικότητά καί δραστηριότητά του στἠν αὐτοπραγμάτωση καί ἀνάπτυξη τοῦ Ἑαυτοῦ του, τοῦ Ἐγώ του. Τίποτα ἔξω ἀπό τόν ἑαυτό του δέν τόν συγκινεῖ, δέν τόν διεγείρει καί δέν τόν ἐνεργοποιεῖ.
Σχοινᾶς Φώτιος
Δίνοντας Πρόσωπο στο Απρόσωπο!!!!
Σᾶς μεταφέρω μια μεστωμένη ἀπάντηση σε ὅσους ἀπό ἐμᾶς κρίνουμε, ἐπικρίνουμε, ἀσχολούμαστε διαρκῶς με τά τοῦ ἄλλου, θέλουμε ἡ δική μας γνώμη να εἶναι ὁ ὑπέρτατος νόμος τοῦ πῶς θα πορευεται ἕκαστος. Ἀλλά και να δοῦμε στο κείμενο τι κρύβει αὐτή ἡ κρίση μας και ποιός μᾶς ἔβαλε κριτή; αὐτά τα δύο μεγέθη τα σκεφθήκαμε ποτέ; ἀναμετρηθήκαμε με αὐτά;
” Οι ηθικιστικές, τελικά, αν και λένε ότι “κρίνουν την αμαρτία και όχι το πρόσωπο”, εάν το ψάξει κανείς λίγο θα διαπιστώσει ότι κρίνουν το πρόσωπο και μόνον το πρόσωπο. Και το σλόγκαν είναι ακριβώς παραπέτασμα καπνού για να καλύψουν αυτό που πράγματι τους νοιάζει – να πούν ότι “εγώ ούκ ειμί ώσπερ ούτος ο αμαρτωλός”. Διακηρύσσουν, και μάλιστα με ένταση, το αντίθετο από αυτό που πράγματι έχουν μέσα τους. Και απορρίπτουν τον άλλον, αρνούνται τη σχέση μαζί του. Και τους βολεύει ότι υπάρχουν “αμαρτωλοί” για να τους καταδεικνύουν.
Έχω την αίσθηση ότι όντως η βαθύτερη τομή γίνεται στο επίπεδο των προθέσεων. Τί επιζητώ εγώ με τον έλεγχο που ασκώ;; Τί υπερασπίζομαι και ενάντια σε τί;; Τί μου προκαλεί εμένα, εσωτερικά-ψυχολογικά αλλά και εξωτερικά-κοινωνικά ο έλεγχος που ασκώ ;; Πληρώνω κάτι με τον έλεγχο που ασκώ, υπάρχει για μένα κάποιο τίμημα, ή μήπως απλώς χτυπάνε παλαμάκια με τα δυό χεράκια οι συνάδοντες με εμένα;; ”
Κ.Μ.
Βασίλειος Γούλας ( Συνέχεια 1 από 2 )
Κοιτάξτε… επιτρέψτε μου να προσθέσω κάτι ακόμα…. Εάν δεν γίνει μία ρηξικέλευθη τομή, με μια δόση ιατρικής έννοιας, δηλαδή να γίνει εκτομή και πέταμα, στα σκουπίδια της ιστορίας, αυτού του κληρικαλισμού πουπλήττει την Εκκλησία μας (μάλλον καθολικής κοπής και όχι προτεστάντικης), όπου ο παπάς υπάρχει ανάμεσά μας περίπου όπως ο μάγος της φυλής, δεν θα ξεμπερδέψουμε ποτέ από τα δεινά μας. Να σας πώ ένα παράδειγμα με αφορμή με όσα λέτε παραπάνω και εσείς, ο κ.Κοσμάς Νικολαΐδης και ο Γιάννης Νικολουδάκης για την Θ. Μετάληψη. Η εξομολόγηση ή η νηστεία ως ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ για να κοινωνήσω είναι άγνωστες για πολλούς αιώνες στην αρχαία εκκλησία. Το να εκκλησιάζεται κανείς ήτανε πάντα ισοδύναμο, ταυτόσημο με το να κοινωνεί, και αυτό ήτανε αυτονόητο. Επίσης, η περίφημη ‘θεολογία’ των επτά μυστηρίων, είναι κι αυτή πολύ νεότερο κατασκεύασμα, καθολικής προελεύσεως, και επιβλήθηκε στην ορθόδοξη εκκλησία, μέσα από τις διαπραγματεύσεις για βοήθεια στην καταρρέουσα Βυζαντινή Αυτοκρατορία… Το “μυστήριο” είναι ένα και μόνον, αυτό που λέει ο Παύλος “το μυστήριο του Χριστού και της Εκκλησίας”, και η έκφρασή του γίνεται μέσα από την Θ. Λειτουργία και όσα συνδέονται άμεσα με αυτήν (η είσοδος μας σε αυτήν με το Βάπτισμα και το Χρίσμα, που είναι ένα είδος “χειροτονίας” στο βαθμό του λαϊκού , του πιστού, η χειροτονία σε ιερέα ή επίσκοπο που δίνει μια άλλη θέση στη δομή της σύναξης, κλπ). Μέχρι λοιπόν τον 12-13 αιώνα, οι “κατάλογοι” των μυστηρίων είναι πολύ χαλαροί, και δεν συμφωνούν μεταξύ τους (άλλοι θεωρούν μυστήριο την μοναχική κουρά άλλοι όχι, άλλοι την κηδεία άλλοι όχι, άλλοι τον γάμο άλλοι όχι, άλλοι την ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ/ΜΕΤΑΝΟΙΑ άλλοι όμως όχι – κι αυτό το τελευταίο είναι πάρα πολύ σημαντικό για σήμερα…) Λοιπόν, τί συμβαίνει με την ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ; Είναι η επίσημη επανένταξη αυτών που υπέστησαν αποβολή από την κοινότητα με επίσημο τρόπο, of those who were officialy ex-communicated, όπως το λέει σε μία μελέτη του ο π. Τζών Μάγιεντορφ (Byzantine Theology: Historical Trends and Doctrinal Themes). Το να ανήκεις στην κοινότητα ήταν ταυτόσημο με το να εκκλησιάζεσαι, να μετέχεις στην Σύναξη με την φυσική παρουσία σου και να κοινωνείς. Συνεπώς, η επανένταξη ήταν το να γίνεις δεκτός και να κοινωνήσεις μαζί με όλους τους άλλους. Ποιοί ήταν όμως οι λόγοι αποβολής από την Σύναξη ; Ήταν μόνον τρείς αρχικά: η άρνηση της πίστεως, ο φόνος και η μοιχεία. Τίποτε άλλο. Ή μάλλον… Ή μάλλον υπήρχε πάντα και εκείνο το διάχυτο και τρομερά σημαντικό, η αγάπη για τους άλλους που δεν έπρεπε να είναι τραυματισμένη ή μολυσμένη ούτε στο ελάχιστο : να μήν έχεις “τί”, ούτε το ελάχιστο μέσα στην καρδιά σου, ενάντια σε κάποιον άνθρωπο, ει δε μή, άφησέ τα όλα έξω από την εκκλησία και πήγαινε συμφιλιώσου με τον αδελφό σου, για να μπορέσετε έτσι ΜΑΖΙ να εκκλησιαστείτε και να κοινωνήσετε. Όλα αυτά δεν είναι ζητήματα ιερέων, παρά μόνον ως κατάδειξη του ποιά είναι η αλήθεια της εκκλησίας, ποιό είναι το “είναι” της, το οντολογικό στάτους της, και όχι ως αυθαίρετη εξουσία του δεσμείν και λύειν “αμαρτίες”. Λοιπόν, θα σας εκπλήξει εάν δεν το γνωρίζετε ήδη και θα μείνετε ενεός αλλά, αν διαβάσετε τους εννέα λόγους περί Μετανοίας του Χρυσοστόμου, αυτού του αυστηρού και “ηθικού” πατρός, δεν θα βρείτε ΟΥΤΕ ΜΊΑ αναφορά στο “μυστήριον της εξομολογήσεως” όπως το γνωρίζουμε και το πασάρουμε στους πιστούς σήμερα… και αν διαβάσετε τους έξι λόγους περί Ιερωσύνης, του ίδιου πατρός, δεν θα βρείτε στις αναλυτικότατες περιγραφές των καθηκόντων του ιερέως, και πάλι, ΟΎΤΕ ΜΊΑ αναφορά στο “μυστήριον της εξομολογήσεως”… Φτάνουν αυτά ή θέλετε κι άλλα;;; Ας μάθει λοιπόν ο καθένας να δοκιμάζει την συνείδησή του, ας βλέπει καθαρά μέσα του εάν “έχει τί κατά του αδελφού του” και ας προσέρχεται μετά φόβου και τρόμου. Την στιγμή της κλήσης ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΑΤΟΣ στην μετάληψη (τα άγια τοις αγίοις, λέει ο λειτουργός προς όλους τους παρισταμένους) ΌΛΟΙ αναγνωρίζουμε την έσχατη αναξιότητά μας και αυτή είναι η ύψιστη αυτογνωσία μας και προετοιμασία μας : <<ΕΙΣ Άγιος, ΕΙΣ Κύριος, Ιησούς Χριστός…>> Και αυτό ισχύει εξ ίσου, τελείως εξ ίσου, για λαϊκούς και ιερείς και επισκόπους. Νομίζω ότι, αν και πάρα πολύ πρόχειρα, σας απάντησα με ξεκάθαρο και τίμιο τρόπο. Να το πώ ακόμα πιό απερίφραστα ; η Εκκλησία μας, εάν δεν πετάξει από πάνω της όλη την κόπρο του Αυγείου, που επισωρρεύτηκε πάνω της, από την ανθρώπινη αδυναμία, βλακεία, ιστορικές συγκυρίες, κλπ, θα βουλιάξει μαζί της μέσα στην αφάνεια – και εννοώ εδώ την ελλαδική και αυτο κοκορευόμενη ως “ορθόδοξη” εκκλησία, όχι τη σύνολη, την οικουμενική εκκλησία. Σας αφήνω γιατί κουράστηκα και έχω βαρύτατες υποχρεώσεις (τις οποίες αμφισβήτησε και για τις οποίες με ειρωνεύτηκε ο γνωστός διαδικτυακός κριτής μου πρόσφατα…) Καλή αυριανή σε όλους μας!!!
Δικαίωμα αντίστασης στον εκπεσμό
Ό,τι ονομάζουμε «ατομικό δικαίωμα» αφορά στο πεδίο της συμπεριφοράς: των πράξεων και των σχέσεων. Δεν έχει να κάνει με το πεδίο της ύπαρξης, τα δεδομένα φυσικά όρια του υπαρκτού. Εχω δικαίωμα να επιλέγω το κόμμα που ψηφίζω, την ιδεολογία που ασπάζομαι, το επάγγελμα που με ελκύει. Είναι α-νοησία να διεκδικήσω σαν «δικαίωμα» άλλο χρώμα ματιών ή ψηλότερο ανάστημα ή κοφτερότερο μυαλό. Ενα δικαίωμα που μπορώ να απαιτήσω, είναι να μην αλλάζουν οι συμπεριφορές απέναντί μου, επειδή είμαι κοντός, μαυρομάτης ή κάπως βραδύνους.
Δεν υπάρχει «δικαίωμα» χωρίς θεσμοποιημένο Δίκαιο. Δηλαδή, δίχως μια κοινή σύμβαση-συμφωνία που να ορίζει τι ακριβώς δικαιούμαστε όσοι αποδεχόμαστε τη σύμβαση. Για να λειτουργήσει η προστασία-κατασφάλιση ατομικού δικαιώματος, προϋποτίθεται κοινή δέσμευση όλων στις αρχές κοινού συστήματος Δικαίου.
Παρενθετικά να σημειωθεί (επειδή η αγραμματοσύνη πλεονάζει): Το «ατομικό δικαίωμα», όπως σήμερα το εννοούμε, ήταν άγνωστο (και αδιανόητο) στην Αρχαία Ελλάδα. Τα όσα προσπαθεί να κατασφαλίσει σήμερα η πληθώρα των «συστημάτων Δικαίου», απέρρεαν εκεί αυτονοήτως από την ιδιότητα (λειτούργημα) του «πολίτη». Ηταν τιμή και είχε «ιερότητα» η μετοχή στο «κοινόν άθλημα αληθείας» που ήταν η «πολιτική». Η πολιτική πραγμάτωνε την «πόλιν», δηλαδή τον «κατ’ αλήθειαν βίον» – η οργάνωση και λειτουργία της συμβίωσης απηχούσε τη λογική αρμονία, τάξη και κάλλος της συμπαντικής κοσμιότητας, δηλαδή το «αληθινό» στοιχείο της πραγματικότητας. Φανέρωνε τον τρόπο του αθανατίζειν, την «όντως αλήθεια».
Ομως, ιστορικά θριάμβευσε (και σήμερα κυριαρχεί παγκόσμια) η αντιστροφή των όρων εκείνου του πολιτισμού: η προτεραιότητα της χρησιμότητας και όχι της αλήθειας, η θωράκιση του ατόμου, όχι η χαρά της κοινωνίας. Σίγουρα, με τη νομική κατασφάλιση των ατομικών δικαιωμάτων του κάθε ανθρώπου αναχαιτίστηκε ο εφιαλτικός πρωτογονισμός των μεσαιωνικών στη Δύση κοινωνιών. Απλώς, για την ελληνική συνείδηση, το ιστορικό αυτό επίτευγμα καθολίκευσης των «ατομικών δικαιωμάτων» δεν παύει να είναι προ-πολιτικό, στους αντίποδες του «πολιτικού αθλήματος αληθείας»: της δημοκρατίας.
Η συνείδηση της ελληνικής διαφοράς γίνεται απρόσιτη, από τη στιγμή που η «ελευθερία» ταυτίζεται με το «δικαίωμα» ανεμπόδιστων ατομικών επιλογών – επιλέγω αυτό που εγώ θέλω, εγώ κρίνω, εγώ αποφασίζω, εγώ εκτιμώ, προτιμώ, ορέγομαι. Για να συλλάβουμε το χαώδες εύρος της διαφοράς, ας θυμηθούμε τον «ελληνικότατο» ορισμό του Ντοστογιέβσκι: «Υπάρχει μία και μόνο ελευθερία: να ελευθερωθεί ο άνθρωπος από τον εαυτό του», δηλαδή από την ιδιοτέλεια, τις φυσικές αναγκαιότητες (ή ενστικτώδεις ενορμήσεις) που ο Φρόυντ τις ονομάτισε: ορμή της αυτοσυντήρησης, ορμή της κυριαρχίας-επιβολής, ορμή της ηδονής.
Ο ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ ΜΑΣ ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ ΟΤΙ Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΙΑΝΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΜΑΣ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ
Ευτυχώς η φύση βάζει ανυπέρθετους φραγμούς στην ψευδαίσθηση παντοδυναμίας, που οικοδομεί στον άνθρωπο η μέθη των ακαταμάχητων «ατομικών δικαιωμάτων» του. Υπάρχουν πάμπολλα φυσικά δεδομένα, δηλαδή παράγοντες που ο άνθρωπος δεν τους επιλέγει, τους υφίσταται, πρέπει να τους δεχθεί συνειδητοποιώντας τη σχετικότητα των υπαρκτικών του δυνατοτήτων: Δεν διαλέγει το φύλο του, δεν διαλέγει τη μάνα και τον πατέρα του, τα θεμελιώδη για τη συγκρότηση του ψυχισμού του αρχέτυπα (anima – animus) που θα τον καθορίζουν ισοβίως. Δεν διαλέγει τη γλώσσα (μητρική) που θα δομήσει – αρθρώσει (structurer, λέει ο Lacan) τις συνειδητές και ασυνείδητες επιγνώσεις του. Ούτε την κοινωνία διαλέγει στην οποία θα πρωτοενταχθεί ούτε τη χρονική – ιστορική περίοδο όπου θα μετάσχει.
Είναι δεδομένοι και ανυπέρβλητοι οι προκαθορισμοί και οι δεσμεύσεις της φυσικής μας ύπαρξης, αλλά και αδίστακτος ο εγωτικός πρωτογονισμός του ανθρώπου, το γάντζωμά του σε απαιτήσεις φαντασιωσικής παντοδυναμίας: Το φυσικά ανέφικτο θέλει να το κάνει κατά σύμβαση εφικτό, για να ικανοποιηθεί το «γούστο» του, να γίνει «δικαίωμα» η ετσιθελική του οίηση. Ψηφίζει νόμους για να επιβάλει και κατοχυρώσει σαν «φυσικό» το κραυγαλέα αφύσικο, να αποφασίζει η εξουσία (η πλειοψηφία της Βουλής) ότι μπορεί ένας άντρας να λειτουργήσει σαν μάνα και μια γυναίκα να ασκήσει πατρότητα – ωσάν η μητρότητα και η πατρότητα να είναι απλώς ρόλοι ή «συμπεριφορές», όχι λειτουργίες.
Παρακμή του ανθρώπινου είδους, που ακκίζεται σαν μασκαράτα ντυμένη την αναίδεια του «εκσυγχρονισμού» και της «προόδου». Κι όποιος τολμήσει αντίσταση στην απανθρωπία, εξοντώνεται σαν «συντηρητικός», «ακροδεξιός», «φασίστας». Αλλά, κυρίως, άβυσσος μωρίας, επαρχιώτικη μικρόνοια που ξιπάζεται, ότι έτσι «θα κερδίσει τις εντυπώσεις» ή και την ψήφο του κοινωνικού περιθωρίου. Δεν αποκλείεται, αφού η λογική του πάτου οδηγεί νομοτελειακά στον απόπατο, να δούμε, σε επόμενη συγκυβέρνηση των γαλαζοπράσινων «προοδευτικών δυνάμεων» νομοσχέδιο, που θα αναγνωρίζει στους άνδρες «δικαίωμα» στην περίοδο ή στον θηλασμό και στις γυναίκες «δικαίωμα» στη μυστακοφορία!
ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΔΙΑΛΕΓΟΥΜΕ ΤΟ ΦΥΛΟ ΜΑΣ
Οταν τους θεσμούς και τις λειτουργίες της δημοκρατίας τούς ελέγχει ολοκληρωτικά η κομματοκρατία, τότε η ελπίδα για απελευθέρωση και παλιγγενεσία είναι μόνο ερώτημα: Ποιος θα πείσει την πλειονότητα των βουλευτών, να πειθαρχήσουν σε μια διετούς διάρκειας «υπηρεσιακή» κυβέρνηση ακομμάτιστων τεχνοκρατών, που θα έχει εντολή να «επανιδρύσει» το κράτος. Θα ελέγχει το κοινοβούλιο, την κυβέρνηση, αλλά δεν θα την έχει εκλέξει.
Πικρή αλήθεια, πικρό το φάρμακο. Αλλά μόνο για κάποιες εκατοντάδες ανάλγητων βασανιστών μας. Βολεμένων θαυμάσια χάρη στην αδράνεια των πολλών.
ΜΟΛΙΣ ΥΠΕΡ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΙΣ ΑΠΟΘΑΝΕΙΤΑΙ
Αν ρωτούσαμε τους εαυτούς μας ή τους άλλους ανθρώπους κατά πόσον θα μπορούσαμε να θυσιαστούμε, να παραιτηθούμε από τα δικαιώματά μας, από ό,τι θεωρούμε σημαντικό, ακόμη και από την ίδια την ζωή μας, η απάντηση θα ήταν πιθανότατα αρνητική για τους περισσότερους. Ζούμε τον πολιτισμό των δικαιωμάτων. Η συλλογικότητά μας νοείται μόνο στην προοπτική της προστασίας τους. Γι᾽ αυτά διαμαρτυρόμαστε. Αρχές και αξίες που παλαιότερα μας συγκινούσαν, όπως ο πατριωτισμός, η παράδοση, η θρησκευτικότητα, ακόμη και η οικογένεια, έχουν εισέλθει στην λογική της απομάκρυνσης από το προσκήνιο της ζωής. Άλλωστε τέτοιες αρχές προϋποθέτουν παραίτηση από δικαιώματα, προϋποθέτουν θυσία, προϋποθέτουν ακόμη και εγκατάλειψη της ίδιας της ζωής μας.
Παλαιότερα υπήρχε η λογική της υπεράσπισης του δικαίου και των δικαίων. Οι άνθρωποι συγκινούμασταν από ένα αίσθημα αλληλεγγύης έναντι όσων βλέπαμε ότι αδικούνται από τους εκάστοτε ισχυρούς. Ακόμη και σήμερα, στην καθημερινότητά μας, μπορούμε να διακρίνουμε ποιος φταίει σε λανθασμένες συμπεριφορές. Ποιος δεν στέκεται σωστά σε μία σχέση. Ακόμη κι αν το συμφέρον τελικά δεν μας αφήνει να στηρίξουμε το δίκαιο, εντούτοις μέσα μας, η φωνή της συνείδησής μας, μάς το υπαγορεύει. Ωστόσο μία τέτοια υπεράσπιση του δικαίου ως στάση ζωής ολοένα και φθίνει ως προτεραιότητα. Μας αφορά περισσότερο το “εγώ” μας. Όταν αυτό θίγεται, μπορεί να φωνάξουμε. Όταν αδικείται ο διπλανός μας, αρκούμαστε σε μία ηθική αναγνώριση του λάθους, συνιστούμε υπομονή, αλλά δεν πιστεύουμε ότι είναι δική μας ευθύνη να καταδικάσουμε την αδικία ευθέως και να παλέψουμε για την αποκατάστασή της. Αφήνουμε την πορεία της ζωής στο έλεος του Θεού ή στην ανθρώπινη δικαιοσύνη ή γκρινιάζουμε, κατακρίνουμε, χωρίς όμως να παλεύουμε για να διορθώσουμε και να διορθωθούμε. Έχουμε κλειστεί σε έναν ατομοκεντρισμό, ο οποίος, αργά, αλλά σταθερά, απομακρύνει τον άνθρωπο από την ουσία τόσο των δικαιωμάτων, όσο και της διαφορετικότητας, αλλά και του βαθύτερου περιεχομένου των ανθρώπινων σχέσεων, το οποίο δεν μπορεί και δεν πρέπει να αφίσταται της αγάπης και της καλοσύνης, όπως επίσης και της συμπαραστασης με κάθε τρόπο έναντι όσων αδικούνται. “Μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην…”.
Ας σκεφτούμε έναν ωραίο λόγο του αποστόλου Παύλου στην προς Ρωμαίους επιστολή του, ο οποίος συγκρίνει την στάση των ανθρώπων με την στάση του Θεού έναντί μας: “μόλις υπέρ δικαίου τις αποθανείται. Υπέρ αγαθού τάχα τις και τολμά αποθανείν” (Ρωμ. 5, 7). “ Δύσκολα θα έδινε κάποιος την ζωή του ακόμη και για εναν δίκαιο άνθρωπο. Ίσως αποφάσιζε κάποιος να πεθάνει για κάποιον καλόν άνθρωπο”. Και όμως, ο Χριστός πέθανε, θυσίασε τον εαυτό Του, μολονότι δεν είχε καμία αμαρτία ενώ η θεϊκή Του φύση, όντας αθανάτη, μπορούσε να μεταδώσει το ιδίωμα της αθανασίας στην ανθρώπινη. Ο Χριστός πέθανε για όλους εμάς. Για τον καθε άνθρωπο, δίκαιο και άδικο. Σπουδαίο και άσημο. Των καιρών που ο Χριστός έζησε, αλλά και κάθε εποχής. Γι᾽ αυτούς που Τον πίστεψαν και θα Τον πιστέψουν, αλλά και για όλους εκείνους που για διάφορους λόγους θα Τον αρνηθούν, είτε εν γνώσει είτε εν αγνοία. Αυτό ονομάζεται αγάπη που νικά τον θάνατο διά του θανάτου.
Οι άνθρωποι έχουμε εγκλωβισθεί σε έναν πολιτισμό δικαιωμάτων, γιατί απουσιάζει από τις ζωές μας, συνειδητά ή ασυνείδητα, η αγάπη. Δεν είναι προτεραιότητά μας το μοίρασμα, αλλά η επιβολή και η εξουσία. Δεν θέλουμε να πορευόμαστε με γνώμονα την σχέση με τον άλλο, αλλά με κριτήριο τι είναι καλό για μας και μάλιστα στην προοπτική του παρόντος κόσμου. Έτσι τα πάντα γίνονται δικαίωμα και τίποτα, ούτε ιστορία, ούτε παράδοση, ούτε δικαιοσύνη, ούτε θεσμοί, ούτε ο πλησίον, ούτε ηθική δεν έχουν σημασία όσο το “εγώ” μας. Και μια τέτοια νοοτροπία, όταν διαποτίζει με κάθε τρόπο και μέσο, από την εικονική πραγματικότητα και την δύναμη της τεχνολογίας, μέχρι την αθώωση όποιου πληγώνει τον άλλο με την συμπεριφορά του, είναι μία νοοτροπία θανάτου, για την οποία ο Χριστός πέθανε, ώστε να βγούμε από αυτήν.
Είναι μάταιο να επιζητούμε συνολικές αλλαγές, να υπάρξει δικαιοσύνη στον κόσμο. Είναι μάταιο να ψάχνουμε για εκείνους τους ήρωες, οι οποίοι με ασυμβίβαστο φρόνημα θα παλέψουν για την αγάπη, για το κοινό νόημα, που θα σεβαστούν ό,τι συγκροτεί συλλογικότητες και κοινωνία. Μπορούμε όμως ο καθένας μας, μέσα από την πίστη στον Χριστό και την μετοχή στην ζωή της Εκκλησίας, ακόμη κι αν αυτή δείχνει παραδομένη εξωτερικά και θεσμικά στον ύπνο του συμβιβασμού, να παλέψουμε και να δώσουμε ζωή. Όσο αντέξουμε. Από μία προσευχή και ένα κερί, από ένα πιάτο φαγητό και έναν καλό λόγο, από λίγο χρόνο που θα θυσιάσουμε, μέχρι τα μεγάλα και ξεχωριστά, που είναι η ομολογία της πίστης και της ελπίδας στον Χριστό και την Ανάσταση των πάντων, που είναι η αγάπη και η συγχωρητικότητα, που είναι το μοίρασμα των χαρισμάτων μας, που είναι η έγνοια για όσους περισσότερους μπορούμε, που είναι η άρνηση να ταυτιστούμε με το κοσμικό φρόνημα, ακόμη κι αν ζούμε τις πτυχές του στην καθημερινότητά μας, που είναι ένα ήθος αντίστασης ως σπίθα η οποία θα κρατήσει ζωντανή την ελπίδα και άλλα που ο καθένας μπορεί, όλα αυτά δείχνουν ότι μπορούμε να πεθάνουμε για έναν αγαθό άνθρωπο, αλλά και να μιμηθούμε τον Χριστό!
“Κι αν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλο, είμαστε κιόλας νεκροί”, λέει ο ποιητής (Τ. Λειβαδίτης). Θάνατος δεν είναι μόνο μία οραματική ιδεολογία. Είναι η επίγνωση της αλήθειας ότι ο πλησίον είναι η προτεραιότητα. Ότι η αγάπη νοηματοδοτεί. Και για να την ζήσουμε αυτή την επίγνωση χρειάζεται άλλος νους, δηλαδή θάνατος νοοτροπίας, δηλαδή πνευματικότητα Αγίου Πνεύματος, ζωή εκκλησιαστική. Ας είμαστε δίκαιοι στην δική μας ζωή και ας μην συμβιβαστούμε με την νοοτροπία του “όλα δικά μου, όλα εγώ”. Ας μην αρκούμαστε στην συμβατική απόρριψη του ψεύτικου, του δικαιωματικού, της αδικίας, αλλά με προσευχή στον Θεό, με λόγο σαφή, με ανάληψη ευθύνης, με αφοβία ας παλέψουμε. Όχι για να σκοτώσουμε ή να σκοτωθούμε, δηλαδή αντιγράφοντας “για καλό” δήθεν την οδό της αδικίας, αλλά για μετάνοια και αγάπη. Και ο Χριστός θα είναι μαζί μας!
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Κέρκυρα, 17 Ιουνίου 2018
