Μαζί τα φάγαμε;;; στο όνομα του κερδους….απληστία…πλούτος-φτώχεια

04 Feb “Εγώ, ο πιο ισχυρός άνθρωπος στον κόσμο, δεν μπορώ να γεμίσω αυτό το παράξενο πιάτο. “

 

……….“Με νίκησες” λέει ο πρίγκιπας. “Εγώ, ο πιο ισχυρός άνθρωπος στον κόσμο, δεν μπορώ να γεμίσω το πιάτο ενός ζητιάνου. Πήρα ένα μάθημα ταπεινοφροσύνης… Σε παρακαλώ, μείνε να φας μαζί μου και πες μου πού βρήκες αυτή τη μαγική γαβάθα που δεν γεμίζει ποτέ. ”
“Πριν από μερικούς μήνες”, του απαντάει ο ζητιάνος, “έσπασε η παλιά μου ξύλινη γαβάθα. Ψάχνοντας να βρω έναν πεσμένο κορμό δέντρου για να σκαλίσω μια καινούρια, ένα βράδυ βλέπω μπροστά μου ένα πτώμα πεταμένο στην άκρη του δρόμου. Τα ζώα είχαν καταβροχθίσει τις σάρκες του άτυχου άντρα κι απόμενε γυμνός ο σκελετός του. Σίγουρος ότι δεν έκανα κανένα κακό, κατάφερα να δανειστώ ένα πριόνι από κάποιους κτηνοτρόφους κι έκοψα το πάνω μέρος του κρανίου του. Το έπλυνα, κι από τότε το χρησιμοποιώ σαν πιατάκι. Αυτό που είδες, άρχοντά μου, δεν είναι κάτι μαγικό. Απλώς, αυτό το κρανίο διατηρεί ακόμη κάποιες από τις ιδιότητες που είχε όταν αποτελούσε μέρος του κεφαλιού εκείνου του ανθρώπου. Και το κεφάλι, υψηλότατε, είναι πάντα αχόρταγο.”

Φωτογραφία του χρήστη Με Αγάπη.

Κατά τους μελετητές της παιδικής συμπεριφοράς, οι πρώτες λέξεις που μάθαμε όταν ήμαστε μικροί, ήταν λίγο-πολύ οι ίδιες για όλους:

πρώτα μάθαμε να λέμε “μαμά”,
στη συνέχεια προφέραμε τη λέξη “μπαμπάς”
και η τρίτη λέξη ήταν σχεδόν πάντα” κι άλλο”.
Ο δρόμος της ευτυχίας
ΧΟΡΧΕ ΜΠΟΥΚΑΪ

Παραδώσου θεληματικά και ολοκληρωτικά στην πρόνοια και το θέλημα του Θεού. Μη θλίβεσαι όταν χάνεις κάποιο υλικό πράγμα ή γενικά οποιοδήποτε ορατό αντικείμενο. Μη χαίρεσαι στο κέρδος. Μοναδική σου χαρά πρέπει να είναι να κερδίσεις τον ίδιο τον Κύριο, γιατί όταν μας λείπει η πίστη στην πρόνοιά του, πολλά κακά μας προκύπτουν.
Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης

Πλούτιζαν με αντικαρκινικά φάρμακα!

Συλλήψεις για το σκάνδαλο με τα αντικαρκινικά φάρμακα EUROKINISSI / ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
05.05.2018, 11:31
Ενας 70χρονος Αιγύπτιος φαρμακοποιός, ο οποίος διαμένει μόνιμα στη Γερμανία, ένας 64χρονος ημεδαπός και μια 57χρονη επίσης φαρμακοποιός, φίλη του Αιγύπτιου, ήταν τα τρία αρχηγικά μέλη της συμμορίας που τα τελευταία χρόνια υπεξαιρούσαν αντικαρκινικά σκευάσματα από νοσοκομεία της Αθήνας και τα πουλούσαν νόμιμα στη Γερμανία, την Ελβετία και την Ιταλία, αποκομίζοντας τουλάχιστον 25.000.000 ευρώ.

Αδιαφορώντας για το εάν έθεταν σε κίνδυνο την υγεία των καρκινοπαθών, εξαιτίας της ελλιπούς χορήγησης σε ασθενείς των ενδεδειγμένων δοσολογιών, αλλά και το εάν από τη δράση τους προκαλούσαν ελλείψεις στην εγχώρια αγορά –ενδεχόμενα τα οποία διερευνώνται σοβαρά από τους αξιωματικούς της Οικονομικής Αστυνομίας-, τα μέλη του κυκλώματος έστελναν τα φάρμακα στο εξωτερικό και, μέσω του φαρμακείου που διέθετε ο Αιγύπτιος στη Γερμανία, τα διέθεταν σε υπερδιπλάσιες από τη χώρα μας τιμές.

Ανάμεσα στα συνολικά 21 μέλη που συνελήφθησαν ξεχωρίζουν ένας γαστρεντερολόγος–ηπατολόγος που εργάζεται στο ιδιωτικό νοσηλευτήριο Κλινική Αθηνών και ένας επίσης γαστρεντερολόγος που διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο, ενώ ρόλο-κλειδί στην υπόθεση διαδραμάτιζαν δύο νοσηλεύτριες του Λαϊκού Νοσοκομείου, οι οποίες ήταν μεταξύ αυτών που εφοδίαζαν με σκευάσματα τη συμμορία.

Οι δύο πρώτοι συνταγογραφούσαν σε ανύπαρκτους ασθενείς, με αποτέλεσμα τα φάρμακα να καταλήγουν στη συμμορία, ενώ οι δεύτερες υπεξαιρούσαν σκευάσματα από το δημόσιο νοσοκομείο, αφού εμφάνιζαν να χορηγούν τις ενδεδειγμένες συνταγογραφούμενες ποσότητες, παρ’ όλο που κατανάλωναν για τις θεραπείες μικρότερες ποσότητες, με αποτέλεσμα να τους περισσεύουν σκευάσματα.

Μία μάλιστα εξ αυτών εργαζόταν στην καταγραφή και έτσι όλα εμφανίζονταν εντάξει στις διοικητικές υπηρεσίες του νοσοκομείου.

Εκτός από τους ανωτέρω, στην υπόθεση φέρεται να συμμετέχουν ακόμη οκτώ γιατροί για τους οποίους ερευνάται ο βαθμός εμπλοκής τους, ενώ στη δικογραφία εμπεριέχονται τα ονόματα ακόμη 14 ατόμων, τα οποία δεν διώκονται σε βαθμό κακουργήματος και γι’ αυτό δεν συνελήφθησαν.

Ο 70χρονος Αιγύπτιος είχε δημιουργήσει μια φαρμακευτική εταιρεία με έδρα την Αίγυπτο, η οποία και υποτίθεται ότι εισήγε φάρμακα. Κάτι που δεν γινόταν, αφού όλα τα φάρμακα που διέθετε ήταν υπεξαιρεμένα σκευάσματα, τα οποία κατέληγαν στο φαρμακείο της 57χρονης στην Καλλιθέα και στη φαρμακαποθήκη που νοίκιαζε στην Αθήνα η εταιρεία.

Από εκεί, είτε με μεταφορικές εταιρείες είτε με αυτοπρόσωπη μεταφορά από τα μέλη -ανάμεσά τους και ο 70χρονος- πήγαιναν στο φαρμακείο που έχει ο τελευταίος στη Γερμανία, όπου διατηρούσε επίσης και φαρμακαποθήκη.

Επειδή μάλιστα τα φάρμακα έπρεπε να ταξιδεύουν σε ψυχρό περιβάλλον, ανάμεσα στα μέλη της σπείρας υπήρχαν ένας ιχθυοπώλης στην Καλλιθέα και ένας ανθοπώλης στο Παγκράτι, οι οποίοι φρόντιζαν να φυλάνε στον πάγο τα σκευάσματα πριν αυτά αναχωρήσουν.

Στα ψυγεία του σπιτιού εξάλλου μελών βρέθηκαν αρκετά από τα πολλά φάρμακα συνολικής αξίας 307.258 ευρώ, που κατασχέθηκαν κατά την επιχείρηση. Από τα κατασχεμένα εικονικά τιμολόγια προκύπτει ότι διακινήθηκαν συνολικά 14.001 σκευάσματα αξίας 24.913.375 ευρώ τα οποία θεωρούνται καθαρό κέρδος.

Φωτογραφία της Maria Denaxa.

Maria DenaxaΑκολουθήστε

Χθες στις 12:44 μ.μ.

‪Γαλλία: Απο τη μια ο όμιλος σούπερ μάρκετ #Carrefour καταργεί χιλιαδες θέσεις εργασίας κ κλεινει 243 μαγαζιά. Απο την άλλη, ο πρωην επικεφαλής της αλυσίδας παίρνει πριμ 17 εκατομμύρια € και ετήσια σύνταξη που ανέρχεται σε 517.000€!
“Τρελά λεφτά” ειναι ο πρωτοσέλιδος τίτλος της Libération, που χρησιμοποίει προχθεσινή φράση του Μακρον, ο οποίος χαρακτήρισε έτσι τα χρήματα που δίνονται για τις κοινωνικές παροχές, τις οποίες ετοιμάζεται τωρα να πετσοκόψει.

Την ίδια ώρα ο γάλλος πρόεδρος για να διανύσει απόσταση μόλις 110 χιλιομέτρων, χρησιμοποίησε το προεδρικό Falcon, δημιουργώντας νέα πολεμική, μετά την παραγγελία πορσελάνινων πιάτων για το Ελιζέ, αξίας 500.000 ευρώ .

Τέλος στη Σουηδία, όπου η Ακροδεξιά διανύει ανοδική πορεία, οι άστεγοι θα πρέπει να βγάζουν άδεια κόστους 15 ευρώ, για να ζητιανεύουν στην πόλη Eskilstuna. Διαφορετικά θα τους επιβάλλεται πρόστιμο!

Φωτογραφία της ζωγραφια μουγιακακου.Φωτογραφία του χρήστη Κωνσταντίνος Ζωχιός - Ψυχολόγος.

Μιά ματιά στην αὐριανή Κυριακή, ὑπό το βλέμμα ἑνός λογίου ἱερέως ἐκ Πρεβέζης, πατρός Θεοδοσίου Μαρτζούζου, δεῖτε πῶς ἀνατέμνει την αὐριανή εὐαγγελική περικοπή…

Κυριακή Ε΄Λουκά – Πλούσιος και…ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΟΣ

Χάσμα υπάρχει ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς. Ο πλούσιος ζει άνετα και ευχάριστα, ο φτωχός δύσκολα και άθλια. Στη συνέχεια του Ευαγγελίου, όταν αλλάζουν οι ‘’συνθήκες’’, τότε ο πλούσιος βιώνει μια φρίκη ερημιάς και ανάγκης, και ο φτωχός μια αγκαλιά μακαριότητας!
Τα πράγματα άραγε εξελίσσονται έτσι, επειδή ο ένας είναι πλούσιος και ο άλλος φτωχός; Όχι, απολύτως όχι. Τα γεγονότα θέτουν διλήμματα ποιότητος, στα οποία καλείται να απαντήσει και να ανταποκριθεί καθένας μας. Η απάντηση είναι αυτό που προσδιορίζει τα πράγματα. Ο πλούτος και η φτώχεια είναι διλημματικά. Ο πλούσιος έχει τον κίνδυνο της κακίας και της αδιαφορίας και ο φτωχός τον κίνδυνο της ζήλειας και της φ(θ)ονικής διάθεσης. Το πώς τα διαχειριζόμαστε αυτά, μας προσπορίζει περιεχόμενο και προσωπική ποιότητα…

Φωτογραφία του χρήστη Η 4η πτερυγα στο Δαφνι με χειροκροταει.

Φωτογραφία του Γιωργος Παπανικολαου.

14/11/2017 [12:50]

Το 1% των πλουσιότερων της γης έχει όσα χρήματα το 50% των φτωχότερων

 

Το 1% του πλουσιότερου πληθυσμού συγκεντρώνει τον πλούτο που έχει το χαμηλότερο 50%, δηλαδή περίπου 3,8 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως, αναφέρει έκθεση της Credit Suisse, που διαπιστώνει αύξηση του χάσματος ανάμεσα στους υπέρ-πλούσιους και τις υπόλοιπες κατηγορίες.
Οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον πλανήτη είδαν το μερίδιό τους στον παγκόσμιο πλούτο να αυξάνεται από το 42,5% στην κορύφωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 στο 50,1% το 2017 ή περίπου στα 140 τρισ. δολάρια.
Αυξάνεται η παγκόσμια ανισότητα
Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι το μερίδιο του 1% στον παγκόσμιο πλούτο βαίνει αυξανόμενο από την κρίση και μετά. Το 2013 πέρασε τα επίπεδα του 2000, και κάθε χρόνο μεγεθύνεται. Σύμφωνα με την τράπεζα η παγκόσμια ανισότητα είναι υψηλή και αυξάνεται στην περίοδο μετά την κρίση.
Αυξήθηκαν οι εκατομμυριούχοι το 2016
Την ίδια ώρα, η αύξηση του πλούτου μεταξύ των πολύ πλούσιων δημιούργησε 2,3 εκατομμύρια νέους εκατομμυριούχους το περασμένο χρόνο, που ανέρχονται πλέον στα 36 εκατομμύρια. Σύμφωνα με τη μελέτη, ο αριθμός των εκατομμυριούχων υποχώρησε το 2008. Όμως ανέκαμψε γρήγορα και πλέον έχει τριπλασιαστεί από το 2000.
Οι εκατομμυριούχοι αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 0,5% του παγκόσμιου πληθυσμού, όμως ελέγχουν το 46% του συνολικού παγκόσμιου πλούτου, που ανέρχεται στα 280 τρισ. δολάρια.Στον αντίποδα, βρίσκονται 3,5 δισ. ενήλικοι που έχουν περιουσία λιγότερη από 10.000 δολάρια. Συνολικά είναι το 70% του πληθυσμού που μπορεί να εργαστεί και αντιπροσωπεύει μόλις το 2,7% του παγκόσμιου πλούτου. Οι περισσότεροι προέρχονται από αναπτυσσόμενες χώρες, με περισσότερους από 90% ενήλικες στην Ινδία και την Αφρική.Φωτογραφία του χρήστη Η μελωδία της ψυχής.

Ο καπιταλισμός σε «τρελά κέφια»

Οκτώ κροίσοι κατέχουν πλούτο ισόποσο εκείνου 3,6 δισεκατομμυρίων ανθρώπων

ToPeriodiko admin team – Πολιτική + Οικονομία – 16/01/2017

 

462

Μόλις οκτώ – ναι, αριθμός 8 – άνθρωποι κατέχουν πλούτο, ίσο με τον συνολικό του φτωχότερου μισού του πληθυσμού της Γης.

Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε έκθεση της οργάνωσης Oxfam επιβεβαιώνουν το αγεφύρωτο και σε συνεχή διεύρυνση χάσμα μεταξύ του αμύθητου πλούτου και της απόλυτης φτώχειας, σε έναν πλανήτη που «βασιλεύει» παντού η «οικονομία της αγοράς».

Μπροστά στο ετήσιο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας αυτή την εβδομάδα, η έκθεση της οργάνωσης, όπως σημειώνει το ΑΠΕ, «αποκαλύπτει ότι το χάσμα πλούτου μεταξύ πλούσιων και φτωχών είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ, με καινούργια στοιχεία από την Κίνα και την Ινδία να δείχνουν πως το φτωχότερο μισό του πλανήτη κατέχει λιγότερο από όσο υπολογίζονταν προηγουμένως».

Συγκεκριμένα η Oxfam, η οποία περιγράφει το χάσμα ως «αισχρό», αναφέρει, ότι εάν τα νέα στοιχεία είχαν δοθεί στη δημοσιότητα νωρίτερα, θα έδειχναν ότι το 2016 εννέα άτομα κατείχαν όσο και τα 3,6 δισεκατομμύρια άτομα που απαρτίζουν το φτωχότερο ήμισυ της ανθρωπότητας, αντί για τα 62 άτομα που υπολογίζονταν τότε.

Συγκριτικά, το 2010, η περιουσία των 43 πλουσιότερων ανθρώπων του κόσμου συνολικά αντιστοιχούσε στο φτωχότερο 50%, σύμφωνα με τους πιό πρόσφατους υπολογισμούς.

Ενώ πολλοί εργαζόμενοι αγωνίζονται με μισθούς που παραμένουν στάσιμοι, ο πλούτος των υπερπλούσιων έχει αυξηθεί ετησίως κατά 11%, κατά μέσον όρο, από το 2009.

Ο Μπιλ Γκέιτς, πλουσιότερος άνδρας του κόσμου που συμμετέχει συχνά στο Νταβός, έχει δει την περιουσία του να εκτοξεύεται κατά 50% ή 25 δις δολάρια (23,5 δις ευρώ) από το 2006, που ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από τη Microsoft, παρά τις υποτιθέμενες «δωρεές – μαμούθ».

Ωστόσο, η Oxfam, αν και πιστεύει πως αυτού του είδους η «μεγάλη φιλανθρωπία» δεν επιλύνει το ουσιαστικό πρόβλημα, εξακολουθεί να σπέρνει αυταπάτες, τόσο για τα αίτια αυτής της κατάστασης, όσο και για την λύση: «Βλέπουμε την έκφραση δήθεν αγωνίας – και σαφώς η νίκη του Τραμπ και το Brexit δίνουν νέα ώθηση στο θέμα φέτος – αλλά υπάρχει μια έλλειψη συγκεκριμένων εναλλακτικών στο κατεστημένο» λέει ο Μαξ Λόσον, επικεφαλής της πολιτικής στην Oxfam. «Μπορούμε να διαχειριστούμε τον καπιταλισμό με διαφορετικούς τρόπους που θα μπορούσαν να αποβούν κατά πολύ πιό ωφέλιμοι για την πλειοψηφία των ανθρώπων».

Ετσι, η Oxfam ζητά στην έκθεσή της αυστηρότερες διώξεις για την φοροαποφυγή και μια «στροφή μακριά από τον καπιταλισμό των μερισμάτων που διαμοιράζει άνισα τις ανταμοιβές του στους ήδη πλούσιους». «Αν οι δισεκατομμυριούχοι έχουν πάρει απόφαση να αποχωριστούν τα χρήματά τους, αυτό είναι καλό. Η ανισότητα όμως έχει σημασία, και δεν μπορείς να έχεις ένα σύστημα όπου οι δισεκατομμυριούχοι συστηματικά πληρώνουν χαμηλότερες κλίμακες φόρου από ό,τι η γραμματέας ή η καθαρίστριά τους», είπε ο Λόσον.

Φυσικά, τα παραπάνω «μέτρα» και η λογική που τα διαπερνά, όχι μόνο δεν λύνουν το πρόβλημα, αλλά το ανακυκλώνουν, αφού δεν αγγίζεται καν ο πυρήνας του που είναι η βασική αντίθεση μεταξύ του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου και της ατομικής του ιδιοποίησης από μια χούφτα – κυριολεκτικά όμως! – ανθρώπους. Αντίθετα, πρόκειται για προτάσεις που υιοθετεί ο ίδιος ο καπιταλισμός, ακριβώς για να περιορίσει το κόστος του από τις ζημιές των κρίσεών του και όχι φυσικά για να «αναδιανείμει» το κέρδος. Ολα αυτά καταλήγουν στο ιδεολόγημα περί «δυνατότητας ύπαρξης» και «εξορθολογισμένου καπιταλισμού».

Η Oxfam βασίζει τις μετρήσεις της σε στοιχεία από την ελβετική τράπεζα Credit Suisse και το περιοδικό Forbes. Οι οκτώ που κατονόμασε η έκθεση είναι ο Μπιλ Γκέιτς, ο ιδρυτής της βιομηχανίας ρούχων Inditex Αμάνθιο Ορτάγκα, ο επενδυτής Ουόρεν Μπάφετ, ο επιχειρηματίας τηλεπικοινωνιών του Μεξικού, Κάρλος Σλιμ, ο διευθυντής της Amazon, Τζεφ Μπέζος, ο διευθυντής του Facebook, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, ο συνιδρυτής της τεχνολογικής εταιρείας Oracle, Λάρι Έλισον, και ο πρώην δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Μάικλ Μπλούμπεργκ.

Να εκτιμάς ό,τι έχειςΦωτογραφία του George Pitsikalis.

https://www.facebook.com/GreekBurger/videos/790957201097862/UzpfSTEwMDAwODMwMjcxMTIyOToyMTQ3NzcxMjA4ODQyOTQ5/Φωτογραφία του χρήστη "Αν Θα Μπορούσα Τον Κόσμο Να Άλλαζα".

Είναι ο καπιταλισμός… Στο πλουσιότερο 1% κατέληξε το 82% του παγκόσμιου πλούτου το 2017

Το 82% του πλούτου που δημιουργήθηκε πέρυσι σε παγκόσμιο επίπεδο κατέληξε στα χέρια του 1% των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη, ενώ οι γυναίκες συνέχισαν να πληρώνουν το πιο βαρύ τίμημα εν μέσω της εντεινόμενης ανισότητας, καταγγέλλει σε έκθεσή της που δίνεται στη δημοσιότητα σήμερα η ΜΚΟ Oxfam.

 

Αυτό «το μπουμ των δισεκατομμυριούχων δεν είναι ένδειξη μιας ευημερούσας οικονομίας, αντιθέτως είναι σύμπτωμα της αποτυχίας του οικονομικού συστήματος», τονίζει η διευθύντρια της Όξφαμ Ουίνι Μπιανίμα στο δελτίο Τύπου που συνοδεύει την έκθεση της οργάνωσης, υπό τον τίτλο «Ανταμείψτε τη δουλειά, όχι τον πλούτο». Η έκθεση δημοσιοποιείται μία ημέρα πριν από την έναρξη του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) στο Νταβός.

Αποκαλύπτει πως «οι οικονομίες μας ανταμείβουν τον πλούτο, αντί της σκληρής δουλειάς εκατομμυρίων ανθρώπων», εξήγησε η Μπιανίμα στην τηλεοπτική υπηρεσία του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς. «Οι ελάχιστοι στην κορυφή (της πυραμίδας) γίνονται όλο και πιο πλούσιοι, τα εκατομμύρια στη βάση μένουν παγιδευμένα σε μισθούς φτώχειας», συμπλήρωσε η ίδια.

«Υφίστανται εκμετάλλευση οι άνθρωποι που φτιάχνουν τα ρούχα που φοράμε, που συναρμολογούν τα κινητά μας τηλέφωνα, που καλλιεργούν τα τρόφιμα που τρώμε, για να εξασφαλίζεται ο διαρκής εφοδιασμός με φθηνά προϊόντα, και επίσης για να αυξάνονται τα κέρδη των εταιρειών και των πλουσίων επενδυτών τους», τονίζει η Μπιανίμα στο δελτίο Τύπου της μη κυβερνητικής οργάνωσης.

Σύμφωνα με την έκθεση της Όξφαμ, 3,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, το φτωχότερο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού, δεν είχε το παραμικρό όφελος από την παγκόσμια ανάπτυξη της περασμένης χρονιάς, την ώρα που το πλουσιότερο 1% ενθυλάκωσε το 82% του πλούτου που παρήχθη πέρυσι.

Από το 2010, δύο χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης του 2008, ο πλούτος της λεγόμενης «οικονομικής ελίτ» αυξάνεται κατά μέσο όρο περί το 13% σε ετήσια βάση, διευκρινίζει η Όξφαμ, κι η κορύφωση του φαινομένου καταγράφηκε μεταξύ του Μαρτίου του 2016 και του Μαρτίου του 2017, σε μια περίοδο κατά την οποία σημειώθηκε «η μεγαλύτερη αύξηση στην ιστορία του αριθμού των ανθρώπων η περιουσία των οποίων ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο δολάρια», με ρυθμό που έφθανε τον έναν νέο δισεκατομμυριούχο κάθε δύο ημέρες.

Η Όξφαμ τονίζει πως είναι οι εργαζόμενες αυτές που βρίσκονται «στη βάση της πυραμίδας». «Σε όλο τον κόσμο, οι γυναίκες κερδίζουν λιγότερα από τους άνδρες και υπερεκπροσωπούνται στις λιγότερο καλοπληρωμένες και επισφαλέστερες θέσεις απασχόλησης», διαπιστώνει η οργάνωση.

Παρομοίως, «στους 10 νέους δισεκατομμυριούχους, οι 9 είναι άνδρες», προσθέτει η Όξφαμ.

Η ΜΚΟ, η οποία συνηθίζει να δημοσιεύει μια έκθεση για τις ανισότητες πριν η οικονομική ελίτ πάει να συζητήσει στο Νταβός της Ελβετίας, απευθύνει μια έκκληση προς τους ηγέτες να φροντίσουν «η οικονομία να λειτουργεί για όλους κι όχι μόνο για μια πλούσια μειονότητα».

Συνιστά να περιοριστούν τα μερίσματα για τους μετόχους και τα πριμ για τους επικεφαλής επιχειρήσεων, να αυξηθεί ο κατώτερος μισθός, να τερματιστεί το «μισθολογικό χάσμα» μεταξύ ανδρών και γυναικών, να ενταθεί ο αγώνας εναντίον της φοροδιαφυγής.

Βάσει μιας δημοσκόπησης που διενεργήθηκε από την Όξφαμ σε δείγμα 70.000 προσώπων σε 10 χώρες και δίνεται στη δημοσιότητα ταυτόχρονα με την έκθεση, τα δύο τρία εκ των ερωτηθέντων θεωρούν ότι είναι «επείγον» να αντιμετωπιστεί «το χάσμα μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών». Η έρευνα αυτή έγινε στην Ινδία, στη Νιγηρία, στις ΗΠΑ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Μεξικό, στη Νότια Αφρική, στην Ισπανία, στο Μαρόκο, στην Ολλανδία και στη Δανία.

Στις δηλώσεις της στο Ρόιτερς η Μπιανίμα επέκρινε ιδιαίτερα τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, που θα είναι παρών στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, όχι μόνο γιατί σχημάτισε «μια κυβέρνηση δισεκατομμυριούχων», αλλά κι επειδή η φορολογική μεταρρύθμιση την οποία προώθησε θα ωφελήσει τους πλουσιότερους και όχι τους απλούς Αμερικανούς. Στις ΗΠΑ, θυμίζει η Όξφαμ, οι τρεις πλουσιότεροι άνθρωποι κατέχουν πλούτο ίσο με αυτόν του φτωχότερου μισού του πληθυσμού.

Σαν σήμερα, το μεγαλύτερο βιομηχανικό δυστύχημα όλων των εποχών (Video+Photos)

iscreta.grΔεκ 03, 2017Κόσμος0

Like

Αναμφισβήτητα η πιο μελανή σελίδα στην ιστορία των βιομηχανικών ατυχημάτων, κατά τον προηγούμενο αιώνα, βουτηγμένη στο αίμα και τον πόνο φτωχών ανθρώπων αλλά και στην ασυδοσία και βουλιμία των πολυεθνικών ιδιοκτητών της, γράφτηκε σαν σήμερα, 3 Δεκεμβρίου, στην πόλη Μποπάλ της Ινδίας.

Πριν από 33 χρόνια, στις 3 Δεκεμβρίου του 1984, πάνω από 40 τόνοι ισοκυανικού μεθυλίου, ενός χημικού εκατοντάδες φορές τοξικότερου από το υδροκυάνιο, διέρρευσαν από ένα εργοστάσιο φυτοφαρμάκων στο Μποπάλ της Ινδίας, σκοτώνοντας άμεσα τουλάχιστον 3.800 ανθρώπους και προκαλώντας σημαντικές βλάβες και πρόωρη θνησιμότητα σε ακόμη περισσότερους.

Η διαρροή των θανατηφόρων χημικών έλαβε χώρα στο εργοστάσιο εντομοκτόνων της Union Carbide India Limited κοντά στη πόλη Μποπάλ στην Ινδία. Τουλάχιστον 500.000 άνθρωποι εκτέθηκαν σε ισοκυανικό μεθύλιο και άλλα χημικά. Ο αριθμός των θυμάτων λόγω της διαρροής δεν είναι επακριβώς γνωστός. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2003 είχαν δοθεί αποζημιώσεις για 15.248 θανάτους και 554.895 περιπτώσεις αναπηρίας. Υπολογίζεται ότι συνολικά λόγω της διαρροής έχασαν τη ζωή τους 15.000 με 25.000 άνθρωποι, σύμφωνα με ακτιβιστικές οργανώσεις, γεγονός που κατατάσσει αυτή τη διαρροή ως το χειρότερο βιομηχανικό ατύχημα που έχει λάβει χώρα στο κόσμο.

Τα αίτια αυτής της διαρροής δεν έγιναν ποτέ επακριβώς γνωστά.Το εργοστάσιο στο Μποπάλ είχε κατασκευαστεί με χαμηλότερα πρότυπα ασφαλείας από ότι τα εργοστάσια της εταιρείας στις ΗΠΑ και μικρές διαρροές ήταν συχνές, ενώ πολλά συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούσαν.

Στις 2 Δεκεμβρίου 1984 μπήκε νερό μέσα στη δεξαμενή 610, στην οποία ήταν αποθηκευμένο το ισοκυανικό μεθύλιο. Λόγω της υπερβολικά έντονης αντίδρασης που ακολούθησε η πίεση μέσα στην δεξαμενή αυξήθηκε γρήγορα και τελικά έγινε τόσο μεγάλη ώστε η βαλβίδα ασφαλείας να ανοίξει και το αέριο να διοχετευθεί στο πύργο καθαρισμού, ο οποίος ήταν κλειστός λόγω συντήρησης. Το αέριο διέρρευσε από τη τη καμινάδα κοντά στη κορυφή του πύργου και κατευθύνθηκε προς τη πόλη. Η καμινάδα είχε ύψος 33 μέτρα, πολύ μεγάλο για να φτάσει ο πίδακας νερού σε αυτή και να εξουδετερώσει το αέριο.Οι εγκαταστάσεις έκλεισαν και στη συνέχεια καθαρίστηκαν πλημμελώς και η διαρροή τοξικών ουσιών στα υπόγεια ύδατα συνέχισε μέχρι τουλάχιστον το 2004.

Η εταιρία πλήρωσε αποζημιώσεις το 1989 ύψους 470 εκατομμυρίων δολαρίων. Η εκδίκαση της υπόθεσης ολοκληρώθηκε το 2010 με κατηγορούμενους εφτά ανώτατα στελέχη της Union Carbide India Limited. Οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν για φόνο εξ αμελείας σε δύο χρόνια φυλάκισης και πρόστιμο 100.000 ινδικές ρουπίες έκαστος, η μέγιστη ποινή που προβλέπει ο νόμος.

Δείτε σχετικό ντοκιμαντέρ του ΒΒC (2004)

του Βασίλη Καραποστόλη από την ιστοσελίδα slpress.gr Είναι κακομοιριά να τρομάζει κανείς υπερβολικά με το άγνωστο. Και όμως αυτό συμβαίνει σήμερα. Η άφιξη του νέου χρόνου βρίσκει την ανθρωπότητα ζαρωμένη σε μια γωνιά να παρακολουθεί με δέος τα κύματα του χρόνου που έρχονται καταπάνω της. Ο κόσμος φοβάται αυτό που γεννιέται, αντί να το χαιρετίζει ανυπόμονα. Είναι γιατί μέσα στο καινούργιο κυριάρχησε το απρόβλεπτο. Τα γεγονότα ξέσπασαν ξαφνικά και απροειδοποίητα, είναι αλήθεια αυτό. Ήρθε η κρίση, ήρθε η αναστάτωση, όλα αυτά που κάνουν τους πάντες να ομολογούν: «Δεν το περιμέναμε». Μα τι να περιμένουν; Κανείς δεν περίμενε τίποτε, πολύ καιρό πριν ενσκήψει η κρίση. Δεν υπήρχε ούτε αναμονή, ούτε προσμονή, ούτε πρόβλεψη. Η ίδια η έννοια της πρόβλεψης είχε ήδη υπονομευτεί στις δυτικές κοινωνίες. Μέχρι πριν από μισό αιώνα με βάση κάποιους υπολογισμούς οι άνθρωποι ήταν σε θέση να πιθανολογήσουν το τι θα συμβεί τους επόμενους μήνες, τα επόμενα χρόνια. Οι εκτιμήσεις αυτές τους βοηθούσαν να χαράξουν την πορεία τους, όπως τους βοηθούσε επίσης και το σώμα τους, ο οργανισμός τους με τις φυσικές του ιδιότητες. Τα μάτια, τα χέρια, κάθε όργανο, είχαν τη δυνατότητα να προσαρμοστούν αυτομάτως σε πολλά απρόοπτα. Όταν έρχεται μια δυνατή ριπή ανέμου, τα βλέφαρα κατεβαίνουν και το μάτι μισοκλείνει αμέσως για να εμποδίσει να μπουν η σκόνη και τα σκουπιδάκια. Για πολύ μεγάλο διάστημα το απρόβλεπτο αντιμετωπιζόταν με τα ανακλαστικά των ανθρώπων, με τους θεσμούς τους, με τους νόμους και τα συμβόλαια. Ώσπου αυτή η περίοδος της φυσικής προσαρμοστικότητας έληξε βίαια. Τα δημιουργήματα και ο αιφνιδιασμός Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Δύση δεν έκανε άλλο παρά να παράγει, χωρίς να συνειδητοποιεί, αυτό που θα την εξέπληττε κάποτε δυσάρεστα. Κατασκευάζονταν αντικείμενα και μηχανήματα προορισμένα να εντυπωσιάσουν, να συνεπάρουν, να αιχμαλωτίσουν, να ανατρέψουν συνήθειες, να καταργήσουν κεκτημένους ρυθμούς, να δείξουν με δυο λόγια, στον άνθρωπο-δημιουργό τους ότι είναι αντίγραφα της πιο εκπληκτικής, της πιο αστάθμητης πλευράς του πνεύματός του. Το αυτοκίνητο έπρεπε να τρέχει γρηγορότερα, όπως και οι σκέψεις, οι εικόνες στις οθόνες να εναλλάσσονται απότομα, όπως οι εντυπώσεις, οι πόρτες να ανοίγουν μόνες τους και χωρίς θόρυβο, όπως σε κάποια όνειρα. Μπροστά στα κατορθώματά του ο κατασκευαστής έμενε άναυδος. Η δική του αστάθεια, η δική του μεταβλητότητα, όλα τα καπρίτσια της διάνοιας και της φαντασίας του, είχαν μεταφερθεί στα αντικείμενα που επρόκειτο να χρησιμοποιήσει. Μοιραία, τα δημιουργήματά του θα τον αιφνιδίαζαν. Γιατί το πνεύμα μας μαζί με το εκπληκτικό περιέχει και το παράλογο. Θα έπρεπε να ήμασταν έτοιμοι, αφού το αποφασίσαμε, να αποδεχθούμε ακόμη κι αυτό: να μην καταλαβαίνουμε καλά το πώς αντί του άλφα είναι ενδεχόμενο να προκύψει το βήτα. Η κρίση είναι μια τέτοια κολοσσιαία διάψευση. Την προετοίμασε μέσα στον πολιτισμό μας η αντικατάσταση της πρόνοιας από την καινοτομία που έγινε αυτοσκοπός και που κατέληξε να προκαλεί περισσότερες νευρικές εντάσεις παρά περιέργειες. Το θελήσαμε, όμως, να μείνουμε εμβρόντητοι. Το ζητήσαμε να μαγευτούμε από το ανεξέλεγκτο. Λόγω της ανίας της, η Δύση -αφού πλέον είχε ξεφύγει από τα βάσανα- νόμιζε ότι θα διασκέδαζε με το να παίξει ακόμη ένα παιγνίδι, με το άυλο χρήμα αυτή τη φορά. Το άυλο την ξεγέλασε. Αλλά όταν παίζει κανείς με τα άυλα, είναι σαν να παίζει με τα φαντάσματα. Και δεν δικαιούται τότε να λέει ότι τον παραπλάνησαν τα φαντάσματα, γιατί τα τελευταία είναι για να κάνουν αυτό ακριβώς. Το καινούργιο και το απρόβλεπτο Προς τι λοιπόν το παράπονο; Ο κόσμος μας επεθύμησε το καινούργιο υπό τον όρο ότι δεν θα περιείχε το απρόβλεπτο. Ήταν παράλογο αυτό, και κάτι χειρότερο: αφύσικο. Έτσι το πλήγμα ήρθε αναπόφευκτα. Πρέπει να το σκεφτούμε ξανά αυτό, πρέπει να χωνέψουμε την αποτυχία μας. Προβάλλει μήπως το αίτημα ενός νέου φαταλισμού; Όχι αναγκαστικά. Σε κάποιους ίσως ριζώσει, πράγματι, ένα αίσθημα ταπεινωμένης υποταγής σε όσα γίνονται ερήμην τους. Για κάποιους άλλους όμως μπορεί να έχει ακόμη ένα νόημα να επαναπροσανατολιστούν χωρίς αυταπάτες. «Το πεπρωμένο οδηγεί όποιον βούλεται, και όποιον δεν βούλεται, τον σέρνει», είχε πει ο υπομονετικός Σενέκας. Ας αρνηθούμε λοιπόν να συρθούμε από τα πράγματα κι ας προσπαθήσουμε να πορευτούμε μέσα σ’ αυτό που μοιάζει να συντελείται τυχαία, από τους ανταγωνισμούς, την τρέλα του κέρδους, τη μανία της εξουσίας, την παγκόσμια ανικανότητα για σύναψη συμφωνιών. Η μόνη θεραπεία για το απρόβλεπτο είναι η τήρηση των υποσχέσεων. Κι αυτή η υποχρέωση καταργήθηκε διεθνώς, γελοιοποιήθηκε. Δεν μένει άλλο, επομένως, εκτός από το να συμφιλιωθούμε με την ιδέα ότι υπάρχει το εντελώς αναπάντεχο. Το περιέχουν τα πράγματα και οι καταστάσεις, το φέρει όμως και ο ίδιος ο άνθρωπος. Κάθε φορά που γεννιέται ένα ανθρώπινο πλάσμα, έρχεται στον κόσμο και η δυνατότητα να συμβεί το οτιδήποτε. Η γέννηση είναι ένα μοναδικό συμβάν κι ανάλογα μοναδική μπορεί να είναι και η δράση καθενός. Μπορούμε να ξαναγεννήσουμε τον εαυτό μας, να ξαναγίνουμε δραστήριοι είτε από απελπισία, είτε από πείσμα, είτε επειδή νιώθουμε πως αυτό είναι το μόνο γόητρο για έναν θνητό. Εύχομαι να ισχύσει το τελευταίο.

 

Μη ζεις σαν να γνωρίζεις. Δεν γνωρίζεις τίποτα! :Γιωσάφατ…Κορακά..π. Φάρος…Μίσσιος…Επίκουρος

16 Φεβ Βαριέμαι … Μη ζεις σαν να γνωρίζεις. Δεν γνωρίζεις τίποτα! | Psychologos-MariaKoraka.Gr

Φιλοσοφία

Χάνε το παρόν και θα ζεις μια ζωή πληκτική, βαρετή, ανιαρή.

Να είσαι στο παρόν και θα εκπλαγείς που τίποτα δεν είναι πληκτικό.

Άρχισε κοιτάζοντας γύρω σου λίγο περισσότερο σαν παιδί.

Γίνε και πάλι παιδί!

Έχεις ξεχάσει την αμεσότητα, την οικειότητα.

Έχεις κόψει τις γέφυρες.

Η γνώση λειτουργεί σαν τοίχος.

Η αθωότητα λειτουργεί σαν γέφυρα.

Άρχισε να κοιτάζεις πάλι σαν παιδί.

Πήγαινε στην παραλία κι άρχισε να μαζεύεις κοχύλια.

Δες ένα παιδί που μαζεύει κοχύλια.

Είναι τόσο συγκλονισμένο, λες κι έχει ανακαλύψει ολόκληρο ορυχείο διαμαντιών.

Δες το παιδί που φτιάχνει κάστρα από άμμο, πόσο απορροφημένο είναι, σαν να μην υπάρχει τίποτα σπουδαιότερο στον κόσμο από το να φτιάχνει κάστρα.

Μη ζεις σαν να γνωρίζεις. Δεν γνωρίζεις τίποτα!

Τη στιγμή που γνωρίζεις κάτι, εμφανίζεται η πλήξη.

Η διαδικασία της γνώσης είναι τέτοια περιπέτεια, στην οποία δεν μπορεί να υπάρξει η πλήξη.

Με τη γνώση, ασφαλώς μπορεί να υπάρξει.

Με τη διαδικασία της γνώσης όμως δεν υπάρχει.

Και να σου θυμίσω ότι δεν μιλάω για καμιά θεϊκή γνώση, για καμιά εσωτερική γνώση, απλώς μιλάω γι αυτήν εδώ τη ζωή.

Απλώς κοίταξε γύρω σου με λίγο περισσότερη καθαρότητα, λίγο περισσότερη διαύγεια και θα δεις η ζωή δεν είναι καθόλου πληκτική, αλλά ότι είναι καταπληκτική.

Αν όλα σου φαίνονται παλιά, αυτό σημαίνει ο νους σου είναι παλιός, έχει μουχλιάσει.

Αν ο νους σου είναι φρέσκος, είναι φρέσκος και ο κόσμος.

Το ζήτημα δεν είναι ο κόσμος, αλλά ο καθρέφτης.

Αν υπάρχει σκόνη πάνω στον καθρέφτη, τότε ο κόσμος είναι παλιός.

Αν δεν υπάρχει σκόνη, τότε πως μπορεί να είναι παλιός;

Αν τα πράγματα παλιώνουν, τότε νιώθεις πλήξη.

Όλοι νιώθουν πλήξη μέχρι θανάτου.

Κοίταξε τα πρόσωπα των ανθρώπων.

Κουβαλάνε τη ζωή σαν βάρος, τη βαριούνται, δεν έχει νόημα γι’ αυτούς, μοιάζει με εφιάλτη, με κακό αστείο, με κόλπο που κάνει κάποιος εναντίον τους για να τους βασανίσει.

Έτσι, η ζωή δεν είναι γιορτή, δεν μπορεί να είναι.

Πώς να είναι γιορτή, όταν ο νους είναι βαρύς, γεμάτος αναμνήσεις;

Μα ακόμα κι όταν γελάς, το γέλιο σου κουβαλάει την πλήξη σου.

Κάνεις προσπάθεια για να γελάσεις και γελάς μόνο από ευγένεια.

Ματθαίος Γιωσαφάτ: «Είμαστε στερημένοι. Ο καθένας κοιτάει ό,τι αρπάξει…»

Τα πρώτα πέντε χρόνια της ζωής μας. Ο καθοριστικός ρόλος της μάνας. Τα «κλειδιά» του καλού γάμου. Ο θρίαμβος της απιστίας, η διπλή ζωή…

07 Μαρ. 17
3,740

SHARES

Τα πρώτα πέντε χρόνια της ζωής μας.Ο καθοριστικός ρόλος της μάνας. Τα «κλειδιά» του καλού γάμου. Ο θρίαμβος της απιστίας, η διπλή ζωή. Η πολιτική και η λογοτεχνία στο ντιβάνι. Οι φαντασιώσεις. Η Μόνικα Μπελούτσι. Ο Καζαντζάκης, ο Καβάφης…

Ματθαίος Γιωσαφάτ, εβραϊκής καταγωγής από την Κατερίνη, 74 χρόνων, διαπρεπής ψυχοθεραπευτής, ψυχίατρος και ψυχαναλυτής. Η ζωή του όλη πολύχρονες σπουδές και συνεχής εργασία σε Αγγλία και Ελλάδα, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, εκπαιδευτής ψυχαναλυτών, δημιουργός της Εταιρείας Ομαδικής Ανάλυσης και Οικογενειακής Θεραπείας, δίνει διαλέξεις, γράφει άρθρα και βιβλία.

– Το χάδι, η φροντίδα που παρέχει η μητέρα στον πρώτο χρόνο του παιδιού πόσο σημαντικό είναι για το μελλοντικό χαρακτήρα του;

«Γνωρίζουμε κι επιστημονικά πλέον από την παρατήρηση βρεφών τη σημασία που έχει η αγάπη, το νοιάξιμο της μητέρας για το παιδί, η αγκαλιά της, τα χάδια, η ομιλία της. Πολλές μητέρες νομίζουν ότι δεν καταλαβαίνει το μωρό και δεν του μιλάνε καν. Το παιδί ακούει, καταλαβαίνει μ’ έναν δικό του τρόπο ακόμη και μέσα στην κοιλιά. Η φωνή της μητέρας είναι η μουσική του. Πρέπει να του τραγουδάει, να του μιλάει ήρεμα, να νιώθει τη μυρωδιά της. Οι σημερινές μητέρες είναι πιο καλές, πιο μορφωμένες, αλλά δουλεύουν, λείπουν. Αυτό είναι το κακό!».

– Η αγκαλιά, το χάδι είναι το ίδιο αναγκαία στους ενηλίκους;

«Οι γυναίκες είναι πιο τρυφερές. Στο γάμο όμως υπάρχει συχνά ένα πρόβλημα, η έλλειψη σεξουαλικής ανταποδοτικότητας από τη γυναίκα. Οι περισσότεροι άντρες που έρχονται εδώ γι’ αυτό διαμαρτύρονται. «Δεν μου κάθεται», λένε. Κάτω όμως απ’ αυτό κρύβεται η ανάγκη του άντρα για χάδια. Μια στέρηση που την καλύπτει με τη σ3ξουαλική επαφή».

«Ο άντρας όμως είναι πιο ευάλωτος στην έλλειψη χαδιών. Δεν το δείχνει από αντριλίκι. Το λένε όμως οι ποιητές, οι τραγουδιστές. «Να με προσέχεις» τραγουδάει ο Σαββόπουλος, «Να μ’ αγαπάς» έλεγε ο Σιδηρόπουλος»

– Η γυναίκα, δηλαδή, θέλει λιγότερα χάδια;

«Η γυναίκα τακτοποιείται με τη μάνα της. Ο άντρας, σε όποια ηλικία κι αν είναι, παραμένει παιδί. Γι’ αυτό έχει ανάγκη μεγαλύτερη από χάδια. Η γυναίκα έχει ανάγκη από υποστήριξη, από λόγια. Βεβαίως θέλει κι αυτή χάδια. Ο άντρας όμως είναι πιο ευάλωτος στην έλλειψη χαδιών. Δεν το δείχνει από αντριλίκι. Το λένε όμως οι ποιητές, οι τραγουδιστές. «Να με προσέχεις» τραγουδάει ο Σαββόπουλος, «Να μ’ αγαπάς» έλεγε ο Σιδηρόπουλος».

– Θα μπορούσαν να λειτουργούν φροντιστήρια για υποψήφιους γονείς;

«Ασφαλώς. Υπάρχουν κάποιες σχολές γονέων. Εδώ κι αρκετά χρόνια στις διαλέξεις μου προτείνω να γίνονται μαθήματα ζωής από τον παιδικό σταθμό έως το Λύκειο. Μαθήματα από ειδικούς μια-δυο φορές την εβδομάδα. Για τις ανθρώπινες σχέσεις, τα αισθήματα, πώς αγαπάμε, πώς μαλώνουμε, πώς παντρευόμαστε, πώς συναναστρεφόμαστε με τους άλλους. Αντί γι’ αυτά, μαθαίνουμε στα σχολεία τι προϊόντα έχει η Γουινέα, αλγεβρικές εξισώσεις, που δεν βοηθούν σε τίποτα. Βγαίνεις στη ζωή και δεν ξέρεις πώς να πλησιάσεις μια κοπέλα στην εφηβεία. Δεν ξέρεις πώς να κάνεις πολιτική στη χώρα. Τι μπορούμε να κάνουμε οι Ελληνες για να είναι καλύτερη η χώρα για όλους μας».

– Τι φταίει;

«Ο άκρατος εγωισμός μας. Είμαστε στερημένοι. Ο καθένας κοιτάει ό,τι αρπάξει. Λέμε ότι φταίνε οι πολιτικοί. Ποιος τους βγάζει; Εγώ κι εσύ. Τους ψηφίζαμε γιατί υπόσχονταν να διορίσουν τον γιο ή την κόρη, να κάνουν μια φοροαπαλλαγή κι ας γνωρίζαμε ότι είναι απατεώνες. Η μόνη ελπίδα για την Ελλάδα είναι να βρεθεί ένας χωρίς συμφέροντα και να πει «αυτά θα κάνουμε» κι ο κόσμος θα τον ακολουθήσει».

– Η πολιτική έχει σχέση με την παιδική ηλικία;

«Από το δεύτερο χρόνο μπορούμε να δούμε ψυχαναλυτικά και την πολιτική κατάσταση μιας χώρας. Οι Γερμανοί και οι Ιάπωνες, έχοντας πολύ αυστηρό δεύτερο χρόνο, πειθαρχώντας στη λειτουργία των σφιγκτήρων, στην πρωκτική φάση της κοινωνικοποίησης, γίνονται πολύ καθαροί, εργατικοί, αποδοτικοί κι έτσι πάντα κερδίζουν οικονομικά. Από την άλλη μεριά, καταπιέζουν το θυμό που νιώθουν τότε με τους γονείς δημιουργώντας μια έντονη σκληρότητα. Οι Γερμανοί και οι Ιάπωνες είναι από τους πιο σαδιστικούς λαούς. Μόνο που το βγάζουν προς τα έξω, σε άλλους λαούς».

– Χαραμάδα φωτός υπάρχει στο δικό μας «σκοτάδι»;

«Με τη βοήθεια των ξένων, που ήρθαν ως καλύτεροι και ως αυστηροί γονείς να μας στριμώξουν, θ’ αναγκαστούμε να κάνουμε μερικά πράγματα που δεν τα κάναμε ποτέ. Οι αντιδράσεις τού τύπου κλείνω τους δρόμους, τα λιμάνια, οι απεργίες χωρίς αντίκρισμα, η ανομία δείχνουν τη νεοελληνική παθολογία. Κάτι που έχει να κάνει με καταπιεσμένα παιδιά, στερημένα, ατίθασα, ανώριμα. Οπως συχνά οι συνδικαλιστές που θέλουν να τα πάρουν από τη μαμά-κοινωνία. Δεν υπάρχουν μόνο δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις. Οι Ελληνες μπερδεύουν την ελευθερία με την ασυδοσία».

«’Ενα 90% των αντρών απατούν μία ή περισσότερες φορές τη γυναίκα τους. Στην Ελλάδα έχει φτάσει στις γυναίκες γύρω στο 60-70%. Εξαιρούνται βεβαίως… η γυναίκα μας, η μάνα μας»

– Τρεις προσωπικότητες που θα θέλατε να ψυχαναλύσετε στο ντιβάνι σας;

«Τον Διονύσιο Σολωμό. Είχε φοβερά προβλήματα. Νόθος, άκρως ενδιαφέρουσα περίπτωση. Τον Καβάφη, τον οποίο αγαπώ ως ποιητή παρ’ όλο που ήταν ταλαίπωρος. Ολη η ποίησή του άρχισε όταν σταμάτησε να έχει ερωτικές σχέσεις. Το κάθαρμα τον Χίτλερ. Εκείνοι που μπορούν και σκοτώνουν εκατομμύρια ανθρώπους είναι περίπτωση που πρέπει να μελετηθεί. Δικτάτορες που δεν διστάζουν να καθαρίζουν εκατομμύρια, όπως ο Στάλιν ή ο παρανοϊκός Καντάφι. Να μπορέσουμε να καταλάβουμε για να προφυλαχθεί ο κόσμος».

– Συγγραφείς τους οποίους θαυμάζετε;

«Φρόιντ, σπουδαίο μυαλό, εξαιρετική πένα. Ελιοτ, αν και αντισημίτης, με συγκινούν τα ποιήματά του. Τον Τολστόι, τον Ντοστογιέφσκι. Τον Καβάφη, τον Ουράνη, τον Πορφύρα. Τον Καζαντζάκη της νιότης μου. Δεκαπεντάχρονος, είχα γράψει ένα άρθρο σε τοπική εφημερίδα την εποχή που τον κυνηγούσαν όλοι. Κάποιος του το ‘στειλε στην Αντίμπ της Γαλλίας. Μου έγραψε σε γράμμα του: «Χαίρομαι που η φωνή μου φτάνει στους νέους, μπράβο παιδί μου». Είχαμε μια μικρή αλληλογραφία για ένα διάστημα. Με επηρέασε πολύ τότε. Παλιότερα διάβαζα, σπανίως τώρα. Προτιμώ να δουλεύω. Ολα αυτά τα ζω εδώ με τις ομάδες μου, τους ασθενείς μου. Ο,τι έχει ένα μυθιστόρημα το έχουμε εδώ. Εμπλέκονται ζωές, αισθήματα, φόβος, επιθετικότητα, μοναξιά. Ολα αυτά είναι πιο ζωντανά από το να τα διαβάζεις».

– Υπάρχουν κάποια «κλειδιά» για έναν καλό γάμο;

«Η καλή παιδική ζωή. Αμα έχετε μια καλή μαμά, έχετε μάθει ν’ αγαπάτε τις γυναίκες, να συμβιβάζεστε σε πολλά πράγματα, να μην έχετε επιθετικότητα, φόβο, έλλειψη αγάπης. Με τον 3ρωτα στην αρχή τα πνίγουμε λίγο. Μετά, μόλις παντρευτούμε, αρχίζουν τα… όργανα. Το 75% των γάμων είναι δυστυχισμένες σχέσεις. Ενα 15% έτσι κι έτσι, κι ένα 10% πολύ καλές. Οι περισσότεροι έχουν προβλήματα. Εξω χωρίζουν πάνω από το 50%. Εδώ πλησιάζουμε το 38%».

– Η ομολογία της απιστίας στη συζυγική σχέση έχετε πει ότι βλάπτει. Γιατί;

«Το σωστό θα ήταν να μην απατάει κάποιος τη γυναίκα του ή εκείνη τον άντρα της. Αλλά αυτό φτάνει στο 90%, σύμφωνα με διεθνείς στατιστικές. Ενα 90% των αντρών απατούν μία ή περισσότερες φορές τη γυναίκα τους. Στην Ελλάδα έχει φτάσει στις γυναίκες γύρω στο 60-70%. Εξαιρούνται βεβαίως… η γυναίκα μας, η μάνα μας».

– Η ειλικρίνεια δεν βοηθάει;

«Πρέπει να είναι πολύ ώριμο το ζευγάρι για να μπορεί να τα αντέξει αυτά, ιδιαίτερα ο άντρας. Οι γυναίκες συγχωρούν. Αν πάτε με μια άλλη γυναίκα για σ3ξουαλικούς λόγους, αυτό το καταπίνουν σχεδόν όλες. Θυμώνουν, φωνάζουν, λένε «δεν βαριέσαι, έτσι είναι οι άντρες, γαϊδούρια». Δεν σε συγχωρούν όμως αν ομολογήσεις ότι αγάπησες την άλλη. Δεν το συγχωρεί αυτό η γυναίκα γιατί απειλείται η δική της αγάπη, η οικογένεια.

»Οι άντρες έχουν πρόβλημα με το πουλί τους. Πόσο καλά πηδάνε, τα σχετικά παραμύθια που λένε στις παρέες έφηβοι και μεγάλοι. Θα πληγωθούν αν η γυναίκα τους πήγε με άλλον άντρα για σ3ξ διότι βρήκε ενδεχόμενα πιο καλό τον εραστή. Δεν θα της το συγχωρήσουν εύκολα. Γι’ αυτό είναι καλύτερα αν έγινε κάτι να μην το πεις. Επιφέρει προβλήματα, σπάει η σχέση».

– Η σκέψη, η φαντασίωση, είναι απιστία;

«Ετσι απιστούν όλοι. Ακόμη και η γυναίκα μου έχει κόλλημα με τον Σον Κόνερι. Τώρα έχει βρει άλλον έναν Αμερικανό ηθοποιό, πιο νεαρό, τον Ματ Ντέιμον, έναν απαίσιο τύπο. Της γυαλίζει, τι να κάνουμε;».

– Σας… γυαλίζει κάποια ηθοποιός, όπως στον υποφαινόμενο η Μόνικα Μπελούτσι;

«Τώρα έχουμε πρόβλημα γιατί ενδιαφέρομαι κι εγώ για τη Μόνικα. Συμπέσαμε, είμαστε ανταγωνιστές. Πρώτα έλεγα για την Ορνέλα Μούτι, που μ’ άρεσε. Ερχονται όμως νέα παιδιά και σου λένε «ποια είναι αυτή;». Κάθε δυο-τρία χρόνια αλλάζω και τελευταία επέλεξα τη Μόνικα. Ο άνθρωπος είναι πολυγαμικός, δεν είναι μονογαμικός. Η γυναίκα, λίγο λιγότερο. Η μονογαμία είναι κοινωνικός θεσμός. Δηλαδή οι ισλαμιστές, που παντρεύονται τρεις-τέσσερις γυναίκες, είναι όλοι ανώμαλοι;».

– Τι θα λέγατε σ’ έναν χρόνια παντρεμένο που αγαπάει τη γυναίκα του αλλά δεν νιώθει σεξουαλική επιθυμία γι’ αυτήν, η οποία όμως υπάρχει μέσα του γι’ άλλες;

«Η σεξουαλική επιθυμία υπάρχει σε κάθε ηλικία. Ερχονται πολλά ζευγάρια εδώ και τους ξυπνάω λίγο την επιθυμία. Ακόμη κι αν δεν έχει στύση ο άντρας, του λέω ότι μπορείς να τη χαϊδέψεις, να τη φιλήσεις, και στη γυναίκα το ίδιο. Μεγαλώνουμε όλοι και δεν μπορείς να είσαι όπως ήσουν 20 χρόνων. Είναι εφικτή κάποια μορφή σεξουαλικότητας».

– Εστω κι αν δεν είναι ολοκληρωμένη;

«Αν δεν μπορεί, κι αυτή θα το πάρει απόφαση κι αυτός. Ή απογοητεύεσαι ή απατάς τη γυναίκα σου και δεν της το λες. Ενα σωρό Ρωσίδες υπάρχουν ντελίβερι. Αλλά κι Ελληνίδες βγήκαν στην πιάτσα, νέες κοπέλες, όπως μου λένε διάφοροι ασθενείς μου. Τις απέλυσαν από τη δουλειά, εικοσάχρονες. Σου λέει «προκειμένου να πηδιέμαι με τον τάδε τζάμπα, πάω μ’ έναν κύριο αξιοπρεπή και βγάζω αυτά που θα ‘βγαζα σ’ ένα μήνα με δυο-τρεις φορές»».

– Υπάρχουν σταθερές κρυφές σχέσεις;

«Φυσικά. Μια υπόγεια κατάσταση δεσμών σε κάθε χώρα, όπου περίπου το 30% των αντρών διεθνώς έχουν μια μόνιμη δεύτερη σχέση. Είτε γιατί δεν αγαπάτε τη γυναίκα σας είτε γιατί δεν την επιθυμείτε 3ρωτικά, κάνετε μια κρυφή σταθερή σχέση ή κυνηγάτε κάτι το ευκαιριακό σ’ ένα συνέδριο, στις διακοπές ή πληρώνετε το αντίτιμο. Πώς δουλεύουν πέντε-δέκα χιλιάδες πόρνες στην Αθήνα; Με δυο-τρεις ανθρώπους μόνο;»Φωτογραφία του χρήστη DREAmS ღ "Σκόρπιες Σκέψεις Κι Αδέσποτα Συναισθήματα".

 

“Αν νιώθεις θλιμμένος ζεις στο παρελθόν. Αν είσαι ανήσυχος, ζεις στο μέλλον. Αν είσαι γαλήνιος, ζεις στο παρόν….”
“Πρέπει να ζεις στο παρόν, να καβαλικεύεις κάθε κύμα και να βρίσκεις την αιωνιότητά σου σε κάθε στιγμή….Να μη βυθίζεσαι στο παρελθόν, να μην κάνεις όνειρα για το μέλλον, να επικεντρώνεις τη σκέψη σου στην παρούσα στιγμή….Η πραγματική γενναιοδωρία προς το μέλλον έγκειται στο να τα δίνουμε όλα στο παρόν….Να είσαι ευτυχισμένος γι’ αυτή τη στιγμή. Αυτή η στιγμή είναι η ζωή σου….”

(Ομάρ Καγιάμ – Πέρσης φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος και ποιητής – 11ος αιώνας)

Φωτογραφία του Stratos Papavassiliou.

“Κατάλαβέ ότι δεν εξουσιάζεις το αύριο και αν προσπαθήσεις να το εξουσιάσεις τότε θα αναβάλλεις τη χαρά. Και η ζωή πάει χαμένη με τις αναβολές και θα φτάσει η στιγμή που ο καθένας μας θα πεθαίνει απλά απασχολημένος, όχι ευτυχισμένος.. Γιατί τούτη η στιγμή είναι το παν, όχι το πριν ούτε το μετά. Ο καθένας φεύγει απ’ τη ζωή, σαν να ‘ρθε τώρα μόλις….”

– Επίκουρος –

Χρόνης Μίσσιος: «Όλα, τ’ αφήνουμε γι’ αυτό το αύριο που δεν θα έρθει ποτέ… »

watches-842410_1280

Γράφει:  

“…Έτσι, μ’ αυτήν την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σμπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες σα να μας είναι βάρος, και μας είναι βάρος, γιατί δε ζούμε, κατάλαβες; Όλο κοιτάμε το ρολόι, να φύγει κι αυτή η ώρα, να φύγει κι αυτή η μέρα, να έρθει το αύριο, και πάλι φτου κι απ’ την αρχή. Χωρίσαμε τη μέρα σε πτώματα στιγμών, σε σκοτωμένες ώρες που τις θάβουμε μέσα μας, μέσα στις σπηλιές του είναι μας, στις σπηλιές όπου γεννιέται η ελευθερία της επιθυμίας, και τις μπαζώνουμε με όλων των ειδών τα σκατά και τα σκουπίδια που μας πασάρουν σαν «αξίες», σαν «ανάγκες», σαν «ηθική», σαν «πολιτισμό».

Κάναμε το σώμα μας ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών και προσδοκιών, αφήνουμε τα πιο σημαντικά τα πιο ουσιαστικά πράγματα, όπως να παίξουμε και να κουβεντιάσουμε με τα παιδιά και τα ζώα, με τα λουλούδια και τα δέντρα, να παίξουμε και να χαρούμε μεταξύ μας, να κάνουμε έρωτα, ν’ απολαύσουμε τη φύση, τις ομορφιές του ανθρώπινου χεριού και του πνεύματος, να κατέβουμε τρυφερά μέσα μας, να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και τον διπλανό μας… Όλα, όλα, Σαλονικιέ, τ’ αφήνουμε γι’ αυτό το αύριο που δεν θα έρθει ποτέ… Μόνο όταν ο θάνατος χτυπήσει κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο πονάμε, γιατί συνήθως σκεφτόμαστε πως θέλαμε να του πούμε τόσα σημαντικά πράγματα, όπως πόσο τον αγαπούσαμε, πόσο σημαντικός ήταν για εμάς… Όμως το αφήσαμε για αύριο… Για να πάμε πού, ρε Σαλονικιέ; Αφού ανατέλλει, δύει ο ήλιος και δεν πάμε πουθενά αλλού, παρά στο θάνατο, και μεις οι μαλάκες, αντί να κλαίμε το δειλινό γιατί χάθηκε άλλη μια μέρα απ’ τη ζωή μας, χαιρόμαστε. Ξέρεις γιατί; Γιατί η μέρα μας είναι φορτωμένη με οδύνη, αντί να είναι μια περιπέτεια, μια σύγκρουση με τα όρια της ελευθερίας μας…”

Χρόνης Μίσσιος
Απόσπασμα από το “Χαμογέλα, ρε… Τι σου ζητάνε;”
Εκδόσεις Γράμματα, 1988

ΜΙΣΣΙΟΣ: ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΙ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΑΝΘΡΩΠΟΣ: ΞΕΡΩ ΠΙΑ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΔΕ ΓΙΝΕΤΑΙ. Καταρχήν στην Ελλάδα δεν έχουμε το στοιχειώδες. Δεν έχουμε έναν στοιχειώδη πολιτικό πολιτισμό, γιατί αυτά τα καθίκια δε μπορούν να τα βρουν μεταξύ τους. Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ, Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΒΟΥΛΙΑΖΕΙ, και πολεμάν σαν κατίνες ο ένας τον άλλον, εσύ έκανες εκείνο στο αυτό κι εσύ έκανες το άλλο. Δεν έχουν την παλικαριά, την εντιμότητα να κάτσουν σε ένα τραπέζι και να αφήσουν τις κατινιές στην άκρη και να κουβεντιάσουν. Είναι τυχαίο; Μα ένας δεν αυτοκτόνησε απ’ αυτούς εδώ τριανταπέντε χρόνια; Ένας δε ζήτησε συγγνώμη, ένας δεν παραιτήθηκε; ΟΤΑΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΑ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ, είπα να γίνω κι εγώ μέλος αυτής της κοινωνίας. Να αντιληφθώ τι γίνεται και τι είναι αυτό που θέλω να ανατρέψω. ΟΤΑΝ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΑ ΟΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ να αλλάξω το σύστημα, άρχισα να αγωνίζομαι να μη με αλλάξει αυτό. ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΙ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Και αυτό είναι η κορυφαία πολιτική μάχη. Να μπορείς να αποφύγεις τη βαρβαρότητα αυτής της εποχής. Να μπορείς να παραμείνεις άνθρωπος με τρυφερότητα. Με το δικό σου βλέμμα. Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΔΩΡΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΔΙΝΕΤΑΙ ΜΙΑ ΦΟΡΑ. Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν ξημερώνει λένε «άντε να τελειώσει κι αυτή η κωλομέρα». Και δεν καταλαβαίνουν ότι κάνουν άλλο ένα βήμα προς το θάνατο.  Ο Χρόνης Μίσσιος [Πηγή: www.doctv.gr]

ΟΙΣΤΡΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ξεκινάει από το σώμα του. Ίσον, άμα δεν έχεις το δικαίωμα να χρησιμοποιήσεις το σώμα σου όπως σου γουστάρει, τότε μπορεί να αρνείσαι ένα ανελεύθερο σύστημα, αλλά ταυτόχρονα να αναπαραγάγεις ένα νέο σύστημα καταπίεσης. ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΚΑΤΩ, Ο ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ ΔΕ ΣΚΟΠΕΥΕΙ ΑΠΛΩΣ σ’ ένα νέο σύστημα παραγωγής αγαθών ή σ’ ένα νέο σύστημα εξουσίας καλύτερο από το προηγούμενο, αλλά στην ευτυχία του ανθρώπου. Και η ευτυχία του ανθρώπου δε μπορεί να νοηθεί διαφορετικά, παρά μονάχα μες από την ελευθερία του σώματός του, μες από την ελευθερία της συμπεριφοράς του. ΤΟ ’ΡΙΞΑ ΠΑΛΙ ΣΤΗΝ ΑΜΠΕΛΟΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, αλλά θέλω να σου πω πως το πρόβλημα της ευτυχίας του ανθρώπου μπορεί ν’ αρχίζει με ένα πιάτο φαΐ, αλλά ποτέ δεν τελειώνει εκεί. Και ένα και δύο και πολλά πιάτα φαγητό απέδειξε ότι μπορεί να προσφέρει ο καπιταλισμός. ΝΟΜΙΖΩ ΠΩΣ ΤΟ ΠΙΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ, για την εποχή μας τουλάχιστον, σχετικά με την ευτυχία του ανθρώπου είναι το πρόβλημα της ελευθερίας του, η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του, χωρίς εξαρτήσεις, όρους ή περιορισμούς. Η απελευθέρωσή του από κάθε μορφή εξουσίας, ιεραρχίας και αυθεντίας. ΤΕΛΙΚΑ, ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ ΤΟ ΟΡΑΜΑ μιας μελλοντικής κοινωνίας που επαγγέλλεται την ευτυχία του ανθρώπου θα πρέπει να είναι μια κοινωνία, όπου η κοινωνική πρακτική και δραστηριότητα θα ισούται, θα εκφράζεται με το παιχνίδι. Μιας κοινωνίας που θα κάνει οίστρο της ζωής το φόβο του θανάτου… ΘΥΜΑΣΑΙ ΕΚΕΙΝΕΣ ΤΙΣ ΝΥΧΤΕΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΜΙΛΑΓΕ Ο ΜΙΧΑΛΗΣ για την κομμουνιστική κοινωνία; Μας έλεγε πως τότε η δουλειά θα είναι παιχνίδι, θα είναι χαρά, θα είναι σπορ. ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΔΕ ΘΑ ΔΟΥΛΕΥΟΥΝ από ανάγκη για να ζήσουν, αλλά από την ανάγκη της χαράς, της δημιουργίας. Ο καθένας στο παιχνίδι του, στο άθλημά του… ΤΕΛΟΣ, ΤΟ ΠΩΣ ΕΓΙΝΑΝ ΣΗΜΕΡΑ τα πράγματα, μην το συζητάς, μόνο γι’ αυτά δεν κουβεντιάζουμε πια. Χέσ’ τα, θα στα πω άλλη φορά αυτά με λεπτομέρειες.  [Πηγή: www.doctv.gr]

 

Μια γυναίκα που πεθαίνει οδηγείται εσπευσμένα στο νοσοκομείο. Ξαφνικά ψιθυρίζει κάποιες λέξεις που αναγκάζουν το ασθενοφόρο να κάνει αναστροφή.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΠΕΙ Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΦΑΡΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ | PSYCHOLOGOS-MARIAKORAKA.GR

24 Μαρ Σημαντικά πράγματα που έχει πει ο πατέρας Φιλόθεος Φάρος για τη ζωή | Psychologos-MariaKoraka.Gr

Φιλοσοφία

 

1. Οι άνθρωποι δεν ενεργούν ανεύθυνα επειδή είναι άρρωστοι, αλλά είναι άρρωστοι επειδή λειτουργούν ανεύθυνα.
 
2. Ο άνθρωπος έχει την δυνατότητα  να αρνηθεί  την πραγματικότητα, να συμβιβαστεί με την πραγματικότητα  ή να προσπαθήσει  να την αλλάξει και αν δεν τα καταφέρει , να μην επιτρέψει να τον παραμορφώσει.
 
3. Ο ψυχοθεραπευτής  λειτουργεί  σαν τους πιο επικίνδυνους γονείς εξευμενίζοντας  κολακεύοντας  και νανουρίζοντας διαρκώς τον ψυχοθεραπευόμενο. Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο ο μεν  ψυχοθεραπευτής εξασφαλίζει μακροχρόνιο  και σταθερό εισόδημα, ο δε ψυχοθεραπευόμενος χάνει την ζωή του.
 
4. Ο πραγματικά ώριμος άνθρωπος  είναι εκείνος που εκτιμά σωστά τις συνέπειες των πράξεών του.
 
5. Από την γέννησή μας ως το θάνατό μας έχουμε ανάγκη να αγαπούμε και να μας αγαπούν. Σε όλη  μας τη ζωή  η υγεία μας και η ευτυχία μας εξαρτώνται από την ικανότητά μας να ικανοποιούμε αυτή την ανάγκη.
 
6. Βασικό στοιχείο της αγάπης είναι ότι δεν έχει όρους και ανταλλάγματα.
 
7. Με τα όρια που βάζουν οι γονείς στα παιδιά τους τους λένε «σας αγαπούμε και νοιαζόμαστε για σας» και εκείνα παραβαίνοντας τα όρια λένε στους γονείς «απόδειξέ το».
 
8. Είτε μας αγαπούν είτε όχι , για να αισθανόμαστε ότι έχουμε αξία ,χρειάζεται να αξιολογούμε  τη συμπεριφορά μας  και να την βελτιώνουμε  αν είναι κατώτερη από αυτή που θα  μπορούσε να είναι.
 

9. Η αγάπη δεν είναι ένα ένστικτο που το έχει κανείς χωρίς να κάνει καμιά προσπάθεια.10. Ένας υπεύθυνος άνθρωπος κάνει αυτό που του δίνει το αίσθημα ότι έχει αξία για τον εαυτό του και για τους άλλους. Είναι διατεθειμένος να δοκιμάσει κάποια στέρηση προκειμένου να αισθάνεται ότι αξίζει ως άνθρωπος.

10. Η δυστυχία είναι περισσότερο προϊόν  παρά αιτία της ανεύθυνης συμπεριφοράς.

11. Λίγα πράγματα είναι τόσο τραγικά στη ζωή του ανθρώπου όσο το θάψιμο της ανδρικής ευαισθησίας και τρυφερότητας χάριν του επιβητορικού προτύπου  που επιβάλλει η κοινωνική σύμβαση.
 
12. Η αγάπη όχι μόνο δεν αγοράζεται, αλλά ούτε καν ζητιέται. Η αγάπη μόνο προσφέρεται.
 
13. Πολλοί γονείς προετοιμάζουν τα παιδιά τους για μία πραγματικότητα, η οποία δεν υπάρχει, δηλ. με το να πραγματοποιούν τις επιθυμίες τους, να τα κανακεύουν υπερβολικά, να τα κάνουν να πιστεύουν ότι είναι πρίγκιπες-πριγκίπισσες κι ο κόσμος είναι εδώ, για να τα ικανοποιεί. Τα παιδιά, λοιπόν, μαθαίνουν να παίρνουν, να παίρνουν, να παίρνουν, αλλά δεν έχουν ιδέα, ως ενήλικες αργότερα, τι σημαίνει να δίνουν.
 
14. Το να μάθει κανείς πώς να συμπεριφέρεται ως γονιός είναι πιο δύσκολο από το να εκπαιδευτεί για τον πόλεμο.
 
15. Οι έφηβοι δεν γνωρίζουν με ποιον είναι οργισμένοι. Είναι οργισμένοι κυρίως με τους γονείς τους, με το οικογενειακό τους περιβάλλον, γιατί εκεί κρίνεται η δυνατότητα του νέου να είναι αυθύπαρκτο πρόσωπο. Αν ο νέος μέσα στο σπίτι έχει αναπτύξει μια υγιή προσωπικότητα, τότε οι οποιεσδήποτε αρνητικές εξωτερικές συνθήκες δεν θα τον καταβάλλουν.

Το συναρπαστικό επάγγελμα του θεραπευτή

Αρθρογράφος: Χάρις Κατάκη
επάγγελμα ψυχοθεραπευτή

Στο συλλογικό μας θησαυροφυλάκιο έχει καταχωρηθεί το σύμβολο του θεραπευτικού μας ρόλου. Ο Χείρωνας, κορυφαίο αρχέτυπο του θεραπευτή, είναι ο αθάνατος ημίθεος Κένταυρος που σώζει τις ψυχές των άλλων, αλλά αδυνατεί να σώσει τη δική του. Δεν καταφέρνει να γιατρέψει τη δική του πληγή, που του προξενεί αφόρητους πόνους. Ο μύθος λέει ότι όταν ο Χείρωνας δεν άντεχε άλλο τον πόνο, αποφάσισε να απαρνηθεί την αθανασία του για να λυτρωθεί.

Ο εσωτερικός διχασμός του θεραπευτή

Η καθημερινή μας αλληλεπίδραση με τους θεραπευόμενούς μας, μας φέρνει αντιμέτωπους με έναν βαθύ εσωτερικό διχασμό. Από τη μια είναι ολοζώντανος μέσα μας ο παντοδύναμος βασανισμένος Κένταυρος με τις θεϊκές του θεραπευτικές ιδιότητες, και από την άλλη ένας επαγγελματίας που οι άνθρωποι γύρω του αμφισβητούν όχι μόνο τις ικανότητές του, αλλά συχνά και το ίδιο του το επάγγελμα, στο οποίο ο ίδιος έχει επενδύσει όχι απλώς χρόνο και χρήμα αλλά και την ίδια την ψυχή του. Από το απόγειο της παντοδυναμίας του σωτήρα, στα τάρταρα.

Παρατηρώ ότι κινούμαστε επάνω σε ένα εκκρεμές που κινείται ανάμεσα στην ανάγκη μας να αισθανόμαστε σωτήρες και στη βασανιστική αμφισβήτηση του εαυτού μας. Ίσως όμως αυτή να είναι η μοίρα του θεραπευτή που θεραπεύει κάτι άυλο και μη απτό, όπως είναι η ψυχή, σε αντίθεση με τις ορατές πληγές του σώματος. Ίσως ο ρόλος του να τον οδηγεί στο να περιλαμβάνει την αυτο-αμφισβήτηση και την αυτο-εξέταση σαν απαραίτητες διαδικασίες προκειμένου να καταλήγει, κάθε φορά με ακόμη πιο ισχυρή πίστη, στη διαπίστωση ότι αυτό που κάνει μπορεί να μη γίνεται κατανοητό μεν από τους πολλούς αλλά είναι πολύ σημαντικό για όλους. Είναι το έργο του και ο προορισμός του. 

Κάπου στο βάθος θα μας ακολουθεί και θα μας βάζει σε δοκιμασία, σαν θεραπευτές, η σκοτεινή πλευρά –η σκιά– του Χείρωνα. Ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται αξεπέραστα εμπόδια μπροστά μας. Όταν νιώθουμε ανήμποροι να βοηθήσουμε, όταν καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε μαζί με τους συντετριμμένους θεραπευόμενούς μας τις τραγικές πλευρές της ζωής, όταν προβάλλει μπροστά μας κυρίαρχη η Άτροπος, όταν η Κλωθώ που μάθαμε να διαχειριζόμαστε δεν επαρκεί, τότε αναρωτιόμαστε και πάλι αν καλώς πράξαμε που ακολουθήσαμε το όνειρό μας να γίνουμε ψυχοθεραπευτές.

Υπαρξιακά ερωτήματα και προσωπικά αδιέξοδα του Θεραπευτή

Τέτοια υπαρξιακά ερωτήματα γίνονται ακόμα πιο βασανιστικά όταν εμείς οι θεραπευτές βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τα δικά μας προσωπικά και οικογενειακά αδιέξοδα. Δεν είναι εύκολο να αποδεχθούμε ότι, ενώ είμαστε σε θέση να βοηθάμε τους άλλους, δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα ίδια ακριβώς εργαλεία για να βοηθήσουμε τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε εύκολα να παραδεχτούμε ότι δεν είδαμε, δεν αντιληφθήκαμε τα σημάδια και δεν αλλάξαμε ρότα εγκαίρως για να αποφύγουμε τους υφάλους. Γιατί δεν χωνεύεται εύκολα το να μπορείς να βοηθάς τους άλλους και να μην είσαι το ίδιο αποτελεσματικός όταν πρόκειται για τον εαυτό σου. Τα μάτια των άλλων τα βλέπεις. Τα δικά σου δεν βλέπεις.

Στις πολύωρες ιδιωτικές συνομιλίες μου με τους συναδέλφους μου θεραπευτές, γίνομαι χρόνια τώρα μάρτυρας της συναισθηματικής συμμετοχής, της αφοσίωσης, της φροντίδας, της δέσμευσής τους με τους θεραπευόμενούς τους. Ακούγοντάς τους να μιλούν για τη δουλειά τους με συγκινεί η μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλουν και η απίστευτη ενέργεια που επενδύουν για να ανταποκριθούν στις ανάγκες των θεραπευόμενών τους.

Διαπιστώνω την αγωνία τους για το αν έκαναν το σωστό. Άλλωστε, δεν ήρθα από το φεγγάρι. Τη γνωρίζω καλά μέσα από τη δική μου εμπειρία.

Αν δεν προχωράει η θεραπεία, αν ο θεραπευόμενος διακόψει ή αν αισθανθούμε ότι ο θεραπευόμενος μας αμφισβητεί, αναρωτιόμαστε τι λάθος κάναμε.

Αυτή η αγωνία είναι βέβαια πιο έντονη όταν καθίσουμε για πρώτη φορά στην καρέκλα του θεραπευτή. Όση όμως πείρα και να έχουμε αποκτήσει, ποτέ δεν απαλλασσόμαστε από το βασανιστικό συναίσθημα ότι κάτι δεν κάναμε καλά. Ότι μπορεί να μην καταλάβαμε ή να μη χειριστήκαμε σωστά τα θέματα των θεραπευόμενών μας. Είναι ακόμα και ότι το περίεργο επάγγελμά σου δεν σε προμηθεύει με «εγχειρίδιο», στο οποίο να καταφεύγεις όταν δεν είσαι σίγουρος. Όταν δεν βλέπεις την πρόοδο που περίμενες, αναρωτιέσαι: «Είναι στραβός ο γιαλός ή στραβά αρμενίζω;».

Αν όμως δεν έχεις αποφασίσει να δείξεις άπειρη υπομονή και επιμονή, αν δεν αντέχεις τις επαναλαμβανόμενες αρνήσεις των θεραπευόμενών σου να μετακινηθούν, τότε καλύτερα να μην καταπιαστείς με την ψυχοθεραπεία. Καλύτερα να επιλέξεις κάποιο άλλο επάγγελμα.

Σήμερα, άλλωστε, στον χώρο της ψυχοθεραπείας υπάρχουν άπειρες επιλογές. Πολλοί τρόποι για να βοηθήσεις τους ανθρώπους. Πολλές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση σωρείας προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε όλοι. Στον πολύπλοκο κόσμο που ζούμε, ο κλάδος έχει εξοπλιστεί με εκατοντάδες βραχυπρόθεσμες προσεγγίσεις/τεχνικές για να ανταποκριθεί σε συγκεκριμένα προβλήματα.

Αν όμως επιλέξεις να εκπαιδευτείς σε μία από τις σχολές ψυχοθεραπείας που στοχεύουν στη βαθιά διερεύνηση του εαυτού, θα προβληματίζεσαι, θα αμφισβητείς τον εαυτό σου και τις παρεμβάσεις σου κάθε μέρα, θα αναρωτιέσαι συχνά αν ανταποκρίθηκες στις ανάγκες των θεραπευόμενών σου.

Αν έχεις ταχθεί να βοηθήσεις αυτούς που ψάχνουν να βρουν νόημα στη ζωή τους, αυτούς που επιδιώκουν να βάλουν τη ζωή τους σε νέες βάσεις, αυτούς που έχουν αποδεχθεί ότι χρειάζεται να κάνουν ανατροπές, να αλλάξουν οπτική για να βγουν οι ίδιοι και οι αγαπημένοι τους από επικίνδυνα αδιέξοδα, θα πρέπει να είσαι οπλισμένος με άπειρη επιμονή και υπομονή. Γιατί η ψυχή μας έχει τους δικούς της χρόνους και δεν μπορεί να παραβιαστεί. Ένα λουλούδι θα ανθίσει όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι εσωτερικές διεργασίες που απαιτούνται. Όσο και να το τραβάς από το κοτσάνι του, αποτέλεσμα δεν θα δεις.

Είναι αυτές οι εμπειρίες μου με όλους αυτούς τους αφοσιωμένους επαγγελματίες που με ώθησε στο να δηλώσω ότι οι θεραπευτές είναι μία από τις ανιδιοτελείς επαγγελματικές ομάδες.

Ψυχοθεραπεία, ένα συναρπαστικό επάγγελμα

Πάντως, όποια και αν είναι τα κίνητρα που μας ώθησαν να γίνουμε θεραπευτές, όποιο κι αν είναι το κόστος, έχουμε επιλέξει ένα από τα πιο συναρπαστικά επαγγέλματα. Δεν γνωρίζω καμιά άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα που να προσφέρει τόσα πνευματικά, ψυχολογικά εφόδια και τόσες απτές δεξιότητες σε αυτόν που την εξασκεί. Δεν μπορώ να σκεφτώ άλλο επάγγελμα από το οποίο να παίρνει κανείς πίσω τόσο μεγάλο ποσοστό της προσφοράς του. Δεν μπορώ να σκεφτώ άλλο επάγγελμα που να μετατρέπεται σε σχολείο ζωής τόσο γι’ αυτούς που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους όσο και γι’ αυτούς που τις δέχονται.

Θεωρώ τον θεραπευτικό ρόλο μου ως την πιο πλούσια πηγή γνωστικού και συναισθηματικού πλούτου που έχω συσσωρεύσει κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής μου.

Ακούγοντας επί ώρες κάθε μέρα τους θεραπευόμενούς μου να μιλούν για διάφορα προβλήματα και συμπτώματα, διλήμματα και αδιέξοδα παρόμοια με τα δικά μου, έμαθα να βλέπω και να ακούω όλο και πιο καθαρά, πιο μακριά και πιο βαθιά. Με αυτά τα συνεχή και επαναλαμβανόμενα ακούσματα απέκτησα ένα τρίτο μάτι και ένα τρίτο αυτί, που με κρατούν συνδεδεμένη με ό,τι γίνεται μέσα μου και γύρω μου. Με τον ρυθμό της εποχής μου.

Συγγραφή Άρθρου

Χάρις Κατάκη

Charis KatakiΔιδάκτωρ Ψυχολογίας, ιδρυτής και Πρόεδρος του Εργαστήριου Διερεύνησης Ανθρώπινων Σχέσεων, ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο το οποίο προσφέρει θεραπευτικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες σε άτομα, οικογένειες και ζευγάρια, εκπαίδευση και εποπτεία…

20 Ιαν Αργοπεθαίνει Όποιος Επαναλαμβάνει Κάθε Μέρα Τις ‘Ιδιες Διαδρομές | Psychologos-MariaKoraka.Gr

Αποσπάσματα Βιβλίων, Αυτογνωσία

Αργοπεθαίνει όποιος γίνεται σκλάβος της συνήθειας

επαναλαμβάνοντας κάθε μέρα τις ίδιες διαδρομές

όποιος δεν αλλάζει περπατησιά

όποιος δεν διακινδυνεύει ν’ αλλάξει χρώμα στά ρούχα του

όποιος δεν μιλά σε όποιον δεν γνωρίζει.

Αργοπεθαίνει όποιος αποφεύγει ένα πάθος

όποιος προτιμά το μαύρο για το άσπρο

και τα διαλυτικά σημεία στό «I»

αντί ενός συνόλου συγκινήσεων που λαμποκοπούν τα μάτια

που μετατρέπουν ένα χασμουργητό σε ένα χαμόγελο

που κάνουν την καρδά να κτυπά

στο λάθος και στα συναισθήματα.

Αργοπεθαίνει όποιος δεν αναποδογυρίζει το τραπέζι

όποιος δεν είναι ευτυχισμένος στη δουλειά του

όποιος δεν διακινδυνεύει τη βεβαιότητα γι’ αβεβαιότητα

για να κυνηγήσει ένα όνειρο

όποιος για μιά φορά τουλάχιστον στη ζωή του

δεν αποφεύγει τις εχέφρονες συμβουλές.

Αργοπεθαίνει όποιος δεν ταξιδεύει,

όποιος δεν διαβάζει,

όποιος δεν ακούει μουσική,

όποιος δεν βρίσκει σαγήνη στον εαυτό του.

Αργοπεθαίνει όποιος καταστρέφει τον έρωτά του

όποιος δεν έπιτρέπει να τον βοηθήσουν

όποιος δαπανά μέρες παραπονούμενος γιά τύχη κακή

ή για την ασταμάτητη βροχή.

Αργοπεθαίνει όποιος παρατά ένα σχέδιο πριν ν’ αρχίσει

όποιος δεν ρωτά γιά πράγματα πού δεν γνωρίζει

όποιος δεν απαντά, όταν τoν ρωτουν κάτι που ξέρει.

Αποφεύγουμε τόν θάνατο σέ μικρές δόσεις

όταν θυμόμαστε πάντοτε ότι για να είσαι ζωντανός

χρειάζεται μία προσπάθεια πολύ μεγαλύτερη

από το απλό γεγονός της αναπνοής.

Μόνο η ένθερμη υπομονή θα οδηγήσει

στην έπίτευξη μιας λαμπρής ευτυχίας.Φωτογραφία του χρήστη Dr Γρηγόρης Βασιλειάδης Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπευτής.

«Εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο!»Κορνήλιος Καστοριάδης………..Εκκλησία του Δήμου

ΑΡΧΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 03.02.2009

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης για τη δημοκρατία

Του Γιωργου Ν. Οικονομου

Κορνήλιος Καστοριάδης: «Η ελληνική ιδιαιτερότητα». Τόμος Β΄: «Η πόλις και οι νόμοι». Εκδόσεις «Κριτική», 2008, σελ. 452.

Το βιβλίο αυτό, που περιλαμβάνει σεμινάρια του Κ. Καστοριάδη των ετών 1983-1984, αναφέρεται στην αθηναϊκή δημοκρατία του 5ου-4ου αιώνα π. Χ. Αναδεικνύει τις βασικές αρχές και τα βασικά χαρακτηριστικά της με το γνωστό εύληπτο και κρυστάλλινο ύφος του συγγραφέα της «Φαντασιακής θέσμισης της κοινωνίας». Η (άμεση) δημοκρατία δημιουργείται από τους αγώνες του δήμου κατά των ανωτέρων στρωμάτων, των ευγενών και γαιοκτημόνων. Οι αγώνες αυτοί χαρακτήρισαν μέχρι τέλος το πολίτευμα και επέτρεψαν την άμεση συμμετοχή όλων των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων, στο νομοθετικό έργο και στις άλλες μορφές εξουσίας. Αμεση συμμετοχή σημαίνει χωρίς αντιπροσώπους και κόμματα. Για πρώτη και μοναδική φορά στην ανθρώπινη ιστορία ο δήμος είναι ο ουσιαστικός κυρίαρχος της πόλεως, εξ ου και ο όρος δημοκρατία (ο δήμος κρατεί, κυριαρχεί). Η κυριαρχία και η συμμετοχή επιτυγχάνεται με δύο θεσμούς: πρώτον, την «εκκλησία του δήμου» που επιτρέπει την άμεση παρουσία όλων των πολιτών στη νομοθετική και κυβερνητική εξουσία\u0387 δεύτερον, την «κλήρωσιν», η οποία επιτρέπει την εναλλαγή στην εκτελεστική και τη δικαστική εξουσία. Η κλήρωση είναι η ειδοποιός διαφορά της δημοκρατίας, ενώ οι εκλογές η ειδοποιός διαφορά της ολιγαρχίας, όπως αναγνωρίζει και ο Αριστοτέλης, αλλά και οι νεότεροι φιλόσοφοι Μοντεσκιέ και Ρουσσώ.

Ανεξάρτητες εξουσίες

Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η ουσιαστική ανεξαρτησία των τεσσάρων εξουσιών (κυβερνητικής, εκτελεστικής, δικαστικής, νομοθετικής). Το σημαντικό και νευραλγικό όργανο της (άμεσης) δημοκρατίας είναι η απόδοση της δικαιοσύνης από όλους τους πολίτες και προς όλους τους πολίτες. Ουδείς εξαιρείται ούτε είναι υπεράνω υποψίας, υπεράνω του νόμου. Απαραίτητο προς τούτο στοιχείο είναι η ανεξαρτησία και η πραγματική αμεροληψία των δικαστών, ο αποκλεισμός της δυνατότητας διαφθοράς ή εξαγοράς τους. Για να εξασφαλιστεί αυτή η απαίτηση δεν υπάρχει άλλος τρόπος από τη συλλογική συμμετοχή όλων των πολιτών στην απονομή της δικαιοσύνης, είτε μέσω της εκκλησίας του δήμου είτε μέσω της κληρωτής βουλής των Πεντακοσίων είτε μέσω κληρώσεως στα πολυμελή τμήματα της Ηλιαίας.

Η άμεση εναλλαγή στην εξουσία όλων των πολιτών και όχι των κομμάτων, αποτελεί τη βασική αρχή της δημοκρατίας, την πολιτική ελευθερία όπως την περιγράφει ο Αριστοτέλης: «χαρακτηριστικό της ελευθερίας είναι το να άρχουν όλοι δι’ εναλλαγής». Η ούτως εννοημένη και πραγματοποιημένη ελευθερία συνιστά και εξασφαλίζει την ισότητα των πολιτών. Η πολιτική ισότητα είναι απόλυτη για όλους τους πολίτες και δεν έρχεται σε αντίφαση με την ελευθερία, όπως υποστηρίζει η ιδεολογία του φιλελευθερισμού.

Η κοινωνική ζωή στο δημοκρατικό πολίτευμα ρυθμίζεται από κανόνες γενικής ισχύος, οι οποίοι συζητούνται και νομοθετούνται άμεσα από την κοινότητα, υφίσταται δηλαδή η κυριαρχία του γραπτού νόμου και όχι των ατόμων. Δεν υπάρχουν ιεραρχίες ούτε κράτος με τη σημερινή έννοια, δηλαδή ένας μηχανισμός εξουσίας χωριστός από το σώμα της κοινωνίας και εφαρμοζόμενος επί της κοινωνίας. Δεν υπάρχουν οι «ειδικοί» της πολιτικής, οι επιστήμονες του Πλάτωνα, δεν υπάρχει επιστήμη της πολιτικής, αλλά διαμάχη των δοξών. Ολες οι γνώμες μετρούν εξίσου και η πολιτική είναι υπόθεση όλων. Εκεί που απαιτούνται ειδικές γνώσεις, πείρα και ικανότητες, οι άρχοντες εκλέγονται διά χειροτονίας (στρατηγοί, ταμίαι κ. λπ.) στην εκκλησία του δήμου.

Διαρκής έλεγχος

Ολοι, όμως, ανεξαιρέτως οι άρχοντες, αιρετοί και κληρωτοί, υφίστανται διαρκή έλεγχο (δοκιμασία, εύθυνα), δίνουν λόγο και λογαριασμό για τις πράξεις τους (λόγον διδόναι) και είναι ανά πάσα στιγμή ανακλητοί, η δε θητεία τους είναι ετήσια. Δηλαδή ο έλεγχος των αρχών είναι διαρκής και ουσιαστικός, πολιτικός και ποινικός. Οι αρχαίοι ήξεραν πολύ καλά αυτό που διατύπωσε τον 19ο αιώνα ο λόρδος Ακτον: «Η εξουσία διαφθείρει, η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα».

Αποτέλεσμα αυτής της αντίληψης είναι η δημιουργία ενός ανοικτού δημοσίου χώρου, που είναι πραγματικώς δημόσιος, δεν είναι δηλαδή ιδιοκτησία κανενός και εντός του κυκλοφορούν και συζητούνται όλες οι σημαντικές πληροφορίες και λαμβάνονται άμεσα όλες οι κύριες αποφάσεις από τον δήμο. Ενώ σήμερα δεν υπάρχει δημόσιος χώρος, τον λυμαίνονται τα κόμματα, τα ιδιωτικά συμφέροντα και τα ΜΜΕ. Το μεγάλο πολιτικό μάθημα που μας προσφέρει η άμεση δημοκρατία, είναι ότι η εξουσία δεν είναι ιδιοκτησία ουδενός προσώπου και κόμματος, αλλά ασκείται και πρέπει να ασκείται από όλους τους πολίτες (βλ. και Γ. Ν. Οικονόμου «Η άμεση δημοκρατία και η κριτική του Αριστοτέλη», Παπαζήσης, 2007).

Είναι εμφανές ότι στα σημερινά πολιτεύματα δεν συναντάται κανένα από τα χαρακτηριστικά αυτά. Γι’ αυτό τον λόγο το βιβλίο του Κ. Καστοριάδη έχει ιδιαίτερη σημασία για τους σημερινούς που ζουν σε πολιτεύματα, τα οποία αυτοχαρακτηρίζονται δημοκρατικά («αντιπροσωπευτικές», «κοινοβουλευτικές» ή «αστικές δημοκρατίες) ενώ δεν είναι παρά καθαρές ολιγαρχίες. Πράγματι, οι ολίγοι κυβερνώντες του πλειοψηφούντος κόμματος λαμβάνουν τις αποφάσεις, διαμορφώνουν τους νόμους, κυβερνούν, προς όφελος των ολίγων ισχυρών οικονομικών συμφερόντων, ενώ οι πολλοί δεν συμμετέχουν σε καμιά εξουσία, απλώς υπακούουν και εκτελούν. Αυτή η ολιγαρχική δομή εξασφαλίζεται από την αντιπροσώπευση, η οποία, κατά τον Καστοριάδη, αποτελεί πολιτική αλλοτρίωση, δηλαδή εκχώρηση της εξουσίας στους ολίγους των κομματικών μηχανισμών.

Συμμετοχή στην εξουσία

Το βιβλίο αυτό είναι απαραίτητο για την πολιτική σκέψη και δράση, ειδικά σήμερα που βιώνουμε μια βαθύτατη κρίση, όχι μόνο χρηματοπιστωτική-οικονομική αλλά και κρίση θεσμών, αξιών και σημασιών. Οι πολιτικές ολιγαρχίες και οι οικονομικές ελίτ που διαχειρίζονται τα ανθρώπινα ζητήματα, τον πλούτο και το περιβάλλον έχουν αποτύχει παταγωδώς. Χρειάζεται συνεπώς ένας άλλος προσανατολισμός για να σωθεί η ανθρωπότητα από τα αδιέξοδα. Ο μόνος δρόμος που διαγράφεται στην καστοριαδική αντίληψη είναι η συμμετοχή των ανθρώπων στην εξουσία και στη λήψη των αποφάσεων. Για να γίνει όμως αυτό θα πρέπει οι άνθρωποι να εξέλθουν από την αδιαφορία, την απάθεια, την ιδιώτευση, την αποχαύνωση της τηλεθέασης και της κατανάλωσης και να απαιτήσουν να ξαναγίνουν πολίτες, να ξαναγίνουν ενεργά υποκείμενα της πολιτικής και όχι παθητικά αντικείμενα των κομμάτων και των «αντιπροσώπων». Πρέπει να αγωνισθούν κατά της εξουσίας των κομμάτων και των «αντιπροσώπων».

Σάββατο, 7 Απριλίου 2018

Κορνήλιος Καστοριάδης: το Ιδιωτικοποιημένο Άτομο

Τα αποσπάσματα που ακολουθούν συγκεντρώθηκαν από τον Ρομπέρ Ρεντεκέρ, στη διάρκεια συνάντησης που οργανώθηκε στην Τουλούζη από κοινού από το βιβλιοπωλείο Ombres Blanches, το Θέατρο Ντανιέλ Σορανό και τη GREP Midi- Pyrénées, στις 22 Μαρτίου 1997. Μία πληρέστερη απόδοση δημοσιεύθηκε στο «Parcours», τα τετράδια του GREP Midi-Pyrénées, αρ. 15-16, Σεπτέμβριος 1997. Τα βρήκα στη MONDE-DIPLOMATIQUE.GR

Η φιλοσοφία δεν είναι φιλοσοφία αν δεν εκφράζει μια αυτόνομη σκέψη., Τι σημαίνει «αυτόνομη»; Αυτόνομος σημαίνει «αυτός που δίνει στον εαυτό του το νόμο του». Στη φιλοσοφία είναι σαφές: Το να δίνεις το νόμο στον εαυτό σου σημαίνει ότι θέτεις ερωτήσεις και ότι δεν δέχεσαι καμία αυθεντία. Ούτε καν την αυθεντία της δικής σου προηγούμενης σκέψης.

Άλλωστε εδώ είναι το ζήτημα, γιατί οι φιλόσοφοι, σχεδόν πάντα, οικοδομούν συστήματα κλειστά όπως τα αβγά (βλέπε τον Σπινόζα, βλέπε κυρίως τον Χέγκελ, και ακόμη ίσως τον Αριστοτέλη) ή παραμένουν προσκολλημένοι σε ορισμένες μορφές τις οποίες δημιούργησαν και τις οποίες δεν καταφέρνουν να τις αμφισβητήσουν. Υπάρχουν ελάχιστα παραδείγματα για το αντίθετο. Ο Πλάτων είναι ένα απ’ αυτά. Ο Φρόιντ είναι ένα άλλο, στον τομέα της ψυχανάλυσης, μολονότι δεν υπήρξε φιλόσοφος.

Η αυτονομία στο πεδίο της σκέψης είναι η απεριόριστη διερώτηση, η οποία δεν σταματάει μπροστά σε τίποτε και η οποία αμφισβητεί συνεχώς τον εαυτό της. Αυτή η διερώτηση δεν είναι μια κενή διερώτηση. Μια κενή διερώτηση δεν σημαίνει τίποτε. Για να έχουμε μια διερώτηση με νόημα πρέπει ήδη να έχουμε θέσει ως προσωρινά αναμφισβήτητους έναν ορισμένο αριθμό όρων. Αλλιώς παραμένει ένα απλό ερωτηματικό και όχι μια φιλοσοφική διερώτηση. Η φιλοσοφική διερώτηση είναι αρθρωμένη, έστω και αν αναιρεί τους όρους με βάση τους οποίους αρθρώθηκε.

Τι είναι η αυτονομία στην πολιτική; Σχεδόν όλες οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν συγκροτηθεί στο πλαίσιο της ετερονομίας, δηλαδή με την απουσία της αυτονομίας. Αυτό σημαίνει ότι, μολονότι δημιουργούν οι ίδιες τους θεσμούς τους, ενσωματώνουν μέσα σ’ αυτούς την αναμφισβήτητη ιδέα για τα μέλη της κοινωνίας ότι αυτός ο θεσμός δεν είναι ανθρώπινο έργο, ότι δεν δημιουργήθηκε από τους ανθρώπους, και πάντως όχι από τους ανθρώπους που βρίσκονται εκείνη τη στιγμή εκεί. Δημιουργήθηκε από τα πνεύματα, από τους προγόνους, από τους ήρωες, από τους θεούς, αλλά δεν είναι ανθρώπινο έργο.

Εξαιρετικό πλεονέκτημα αυτού του σιωπηρού όρου -και ίσως όχι μόνο σιωπηρού: στην εβραϊκή θρησκεία, η δωρεά του νόμου από το θεό στον Μωυσή είναι γραπτή, επεξηγημένη. Υπάρχουν σελίδες και σελίδες στην Παλαιά Διαθήκη που περιγράφουν με λεπτομέρειες τους νόμους που ο θεός πρόσφερε στον Μωυσή. Αυτό δεν αφορά μόνο τις Δέκα Εντολές, αλλά όλες τις λεπτομέρειες του Νόμου. Και όλες αυτές τις διατάξεις δεν υπάρχει περίπτωση να τις αμφισβητήσει κανείς: Η αμφισβήτησή τους θα σήμαινε ότι αμφισβητείται είτε η ύπαρξη του Θεού, είτε η αλήθεια του, είτε η καλοσύνη του, είτε η δικαιοσύνη του. Όμως, αυτά όλα είναι ομοούσια γνωρίσματα του Θεού. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλες ετερόνομες κοινωνίες. Το εβραϊκό παράδειγμα αναφέρεται εδώ λόγω της κλασικής του καθαρότητας.

Όμως, ποια είναι η μεγάλη ρήξη την οποία εισάγουν, με μια πρώτη μορφή, η ελληνική δημοκρατία και μετά με μιαν άλλη μορφή, πιο ευρεία, πιο γενικευμένη, οι επαναστάσεις της σύγχρονης εποχής και τα επαναστατικά δημοκρατικά κινήματα που ακολούθησαν; Είναι ακριβώς η ρητή συνείδηση ότι δημιουργούμε τους νόμους μας και συνεπώς ότι μπορούμε επίσης να τους αλλάξουμε.

Οι αρχαίοι ελληνικοί νόμοι αρχίζουν όλοι με τη φράση έδοξε τη βουλή και τω δήμω, δηλαδή «φάνηκε καλό στο συμβούλιο και στο λαό». «Φάνηκε καλό» και όχι «είναι καλό». Είναι αυτό που φαινόταν καλό εκείνη τη στιγμή. Και στη σύγχρονη εποχή, έχουμε στα συντάγματα την ιδέα της κυριαρχίας των λαών. Για παράδειγμα, η γαλλική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αναφέρει στο προοίμιό της: «Η κυριαρχία ανήκει στο λαό που την ασκεί, είτε άμεσα είτε μέσω των αντιπροσώπων του». Το «είτε άμεσα» εξαφανίστηκε εν συνεχεία και μείναμε μόνο με τους «αντιπροσώπους».

4 εκατομμύρια δολάρια για να εκλεγείς

Υπάρχει λοιπόν μια πολιτική αυτονομία και αυτή η πολιτική αυτονομία προϋποθέτει τη γνώση ότι οι άνθρωποι δημιουργούν τους δικούς τους θεσμούς. Αυτό απαιτεί να προσπαθούμε να θέτουμε αυτούς τους θεσμούς, με πλήρη συνείδηση, με διαύγεια, μετά από συλλογική περίσκεψη. Αυτό είναι που ονομάζω συλλογική αυτονομία, η οποία έχει ως απολύτως αναντικατάστατο ισότιμό της την ατομική αυτονομία.

Μια αυτόνομη κοινωνία δεν μπορεί να συγκροτηθεί παρά μόνο από αυτόνομα άτομα. Και τα αυτόνομα άτομα δεν μπορούν να υπάρξουν πραγματικά παρά μόνο μέσα σε μια αυτόνομη κοινωνία.

Γιατί αυτό; Είναι αρκετά εύκολο να το καταλάβουμε. Ενα αυτόνομο άτομο είναι ένα άτομο το οποίο δεν δρα, στο μέτρο του δυνατού, παρά μετά από σκέψη και περισυλλογή. Εάν δεν ενεργεί με αυτόν τον τρόπο, δεν μπορεί να είναι ένα δημοκρατικό άτομο που ανήκει σε μια δημοκρατική κοινωνία.

Με ποια έννοια, όμως, ένα αυτόνομο άτομο σε μια κοινωνία, όπως την περιγράφω, είναι ελεύθερο; Με ποια έννοια είμαστε ελεύθεροι σήμερα; Εχουμε έναν ορισμένο αριθμό ελευθεριών, οι οποίες καθιερώθηκαν ως προϊόντα ή ως υποπροϊόντα των επαναστατικών αγώνων του παρελθόντος. Οι ελευθερίες αυτές δεν είναι μόνο τυπικές, όπως έλεγε λαθεμένα ο Καρλ Μαρξ. Το γεγονός ότι μπορούμε να συγκεντρωνόμαστε, να λέμε αυτό που θέλουμε, δεν είναι τυπικό. Είναι όμως μερικό. Είναι αμυντικό, είναι, για να το πω αλλιώς, παθητικό.

Πώς μπορώ να είμαι ελεύθερος εάν ζω σε μια κοινωνία η οποία κυβερνάται από ένα νόμο που επιβάλλεται σε όλους; Αυτό φαίνεται ως μια άλυτη αντίφαση και οδήγησε πολλούς, όπως τον Μαξ Στίρνερ (1) για παράδειγμα, να λένε ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να υπάρξει, και άλλους στη συνέχεια, όπως τους αναρχικούς, να ισχυρίζονται ότι η ελεύθερη κοινωνία συνεπάγεται την πλήρη κατάργηση κάθε εξουσίας, κάθε νόμου, υπονοώντας ότι υπάρχει μια καλή ανθρώπινη φύση η οποία θα αναδυθεί εκείνη τη στιγμή και η οποία μπορεί να μην έχει ανάγκη από οποιοδήποτε εξωτερικό κανόνα. Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, μια ασυνάρτητη ουτοπία.

Μπορώ να πω ότι είμαι ελεύθερος σε μια κοινωνία όπου υπάρχουν νόμοι, εάν είχα την ουσιαστική δυνατότητα (και όχι απλώς στα χαρτιά) να συμμετάσχω στη συζήτηση, στην επεξεργασία και στη διαμόρφωση αυτών των νόμων. Αυτό σημαίνει ότι η νομοθετική εξουσία θα πρέπει να ανήκει ουσιαστικά στη συλλογικότητα, στο λαό.

Τέλος, αυτό το αυτόνομο άτομο είναι επίσης ο ουσιαστικός στόχος μιας καλώς εννοούμενης ψυχανάλυσης. Εδώ έχουμε μια σχετικά διαφορετική προβληματική, γιατί ένα ανθρώπινο ον είναι φαινομενικά ένα συνειδητό ον, αλλά στα μάτια ενός ψυχαναλυτή είναι κυρίως το ασυνείδητό του. Και αυτό το ασυνείδητο, γενικώς, δεν το γνωρίζει. Οχι γιατί είναι τεμπέλης, αλλά γιατί υπάρχει ένα φράγμα που τον εμποδίζει να το γνωρίσει. Είναι το φράγμα της απώθησης.

Γεννιόμαστε, για παράδειγμα, ως ψυχικές μονάδες, οι οποίες βιώνουν τη ζωή τους ως παντοδύναμες, που δεν γνωρίζουν όρια, ή δεν αναγνωρίζουν όρια στην ικανοποίηση των επιθυμιών τους, μπροστά στις οποίες κάθε εμπόδιο πρέπει να εξαφανιστεί. Και καταλήγουμε ως άτομα που δέχονται λίγο πολύ την ύπαρξη των άλλων, διατυπώνοντας πολύ συχνά ευχές για το θάνατό τους (οι οποίες τις περισσότερες φορές δεν πραγματοποιούνται), και αποδέχονται ότι η επιθυμία των άλλων έχει το ίδιο δικαίωμα να εκπληρωθεί όπως και η δική τους. Αυτό γίνεται στο πλαίσιο μιας θεμελιώδους απώθησης, η οποία στέλνει στο ασυνείδητο όλες αυτές τις βαθύτερες τάσεις της ψυχής και διατηρεί εκεί ένα μεγάλο τμήμα των δημιουργημάτων του ριζικού φαντασιακού.

Μια ψυχανάλυση συνεπάγεται ότι το άτομο, μέσω των ψυχαναλυτικών μηχανισμών, οδηγείται στο να διαπεράσει αυτό το φράγμα του ασυνειδήτου, να εξερευνήσει όσο είναι δυνατόν αυτό το ασυνείδητο, να ελέγξει τις ασυνείδητες παρορμήσεις του και να μην ενεργεί χωρίς σκέψη και περισυλλογή. Αυτό το αυτόνομο άτομο είναι το τέλος (με την έννοια της τελεολογίας, της κατάληξης) της ψυχαναλυτικής διαδικασίας.

Όμως, αν κάνουμε τη σύνδεση με την πολιτική είναι φανερό ότι έχουμε ανάγκη ενός τέτοιου ατόμου, αλλά είναι επίσης φανερό ότι δεν μπορούμε να υποβάλλουμε το σύνολο των ατόμων της κοινωνίας σε ψυχανάλυση. Από εκεί προκύπτει ο τεράστιος ρόλος της εκπαίδευσης και η ανάγκη μιας ριζικής μεταρρύθμισης της εκπαίδευσης, για να γίνει μια πραγματική παιδεία όπως έλεγαν οι Έλληνες, μια παιδεία της αυτονομίας, μια εκπαίδευση για την αυτονομία και προς την αυτονομία, η οποία οδηγεί αυτούς που είναι εκπαιδευμένοι – και όχι μόνο τα παιδιά – στο να αναρωτιούνται συνεχώς για να μάθουν εάν δρουν με πλήρη συνείδηση ή ωθούμενοι από ένα πάθος ή από μια προκατάληψη.

Όχι μόνο τα παιδιά, γιατί η εκπαίδευση ενός ατόμου, με τη δημοκρατική έννοια, είναι ένα εγχείρημα που αρχίζει με τη γέννηση αυτού του ατόμου και δεν ολοκληρώνεται παρά με το θάνατό του. Όλα όσα συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου συνεχίζουν να το διαμορφώνουν και να το παραμορφώνουν. Η ουσιαστική εκπαίδευση την οποία προσφέρει στα μέλη της η σύγχρονη κοινωνία, στα σχολεία, στα γυμνάσια, στα λύκεια και τα πανεπιστήμια είναι μια εργαλειακή εκπαίδευση, που έχει οργανωθεί ουσιαστικά για την εκμάθηση μιας επαγγελματικής απασχόλησης. Και δίπλα σ’ αυτήν υπάρχει η άλλη εκπαίδευση, δηλαδή οι ανοησίες που διαδίδει η τηλεόραση.

Για το ζήτημα της πολιτικής αντιπροσώπευσης, ο Ζαν-Ζακ Ρουσώ έλεγε ότι οι Άγγλοι, κατά το 18ο αιώνα, πιστεύουν ότι είναι ελεύθεροι γιατί εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους κάθε πέντε χρόνια. Πράγματι, είναι ελεύθεροι, αλλά για μια μέρα κάθε πέντε χρόνια. Λέγοντας αυτό ο Ρουσώ υποτιμούσε αδικαιολόγητα την άποψή του. Γιατί είναι φανερό ότι ακόμα και αυτή τη μέρα, κάθε πέντε χρόνια, δεν είμαστε ελεύθεροι. Γιατί; Γιατί έχουμε να ψηφίσουμε υποψήφιους τους οποίους παρουσιάζουν τα κόμματα. Δεν μπορούμε να ψηφίσουμε για οποιονδήποτε. Και έχουμε να ψηφίσουμε με βάση μια ολόκληρη πραγματική κατάσταση που κατασκευάστηκε από το προηγούμενο Κοινοβούλιο, το οποίο θέτει τα προβλήματα με τους όρους με τους οποίους αυτά τα προβλήματα μπορούν να συζητηθούν, και με τον ίδιο τρόπο επιβάλλει λύσεις, ή τουλάχιστον εναλλαγές λύσεων, που δεν ανταποκρίνονται σχεδόν ποτέ στα πραγματικά προβλήματα.

Γενικά, η εκπροσώπηση σημαίνει την αλλοτρίωση της κυριαρχίας των εκπροσωπούμενων προς τους εκπροσώπους. Το Κοινοβούλιο δεν ελέγχεται. Ελέγχεται κάθε πέντε χρόνια με μια εκλογή, αλλά η μεγάλη πλειοψηφία του πολιτικού προσωπικού είναι στην πράξη αμετακίνητη. Στη Γαλλία λίγο λιγότερο, αλλού πολύ περισσότερο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, οι γερουσιαστές είναι στην πραγματικότητα ισόβιοι γερουσιαστές. Και αυτό θα συμβεί και στη Γαλλία. Για να εκλεγεί κανείς στις Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται περίπου τέσσερα εκατομμύρια δολάρια. Ποιος δίνει αυτά τα τέσσερα εκατομμύρια; Δεν είναι βέβαια οι άνεργοι, είναι οι επιχειρήσεις. Και γιατί τα δίνουν; Γιατί στη συνέχεια ο γερουσιαστής θα είναι σύμφωνος με το λόμπι που σχηματίζουν αυτές στην Ουάσιγκτον, για να ψηφίζει τους νόμους που τις ευνοούν και να μην ψηφίζει τους νόμους που δεν τις ωφελούν. Αυτός είναι ο μοιραίος δρόμος των σύγχρονων κοινωνιών.

Το βλέπουμε να γίνεται στη Γαλλία παρ’ όλα τα υποτιθέμενα μέτρα που λαμβάνονται για να ελεγχθεί η διαφθορά. Η διαφθορά των πολιτικών στις σύγχρονες κοινωνίες έχει γίνει ένα συστημικό χαρακτηριστικό, ένα δομικό χαρακτηριστικό. Δεν είναι ευκαιριακή. Έχει ενσωματωθεί στη λειτουργία του συστήματος, το οποίο δεν μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά.

Ποιο είναι το μέλλον αυτού του σχεδίου για την αυτονομία; Το μέλλον του εξαρτάται από τη δραστηριότητα της μεγάλης πλειοψηφίας των ανθρώπινων όντων. Δεν μπορούμε πια να μιλούμε με όρους μιας προνομιούχας τάξης, που θα ήταν για παράδειγμα το βιομηχανικό προλεταριάτο, το οποίο έχει γίνει εδώ και καιρό πολύ μειοψηφικό στον πληθυσμό. Μπορούμε να πούμε, αντίθετα, και αυτό είναι που τονίζω, ότι ολόκληρος ο πληθυσμός, εκτός από ένα 3% προνομιούχων στην κορυφή, έχει προσωπικό συμφέρον για το ριζικό μετασχηματισμό της κοινωνίας στην οποία ζει.

Αλλά αυτό που παρατηρούμε εδώ και 50 χρόνια είναι ο θρίαμβος της καπιταλιστικής φαντασιακής σημασιοδότησης, δηλαδή μιας απεριόριστης επέκτασης μιας δήθεν ορθολογικής υποτιθέμενης κυριαρχίας και η ατροφία, ο μαρασμός της άλλης μεγάλης φαντασιακής σημασιοδότησης της σύγχρονης εποχής, δηλαδή της αυτονομίας.

Άραγε θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση; Μήπως θα είναι παροδική; Κανείς δεν μπορεί να το πει. Δεν υπάρχει προφητεία σε αυτές τις υποθέσεις. Η σημερινή κοινωνία δεν είναι βέβαια μια νεκρή κοινωνία. Δεν ζούμε στο Βυζάντιο ή στη Ρώμη του 5ου μ.Χ. αιώνα. Υπάρχουν πάντα ορισμένα κινήματα. Υπάρχουν ιδέες που γεννιούνται, που κυκλοφορούν, υπάρχουν αντιδράσεις. Παραμένουν πολύ μειοψηφικές και πολύ αποσπασματικές σε σχέση με τον όγκο των καθηκόντων που είναι μπροστά μας. Αλλά θεωρώ βέβαιο ότι το δίλημμα το οποίο, επαναλαμβάνοντας τους όρους του Λέον Τρότσκι, της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Μαρξ διατυπώσαμε την εποχή του Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα, συνεχίζει να ισχύει, με τον όρο βέβαια να μη συγχέουμε το σοσιαλισμό με τα ολοκληρωτικά τερατουργήματα που μεταμόρφωσαν τη Ρωσία σε ερείπια, ούτε με την αφηρημένη «οργάνωση» της οικονομίας, ούτε με την αχαλίνωτη εκμετάλλευση του πληθυσμού, ούτε με την πλήρη υποδούλωση της πνευματικής και πολιτιστικής ζωής που υπήρχε εκεί.

Να ψηφίσουμε για το λιγότερο κακό

Γιατί η σύγχρονη κατάσταση είναι τόσο αβέβαιη; Γιατί, όλο και περισσότερο, βλέπουμε να αναπτύσσεται στο δυτικό κόσμο ένας τύπος ατόμου που δεν είναι πια ο τύπος του ατόμου μιας δημοκρατικής κοινωνίας ή μιας κοινωνίας στην οποία μπορούμε να αγωνιστούμε για περισσότερη ελευθερία, αλλά ένας τύπος ατόμου που έχει ιδιωτικοποιηθεί, που έχει κλειστεί στο μικρό προσωπικό του περιβάλλον και έχει γίνει κυνικός σε σχέση με την πολιτική.

Όταν οι άνθρωποι ψηφίζουν, ψηφίζουν κυνικά. Δεν πιστεύουν στο πρόγραμμα που τους παρουσιάζουν, αλλά θεωρούν ότι ο Χ ή ο Ψ είναι λιγότερο κακός σε σχέση με αυτό που ήταν ο Ω στην προηγούμενη περίοδο. Αρκετοί άνθρωποι θα ψηφίσουν αναμφίβολα τον Λιονέλ Ζοσπέν (2) στις προσεχείς εκλογές, όχι γιατί τον λατρεύουν ή γιατί έχουν θαμπωθεί από τις ιδέες του, κάτι που θα προκαλούσε έκπληξη, αλλά απλώς γιατί έχουν σιχαθεί τη σημερινή κατάσταση. Το ίδιο άλλωστε έγινε το 1995, όταν οι άνθρωποι είχαν αηδιάσει από 14 χρόνια υποτιθέμενου σοσιαλισμού, του οποίου το κυριότερο κατόρθωμα ήταν να εισαγάγει τον πιο ξέφρενο φιλελευθερισμό στη Γαλλία και να αρχίσει να εξαρθρώνει όσα υπήρχαν ως κοινωνικές κατακτήσεις στην προηγούμενη περίοδο.

Από την άποψη της πολιτικής οργάνωσης μια κοινωνία αρθρώνεται πάντα, ρητά ή εξυπακουόμενα, σε τρία τμήματα. 1) Αυτό που οι Έλληνες είχαν ονομάσει οίκος δηλαδή το «σπίτι», την οικογένεια, την ιδιωτική ζωή. 2) Την αγορά, το δημόσιο-ιδιωτικό χώρο όπου τα άτομα συναντιούνται, συζητούν, ανταλλάσσουν, σχηματίζουν ενώσεις ή επιχειρήσεις, δίνουν θεατρικές παραστάσεις, ιδιωτικές ή επιδοτούμενες δεν έχει σημασία. Είναι αυτό που ονομάζουμε από το 18ο αιώνα κοινωνία πολιτών, ένας όρος που προκαλεί σύγχυση, η οποία έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο το τελευταίο διάστημα. 3) Η εκκλησία, ο δημόσιος-δημόσιος χώρος, η εξουσία, ο τόπος όπου ασκείται, υπάρχει, κατατίθεται η πολιτική εξουσία.

Η σχέση ανάμεσα σ’ αυτές τις τρεις σφαίρες δεν πρέπει να δομείται κατά τρόπο σταθερό και άκαμπτο, πρέπει να είναι ευλύγιστη, αρθρωμένη. Από μια άλλη σκοπιά, αυτές οι τρεις σφαίρες δεν μπορούν να είναι τελείως ξεχωριστές.

Ο σημερινός φιλελευθερισμός ισχυρίζεται ότι μπορούμε να χωρίσουμε τελείως το δημόσιο χώρο από τον ιδιωτικό χώρο. Όμως είναι αδύνατο, και να ισχυρίζεται κανείς ότι το πέτυχε είναι ένα δημαγωγικό ψεύδος. Δεν υπάρχει προϋπολογισμός που να μην επεμβαίνει στη δημόσια ιδιωτική ζωή και ακόμη και στην ιδιωτική ζωή. Και αυτό δεν είναι παρά ένα παράδειγμα ανάμεσα σε πολλά άλλα. Με τον ίδιο τρόπο, δεν υπάρχει εξουσία που να μην είναι υποχρεωμένη να επιβάλλει ένα ελάχιστο περιοριστικών νόμων, θεσμοθετώντας για παράδειγμα ότι ο φόνος απαγορεύεται, ή, στο σύγχρονο κόσμο, ότι πρέπει να επιδοτείται η υγεία ή η εκπαίδευση. Θα πρέπει να υπάρχει σ’ αυτό το πεδίο ένα είδος παιχνιδιού ανάμεσα στη δημόσια εξουσία και την αγορά, δηλαδή η κοινότητα.

Μόνο σε ένα πραγματικά δημοκρατικό καθεστώς μπορούμε να δοκιμάσουμε να εγκαθιδρύσουμε μια σωστή διάρθρωση ανάμεσα σ’ αυτές τις τρεις σφαίρες, διαφυλάσσοντας στο μέγιστο την ιδιωτική ελευθερία, διαφυλάσσοντας επίσης στο μέγιστο την ελευθερία της αγοράς, δηλαδή τις κοινές δημόσιες δραστηριότητες των ατόμων, πράγμα που οδηγεί στη συμμετοχή όλου του κόσμου στη δημόσια εξουσία. Τη στιγμή που αυτή η δημόσια εξουσία ανήκει σε μια ολιγαρχία και η δραστηριότητά της είναι ουσιαστικά παράνομη, εφόσον οι ουσιαστικές αποφάσεις λαμβάνονται πάντοτε στο παρασκήνιο.

Κορνήλιος Καστοριάδης: «Εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο!»

ΤΕΤΑΡΤΗ, 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017 00:00
E-mailΕκτύπωση

altΓια την επανέκδοση του βιβλίου της Τέτας Παπαδοπούλου «Για τον Κορνήλιο Καστοριάδη: “είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας”» (επιμέλεια, προλογικό σημείωμα και μετάφραση Τέτα Παπαδοπούλου, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

Ακρογωνιαίος λίθος της σκέψης του Καστοριάδη υπήρξε η έννοια της αυτονομίας. Στον βαθμό που μιλάμε για δημοκρατία, υποστήριζε πάντα ο Καστοριάδης, πρέπει να εννοούμε ένα πολίτευμα που αποβλέπει στην κοινωνική και στην ατομική αυτονομία. Το βιβλίο με τίτλο Για τον Κορνήλιο Καστοριάδη: «είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας» με επιμέλεια, προλογικό σημείωμα και μετάφραση της Τέτας Παπαδοπούλου επανεκδίδεται, αναθεωρημένο, από τις εκδόσεις Κριτική. Σε μιαν ειλικρινέστατη εισαγωγή η επιμελήτρια εκφράζει την έντονη απογοήτευσή της για την επαλήθευση όσων είπε ο μεγάλος φιλόσοφος. Το βιβλίο περιλαμβάνει δύο συνεντεύξεις του στην ίδια (η ενότητα τιτλοφορείται: «Λόγος άμεσος»), κάποιες απομαγνητοφωνημένες εκπομπές και ομιλίες του (όπως το περίφημο «Post scriptum sur l’insignifiance», για παράδειγμα) που είχε δημοσιεύσει, παλαιότερα, η «Ελευθεροτυπία» (η ενότητα τιτλοφορείται: «Λόγος ίδιος») και, τέλος, μιαν ενότητα («Λόγος των άλλων») όπου γράφουν για τον Καστοριάδη διάφορες προσωπικότητες με τις οποίες διασταυρώθηκε ή συνδέθηκε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο (π.χ. Πιερ Βιντάλ Νακέ, Ντανιέλ Κον Μπεντίτ κ.ά.).

Ο Καστοριάδης της δεκαετίας του ’80

Όλοι μας ακούγαμε με θαυμασμό πως, την εποχή όπου η εγχώρια Αριστερά εξυμνούσε τον Γιαρουζέλσκι, ο Καστοριάδης είχε δημοσιεύσει στη «Libération» το πολύκροτο άρθρο του με τίτλο «Κομμουνισμός και Ναζισμός είναι το ίδιο πράγμα».

Όταν τελείωσα το Πανεπιστήμιο, σε ηλικία είκοσι ενός ετών, δεν είχε μεταφραστεί ακόμη στην Ελλάδα το σύνολο του έργου του Καστοριάδη. Όμως προέτρεχε η φήμη του: όλοι μας ακούγαμε με θαυμασμό πως, την εποχή όπου η εγχώρια Αριστερά εξυμνούσε τον Γιαρουζέλσκι, ο Καστοριάδης είχε δημοσιεύσει στη «Libération» το πολύκροτο άρθρο του με τίτλο «Κομμουνισμός και Ναζισμός είναι το ίδιο πράγμα». Για εμάς τους –τότε– νεολαίους κομμουνιστές ο Καστοριάδης φάνταζε ως ρεφορμιστής, ή ακόμη και ως πράκτορας του ιμπεριαλισμού. Και με μια τέτοια, καχύποπτη και διερευνητική στάση τον προσέγγισα το 1984, στο Παρίσι, ως μεταπτυχιακός φοιτητής της École des Hautes Études en Sciences Sociales, και του ζήτησα να προΐσταται στην εκπόνηση της διατριβής μου.

Οι Έλληνες φοιτητές αυτής της απαιτητικής σχολής δεν ήμασταν σε θέση να συναγωνιστούμε τους κεντροευρωπαίους του μεταπτυχιακού τμήματος. Δεν ήταν μόνο τα «γαλλικά του δρόμου» που μιλούσαμε, ήταν και η έλλειψη θεωρητικής σκευής: εμείς σημειώναμε, μόνο, όπως είχαμε εθιστεί από το ανούσιο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, ενώ οι Γερμανοί, οι Ολλανδοί, οι Ελβετοί παρενέβαιναν. Τα θέματα των παραδόσεων ήταν η αρχαία ελληνική Πόλη-Κράτος, η δημιουργία της δημοκρατίας και της φιλοσοφίας – με προαπαιτούμενα τη Βίβλο, το Κοράνι, τη Μπαγκαβάντ Γκιτά, το Κεφάλαιο του Μαρξ, την Αλληλογραφία Μαρξ και Ένγκελς, τα βιβλία της Σχολής της Φρανκφούρτης, και τα κείμενα του Πλούταρχου, του Αναξιμάνδρου, του Ηρακλείτου, των τριών τραγικών ποιητών, τον Επιτάφιο του Περικλή, τον Πολιτικό του Πλάτωνος. Τότε άκουσα και για πρώτη φορά τον όρο «φαντασιακή θέσμιση».

Όπως εύστοχα επισημαίνει η κυρία Τέτα Παπαδοπούλου στο βαρυσήμαντο απάνθισμά της, ο Καστοριάδης δίδασκε πως «η αρχαία ελληνική δημοκρατία δεν αποτελεί μιμητικό πρότυπο. Είναι το γονιμοποιό σπέρμα του ελληνοδυτικού πολιτισμού». Και συμπλήρωνε, βεβαίως: «Το μοντέλο της σκέψης μου είναι ο Αριστοτέλης. Μόνο µέσα από το κίνηµα των ανθρώπινων συλλογικοτήτων μπορούν να αναδυθούν οι νέες πραγματικές απαντήσεις στα πολιτικά προβλήματα του καιρού μας». Εμείς σημειώναμε πολλά, και λίγα καταλαβαίναμε. Ο Καστοριάδης ήταν βέβαια, για όλους μας, η ενσάρκωση (για να μην πω το ζωντανό απολίθωμα) του Μάη του ’68, και υπό το κράτος αυτού του γοητευτικού απόηχου δηλώναμε ενθουσιασμένοι από τις παραδόσεις, που έφεραν τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Θέσμιση της κοινωνίας και ιστορική δημιουργία».

Ένας κόσμος ψευδαισθήσεων που κατέρρεε

Πέντε μόλις χρόνια πριν το γκρέμισμα του Τείχους του Βερολίνου, έλεγε πως «αυτές οι ιδεολογίες έχασαν το κύρος τους· έπαψαν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, στις προσδοκίες των ανθρώπων, στην κατάσταση της κοινωνίας, στην ιστορική εμπειρία».

Όμως τι ήταν για μας ο Μάης του εξήντα οκτώ; Κάποιες σκόρπιες εικόνες από τη Ναντέρ με τον Ζαν Μποντριγιάρ και κάποιους θεωρητικούς να υποστηρίζουν πως το κλασικό προλεταριάτο, όπως είχε περιγραφεί από τον Μαρξ, δεν υπήρχε πλέον. Αυτό για μας ήταν πρωτόγνωρο, γιατί μας αποκάλυπτε τις κακοποιούς επιδράσεις του εφηρμοσμένου σοσιαλισμού. Τότε ακόμη οι περισσότεροι από τους πρωτοστατήσαντες του Μάη του ’68 δεν είχαν κάνει όλους τους απαιτούμενους ελιγμούς καριέρας ώστε να στελεχώσουν τις γραφειοκρατικές ομαδούλες των επόμενων δεκαετιών μεταστρεφόμενοι σε προασπιστές του status quo. Όταν έφυγα από το Παρίσι διατήρησα με τον Κορνήλιο Καστοριάδη αλληλογραφία (τη φυλάω ακόμη, ως κόρην οφθαλμού), στην οποία μου είχε εκμυστηρευθεί πως από το 1995 ο ίδιος, ο Λεφόρ και ο Εντγκάρ Μορέν σταδιακά είχαν παραγκωνιστεί από τη «δηµοκρατία των διανοουµένων» της γαλλικής πρωτεύουσας.

Γιατί ο Καστοριάδης δίδασκε: «Η κοινωνία είναι αυτο-δημιουργία. Αυτό το οποίο δημιουργεί την κοινωνία και την ιστορία είναι η θεσμίζουσα κοινωνία όπως αυτή αντιπαρατίθεται στη θεσμισμένη κοινωνία…». Και ασκούσε (Από τότε! Σκεφτείτε!) κριτική στον homo occidentalis, λέγοντας πως «ο δυτικός άνθρωπος είναι περιορισμένος στην ιδιωτική του σφαίρα». Ήδη τότε διαπίστωνε αποσύνθεση της κουλτούρας στις δυτικές κοινωνίες και ανικανότητά τους για αυτοπροσδιορισμό και προσανατολισμό. Έλεγε πως οι «αξίες» των δυτικών ήταν η κατανάλωση, η τηλεθέαση, το κυνηγητό της εξουσίας και της οικονομικής ανόδου, το γόητρο και ο ψευδοορθολογισμός της οικονομικής δραστηριότητας. Και η αντιπρόταση; διερωτώμην εγώ ως προσφάτως αποκαρδιωθείς αριστερός. Αυτό το μοντέλο ζωής που για εβδομήντα χρόνια είχε εδραιωθεί στη Σοβιετική Ένωση, και που ο Κορνήλιος το έκανε φύλλο και φτερό μιλώντας για τη χρεωκοπία του μαρξισμού; Πέντε μόλις χρόνια πριν από το γκρέμισμα του Τείχους του Βερολίνου, έλεγε πως «αυτές οι ιδεολογίες έχασαν το κύρος τους· έπαψαν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, στις προσδοκίες των ανθρώπων, στην κατάσταση της κοινωνίας, στην ιστορική εμπειρία». Κι εμείς τον κοιτούσαμε καλά καλά, σαν να ακούγαμε σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Ο κόσμος μας, καταλαβαίνετε, ήταν πολωμένος ανάμεσα στο καπιταλιστικό μπλοκ και στο υποτιθέμενο «αντίπαλον δέος». Βέβαια, ο τόσο προφητικός αυτός διανοητής δεν είχε προβλέψει ούτε στο ελάχιστο την ανικανότητα που εμέλλετο να επιδείξουν οι κοινωνίες αυτές, του Ανατολικού Μπλοκ, να βάλουν στη θέση του ολοκληρωτισμού κάποιες νέες, δημοκρατικές μορφές κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής οργάνωσης. Ούτε τον σταδιακό εκφασισμό τους.

Εμείς, που δεν είμαστε απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης υπήρξε η επιτομή της μεταμαρξιστικής σκέψης, γιατί εντόπισε και κατακεραύνωσε τον θεωρητικισμό και τη δεσποτεία της θεωρίας στην κοινωνία μας, που υποτίθεται ότι διέπεται από ορθολογικές διαδικασίες.

Το σοκαριστικό των θέσεών του για την «πολιτικότητα» της ελληνικής κοινωνίας ήταν η διατύπωση: «Η πολιτική ζωή του ελληνικού λαού τελειώνει περίπου το 404 π.Χ.» Τώρα που το ξαναείδα μπροστά μου, στη συνέντευξή του στην κυρία Παπαδοπούλου, σκέφτηκα πως αυτή η υπερβολή περιέχει μεγάλη δόση αλήθειας. Η αντιφατική και ψυχοπαθολογική σχέση των νεοελλήνων με τον δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό και η θεμελιώδης αντινομία της ταυτόχρονης αναφοράς τους στην Αρχαία Ελλάδα και στο θεοκρατικό Βυζάντιο, σχεδόν απέκλεισαν από τον λαό μας το πρόταγμα της αυτονομίας. Διαρκώς παγιδευμένοι σε κλειστές ιδεολογίες και σε εσχατολογικές θεωρίες, όπως ο μαρξισμός και οι θρησκευτικές σωτηριολογίες, πώς θα μπορούσαμε να υλοποιήσουμε, ή έστω και να φανταστούμε, μιαν αληθή δημοκρατία; Μας έφαγαν τα σόγια, ο λαϊκισμός και η στείρα αυταρέσκεια.

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης υπήρξε η επιτομή της μεταμαρξιστικής σκέψης, γιατί εντόπισε και κατακεραύνωσε τον θεωρητικισμό και τη δεσποτεία της θεωρίας στην κοινωνία μας, που υποτίθεται ότι διέπεται από ορθολογικές διαδικασίες. Κατόπιν στηλίτευσε αυτά τα ίδια τα σχήματα των ορθολογικών σχεδιασμών. Πρότεινε ένα ενιαίο και αδιαίρετο όλον, το κοινωνικό-ιστορικό. Το ’λεγε και το ξανάλεγε: «Le social-historique! Le social-historique!» Στο βιβλίο αυτό –σε μεγάλο βαθμό αυτοαναφορικό, όπως άλλωστε και το ανά χείρας κείμενο– αισθάνθηκα να ξανασυναντώ τον δάσκαλό μου της εποχής εκείνης. Αυτό το βαθιά ριζωμένο φαντασιακό που μου έμαθε ο Καστοριάδης είχε δύο μορφές: την ατομική («ριζική φαντασία») και τη συλλογική («κοινωνικό φαντασιακό») και είναι η δυνατότητα του ανθρώπου, ως ηθικού όντος, να φαντάζεται και να δημιουργεί νέα είδη, νέα οντολογικά είδη, νέους θεσμούς, αξίες και σημασίες. Το αυτοθεσμίζεσθαι φαντασιακώς ήταν, τότε, μια πρωτάκουστη έννοια για τους σπουδαστές της Πολιτικής Φιλοσοφίας.

Ο Καστοριάδης εξομολογούμενος

Την κορυφαία έκρηξη του πνεύματός του δηλώνουν και οι συνεντεύξεις του με την Τέτα Παπαδοπούλου: γιατί η ρήξη με τη θεσμισμένη ετερονομία έχει επιτελεσθεί μόνο δύο φορές στην ανθρώπινη ιστορία, σύμφωνα με τον Καστοριάδη. Η πρώτη στις αρχαίες ελληνικές πόλεις και η δεύτερη στη Δυτική Ευρώπη, λίγο πριν από το τέλος του Μεσαίωνα. Γιατί τo όραμά του ήταν ένα σκεπτόμενο συλλογικό πράττειν, μια δρώσα κοινωνία πολιτών που απαιτεί τη χειραφέτησή της από τους ειδικούς, τους κομματικούς γραφειοκράτες και τους ινστρούκτορες. Γιατί η πρότασή του στην ιστορία της σκέψης ήταν ακτιβιστική: μια διαυγασμένη συλλογική δραστηριότητα όπου οι πολίτες, μακριά από τη σπέκουλα και την απραξία, θα επινοούσαν έναν νέο τρόπο του αυτοθεσμίζεσθαι. Ωστόσο, αυτοθεσμίζεσθαι υπό όρους: «Αυτόνομος δεν σημαίνει κάνω ό,τι μου καπνίσει. Αυτόνομος σημαίνει ότι ορίζω εγώ τους νόμους μου! […] Ποιος έλεγε ο Αριστοτέλης πως είναι πολίτης; Πολίτης, έλεγε, είναι ο ικανός να κυβερνήσει και να κυβερνηθεί! Στη Γαλλία, κύριοι, υπάρχουν τριάντα εκατομμύρια πολίτες. Γιατί δεν είναι ικανοί να κυβερνήσουν; Διότι όλη η πολιτική ζωή στοχεύει ακριβώς στο να μη μαθαίνουν οι πολίτες πώς να αποφασίζουν και, τελικά, να εμπιστεύονται στους ειδικούς το έργο της διακυβέρνησης. Υπάρχει δηλαδή μια αντι-πολιτική εκπαίδευση».

Τέλος, γιατί ο Καστοριάδης ονειρευόταν και ένα διαφορετικό σχολείο: ένα σχολείο που θα απομυθοποιούσε τη δουλική στάση απέναντι στα θρησκευτικά θέσφατα και στις εθνικές ψευδαισθήσεις, και στα βιβλία του οποίου θα αναφερόταν, για παράδειγμα, πως υπήρχαν ευνούχοι στην αυλή του βυζαντινού αυτοκράτορα, όπως ακριβώς και στην αυλή του Πεκίνου. Για να παραχθεί μια αυριανή κοινωνία πολιτών μεταρρυθμιστών. Που δεν θα λένε «Εγώ θα διορθώσω το ρωμέικο;». «Ναι, ρε κερατά» απαντάει ο Κορνήλιος Καστοριάδης «εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο!»

Η πολιτική στάση του Επίκουρου – Λάθε Βιώσας

3 weeks ago
Αντικλείδι
Βιβλία, Φιλοσοφία
Προσθήκη σχολίου

Η πολιτική αστάθεια και οι δύσκολες συνθήκες δεν έπαψαν ποτέ να υφίστανται στην πόλη των Αθηνών και στους κατοίκους της, παρά την πρόσκαιρη απελευθέρωσή τους από τον ζυγό των Μακεδόνων.

Το 304 ο Κάσσανδρος πολιόρκησε ξανά την Αθήνα και την κατέλαβε. Αλλά ο Δημήτριος ο Πολιορκητής, που μόλις είχε λύσει την πολιορκία της Ρόδου, με 330 πλοία του επιτέθηκε. Ο Κάσσανδρος ηττήθηκε και με δυσκολία διέφυγε για την Μακεδονία, ενώ ο Δημήτριος, αντί να κυνηγήσει τον Κάσσανδρο, έμεινε στην Αθήνα για έναν χειμώνα διασκεδάσεων και συμποσίων.

Ένας από τους σύγχρονους του Δημήτριου, ο ποιητής Φιλιππίδης, κατηγόρησε τον βασιλιά ότι είχε μετατρέψει τον Παρθενώνα σε πορνείο, διαμένοντας στον ιερό χώρο με εταίρες. Για μία από αυτές τις εταίρες, μάλιστα, τη Λάμια, γυναίκα εξαιρετικής ομορφιάς, μόρφωσης και ευφυΐας, που ήταν η επίσημη αγαπημένη του, δαπανούσε τεράστια ποσά που έπρεπε να καλύψει η πόλη, ενώ επέβαλε να λατρεύεται η ευνοούμενή του ως προσωποποίηση της Αφροδίτης.

Παρακολουθώντας να συμβαίνουν όλα αυτά, αλλά κι από τις προηγούμενες προστριβές του με την εξουσία (π.χ. όταν κινδύνεψε η ζωή του στη Μυτιλήνη), σε μια Αθήνα όπου οι πολιτικές αναταραχές ήταν συνεχείς, σε μια αλλοτριωμένη και προβληματική κοινωνία όπου οι αντιπαραθέσεις, οι αντιπαλότητες, οι έχθρες, οι άσκοποι ανταγωνισμοί, το μίσος και ο φθόνος είχαν αντικαταστήσει την ελληνική αντίληψη για την φύση των ελληνικών κοινωνιών της κλασικής περιόδου, ο Επίκουρος πείστηκε ότι το καλύτερο θα ήταν να μείνει έξω από τη διαφθορά της πολιτικής ζωής και να αποφύγει ένα παιχνίδι που για χάρη του θα έπρεπε να συμβιβάζεται με τις λαϊκές προκαταλήψεις, και να συμμετέχει, όπως οι περισσότεροι φιλόσοφοι, σε ένα ματαιόδοξο, γεμάτο έριδες, αγώνα δρόμου, προκειμένου να γίνει αρεστός στους ηγεμόνες.

Ο Επίκουρος ασφαλώς και είχε πολιτικές ανησυχίες, θεωρούσε όμως ότι από τη στιγμή που έχουν εκφυλιστεί ο θεσμός της πόλης και η έννοια του πολίτη, παύοντας να υφίστανται εκείνες οι προϋποθέσεις που θα εξασφάλιζαν στον άνθρωπο τα απαραίτητα κι αναγκαία αγαθά για μια καλύτερη ζωή, θα ήταν πιο σοφό να αποσυρθεί. Αντιλήφθηκε ότι η πολιτική διαφθορά προκύπτει μέσα από τη ματαιοδοξία και την απληστία του ανθρώπου για δόξα, πλούτη και εξουσία, πράγμα αντίθετο προς τον φυσικό του σκοπό.

Η εξουσία ανέκαθεν προσέλκυε τους συκοφάντες, τους επίδοξους σφετεριστές, δημιουργούσε έχθρες, ανταγωνισμούς και δεν μπορείς να την κερδίσεις χωρίς δουλικότητα απέναντι στις μάζες και στους δυνάστες. Αυτές οι αφύσικες επιθυμίες που μετέτρεπαν τον άνθρωπο σε θηρίο, κάνοντάς τον να διαπράττει τα χειρότερα εγκλήματα, μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της φιλοσοφίας που, κατά τον ίδιο, ήταν ικανή να πλάσει σκεπτόμενους, ευδαίμονες και ελεύθερους ανθρώπους, που με την σειρά τους θα πρόσφεραν συμβατές με την φύση και τις ανθρώπινες ανάγκες λύσεις στα προβλήματα της κοινωνικής συμβίωσης.

Ποιά φιλοσοφία όμως ήταν η καταλληλότερη για να προσφέρει αυτές τις λύσεις;

Ο Επίκουρος δεν πίστευε σε ιδανικές πολιτείες μαζικής ευτυχίας, αλλά σε ευτυχισμένα άτομα, που αλληλεπιδρώντας θα μπορούσαν να συνθέσουν ένα ευτυχισμένο σύνολο, ούτε σε απομονωμένα άτομα που αναγόρευαν την αλήθεια τους ως μοναδική, πράγματα που πολλοί συνεχίζουν να τα ευαγγελίζονται ακόμη και στις μέρες μας, αλλά που δυστυχώς γι’ αυτούς αποδεικνύονται ανεφάρμοστα και ουτοπικά. Ιδέες όπως Ειρήνη, Αγάπη, Αλληλεγγύη, Ελευθερία, Δικαιοσύνη, όταν γενικεύονται, γίνονται αόριστες και θολές έννοιες, και, στην κυριολεξία, είναι φύσει αδύνατον να επιτευχθούν.

Οι άνθρωποι δεν είναι όλοι ειρηνικοί μεταξύ τους, διαφέρουν λόγω του χαρακτήρα τους, των πεποιθήσεών τους, των προσωπικών τους συμφερόντων. Γι’ αυτό και δεν μπορούν να αγαπούν, να είναι δίκαιοι ούτε να είναι αλληλέγγυοι με όλους τους ανθρώπους. Μπορεί οι περισσότεροι να τείνουν προς αυτές, αλλά ποτέ στην Ιστορία της Ανθρωπότητας οι ιδέες αυτές δεν επικράτησαν μαζικά για το σύνολό της. Αντίθετα, από τα αρχαία χρόνια, τα συρτάρια της Ιστορίας είναι γεμάτα από πολέμους με άπειρες αφορμές και αιτίες, ομαδικά και ατομικά, σφαγές, ανισότητες, εκμετάλλευση και κυρίως δουλεία που εμφανίζεται με πολλές και διαφορετικές μορφές, σύγχρονη πλέον ως και την εποχή μας.

Η λανθασμένη πλατωνική θέση που μας εισάγει στις κατασκευές του νου λέγοντάς μας ότι όλες οι ιδέες προϋπήρχαν ως «αναλλοίωτες αλήθειες» σε έναν φανταστικό κόσμο των Ιδεών, καθώς και η θρησκευτική αντίληψη ότι όλα τα καλά θα γίνουν πραγματικότητα σε μιαν άλλη ζωή, αποπροσανατολίζουν τους ανθρώπους οδηγώντας τους σε αδιέξοδα*.

Όλες οι ιδέες εξάγονται από πράγματα που έχουμε αντιληφθεί μέσω των αισθήσεων και έχουμε βιώσει μέσω των συναισθημάτων μας. Καμία δεν ενυπάρχει ως «αυθύπαρκτη» ουσία στο σύμπαν, ούτε είναι φυτεμένη στο νου εξ αποκαλύψεως. Μέσω των αισθήσεων και των συναισθημάτων επιβάλουμε τη διάνοιά μας, έτσι ώστε να φανταστούμε τα συναισθηματικά αποτελέσματα που θα έχουν επάνω μας, να ξεχωρίσουμε το καλό (ηδονή) από το κακό (πόνο) και να επιλέξουμε εκείνες που θα συμβάλλουν σε έναν ευδαιμονικό βίο.

Η ελληνική αντίληψη για την φύση των ελληνικών κοινωνιών είχε ανθρωποκεντρικό πρόσημο. Κοινωνίες που ήταν φτιαγμένες από τους ανθρώπους για τους ανθρώπους, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσουν – όχι μέσω του ιδεατού αλλά μέσω του πραγματικού – τις συνθήκες εκείνες που θα ανταποκρίνονταν στο αίτημα για όσο το δυνατόν πιο δίκαιη κοινωνία που θα τους εξασφάλιζε το Ευ Ζην σε ένα περιβάλλον ελευθερίας.

Το γνήσιο ελληνικό αίτημα για μια δίκαιη κοινωνία που να μπορεί υπό κατάλληλες προϋποθέσεις να υπάρξει, παραμένει διαχρονικό, αλλά εξίσου ουτοπικό όταν μιλάμε αόριστα για το σύνολο των κοινωνιών της Ανθρωπότητας. Η λογική μας υποδεικνύει ότι ρεαλιστικός στόχος είναι η επίτευξή της πρώτα σε τοπικό επίπεδο, δηλαδή να εφαρμόζεις τα δίκαια στους φίλους σου, στην οικογένειά σου, στην κοινότητά σου, στην πόλη σου στην χώρα σου, και εφόσον διαμορφωθούν και υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες θα μπορούσαν οι άνθρωποι να τα διεκδικήσουν σε ευρύτερο πεδίο. Διότι οι ιδέες μετατρέπονται σε αξίες όταν επαληθεύονται και εφαρμόζονται σε πραγματικές συνθήκες, διαφορετικά παραμένουν απλές ιδέες, χωρίς κανένα αντίκρισμα.

Η κατάλυση της Άμεσης Κληρωτής Δημοκρατίας ήταν η αιτία που οδήγησε τον Επίκουρο να αποστασιοποιηθεί από το πολιτικό γίγνεσθαι της εποχής του, αφού διαπίστωσε ότι οι συνθήκες που κάποτε μετέτρεψαν τις ιδέες σε αξίες – ικανές για την επίτευξη μιας ευδαιμονικής ζωής – πλέον έπαψαν να υφίστανται. Η αποχή εν τέλει δεν σήμαινε αποχή από τα κοινά, από τα θέλω δηλαδή του πολίτη ή τα «καθήκοντά» του (όπως τα εννοούμε σήμερα) απέναντι στην «πόλη», αλλά την διαφοροποίησή του από το υπάρχον εκφυλισμένο και διεφθαρμένο καθεστώς.

Η πολιτική στάση που ακολούθησε ο Επίκουρος, έγινε γνωστή μέσω του Πλούταρχου με την φράση «Λάθε Βιώσας», που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, διαστρεβλώθηκε και πέρασε ως «κάποιος που ζει λαθραία, σε βάρος των άλλων».

Τρεις αιώνες σχεδόν αργότερα ο «οραματιστής ιερέας» του Απόλλωνα Πλούταρχοςτον ειρωνεύεται, λέγοντας ότι το «Λάθε Βιώσας» είναι κόλπο του Επίκουρου για να ζουν οι άλλοι στην αφάνεια και αυτός να παίρνει τη δόξα. Δεν σταμάτησε όμως εκεί. Συνέχισε τη διαστρέβλωση με μεγαλύτερη δριμύτητα. Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι οι επικούρειοι αποτρέπουν τους μαθητές τους από «του τα κοινά πράττειν» και τους προτρέπουν να περιφρονούν τον νόμο εάν δεν υπάρχει φόβος τιμωρίας. Επίσης ότι χλευάζουν τους πολιτικούς άνδρες όπως τον Επαμεινώνδα, χαρακτηρίζοντάς τον «σκληρή καρδιά» για να εκμηδενίσουν τη φήμη του και ότι το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να φροντίζουν για την κοιλιά τους.

Ο Αθηναίος σε αντίθεση με τον Πλούταρχο δείχνει να συμφωνεί και σε ένα επίγραμμα του, υμνεί τον Επίκουρο γι’ αυτή του την θέση ως εξής:

«Ανθρωποι, μοχθείτε για τα χειρότερα και για το κέρδος

άπληστοι συγκρούσεων άρχετε και πολέμων·

ο πλούτος της φύσης όμως έχει ένα όριο

ενώ οι κενές κρίσεις μιαν απέραντη οδό,

αυτό είναι που αποκόμισε ο υιός του Νεοκλή

από τις Μούσες ή από την Πυθία των ιερών τριπόδων».

Ο Επίκουρος συμβούλευε στο βιβλίο του «Περί βίων» να μην πολιτευτείς (ούδε πολιτεύσεται), αλλά ούτε να ασκήσεις ποτέ τυραννική εξουσία (ουδέ τυραννεύσειν).Την θέση του Επίκουρου συνηγορεί και ο μαθητής του ο Κωλώτης, ο οποίος αναφέρει:

«Πρέπει να προχωρήσουμε για να πούμε πώς ένας άνθρωπος θα υποστηρίξει καλύτερα τον σκοπό της φύσης του και πώς με δική του ελεύθερη βούληση δεν πρόκειται να παρουσιαστεί για δημόσιο αξίωμα καθόλου».

Οι κατοπινοί επικούρειοι ακολούθησαν την προτροπή του κι όταν η Αθήνα έστειλε μία αντιπροσωπεία από εξέχοντες φιλοσόφους στην Ρώμη (155 π.τ.β.α.) που στο μεταξύ είχε αναδειχθεί σε πρώτη δύναμη στη δυτική Μεσόγειο, για να διαπραγματευτούν ένα πρόστιμο 150 ταλάντων που είχε επιβάλλει η Σύγκλητος στον Δήμο της Αθήνας, απέκλεισε τους επικούρειους που αρνούνταν, για λόγους αρχής, να μετέχουν σε δημόσιες υποθέσεις. Και είναι λογική η στάση που κράτησαν, αφού το κυνήγι της εξουσίας, οι ψεύτικες φιλίες, οι κολακείες στο πλήθος και στους άρχοντες, οι ψεύτικες υποσχέσεις και οι κενού περιεχομένου φιλοδοξίες δεν ταιριάζουν στον τρόπο ζωής των επικούρειων.

«Αν καλοεξετάσει κανείς τι είναι εχθρικότερο για την φιλία και τι παραγωγικότερο για την έχθρα» έλεγε ο φιλόδημος «θα βρει την πολιτική, επειδή αυτή δίνει αφορμή στη ζήλια και γεννά τη συντρόφισσά της, την φιλοπρωτία, και τις διαφωνίες και τις αντιθέσεις».

Τη συμβουλή του Επίκουρου περί αποφυγής ενασχόλησης με την πολιτική (που και αυτή συνιστά πολιτική πράξη) πρέπει να τη δούμε σαν παραίνεση που έχει ως σκοπό να διαφυλάξει κάποιος την προσωπική του γαλήνη – και όχι ως δογματική θέση. Γι’ αυτό, άλλωστε, ο ίδιος ο Επίκουρος το διευκρινίζει:

«Όσοι φλέγονται από φιλοτιμία και φιλοδοξία και δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά, ας ακολουθήσουν την φυσική ορμή τους για πολιτική. Γιατί η απραγματοσύνη θα τους ταράξει περισσότερο και θα τους πληγώνει, όσο δεν τους γίνεται εκείνο που ορέγονται…».

Το «Λάθε Βιώσας» δεν σημαίνει αποχή από οποιαδήποτε πολιτική δράση. Αν διαπιστώσουμε ότι κάποιος πολιτικός είναι έντιμος και ικανός ή το απαιτήσουν ειδικές συνθήκες, τότε ο επικούρειος θα συμμετέχει, όπως μας λέει ο Σενέκας που έχει διασώσει κάποιες φράσεις του Επίκουρου. «Ο σοφός δεν θα μπλεχτεί με την πολιτική εκτός αν συντρέξουν λόγοι σοβαροί», αλλά, συνεχίζει ο Επίκουρος, «θα επιχειρήσει κάτι, μόνο όταν μπορεί να το κάνει στις κατάλληλες συνθήκες και στην κατάλληλη ευκαιρία. Μα, όταν έρθει η κατάλληλη ευκαιρία, να είναι έτοιμος να την αρπάξει».

Οι κατάλληλες συνθήκες φαίνεται ότι παρουσιάστηκαν στον Ιδομενέα, που, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Σενέκα, κατείχε σημαντικό δημόσιο αξίωμα στη διοίκηση της πόλης της Λαμψάκου. Ο Επίκουρος του εφιστά την προσοχή μήπως αλλοτριωθεί από τα αξιώματα και τα καθήκοντά του και απομακρυνθεί από τον αρχικό του σκοπό, καταλήγοντας σε έναν δυστυχισμένο βίο.

***

*. Σχόλιο: Ο Πλάτων θεωρούσε ότι στον κόσμο αυτό μόνο οι ιδέες είναι πραγματικές. Όλα τα άλλα είναι πλάνη. Οι ιδέες αυτές καθαυτές είναι τα πρότυπα, τα λεγάμενα αρχέτυπα. Υπεράνω όλων βρίσκεται η ιδέα του Αγαθού που εκτός από άυλη και αόρατη, όπως όλες οι ιδέες, είναι και θεία. Οι ιδέες αυτές δεν είναι αφηρημένη σκέψη αλλά ουσία που υπάρχει ανεξάρτητα από τη σκέψη, αντικειμενικά στον πνευματικό χώρο.

Αριστοτέλης Κερασοβίτης – Μπάμπης Πατζόγλου «Επίκουρος, ο ανατρεπτικός φιλόσοφος»

Αντικλείδι , http://antikleidi.com

αναζητηση ΝΠΣ Α΄Λυκείου

 

Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΣ – ΠΡΟΣΩΠΟ / ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ (1ο δίωρο)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να…

  • προσδιορίζουν τα κίνητρα της αναζήτησης του Θεού,
  • – διερευνούν την καθολικότητα της θρησκευτικής αναζήτησης στην ιστορία του ανθρώπου,
  • – εξετάζουν τη σύνδεση της αναζήτησης του Θεού με τη θρησκεία.

Παρουσίαση

Από την αυγή της ύπαρξής του ο άνθρωπος αισθάνθηκε ότι ήταν αδύναμος απέναντι στις δυνάμεις της φύσης και στο ανεξήγητο,το απρόβλεπτο και αναπόφευκτο των γεγονότων και καταστάσεων της ζωής του.Έτσι ένιωσε την ανάγκη να «πιαστεί» από κάτι το πιο δυνατό απ’ αυτόν, που με διάφορους τρόπους, επικλήσεις, ξόρκια και τελετουργίες θα ζητούσε την αρωγή και την προστασία του. Τις περισσότερες φορές, αυτή τη δύναμη βοήθειας, τη ζητά αυθόρμητα υψώνοντας τα χέρια και τα μάτια του προς τον ουρανό. Είναι η δέηση προς την «άνωθεν» βοήθεια, τον «από μηχανής θεό», που νοερά τοποθετείται πολύ ψηλά, εκεί που βρίσκεται ο ήλιος, η πρωταρχική δύναμη -θεότητα για τον άνθρωπο. Στο μέλλον, όταν δημιουργήθηκαν οι διάφορες πολυθεϊστικές ή μονοθεϊστικές δοξασίες και θρησκείες, το ανώτερο ον παρομοιαζόταν ως Ήλιος. Κάποιες ευφάνταστες θεωρίες υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος δέεται με τα χέρια προς τον ουρανό, επειδή από εκεί κατέβηκαν οι «θεοί του Ουρανού», κάποιοι εξωγήινοι επισκέπτες, που τους δίδαξαν διάφορες τέχνες και ιάματα.

«Απλώνουμε τα χέρια στον Ήλιο»
Από την «Εαρινή συμφωνία» του Γιάννη Ρίτσου σε μελοποίηση του Γιάννη Μαρκόπουλου

Φωτογραφία της Venetia Georgiou.1: Η » θεά με τα υψωμένα χέρια», χρονολογείται στην περίοδο μετά την καταστροφή των μινωικών ανακτόρων (1375-1200 π.Χ.).

Φωτογραφία της Venetia Georgiou.2: Τα σχηματικά γυναικεία ειδώλια με τα χέρια διπλωμένα ή υψωμένα σε στάση δέησης, συνιστούν τους συνηθέστερους τύπους μυκηναϊκών λατρευτικών αντικειμένων.

Φωτογραφία της Venetia Georgiou.3: Λεπτομέρεια από τοιχογραφία στης κατακόμβης της Αγίας Πρίσκιλλα (Priscilla), στην οδό Salaria της Ρώμης,150 μ. Χ . Το θέμα με γυναίκα δεομένη που συμβόλιζε την ψυχή, με τα χέρια που ανεβαίνουν στον ουρανό, ήταν κοινό μεταξύ των παλαιοχριστιανικών έργων στις ρωμαϊκές κατακόμβες.

Φωτογραφία της Venetia Georgiou.Παναγία δεομένη . Ψηφιδωτό από την αψίδα του ιερού του ναού της Αγ. Σοφίας Κιέβου (1043-1046)

Φωτογραφία της Venetia Georgiou.Στην τοιχογραφία (αναπαράσταση) του 16ου αιώνα,που έχει φθαρεί από την υγρασία, στον μικρό ναό Αγ. Παρασκευής στην Κρήτη, όπου βρίσκεται ο τάφος των αδελφών Χορτάτζη, το ζεύγος Χορτάτζη προσεύχεται ίσως πριν τη μάχη κατά των Ενετών. Στη φωτογραφία του G.Gerola από την περιήγησή του στην Κρήτη 1901-1902 η επιγραφή ήταν ευκρινής και έγραφε: “ΔΕΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΟΥΛΩΝ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΟΡΤΑΤΖΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΜΒΙΟΥ ΑΥΤΟΥ. “Η τοιχογραφία έχει για τη βυζαντινή εποχή την αξία που έχει ο Ερμής του Πραξιτέλη για την κλασική αρχαιότητα” : Στέφανος Ξανθουδίδης (1864 1928),Έλληνας αρχαιολόγος και μεσαιωνοδίφης του 19ου και 20ού αιώνα, γνωστότερος για πολλές αρχαιολογικές έρευνες, αλλά και για την κριτική έκδοση του Ερωτόκριτου.

Βιώνοντας: Έκφραση εμπειρίας των μαθητών/μαθητριών για την αναζήτηση του Θείου.

 https://www.youtube.com/watch?v=jXnzDdtJAlg

     Λουδοβίκος των Ανωγείων     
Το ξέρω πως υπάρχεις
και ψάχνω να σε βρω,
μα η ζωή που ζούμε
είναι μικρή θαρρώ.Πολλές φορές σε είδα
να ’ρχεσαι από μακριά
και πρόσωπο ν’ αλλάζεις
σαν έφτανες κοντά.Πολλές φορές σε είδα
να ’ρχεσαι από μακριά
και πρόσωπο ν’ αλλάζω
σαν έφτανες κοντά.Ξοδιάζω τη ζωή μου
μες στους συμβιβασμούς,
μα απ’ την καλή μου αγάπη
δε δίνω κανενός.Το ξέρω πως υπάρχεις
κι ίσως να μη σε βρω
μα πάντα θα σε ψάχνω
και θα σου τραγουδώ.
. Νίκος Ζιώγαλας
Σε αγαπώ και πέφτω ψηλά
ανάσκελα κοιτώ τον ουρανό
γλυκιά που`ναι η πατρίδα
σαν είναι μακριά
γυρνάει η πυξίδα
στον ουρανό ψηλά.Ξάπλωσε εδώ να δούμε μαζί
χορεύουνε τ`αστέρια κι η μουσική
πάλλεται σαν το κύμα
τεντώνεται η χορδή
εμείς είμαστε σχήμα
που φαίνεται από`κει.Είμαστε σχήμα
που φαίνεται από`κει
γυρνάει η πυξίδα
τον ουρανό να βρει

Γλυκιά που`ναι η πατρίδα
σαν είναι μακριά
ανάσκελα κοιτάμε
και πέφτουμε ψηλά.

Σ`ευχαριστώ, το νιώθω Θεέ
υπάρχεις δεν υπάρχεις
το θαύμα έγινε. ……… Νίκος Ζιώγαλας

1) Τι αναζητά ο στιχουργός-ποιητής- προσκυνητής;
2) Τι εμποδίζει την συνάντηση;(συμβουλέψου και τα παρακάτω κείμενα)
3) Τι είναι η ζωή για τον προσκυνητή; Τι είναι αυτό που της δίνει νόημα;
4)τι σας κάνει εντύπωση ακούγοντας και τα δύο τραγούδια;
ΚΕΙΜΕΝΑ:
Α.  Είσαι παράξενος Θεός.
Το ξέρεις, έτσι δεν είναι;
Πιστεύω ότι Σου το έχουν ξαναπεί.
Δεν είμαι ο πρώτος.
Και πόσοι ακόμη θα Σ’ το πουν;
Άπειροι, μέχρι να πάρεις απόφαση να μας μαζέψεις όλους…
Εκεί που οι άνθρωποι νιώθουν περισσότερα από αυτά που λένε.
Εκεί που φωνάζει ο ένας τον άλλο “αγάπη μου”.
Μέχρι τότε, “θα τα ακούς”.
Ε, φταις και εσύ. Εδώ που τα λέμε, φταις
Δεν συμμορφώνεσαι με τους κανόνες μας.
Πας κόντρα σε όλα.
Στο μυαλό, στο νου, στα σχέδια και τα προγράμματά μας.
Μας φεύγεις, μας ξεφεύγεις.
Εκεί που νιώθουμε ότι Σε καταλάβαμε, μας οδηγείς στην πλήρη άγνοια.
Μας κάνεις να αισθανόμαστε μαθητές, ενώ παίρναμε πτυχίο.
Εκεί που λέμε ότι Σε γνωρίσαμε, αλλάζεις μορφές.
Εκεί που λέμε ότι Σε βρήκαμε, Εσύ και πάλι εξαφανίζεσαι.
Αγνώριστος γίνεσαι. Νιώθουμε ότι τελικά δεν Σε μάθαμε ποτέ.
Ε, πώς θες να μη Σε πούμε παράξενο; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Κι είναι αλήθεια. Στο διακόνημα της Ψαλτικής κρύβεται ένας παράδεισος του οποίου η κατάκτηση δε κρίνεται από το τάλαντο που χάρισεν ο Θεός στον ψάλλοντα, μα από τον τρόπο διαχείρισης του ταλάντου από τον Ιεροψάλτη.

Διαχείριση του ταλάντου, πρώτα απ’ όλα σημαίνει αναζήτηση της σχέσης του Ιεροψάλτη με τον Θεό κι έπειτα με την ίδια την τέχνη της Μουσικής. Άλλωστε, αν κάποιος ψάλλει επαγγελματικά και μόνο, χωρίς ν’ αναζητά τον Θεό, αυτό αργά η γρήγορα γίνεται κατανοητό. Ας ψηλώνει το αναλόγιο…
Έπειτα, η σχέση του ψάλτη με την ίδια την τέχνη της μουσικής και μάλιστα, όχι μόνο με την βυζαντινή μουσική αποκλειστικά, αλλά την εν γένει, ως οδό έκφρασης και επικοινωνίας.
Άλλωστε, τίποτε δε γεννήθηκε από μόνο του, τουλάχιστον από τότε που άρχισαν οι άνθρωποι να φτιάχνουν τις πρώτες κοινωνίες και σιγά σιγά να επινοούν τη γραφή.

Β1. Αυτό που ψάχνεις εσύ, σε ψάχνει επίσης .
    2.  Μόλις βρήκα όλες τις απαντήσεις αμέσως άλλαξαν όλες οι ερωτήσεις .

    3.Η ζωή είναι μερικές φορές απίστευτα φειδωλή – για ημέρες ολόκληρες , εβδομάδες ,    μήνες , χρόνια , ο άνθρωπος μπορεί να μη λαμβάνει ούτε ένα νέο ερέθισμα . Και μετά όταν μισοανοίξει την πόρτα , πέφτει επάνω του ολόκληρη χιονοστιβάδα .        Πάολο Κοέλιο

 

Νοηματοδοτώντας:

Θεμελιώδη υπαρξιακά ερωτήματα και η απάντηση της θρησκείας. Διαπίστωση της καθολικότητας του θρησκευτικού φαινομένου.

(«Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) – Αντιλαμβάνομαι, Γνωρίζω, Φροντίζω» σελ. 148-149 του οδηγού εκπαιδευτικού γυμνασίου )
 
 
Τι σκέφτονται, ποια αισθήματα έχουν (οι εικονιζόμενοι/εικονιζόμενες); Γιατί το κάνουν; Πού βρίσκεται ο Θεός για αυτούς;

Αναλύοντας:
Η ανάπτυξη της θρησκευτικότητας. Τύποι θρησκευτικότητας

 

24. «Επ’ αυτού θα είχα να πω…» 

 

(Για διφορούμενο θέμα. Έκφραση γνωμών και τοποθετήσεων. Ακολουθεί γύρος συζήτησης για εμβάθυνση και τελική τοποθέτηση. σελ. 159 του οδηγού εκπαιδευτικού γυμνασίου )

 Δίνονται αποσπάσματα κειμένων σε ομάδες και ζητείται ο παρουσιαστής/ η παρουσιάστρια κάθε ομάδας να τοποθετηθεί σύντομα ξεκινώντας με τη φράση «Επ’ αυτού θα είχα να πω…» σε θέματα, όπως α) η καθολικότητα του φαινομένου της θρησκείας, β) ποια είναι η αιτία της θρησκευτικότητας, γ) στάδια θρησκείας και θρησκευτικής εμπειρίας, και δ) οι αντιλήψεις των ανθρώπων για τον Θεό. Μετά από κάθε τοποθέτηση γίνονται ερωτήσεις. Κάθε ομάδα παραδίδει γραπτά τις θέσεις της.                                             ( ΣΕΛ.14-15 ΦΑΚΕΛΟΣ)

Εφαρμόζοντας:
Τεκμηρίωση προσωπικής στάσης σε υπαρξιακά ερωτήματα με χρήση επιχειρημάτων και κατάλληλης θρησκευτικής ορολογίας.

«Αντιγνωμίες» σε ζευγάρια ενώπιον της ολομέλειας. Κάθε μαθητής/μαθήτρια παίρνει μία κάρτα ρόλου (π.χ. ενός χριστιανού που εκκλησιάζεται, ενός χριστιανού που δεν εκκλησιάζεται). Ζητείται να σκεφτούν με βάση τον ρόλο που ανέλαβαν και όσα έχουν προηγηθεί στο μάθημα και να επιχειρηματολογήσουν για το εξής θέμα: «Τι δίνει νόημα στη ζωή μου;». Αφού σκεφτούν και γράψουν για τρία λεπτά τα επιχειρήματά τους ζητείται να σηκωθούν δύο και να εκφράσουν με τη σειρά τις απόψεις τους και να διαλεχθούν κρίνοντας τις θέσεις του άλλου/της άλλης. Δίνεται συγκεκριμένος χρόνος για την αντιγνωμία του ζευγαριού και ακολουθεί συζήτηση με την ολομέλεια. Μπορεί να επαναληφθεί με άλλο ζευγάρι. Αν δεν υπάρχει χρόνος μπορεί να δημιουργηθούν από την αρχή ζευγάρια και να διαλεχθούν ταυτόχρονα. Αφού λήξει ο χρόνος ερωτώνται όλοι α) πώς ένιωσαν; β) ποια γνώμη είχε βαρύτητα και γιατί; και γ) ποιο είναι το νόημα της ζωής για αυτούς/αυτές και αν επηρεάστηκαν από όσα άκουσαν και έζησαν στις «αντιγνωμίες»;
ΥΛΙΚΟ

 1.Η αναζήτηση του Θεού είναι ορμέμφυτη και πηγάζει από τα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης. Κάθε άνθρωπος αναζητεί τον Θεό, ακόμη κι εκείνοι που τον απορρίπτουν. Η αναζήτηση του Θεού μοιάζει πολύ με το ψάξιμο στο σκοτάδι. Πολύ περισσότερο εκφράζει την πορεία μιας σχέσης και οπωσδήποτε είναι επίπονη διαδικασία. Περνά από την αμφισβήτηση, το διάλογο, την αποδοχή και ολοκληρώνεται στην αποδοχή του θελήματος του Θεού και την έμπρακτη αγάπη προς τον πλησίον.

Τι σημαίνει για τον καθένα από εσάς η αναζήτηση του Θεού;

 Με λίγα λόγια

 

Όλοι οι άνθρωποι αναζητούν τον Θεό. Ακόμη κι εκείνοι που τον απορρίπτουν. Η αναζήτηση του Θεού είναι μια βαθειά υπαρξιακή ανάγκη, που είναι έμφυτη στον άνθρωπο (ορμέμφυτη). Φωτογραφία του χρήστη Dr Γρηγόρης Βασιλειάδης Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπευτής.

 

Οι άνθρωποι που πιστεύουν σε κάποιον Θεό ονομάζονται “πιστοί”, εκείνοι που δεν πιστεύουν λέγονται “άθεοι” και εκείνοι που δέχονται την ύπαρξη του Θεού αλλά δεν τον προσωποποιούν ονομάζονται “αγνωστικιστές”.

 Ιδιαίτερη αναφορά για τη σχέση της αναζήτησης και της αποκάλυψης του Θεού γίνεται στις τρεις μεγάλες θρησκείες μονοθεϊστικές, τον Ιουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ.

 Τέλος, ας μη λησμονούμε ότι η πίστη στο Θεό –ως σχέση εμπιστοσύνης– αποτελεί προσωπικό βίωμα κι οπωσδήποτε προκύπτει μέσα από την προσωπική αναζήτηση. Η αναζήτηση αυτή δεν αποτελεί μια στατική κατάσταση ή  ένα γεγονός που συμβαίνει μια φορά στη ζωή του ανθρώπου. Διαρκεί και επαναλαμβάνεται όσο διαρκεί η ανθρώπινη ζωή! Είναι μια δυναμική και ασταμάτητη προσπάθεια σε ολόκληρη τη ζωή κάθε ανθρώπου και έχει άμεση σχέση με την αυτογνωσία!
Στο σημείο αυτό οφείλων να σημειώσω ότι ένα έργο τέχνης από τη στιγμή που φεύγει από τα χέρια του δημιουργού του, είναι ελεύθερο να προσεγγισθεί σύμφωνα με τη βούληση και τις εμπειρίες του κάθε δέκτη.

 

2.Στο βιβλίο του ο π. Χαράλαμπος μιλά για την «σιωπή» του Θεού στις δοκιμασίες των ανθρώπων.

«Προσπαθούμε διαρκώς να κάνουμε τον Θεό πάρα πολύ προβλέψιμο. Θέλουμε να τον ελέγξουμε και ει δυνατόν να τον τυποποιήσουμε , να τον ορίσουμε ή και να τον αντικαταστήσουμε. Εμείς τον διατάζουμε τι να κάνει, ποιο είναι το σωστό, ποιο είναι το συμφέρον μας και θέλουμε να προβάλουμε όλες τις επιθυμίες μας στο πρόσωπό του. Ο Θεός επιμένει σε αυτή την προσπάθειά μας να μας ξεφεύγει διαρκώς. Παίζει δηλαδή ένα κρυφτό. Οι δρόμοι του Θεού είναι πολλοί παράδοξοι. Δεν είναι μετρήσιμοι. Εμείς έχουμε μια συγκεκριμένη αντίληψη περί του Θεού και πιστεύουμε πως ο Θεός μόνο έτσι μπαίνει στη ζωή μας ή μόνο έτσι αποκαλύπτεται στη ζωή μας. Εκείνος όμως έχει τόσους τρόπους να αποκαλυφθεί σε έναν άνθρωπο και η Χάρις του έχει τόσους δρόμους για να έρθει να σε συναντήσει». Και πρόσθεσε: « Ο Θεός σου εμφανίζεται με πολλά πρόσωπα. Μπορεί να σου εμφανιστεί μέσα από έναν άνθρωπο, μέσα από μία αγκαλιά, μέσα από έναν λόγο, εκεί που δεν το περιμένεις. Ο Θεός εμφανίζεται, το θέμα είναι πως εμείς τον έχουμε σμικρύνει και δεν αντιλαμβανόμαστε ότι είναι διαρκώς δίπλα μας. Έχουμε στενέψει την καρδιά μας και την όλη οπτική μας. Η «σιωπή» του Θεού και η «απουσία» του δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την πίστη. Αν ο Θεός δεν «απουσίαζε» και ήταν μια παρουσία τόσο ισχυρή, που δεν θα μου άφηνε κανένα περιθώριο, δεν θα ήταν πίστη αυτό, δεν θα ήταν σχέση, έρωτας. Θα ήταν επιβολή εξουσίας. Θες δε θες θα πιστέψεις. Δεν θα μπορούσες να κάνεις διαφορετικά. Αυτό όμως δεν είναι πίστη».π. Χ. Παπαδόπουλος: «Εάν δεν αμφισβητήσεις, η πίστη σου δεν είναι αληθινή» - ΦΩΤΟ Παρουσίασε το νέο βιβλίο του στην Πάτρα

Ο π. Χαράλαμπος στο βιβλίο του προσεγγίζει ζητήματα που έχουν να κάνουν με το αν είναι θέλημα Θεού ένας θάνατος π.χ. και γενικότερα οι δοκιμασίες στη ζωή μας, για το πόσο ώριμη είναι η πίστη μας για τον πώς συνδέεται η “απουσία” του Θεού με την ψυχική ανθρώπινη διάσταση που έχει να κάνει με τις “απουσίες” γονέων στη βρεφική και παιδική μας ηλικία, για την αμφιβολία της πίστης κ.α. Παρουσιάζει επιπλέον, απόψεις και θέσεις όχι μόνο των Αγίων Πατέρων και διδασκάλων της Εκκλησίας , αλλά και φιλοσόφων, ποιητών και καλλιτεχνών.

«Αν δεν αμφισβητήσεις η πίστη σου δεν είναι αληθινή» απάντησε σε σχετικό ερώτημα που τέθηκε από το κοινό. «Η σχέση με τον Θεό είναι ζωντανή. Πάντα στεριώνουμε εκεί που αμφισβητούμε».

Έλα και ράγισε τον κόσμο μου – Βιολέτα Ίκαρη

https://www.youtube.com/watch?v=3MoDCCwLGC8

 

 

Φωτογραφία του χρήστη P. Andreas Konanos.

P. Andreas Konanos

 

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΘΕΛΟΥΝΕ ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ
Μακάριος ο άνθρωπος
που με τρέλα
ζητά τα πάντα,
ξέροντας να βολεύεται 
και στο λίγο και απλό.
Που όταν βλέπει τη γη αυτή
να τον αφήνει πεινασμένο
και διψασμένο,
χαλαρώνει, το αποδέχεται,
και λέει μέσα του
¨έτσι είναι τα πράγματα
σ’ αυτή τη διάσταση της ζωής¨.

Το απόλυτο
μόνο το κυνηγώ,
το ποθώ,
το επιθυμώ,
μα ποτέ δεν μπορώ
να το πιάσω
με τρόπο ¨κατοχής και ιδιοκτησίας¨.

Και το Χριστό
όταν τον άγγιξαν οι Μυροφόρες,
Αυτός είπε το ¨μη μου άπτου¨.
Μη Μ’ αγγίζεις.
Μάθε να Με κυνηγάς,
και να χορταίνεις τη δίψα σου
ποθώντας Με.
Και να Με πίνεις
μέσα σ’ αυτό τον πόθο σου.

Ένα διαρκές παιχνίδι,
σα κρυφτό όλο αυτό.
Σαν τα παιδιά,
που όλο θέλουν
να αγγίξουν το Φεγγάρι,
ενώ τα πόδια τους
πατούν τη γη.

Θες το άπιαστο,
ως κίνητρο ζωής,
ως ώθηση να μη πεθάνεις,
ως λόγο να συνεχίζεις την πορεία
σ’ αυτή τη γη.
Τη μάταιη και υπέροχη.
Τη φτωχή, και πάμπλουτη.
Τη σκοτεινή και λαμπροφόρα.
Που μυρίζει θανατίλα,
μα κι Ανάσταση μαζί.
Και Πνεύμα άγιο.

Φωτογραφία του Γεώργιος Κονισπολιάτης.

Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΣ – ΠΡΟΣΩΠΟ / 1.2 AΥΤΟΓΝΩΣΙΑ (2ο δίωρο)


 ΣΚΟΠΟΣ – ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι μαθητές/μαθήτριες να:

–   συνδέουν την αυτογνωσία με τη γνώση του άλλου, του κόσμου και του Θεού,

–   εξετάζουν τη σημασία της αυτογνωσίας στη σχέση με τον άλλο και τον Θεό.

1.  Βιώνοντας

Δρόμοι που οδηγούν στην αυτογνωσία και σύνδεσή της με τη γνώση του άλλου.

Στο τετράδιο του ο καθένας/η καθεμία γράφει σε δύο στήλες  τα  πάθη και τις αρετές του/της (προτερήματα – ελαττώματα)  και τα “εξομολογείται”.(θυμός-εγωιστής-φιλόδοξος-υπερήφανος….)

Φωτογραφία του Spyros Hatiras.

  «Δάσκαλε, πως πρεπει να συμπεριφερόμαστε στους άλλους;»
_ «Καλό μου παιδι, δεν υπάρχουν ‘άλλοι’…»
(zen koan).

*UBUNTU στην κουλτούρα των Xhosa σημαίνει:»Εγώ είμαι, επειδή εμείς είμαστε».

UBUNTU – Είμαι γιατί είσαι

Φωτογραφία του χρήστη Κωνσταντίνος Ζωχιός - Ψυχολόγος.

Ποιος είμαι, ίσως αναρωτιέσαι; Είμαι κάποιος που γνωρίζεις πολύ καλά. Ο άνθρωπος που συναντάς στον καθένα μας.

Κείμενο του Charles C. Finn

Είναι στο χέρι μας όλοι μας να αγαπήσουμε το διπλανό μας …..γιατί είμαστε εμείς.”

Δεν έχει κανένα νόημα να αναλύεις τους δρόμους που σε οδήγησαν διάφορες καταστάσεις της ζωής. Ο άνθρωπος που ζει με αυτογνωσίαδεν κολλά στις καταστάσεις, βλέπει μπροστά και προχωρά· ανοίγει καινούριους δρόμους, διευρύνει τους ορίζοντες του, όχι γιατί δεν τον αγγίζουν οι καταστάσεις και οι συμπεριφορές των άλλων, αλλά γιατί δεν μένει σ’ αυτές, προσπερνά τις λεηλασίες της ζωής.
Το δύσκολο όμως κομμάτι αυτής της διαδρομής, θα είναι να αντιληφθούμε τελικά την προσωπική μας μιζέρια, την δική μας εγωιστική συμπεριφορά, την οποία στις περισσότερες των περιπτώσεων (αν όχι σ’ όλες) αρνούμαστε πεισματικά να παραδεχτούμε. Αρνούμαστε ότι υπάρχει έλλειψη του οξυγόνου της αγάπης από την ζωή μας. Μιας αγάπης εθιστικής, λυτρωτικής και όχι χαζοχαρούμενοι συνθηματολόγοι μιας ανέξοδης αγαπολογίας. Το να έχουμε αγάπη σημαίνει να αποδεχόμαστε τους άλλους στην ζωή μας ως προσωπικότητες και όχι ως αρεστές σε εμάς συμπεριφορές, ως πρόσωπα, και όχι ως καθρέφτισμα των δικών μας επιθυμιών και «θέλω».

 

Νοηματοδοτώντας:

Δρόμοι αυτογνωσίας και θεογνωσίας (π.χ. λογική, αισθήσεις, βιώματα).

Καί κάθε φορά πού μού μιλοῦσαν γιά τόν Θεό δέν τούς πίστευα, ἀλλά ὕστερα ὅταν ἔμενα μόνος μέ τή σιωπή, καταλάβαινα καί τόν Θεό καί τό ἔργο του.                                                                                                                      Τάσου Λειβαδίτη.

ΕΡΩΤΗΣΗ:

Πώς αλλάζει κανείς μετά από μεγάλες τομές στη ζωή ή με τη συνάντηση με τον Θεό;

Δέχτηκα μεγάλη βοήθεια από τον Θεό στην αντιμετώπιση του προβλήματος που είχα με τον αλκοολισμό! Στο πρόγραμμα με τους Ανώνυμους Αλκοολικούς -όπου πήγαινα για έξι μήνες- υπάρχει εκεί μέσα η “προσευχή της γαλήνης”. Με αυτή ζητάμε από τον Θεό να μας δώσει δύναμη και κουράγιο. Με τη βοήθεια της “προσευχής της γαλήνης” αλλά και τη δική μου προσωπική προσευχή στον Θεό από τον Σεπτέμβριο του 1999 έως σήμερα έχω παραμείνει καθαρός και νηφάλιος!»

Θοδωρής Αθερίδης,
ή η δύναμη της αδυναμίας μας

3.  Αναλύοντας

  1. «Πρώτα απ’ όλα χρειάζεται το «γνώθι σαυτόν». Δηλαδή να γνωρίσεις τον εαυτό σου, ποιος είσαι. Ποιος είσαι στ’ αλήθεια, όχι ποιος νομίζεις εσύ ότι είσαι! Με την γνώση αυτή γίνεσαι ο σοφότερος των ανθρώπων. Με τέτοια επίγνωση έρχεσαι σε ταπείνωση και παίρνεις χάρη από τον Κύριο. […] Ο φοβούμενος να γνωρίσει τον εαυτό του, αυτός βρίσκεται μακριά από την γνώση. Άλλο τίποτε δεν αγαπά, παρά να βλέπει μόνο λάθη στους άλλους και να τους κρίνει. Αυτός δεν βλέπει στους άλλους χαρίσματα, αλλά μόνον ελαττώματα –δεν βλέπει στον εαυτό του ελαττώματα, παρά μόνο χαρίσματα. Και αυτό είναι το χαρακτηριστικό ελάττωμα των ανθρώπων του καιρού μας που δεν αναγνωρίζουμε ο ένας το χάρισμα του άλλου».

Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής (2011). Έκφρασις Μοναχικής εμπειρίας.

Άγιο Όρος: Εκδόσεις Ι.Μ. Φιλοθέου.

Του κοινωνιολόγου Γιώργου Βασιλορεΐζη

Ένας ανθρωπολόγος πρότεινε ένα παιχνίδι στα παιδιά μίας Αφρικανικής φυλής.Έβαλε ένα καλάθι γεμάτο φρούτα δίπλα σε ένα δέντρο & είπε στα παιδιά ότι όποιος έφτανε εκεί πρώτος,θα κέρδιζε τα γλυκά φρούτα.

Όταν τους είπε να τρέξουν εκείνα…όλα πιάστηκαν χέρι-χέρι & έτρεξαν μαζί,έπειτα έκατσαν όλα μαζί & απόλαυσαν τις λιχουδιές τους.
Όταν τα ρώτησε γιατί έτρεξαν με τέτοιο τρόπο ενώ θα μπορούσε να νικήσει ένα & να απολαύσει τα φρούτα, εκείνα είπαν: «UBUNTU, πώς γίνεται ένας από εμάς να είναι ευτυχισμένος αν όλοι οι άλλοι είναι στενοχωρημένοι;»

*UBUNTU στην κουλτούρα των Xhosa σημαίνει:»Εγώ είμαι, επειδή εμείς είμαστε».

https://www.facebook.com/GreekBurger/videos/712155048978078/

  1. «Γνώρισε τον εαυτό σου πριν από όλα, διότι τίποτα δεν είναι δυσκολότερο από αυτό, τίποτα επιπονότερο, τίποτα κοπιαστικότερο. Όταν όμως γνωρίσεις τον εαυτό σου, τότε θα μπορέσεις να γνωρίσεις και τον Θεό και να εξετάσεις με τον λογισμό τα κτίσματα, όπως ταιριάζει».

Όσιος Νείλος ο Ασκητής

Οι άνθρωποι δεν βρίσκουνε πουθενά ησυχία, γιατί επιχειρούνε να ζήσουνε χωρίς τον εαυτό τους.

Τρέχουνε από δω κι από κει να βρούνε την ευτυχία, μα ευτυχία δεν υπάρχει έξω από τον εαυτό μας. Θέλουμε να ευχαριστηθούμε με συμπόσια απ’ όπου λείπουμε. Όποιος έχει χάσει τον εαυτό του, έχει χάσει την ευτυχία. Ευτυχία δεν είναι το ζάλισμα που δίνουνε οι πολυμέριμνες ηδονές κι απολαύσεις, αλλά η ειρήνη της ψυχής και η σιωπηλή αγαλλίαση της καρδιάς. Μ’ αυτό το βύθισμα στον εαυτό του βρίσκει ο άνθρωπος τον Θεό.

Για τούτο είπε ο Χριστός: «Ουκ έρχεται η βασιλεία του θεού μετά παρατηρήσεως, ουδέ ερούσιν, ιδού ώδε ή ιδού εκεί. Ιδού γαρ η βασιλεία του θεού εντός υμών εστίν». «Μην ψάχνετε, ζαλισμένοι άνθρωποι, εδώ κι εκεί να βρήτε την ευτυχία. Γιατί η ευτυχία βρίσκεται μέσα σας                                                                     Φώτης Κόντογλου

  1. «Αυτός που γνωρίζει τον εαυτό του, έλαβε τη γνώση των πάντων. Διότι το να γνωρίζει κανείς τον εαυτό του, είναι η ολοκλήρωση της γνώσης των πάντων».  Άγιος Ισαάκ ο Σύρος

    Γράψτε σε δύο στήλες διδασκαλίες και αλήθειες σχετικά με τη γνώση του εαυτού και τη γνώση του Θεού.

  1.  Εφαρμόζοντας

«Μα όταν κανείς γνωρίζει καλά έναν άλλον, είναι σα να γνωρίζει τον εαυτό του» (Σαίξπηρ, Άμλετ, V. II. 138-140)

«Είδες τον αδελφό σου, είδες τον Θεό σου» (αββάς Απολλώς, Γεροντικόν).

«Υπάρχω σημαίνει επικοινωνώ, σημαίνει υπάρχω για έναν άλλο. Δεν μπορώ να γίνω ο εαυτός μου χωρίς τον άλλο. Πρέπει να βρω τον εαυτό μου σε έναν άλλο, ανακαλύπτοντας τον άλλο στον εαυτό μου.»

 

Ανταλλαγή και συζήτηση εντυπώσεων. 

ΥΛΙΚΟ:

1.Οι περισσότεροι από εμάς συγχέουν την αυτογνωσία με τη γνώση της συνειδητότητας εαυτού. Όποιος έχει συνείδηση του «Εγώ» θεωρεί ότι γνωρίζει τον εαυτό του. Το «Εγώ», όμως, γνωρίζει μόνο τα δικά του στοιχεία και το ασυνείδητο, που καταλαμβάνει την πλατύτερη ζώνη του εαυτού, συνήθως, παραμένει ανεξερεύνητο.

(Bιωματικό Σεμινάριο «Ο Ανεξερεύνητος Εαυτός»)

Είμαστε αυτό που ξέρουμε ή ξέρουμε ό,τι είμαστε;

Τελικά δεν ξέρουμε ό,τι είμαστε...Μιχάλης Χαντας (ψυχολογικές παγίδες)

 

2.Τι σημαίνει – πρακτικά – ασχολούμαι με τον εαυτό μου;
– Πόσα από τα ερωτήματα που ταλανίζουν τους γονείς αφορούν τους εαυτούς τους και όχι τα παιδιά τους;
– Γιατί φοβούνται τόσο πολύ κάποιοι γονείς και γιατί αναζητούν εχθρούς και όχι συμμάχους στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους;
– Πώς γίνεται να υπάρχει κακός δάσκαλος, κακός αστυνομικός, κακός παπάς, κακοί γείτονες, κακοί φίλοι και τελικά μόνον οι γονείς να μένουν ανεπηρέαστα καλοί;
– Πώς γίνεται να απαιτούν τα παιδιά τους να ακούν τις συμβουλές τους, τη στιγμή που οι περισσότεροι δεν αντέχουν να ακούσουν κάτι για τον εαυτό τους;
– Ποιος μας είπε ότι άπαξ και δημιουργήσαμε οικογένεια είμαστε και αρκετά ώριμοι ή και ικανοί για να διαχειριστούμε τα πάντα;
– Και πώς ζητάμε από τα παιδιά μας να μεγαλώσουν τη στιγμή που η μεγαλύτερη δυσκολία αυτής της κοινωνίας είναι να μεγαλώσει;

Μεγαλώνω δεν σημαίνει ψηλώνω. Μεγαλώνω σημαίνει αποκτώ επαφή με την ψυχική μου πραγματικότητα.

Psychologos-MariaKoraka.Gr

3.Φωτογραφία του χρήστη Κωνσταντίνος Ζωχιός - Ψυχολόγος.

 

 

 

4.Πρώτη αλήθεια

Εγώ είμαι αυτός που είμαι.

Δεν είμαι αυτός που θα ήθελα να είμαι.

Δεν είμαι αυτός που θα έπρεπε να είμαι.

Δεν είμαι αυτός που η μαμά μου θα ήθελε να είμαι.

Δεν είμαι καν αυτός που ήμουν.

Είμαι αυτός που είμαι.

Όλες οι νευρώσεις ξεκινούν από τη στιγμή που προσπαθούμε να είμαστε αυτό που δεν είμαστε.

Χόρχε Μπουκάϊ

 

5.Με τον τρόπο αυτόν, γίνεται το πρώτο βήμα προς την υπέρβαση, ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνεται το «γνώθι σαυτόν». Κοιτάζοντας, δηλαδή, τον εαυτό μας μέσα από τα μάτια των άλλων, και προσπαθώντας να δικαιολογήσουμε τις στάσεις τους.

Μπαρμπαγιάννης Α. Ευστάθιος – Μεταπτυχιακός Φοιτητής – Ερευνητής στο «Εργαστήρι Στρατηγικής Επικοινωνίας & Μ. Ενημέρωσης»Φωτογραφία του χρήστη Κωνσταντίνος Ζωχιός - Ψυχολόγος.

 

Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΣ – ΠΡΟΣΩΠΟ 1.3 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ (3ο δίωρο)

1.3 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ (3ο δίωρο)

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι μαθητές/μαθήτριες να:

–          εντοπίζουν τρόπους επικοινωνίας με τον Θεό στις χριστιανικές παραδόσεις,

–          αξιολογούν τις θέσεις της Ορθόδοξης χριστιανικής  παράδοσης για την επικοινωνία με τον «άλλο».

Βιώνοντας:

Αποτύπωση εμπειριών για τη χαρά και τις δυσχέρειες της επικοινωνίας.- «Τοποθέτηση απέναντι στο κείμενο»: Τραγούδι ή παραμύθι ή λογοτεχνικό αφήγημα με θέμα την επικοινωνία, τις αντιφάσεις της, τις χαρές της. Οι μαθητές/μαθήτριες μεταφέρουν τις δικές τους εμπειρίες. Συζήτηση για δυσκολίες και χαρές στην επικοινωνία.

Σε παρακαλώ, άκουσε αυτά που δεν λέω…

Σε παρακαλώ, άκουσε αυτά που δεν λέω. Μην ξεγελαστείς από εμένα. Μην ξεγελαστείς από το προσωπείο που φορώ, γιατί φοράω μια μάσκα, φορώ χιλιάδες μάσκες, μάσκες που φοβάμαι να βγάλω, και που καμιά από αυτές δεν είμαι εγώ.

Η προσποίηση είναι μια τέχνη που έχει γίνει η δεύτερη φύση μου, μα μην ξεγελαστείς, για όνομα του Θεού μην ξεγελαστείς. Σου δίνω την εντύπωση πως είμαι ασφαλής, πως όλα είναι ηλιόλουστα και ήρεμα σε μένα, πως η σιγουριά είναι το όνομά μου και η ψυχρότητα το παιγνίδι μου, πως διατηρώ την ψυχική μου γαλήνη, έχοντας τον έλεγχο των συναισθημάτων μου και πως δεν χρειάζομαι κανένα, αλλά μη με πιστέψεις. Η επιφάνεια μου μπορεί να μοιάζει ήρεμη, αλλά η επιφάνεια μου είναι η μάσκα μου, που πάντα την κουβαλώ κι όλα τα κρύβει.

Κάτω από αυτήν κατοικεί ο πραγματικός μου εαυτός. Ένας εαυτός σε σύγχυση, σε φόβο, σε μοναξιά, που δεν γαληνεύει ποτέ. Μα αυτό το κρύβω. Δεν θέλω κανείς να το ξέρει. Πανικοβάλλομαι στη σκέψη πως η αδυναμία μου και ο φόβος μου θα γίνουν φανερά στον καθένα. Γι αυτόν τον λόγο δημιουργώ με πάθος μια μάσκα όπου πίσω της κρύβομαι, ένα αδιάφορο σοφιστικέ προσωπείο, που με βοηθά να υποκρίνομαι, που με προστατεύει από το βλέμμα που ξέρει.

Μα αυτό ακριβώς το βλέμμα θα είναι η λύτρωσή μου, η μοναδική μου ελπίδα, και αυτό το ξέρω… Θα γίνει η λύτρωσή μου αν συνοδεύεται από αποδοχή, αν συνοδεύεται από αγάπη. Είναι τα μόνα που θα μπορούσαν να με ελευθερώσουν από μένα τον ίδιο, από τους τοίχους της φυλακής μου που μόνος μου έχτισα, από τα εμπόδια που με τόσο κόπο όρθωσα. Είναι τα μόνα που θα με πείσουν για αυτό που δεν μπορώ από μόνος μου να πειστώ, ότι πράγματι κάτι αξίζω.

Αλλά αυτό δε στο λέω. Δεν τολμώ να το κάνω, φοβάμαι. Φοβάμαι πως το βλέμμα σου δε θα το συνοδεύει η παραδοχή και η αγάπη. Φοβάμαι πως με σκέφτεσαι λιγότερο από όσο εγώ θα ήθελα, πως θα γελάσεις με μένα, και το γέλιο σου θα με σκοτώσει. Φοβάμαι πως βαθιά μέσα μου είμαι ένα τίποτα και ότι εσύ θα το διακρίνεις και θα με απορρίψεις. Έτσι παίζω το παιγνίδι μου, το απελπισμένο παιγνίδι μου προσποίησης, με ένα προσωπείο ασφάλειας και ένα τρεμάμενο παιδί μέσα μου. Η αστραφτερή παρέλαση των προσωπείων μου, τόσο άδεια από μένα, προπορεύεται περιχαρής και η ζωή μου με ακολουθεί.

Σου μιλώ με γλυκόλογα φλυαρώντας. Σου λέω τα πάντα χωρίς να σου λέω κάτι και τίποτα που να με αποκαλύπτει, που να φανερώνει τι κλαίει μέσα μου. Έτσι, όταν επαναλαμβάνομαι, μην ξεγελαστείς από αυτά που σου λέω. Σε παρακαλώ άκουσε προσεκτικά και προσπάθησε να αφουγκραστείς αυτό που δεν λέω, αυτό που θα ήθελα να μπορούσα να πω, αυτό που χρειάζεται να πω για να ζήσω, αλλά δεν μπορώ να το πω. Δε μου αρέσει να κρύβομαι. Δε μου αρέσει να παίζω ψεύτικα υπερφυσικά παιγνίδια. Θέλω να σταματήσω να το κάνω. Θέλω να είμαι γνήσιος και αυθόρμητος, αλλά χρειάζομαι βοήθεια από σένα. Χρειάζομαι το χέρι σου να με κρατήσεις, ακόμα κι αν σου δείχνω πως αυτό είναι το τελευταίο που θέλω.

Μόνο εσύ μπορείς να απομακρύνεις από τα μάτια μου το κενό κοίταγμα που αναπνέει νεκρικά. Μόνο εσύ μπορείς να με καλέσεις στη ζωή.

Κάθε φορά που είσαι ευγενική, γλυκιά, ενθαρρυντική, κάθε φορά που προσπαθείς να με καταλάβεις επειδή ενδιαφέρεσαι αληθινά, η καρδιά μου αρχίζει να απλώνει φτερά, πολύ μικρά φτερά, πολύ αδύναμα φτερά, αλλά φτερά!

Με τη δύναμή σου να με αγγίζει συναισθηματικά μπορείς να εμφυσήσεις ζωή σε μένα. Θέλω να γνωρίζεις κάτι. Θέλω να γνωρίζεις πόσο σημαντική είσαι σε μένα, πως μπορείς να γίνεις ένας δημιουργός – ένας έντιμος δημιουργός, σύμφωνος με το πνεύμα του Θεού – του προσώπου που είμαι εγώ αν το επιλέξεις.

Εσύ και μόνο εσύ μπορείς να σπάσεις τον τοίχο που πίσω του τρέμω, μόνο εσύ μπορείς να μου αφαιρέσεις τη μάσκα, μόνο εσύ μπορείς να με απαλλάξεις από τον σκιώδη μου, γεμάτο πανικό, κόσμο, από τη μοναχική μου φυλακή, εάν το επιλέξεις. Σε παρακαλώ κάντο για μένα. Μην με προσπερνάς. Δεν θα είναι εύκολο για σένα, το ξέρω. Μια μακροχρόνια καταδίκη, πελεκημένη από απαξίωση, χτίζει ισχυρά τείχη.

Όσο πιο κοντά πλησιάζεις, τόσο η τυφλότητά μου μπορεί να σε πληγώσει..Είναι παράδοξο, αλλά παρά τα όσα λένε τα βιβλία για τον άνθρωπο συχνά είμαι παράλογος. Πολεμώ το ίδιο το πράγμα για το οποίο εκλιπαρώ. Αλλά μου είπαν ότι η αγάπη είναι ισχυρότερη από τα ισχυρά τείχη και σε αυτό έγκειται η ελπίδα μου. Σε παρακαλώ δοκίμασε να ρίξεις κάτω αυτούς τους τοίχους με σταθερά χέρια, αλλά με απαλό τρόπο, γιατί το παιδί μέσα μου είναι πολύ ευαίσθητο.

Ποιος είμαι, ίσως αναρωτιέσαι; Είμαι κάποιος που γνωρίζεις πολύ καλά. Ο άνθρωπος που συναντάς στον καθένα μας.

Κείμενο του Charles C. Finn

Νοηματοδοτώντας:

Πέρασμα από τη φιλία και τη λαχτάρα συναναστροφής, στη θρησκεία ως επικοινωνία με το ιερό.

–          «Ακούγοντας 5Χ2 (παραλλαγή του 10Χ2)»: Τραγούδι (π.χ. Το περιβόλι» του Δ. Σαββόπουλου ή Active Member, Καλώς ήρθες παράξενε στον τόπο μου).

–          Εναλλακτικά:

«Κείμενο χωρίζεται σε μέρη»: Δίνονται δύο ψαλμοί (π.χ. 61ος και 117ος): Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να υπογραμμίσουν στους ψαλμούς τους στίχους που δείχνουν τη θλίψη από τις ανθρώπινες σχέσεις και τη στροφή προς τη σχέση με τον Θεό.

  1. Ψαλμός 61ος

Αιώνια θα ’θελα να μένω στη σκηνή σου

1 Στον πρωτοψάλτη· με λαούτα. Του Δαβίδ.

2 Άκουσε, Θεέ, την έκκλησή μου·

δώσε προσοχή στην προσευχή μου.

3 Από τα πέρατα της γης σ’ εσέ φωνάζω

μ’ αδύναμη καρδιά·

στο βράχο, που πιο πάνω από μένα υψώνεται,

ανέβασέ με.

4 Γιατί είσ’ εσύ για μένα καταφύγιο

κάστρο ισχυρό μπρος στον εχθρό.

5 Αιώνια θα ’θελα να μένω στη σκηνή σου·

να καταφεύγω κάτω απ’ τις φτερούγες σου.

(Διάψαλμα)

6 Γιατί εσύ, Θεέ, τα τάματά μου δέχτηκες·

και μου ’δωσες κληρονομιά

οπού σ’ αυτούς ταιριάζει,

που τ’ όνομά σου σέβονται.

7 Στου βασιλιά τις μέρες, μέρες πρόσθεσε·

τα χρόνια του ας επεκταθούν

σε γενιές και γενιές.

8 Ας βασιλεύει αιώνια στο Θεό μπροστά.

Η αγάπη σου και η αλήθεια σου

πάνω του ας αγρυπνούνε.

9 Έτσι θα εξυμνώ κι εγώ για πάντα τ’ όνομά σου,

το τάμα μου εκπληρώνοντας

από μέρα σε μέρα.

(Μετάφραση της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας,

Αναλύοντας:

Η προσευχή, η λατρεία, η θεογνωσία και η θεολογία ως επικοινωνία στις χριστιανικές θρησκευτικές παραδόσεις.

Η εξωτερική ησυχία, μακριά από τον κόσμο, με την διακριτική άσκηση και την αδιάλειπτη προσευχή, πολύ γρήγορα φέρνει και την εσωτερική ησυχία –την ειρήνη της ψυχής – η οποία είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την πνευματική λεπτή εργασία. Τότε πιά ο άνθρωπος δεν ενοχλείται από την εξωτερική ανησυχία, γιατί στην ουσία μόνον το σώμα βρίσκεται στην γη, ενώ ο νούς βρίσκεται στον Ουρανό.

Όλη η βάση είναι η καλή αντιμετώπιση. Όλα με καλούς λογισμούς να τα αντιμετωπίζη. Μέσα στον θόρυβο, αν πετύχη την εσωτερική ησυχία, έχει πολλή αξία. Αν δεν πετύχη την ησυχία μέσα στην ανησυχία, ούτε στην ησυχία θα ησυχάση. Όταν έρθη στον άνθρωπο η εσωτερική ησυχία, ησυχάζουν όλα μέσα του, και τίποτε δεν τον ενοχλεί. Αν θέλη την εξωτερική ησυχία, για να ησυχάση εσωτερικά, όταν βρεθή στην ησυχία, την ημέρα θα πάρη ένα καλάμι και θα διώχνη τα τζιτζίκια και το βράδυ θα διώχνη τα τσακάλια, για να μην τον ενοχλούν.

Αγίου Παϊσίου Αγιορείτου – Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο. Λόγοι Α΄-Ι. Ησυχαστήριον ” Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος” Σουρωτή Θεσσαλονίκης

 

Λάθος! Μιλώντας την «γλώσσα» των προβλημάτων, γίνεσαι ο ίδιος ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα, ενώ το αληθινό σου δυναμικό μένει αχρησιμοποίητο!

Δεν έχεις καθόλου εκπαιδευτεί να μιλάς ευχαριστιακά, για λύσεις, και κυρίως, για όνειρα…! Για τις πιο ευοίωνες σου σκέψεις & επιθυμίες που υπερβαίνουν κάθε ρεαλιστική προοπτική…

Δώσε στον εαυτό σου την ευκαιρία να μιλήσει για το «όνειρό σου».

Μάθε να ονειρεύεσαι…

 

 

 

 

 

https://www.youtube.com/watch?v=DJODxvgkfE0

 

«Τροχιά της μάθησης»: Σταθμοί όπου οι μαθητές/μαθήτριες κυκλικά μελετούν διάφορες όψεις επικοινωνίας με τον Θεό και συμπληρώνουν ερωτήσεις σε φύλλο εργασίας: μυστικιστικά κείμενα (π.χ. άγιοι Παΐσιος, Ιωάννης του Σταυρού), προσευχές (π.χ. των πατέρων της Όπτινα, Σιλουανός ο Αθωνίτης), θεολογικό κείμενο (π.χ. Νικόλαος, Μητροπ. Μεσογαίας, 2015, π. Β. Θερμός, 2009), πίνακας ζωγραφικής, Καινή Διαθήκη, αντικείμενα (κομποσχοίνι, θυμίαμα, εικόνα κλπ), τραγούδι (π.χ. Ν. Πορτοκάλογλου)

Αφού μελετήσετε το κείμενο
« Η προσευχή των πατέρων της Όπτινα»
να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:
 α.Ποια είναι τα βασικά αιτήματα προς τον Θεό που εκφράζουν οι Πατέρες;
 β.Η προσευχή αυτή αναφέρεται σε ατομικές επιθυμίες ή αποτελεί ένα
 άνοιγμα προς τον συνάνθρωπο και γιατί;
 
 
 
 
 
 
 
 

Εφαρμόζοντας:

Τρόπος ουσιαστικής επικοινωνίας: αναζητώντας ένα πρότυπο.

Συνολική θεώρηση της διδασκαλίας του Αγίου Κοσμά για την επικοινωνία

…..Όλη η διδασκαλία του [Πατροκοσμά] για την επικοινωνία διέπεται από ορισμένες βασικές αρχές, οι οποίες μπορούν να εξασφαλίσουν στην επικοινωνία επιτυχία και συνέχεια. Κάθε αρχή, μάλιστα, είναι δομημένη πάνω στην άλλη δημιουργώντας ένα οργανικό όλο. Η πρώτη από αυτές είναι ο σεβασμός του άλλου ως προσώπου, που απορρέει από την πλήρη ισοτιμία των ανθρώπων μεταξύ τους απέναντι στο Θεό και από την κοινή φύση που Εκείνος τους χάρισε. Ο άλλος, λοιπόν, αντιμετωπίζεται ως Άνθρωπος με χαρίσματα αλλά και ατέλειες, και αποκτά αξία ή, καλύτερα, ανακτά τη χαμένη του αξία.

….η δεύτερη αρχή της διαπροσωπικής επικοινωνίας, που είναι η ταπεινοφροσύνη, δηλαδή η διάθεση αναγνώρισης των προσωπικών ορίων και της προσωπικής αστοχίας, που οδηγεί στη μετάνοια, και συνδέεται άρρηκτα και με τη διάθεση συγχώρεσης του άλλου. Κατ’ επέκταση, εισάγεται η αλληλοσυγχώρεση, η οποία πραγματώνεται μπροστά στα μάτια των «μαθητών» του Πατροκοσμά με δρώντες τους ίδιους και το Διδάχο τους. Η διαπροσωπική επικοινωνία, λοιπόν, οφείλει να κινείται πάνω σε αυτούς τους δύο άξονες: της ταπεινοφροσύνης και της συγχώρεσης. Με αυτόν τον τρόπο επιλύονται οι διαφορές και αποκαθίσταται η ενδεχομένως διαταραγμένη επικοινωνία τόσο με τον άλλο, όσο, όμως, και με τον εαυτό (ενδοπροσωπικά).

Η υπόμνηση της αξίας του άλλου (πρώτη αρχή) συμπληρώνεται, όπως είδαμε, με την προτροπή για ταπείνωση και συγχώρεση του άλλου (δεύτερη αρχή). Οι δυο αυτές αρχές μαζί ενεργοποιούν τον άνθρωπο και τον καλούν να δείξει ενεργό πνευματικό ενδιαφέρον (τρίτη αρχή), π.χ. με την προσευχή. Ο άνθρωπος βγαίνει από την αδιαφορία του για τον Άλλο και έρχεται να τον συναντήσει, για να τον σώσει και να σωθεί.

Η επικοινωνία, λοιπόν, δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά ουσιαστική συνάντηση δύο προσώπων που το ένα ενδιαφέρεται ενεργά για το άλλο. Αυτό το ενδιαφέρον μετουσιώνεται σε αγάπη για τον άλλον, η οποία εμπνέεται από την αγάπη για το Θεό, και συνιστά την τέταρτη αρχή. Η κίνηση προς τον άλλο, που εκφράζεται με την επικοινωνία, οφείλει να είναι αγαπητική. Η αγάπη προς το Θεό και το συνάνθρωπο είναι κάτι που επαναλαμβάνεται συχνά στις Διδαχές και έχει πάντα εσχατολογική προοπτική. Όλα εμπνέονται από το Θεό και οδηγούν πάλι σ’ Αυτόν. Η αγάπη όμως αυτή δε νοείται χωρίς την έμπρακτη απόδειξή της, όπως ακριβώς συμβαίνει λ.χ. με την αγάπη της μητέρας προς το παιδί της. Στο σημείο αυτό παρατηρούμε τη σύζευξη της λεκτικής με τη μη λεκτική επικοινωνία, ώστε να φαίνεται και να υπάρχει συνέπεια λόγων και έργων, που καθιστούν την επικοινωνία γνήσια, αυθεντική και αξιόπιστη.

Με τις τέσσερις αυτές αρχές, που διαπερνούν τη διδασκαλία του Πατροκοσμά για την επικοινωνία,  καταξιώνεται η διαπροσωπική επικοινωνία και οικοδομείται πάνω στη βάση του ορθόδοξου ήθους, που την εποχή εκείνη είχε λησμονηθεί.

Ακανθοπούλου, Κ. (2009). Η παιδαγωγική επικοινωνία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού

 μέσα από τις Διδαχές του. Θεσσαλονίκη: Βάνιας, σ. 187-191.

 

Σύνταξη σειράς θέσεων»: Οι μαθητές/μαθήτριες μελετούν την επί του όρους ομιλία (ως «εγχειρίδιο διαπροσωπικής επικοινωνίας») (Μτ 5-7, αποσπάσματα) ή την (έμπρακτη/έμμεση) διδασκαλία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού με τους ανθρώπους της εποχής του (Ακανθοπούλου 2009). Στη συνέχεια, σχολιάζουν, αξιολογούν και προσθέτουν τις δικές τους θέσεις για το θέμα της διαπροσωπικής επικοινωνίας.

Εναλλακτικά:
«Τα πέντε βήματα». Οι μαθητές/μαθήτριες γράφουν ένα δικό τους διπλό πεντάλογο σε 2 στήλες με βήματα που σκέφτονται να ακολουθήσουν, για να βελτιώσουν την επικοινωνία τους α) με τους ανθρώπους γύρω τους, και β) με τον Θεό.

Α’ Λυκείου: 1.4. Ήθος (4ο δίωρο)

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ.

Παρουσιάζοντας:

Ήθος, ηθικισμός, ηθικολογία, ηθική, υποκρισία.

«Κείμενο χωρίζεται σε μέρη – Σκέψου, Συζήτησε, Μοιράσου (TPS)». Δίνονται οι λέξεις «ηθική, ηθικιστής/ηθικίστρια, ηθικολογία, ήθος, υποκριτής-υποκρισία» και τα χωρία Μτ 7, 21 και Μτ 23, 1-28. Ζητείται από τους μαθητές/τις μαθήτριες να χωρίσουν σε μέρη τα χωρία και να τα αντιστοιχίσουν με τις λέξεις που τους δόθηκαν. (σελ.40-41 φακέλου)

Εφαρμόζοντας:

Ηθικές προκλήσεις του καιρού μας, διάσταση θεωρίας και πράξης. Η χριστιανική διδασκαλία.

«Ανίχνευση της σκέψης του ρόλου». Διαβάζεται ένα πατερικό κείμενο (π.χ. Μακαρίου του Αιγυπτίου) για τη διάσταση θεωρίας και πράξης και αμέσως μετά προβάλλεται το βίντεο της ActionAid «Ρατσιστική επίθεση σε στάση λεωφορείου (κοινωνικό πείραμα)» (στο διαδίκτυο). Ο/Η εκπαιδευτικός σταματάει το βίντεο σε διάφορες σκηνές και καλεί τους μαθητές/μαθήτριες να αναλύσουν τις σκέψεις/στάσεις των προσώπων του βίντεο εστιάζοντας στις διαφορετικές ηθικές οπτικές, την ηθική υποκρισία και αναλγησία στη σύγχρονη κοινωνία.

Μακάριος ο Αιγύπτιος (;). Αρμονία λόγων και έργων και εμπειρίας

«Άλλο είναι να μιλήσει κανείς για το ψωμί και το τραπέζι, και άλλο είναι να φάει και να γνωρίσει τη νοστιμάδα τού ψωμιού και να ενισχυθούν όλα τα μέλη τού σώματός του. Άλλο είναι να ειπεί κανείς κάτι με λόγια για ένα παρά πολύ γλυκό ποτό, και άλλο είναι να βγει να το πάρει από την ίδια την πηγή τον και να χορτάσει με τη γεύση τον γλυκύτατου αυτού ποτού. Άλλο είναι να μιλήσει κανείς για πόλεμο και για γενναίους αθλητές και πολεμιστές, και άλλο είναι να πάει στο πεδίο της μάχης και να συμπλακεί με τους εχθρούς, και να μπει και να βγει, και να λάβει και να δώσει, και να φέρει ο ίδιος στον εαυτό του τα βραβεία της νίκης. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στα πνευματικά ζητήματα. Άλλο είναι να εξηγεί κανείς τους θείους λόγους με κάποια γνώση και με τη λογική, και άλλο είναι να κατέχει το θησαυρό, τη χάρη, την αίσθηση, και την ενέργεια του αγίου Πνεύματος πραγματικά και έμπρακτα και με τέλεια βεβαιότητα στην ψυχή του και στο νου».
(Περικοπή από την 27η ομιλία, η οποία αποδίδεται στον Μακάριο τον Αιγύπτιο, Ε.Π. 34, 701)

Οι διά Χριστόν σαλοί διακρίνονται από μια σπάνια έλλειψη φόβου.

Οι διά Χριστόν σαλοί διακρίνονται από μια σπάνια έλλειψη φόβου. Ο μακάριος Νικόλαος έτρεχε ανάμεσα στους δρόμους του Πσκώφ προσποιούμενος τον τρελό, ελέγχοντας τους ανθρώπους για τις κρυφές αμαρτίες τους και προφητεύοντας εκείνα που επρόκειτο να τους συμβούν.

Όταν ο Ιβάν ο Δ΄ ο Τρομερός κατέφθασε στο Πσκώφ, ολόκληρη η πόλη διασαλεύτηκε από τον τρόμο για το φοβερό τσάρο. Γιά να τον υποδεχθούν οι κάτοικοι τοποθέτησαν στην είσοδο κάθε σπιτιού ψωμί και αλάτι, αλλά οι ίδιοι, φοβισμένοι, δεν εμφανίστηκαν. Όταν ο κυβερνήτης της πόλης πρόσφερε στον τσάρο ψωμί και αλάτι σ’ ένα δίσκο, ο τσάρος έσπρωξε μακριά τον δίσκο, με αποτέλεσμα να πέσουν καταγής το ψωμί και το αλάτι.

Τότε εμφανίστηκε μπροστά του ο όσιος Νικόλαος: ντυμένος με ποδήρη χιτώνα, δεμένο με σκοινί στη μέση, χοροπηδούσε γύρω του μ’ ένα μπαστούνι, σαν παιδί. Τού φώναζε: «Ιβάνουσκα, Ιβάνουσκα, φάε ψωμί κι αλάτι και μην τρως ανθρώπινο αίμα». Οι στρατιώτες έτρεξαν να τον πιάσουν, όμως εκείνος τους ξεγλίστρησε και κρύφτηκε. Ο τσάρος ζήτησε να μάθει για το μακάριο Νικόλαο –ποιός ήταν και τι ήταν– και τον επισκέφθηκε στo φτωχικό του. Ήταν τότε η πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

 

Ο Νικόλαος, μόλις πληροφορήθηκε ότι ερχόταν ο τσάρος για να τον επισκεφθεί, φρόντισε να εξασφαλίσει ένα κομμάτι ωμό κρέας. Όταν λοιπόν κατέφθασε ο Ιβάν ο Τρομερός, ο όσιος έβαλε μετάνοια και του πρόσφερε το κρέας λέγοντας «Φάε, Ιβάνουσκα, φάε!». Οργισμένος ο τσάρος του απάντησε:

«Είμαι χριστιανός και δεν τρώω κρέας τη Σαρακοστή γιατί νηστεύω!». Ο άνθρωπος του Θεού μονομιάς τον αποστόμωσε «Κάνεις πολύ χειρότερα: τρέφεσαι με σάρκα και αίμα ανθρώπων, ξεχνώντας όχι μόνον τη Σαρακοστή, αλλά και τον ίδιο τον Θεό!». Το μάθημα αυτό μπήκε βαθιά μέσα στην καρδιά του τσάρου Ιβάν· ντροπιασμένος έφυγε αμέσως απ’ το Πσκώφ, όπου αρχικώς είχε έλθει με την πρόθεση να κατασφαγιάσει τον πληθυσμό.

Απόσπασμα από τον Πρόλογο της Αχρίδος του Αγίου Νικολάου Βελιμόροβιτς που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αθως.

Διερευνώντας:

Σχέση διδασκαλίας (πεποιθήσεων) και ήθους.

«Μελέτη περίπτωσης»: Δίνεται ο βίος ενός αγίου/μιας αγίας (π.χ. Ιωάννη του Χρυσοστόμου) και χωρία από την Κ. Δ. (π.χ. Α Ιω 3, 17-18· 4, 20 και Ιακ 2, 14-18). Οι μαθητές/μαθήτριες επιχειρούν να αντιστοιχίσουν τα χωρία της Κ.Δ. με συγκεκριμένα σημεία του βίου του αγίου/της αγίας.
– Εναλλακτικά:
«Γράφουν αντι-κείμενα». Δίνονται ρητά, γνωμικά, παροιμίες με θέμα την υποκρισία. Οι μαθητές/μαθήτριες προσπαθούν να τα αναδιατυπώσουν με θετική σημασία ως συμβουλές.

Αναπλαισιώνοντας:

Βασικές αρχές του χριστιανικού ήθους (αγάπη – ελευθερία), σύνδεση με τη θεολογική διδασκαλία και με την κοινωνική πραγματικότητα.

«Επεξεργασία κειμένου με καθοδηγητικές ερωτήσεις»: Οι μαθητές/μαθήτριες ερευνούν αγιογραφικά (π.χ. Ρωμ 6, 17-18, Α Κορ 9, 19. 22, Γαλ 5, 13-14, Εβρ 10, 24, Β Πε 1, 5-7) ή πατερικά (π.χ. Ι. Δαμασκηνός, ή ιστορία από το Λαυσαϊκόν) και θεολογικά (π.χ. Μαντζαρίδης, 1991, Γιανναράς, 1996) κείμενα με θέμα το χριστιανικό ήθος (αγάπη-ελευθερία) και καλούνται να τα συνδέσουν με το τριαδικό δόγμα και την κοινωνική πραγματικότητα.
Εναλλακτικά:
«Συμπλήρωση κειμένου»: Δίνεται στους μαθητές/στις μαθήτριες το χωρίο Ρωμ 12, 9-10. 13-21, με κενά για συμπλήρωση. Η προσπάθειά τους συγκρίνεται με το πρωτότυπο και αξιολογείται. Ακολουθεί συζήτηση με θέμα: «Οι στίχοι του χωρίου είναι ηθικές εντολές ή δείκτες ελευθερίας;»

 

Καινή Διαθήκη: Από την επιστολή του απ. Παύλου Προς Ρωμαίους (12, 9-10. 13-21)

Άσκηση συμπλήρωσης κενών

 Συμπληρώστε τα κενά με τις λέξεις που δίνονται.

ανταποδίδετε – διωκτών – αγαθό – άλλο – απλοϊκούς – όλους – ανάγκη –ομόνοια– κακό – ειρηνικά – ντροπή – φιλοξενείτε – σοφοί

Η αγάπη σας να είναι ειλικρινής. Να αποστρέφεστε το __________ (1) και να ακολουθείτε το καλό. Να δείχνετε με στοργή την αγάπη σας για τους άλλους πιστούς. Να συναγωνίζεστε ποιος θα δείξει περισσότερηε κτίμηση στον ___________(2). […] Να βοηθάτε τους άλλους χριστιανούς, όταν βρίσκονται σε ___________(3), και να επιδιώκετε να ___________(4) τους αδερφούς. Να προσεύχεστε για το καλό των ___________(5) σας, να ζητάτε την ευλογία του Θεού γι’ αυτούς κι όχι να τους καταριέστε. Να μετέχετε στη χαρά όσων χαίρονται και στη λύπη όσων λυπούνται. Να έχετε ___________(6) μεταξύ σας. Μην είστε υπερήφανοι, αλλά να συναναστρέφεστε και τους ___________(7) χριστιανούς. Μην έχετε την ψευδαίσθηση πως είστε ___________(8). Αν κάποιος σας κάνει κακό, μην του το ___________(9). Φροντίζετε να κάνετε το καλό σ’ ___________(10) τους ανθρώπους. Όσο εξαρτάται από σας, να ζείτε ___________(11) με όλους. […] Όπως λέει η Γραφή: […]. Αν λοιπόν πεινάει ο εχθρός σου, δώσ’ του να φάει· αν διψάει, δώσ’ του να πιει· μ’ αυτή
την τακτική θα τον κάνεις να αισθανθεί τύψεις και ___________(12). Μην αφήνεις να σε νικήσει το κακό, αλλά να νικάς το κακό με το ___________(13).

Αξιολογώντας:

Κίνητρα και ηθικά διλήμματα και διαμόρφωση προσωπικών στάσεων.

Ηθικό δίλημμα α ́
«Ένας καλός σας φίλος αντιμετωπίζει σοβαρότατα οικονομικά προβλήματα. Σας έχει εκμυστηρευ
–
τεί ότι βρίσκεται σε απόγνωση, διότι δεν μπορεί να καλύψει ούτε τις ιατρικές δαπάνες για τη μητέ
–
ρα του που πάσχει από σοβαρή ανίατη ασθένεια. Λίγες μέρες μετά κι ενώ βρίσκεστε στην Τράπε
–
ζα, εισβάλλει ένας ένοπλος ληστής με καλυμμένο το πρόσωπο και κλέβει ένα τεράστιο χρηματικό
ποσό. Από τον τρόπο ομιλίας, τη χροιά της φωνής, το ύψος, τις χειρονομίες και τα παπούτσια του
αντιλαμβάνεστε ότι ο ληστής είναι ο φίλος σας. Στην Τράπεζα βρίσκονται τουλάχιστον άλλα δέκα

άτομα, από τα οποία οι περισσότεροι ηλικιωμένοι. Την ώρα της ληστείας μένετε άπραγος/άπρα

γη. Όταν επιστρέφετε στο σπίτι σας, βρίσκεστε μπροστά στο δίλημμα αν θα πρέπει να καταγγείλετε στην αστυνομία τον φίλο σας ή όχι. Τι αποφασίζετε;»(δες το βίντεο)
https://www.videoman.gr/49372

 

Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΣ – 1.5 ΑΓΙΟΤΗΤΑ (5ο δίωρο)

Βιώνοντας:

Ο ιδανικός άνθρωπος, ο ήρωας, ο άγιος

Οι μαθητές/μαθήτριες:Σε δύο στήλες συμπληρώνουν σε δύο φάσεις,τα χαρακτηριστικά του ήρωα/Χαρακτηριστικά του αγίου.

https://www.youtube.com/watch?v=13ffk6rl8bw

Άγιοι

Στίχοι: Θανάσης Παπακωνσταντίνου
Μουσική: Μανώλης Πάππος

Σα να μην γεννήθηκαν ποτέ,
σα να ‘ταν ένα ψέμα
άνθρωποι που δώσαν την χαρά,
που ‘φτασε και σε μένα.

Άγιοι που δεν θα γιορταστούν
γιατί δεν θα τους βρουν
ημέρα που ταιριάζει.

Άμυαλοι που πέσαν στην φωτιά
για να ‘χει τ’ όνειρο
φωλιά για να κουρνιάζει.

Δεν τους πρέπουν εικονίσματα
κεριά και καντηλέρια
τις χοές μας που και που στη γη
και τη ματιά στ’ αστέρια.

Μέσα στης ζωής τον πανικό
ασίκικο χορό
χορεύουν οι ψυχές τους

Αχ! καρδούλα δως μου δύναμη
να βρω κάποια στιγμή
κι εγώ τις αντοχές τους.

Σαμαρίνα

https://www.youtube.com/watch?v=Xyqs3HOuXdk&feature=share

 

Εσείς μωρέ παιδιά κλεφτόπουλα
παιδιά της Σαμαρίνας
μωρέ παιδιά καημένα
παιδιά της Σαμαρίνας
κι ας είστε λερωμένα.

Αν πάτε πάνω μωρέ στα βουνά
κατά τη Σαμαρίνα
μωρέ παιδιά καημένα
κατά τη Σαμαρίνα
κι ας είστε λερωμένα.

Τουφέκια μωρέ να μη ρίξετε
τραγούδια να μη πείτε
μωρέ παιδιά καημένα
τραγούδια να μη πείτε
κι ας είστε λερωμένα.

Κι αν σας ρωτήσει μωρ’ η μάνα μου
κι η δόλια η αδερφή μου
μωρέ παιδιά καημένα
κι η δόλια η αδερφή μου
κι ας είστε λερωμένα.

Μη πείτε πως μωρέ εχάθηκα
πως είμαι σκοτωμένος
μωρέ παιδιά καημένα
πως είμαι σκοτωμένος
κι ας είστε λερωμένα.

Πείτε τους μωρέ πως παντρεύτηκα
τη μαύρη γη πως πήρα
μωρέ παιδιά καημένα
τη μαύρη γη πως πήρα
κι ας είστε λερωμένα.

Οι στίχοι του θρυλικού τραγουδιου ¨Παιδιά της Σαμαρίνας” είναι τα τελευταια λογια του λαβωμενου Μιχου Φλωρου Αρχηγου των 120 Σαμαρινιωτων που πολεμησαν στο Μεσολογγι το 1826 ως τμημα της Φρουρας των Μακεδονων.Απο τους 120,μόνο 33 εζησαν κατα την Εξοδο και την τελική μάχη και αυτοι κράτησαν και έφεραν στην Μακεδονία τις τελευταίες λέξεις του Αρχηγού τους που έφτασαν μεχρι εμας μελοποιημένοι  Διαβάζουμε από την αναφορά του Πολιτιστικόυ συλλόγου των Σαμαριναίων:

Η Σαμαρίνα και γενικότερα η Βλαχουριά, δεν ήταν δυνατόν να λείψει από το προσκλητήριο της επανάστασης του 1821, συμμετέχοντας μ ένα πάνθεο ηρώων, που πολέμησαν στο πλάι των άλλων Ελλήνων μέχρι τη Ρούμελη και το Μωρηά. Ο Βουλής Γιώτσας, ο Μίχας Γκριζιώτης και άλλα παλικάρια της Σαμαρίνας, πολέμησαν με τον Παπαφλέσσα στην άνιση μάχη του Μανιακίου, το 1825. Μάλιστα ο Βουλής Γιώτσας ήταν από τους ελάχιστους επιζώντες της φονικής μάχης και γύρισε τραυματίας στη Σαμαρίνα, όπου πέθανε μετά από λίγο καιρό. Οι Σαμαριναίοι τον κήδεψαν με τιμές εθνικού ήρωα. Σύμφωνα με τον συμπατριώτη μας «θρυλοσυλλέκτη» κ. Αχιλλέα Γκριζιώτη, αρχηγός αυτών των αγωνιστών ήταν ο Κόλας (Νίκος) Γκριζιώτης, ο μετέπειτα στρατηγός της επανάστασης…

Τα χαρακτηριστικά ενός «ιδανικού ανθρώπου» ή Υπεράνθρωπου κατά τον Αριστοτέλη

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός “ιδανικού ανθρώπου” ή Υπεράνθρωπου κατά τον Αριστοτέλη;

“Όμως ο ιδανικός άνθρωπος κατά τον Αριστοτέλη -ο μεγαλόψυχος— δεν είναι ένας απλός μεταφυσικός φιλόσοφος.

Δεν εκθέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο για ασήμαντους λόγους, αφού ελάχιστα είναι τα πράγματα που θεωρεί πολύτιμα. Όμως θα διακιν­δυνεύσει για έναν σημαντικό σκοπό, και θα είναι έτοιμος να θυσιάσει τη ζωή του, αφού πιστεύει ότι δεν αξίζει τον κόπο να προστατεύει κανείς τη ζωή του με οποιοδήποτε τίμημα.

Του αρέσει να ευεργετεί, αλλά ντρέπεται να τον ευεργετούν, γιατί το πρώτο είναι ένδειξη ανωτερότητας και το δεύτερο κατωτερότητας.

Δεν ανταγωνίζεται τους άλλους για τα κοινά αντικείμενα της φιλοδοξίας, ούτε πηγαίνει εκεί όπου άλλοι κατέχουν την πρώτη θέση.

Πρέπει να εκδηλώνει ανοιχτά και την αγάπη και το μίσος, αφού η απόκρυψη δείχνει δειλία.

Δεν μπορεί να αφήσει τη ζωή του να στρέφεται γύρω από κάποιον άλλο, εκτός αν είναι ένας φίλος, γιατί μια τέτοια συμπεριφορά θα ήταν δουλική.

Σπάνια θαυμάζει κάτι, αφού τίποτα δεν είναι σπουδαίο γι’ αυτόν.

Ούτε είναι μνησίκακος, γιατί δεν είναι ένδειξη μεγαλόψυχου ανθρώπου το να θυμάται τις αδικίες που έχει υποστεί αλλά το να τις παραβλέπει.

Δεν μιλά για τους ανθρώπους, ούτε για τον εαυτό του ούτε για τους άλλους, γιατί δεν επιθυμεί ούτε να επαινούν αυτόν ούτε να ψέγουν τους άλλους. Και ο ίδιος ούτε επαινεί ούτε κακολογεί, ούτε καν τους εχθρούς του, παρά μόνο αν προσβληθεί.

Για αναπόφευκτα ή ασήμαντα ζητήματα δεν διαμαρτύρεται ούτε ζητά βοήθεια, αφού μόνο όποιος τα θεωρεί σοβαρά θα φερόταν έτσι.

Η κίνησή του είναι αργή, η φωνή του βαριά και τα λόγια του μετρημένα. Γιατί δεν βιάζεται αυτός που ελάχιστα ζητήματα θεωρεί σοβαρά, ούτε εξάπτεται εκείνος που τίποτα δεν θεωρεί σπουδαίο. Γιατί στη βιασύνη και στην έξαψη οφείλεται η στριγκή φωνή και η βιασύνη.

Υπομένει κάθε είδους ατυχίες με αξιοπρέπεια, και κάνει πάντα ό,τι καλύτερο μπορεί ανάλογα με τις συνθήκες, όπως ο ικανός στρατηγός χρησιμοποιεί με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο τις δυνάμεις που έχει στη διάθεσή του.

Είναι ο καλύτερος φίλος του εαυτού του, και του αρέσει η απομόνωση, ενώ ο άνθρωπος χωρίς αρετή ή ικανότητες είναι ο χειρότερος φίλος του εαυτού του και φοβάται τη μοναξιά. Αυτός, λοιπόν, είναι ο «Υπεράνθρωπος του Αριστοτέλη».

Νοηματοδοτώντας:

Χαρακτηριστικά και ποικίλες μορφές αγιότητας.

– «Μελέτη περίπτωσης – Σκέψου, Συζήτησε, Μοιράσου (TPS)»: Οι μαθητές/μαθήτριες μελετούν τον βίο ενός «διαφορετικού» αγίου/μιας «διαφορετικής» αγίας, μάρτυρα, οσίου/οσίας, ποιμένα, ηγέτη, διακόνισσας κ.λπ. (π.χ. άγιος Διονύσιος Ζακύνθου, οσία Σοφία Κλεισούρας κ.ά.). Τους δίνονται ερωτήσεις: Ποιο είναι το βασικό στοιχείο της ζωής του συγκεκριμένου αγίου; Τι σε παραξενεύει περισσότερο; Τι θαυμάζεις περισσότερο; Παρουσίαση στην ολομέλεια.

Άγιος Διονύσιος Αιγίνης (ο Ζακυνθινός)

Ο Άγιος Διονύσιος καταγόταν από τη Ζάκυνθο, από την επίσημη και ηρωική οικογένεια των Σιγούρων. Έλαβε ιδιαίτερη μόρφωση. Ο ζήλος του για τη βασιλεία του Θεού τον οδήγησε στη μονή Στροφάδων, όπου ως μοναχός έλαβε το όνομα Δανιήλ. Εκεί έζησε με πολλή ασκητικότητα, παρότι ήταν νέος στην ηλικία. Η φήμη του εξαπλώθηκε στο νησί. Ο επίσκοπος Αθηνών Νικάνορας, εκτιμώντας την προσωπικότητα του Αγίου, τον χειροτόνησε επίσκοπο Αιγίνης ονομάζοντάς τον Διονύσιο. Ο Άγιος εκτελούσε τα ποιμαντικά του καθήκοντα ακούραστα. Αναδείχθηκε δάσκαλος, πατέρας και παιδαγωγός των παιδιών. Σε κάθε πρόβλημα, δυσκολία, φτώχεια αλλά και χαρά ο Άγιος ήταν παρών. Κήρυττε τις μεγάλες αλήθειες του Χριστιανισμού με απλά λόγια, ώστε να είναι κατανοητές από όλους. Του είχε δοθεί από τον Θεό και το διορατικό χάρισμα. Εξαιτίας όλων αυτών η φήμη του εξαπλώθηκε σε όλες τις γύρω περιοχές. Το 1579 ο Άγιος παραιτήθηκε από τη θέση του, καθώς ποτέ δεν επιθύμησε τη φήμη και τη δόξα. Επέστρεψε στη Ζάκυνθο και αποσύρθηκε στο μοναστήρι της Αναφωνήτριας. Από εκεί βοηθούσε τα άπορα παιδιά να μάθουν γράμματα και ανέπτυξε αξιόλογο φιλανθρωπικό έργο. Η χριστιανική αγάπη και η συγχωρητικότητά του ήταν μεγάλη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι προστάτεψε τον φονιά του αδερφού του από αυτούς που τον καταζητούσαν. Το περιστατικό συνέβη, όταν εξαιτίας μιας παλιάς διαμάχης μεταξύ της οικογένειας του και της οικογένειας του φονιά, ο τελευταίος σκότωσε τον αδερφό του Αγίου και κυνηγημένος ζήτησε καταφύγιο σε έρημους τόπους. Κατέληξε στο μοναστήρι της Αναφωνήτριας και ζήτησε άσυλο από τον Ηγούμενο, δηλαδή τον Άγιο Διονύσιο, χωρίς να γνωρίζει ποιος είναι. Ο Άγιος τον ρώτησε γιατί είναι φοβισμένος και τι του συνέβη και εκείνος ομολόγησε ότι καταδιώκεται από τους συγγενείς του Σιγούρου, τον οποίο σκότωσε. Ο Άγιος σαν άνθρωπος και αδερφός λυπήθηκε πολύ. Παρότι η καρδιά του πληγώθηκε, του πρόσφερε φαγητό, νερό και τον συμβούλεψε να μετανοήσει, χωρίς να του αποκαλύψει ποιος είναι. Τον οδήγησε σε ασφαλές μέρος, του έδωσε τα απαραίτητα εφόδια – χρήματα και τρόφιμα – τον έβαλε σε ένα πλοίο και τον φυγάδευσε στην Πελοπόννησο.

Η ζωή του συνεχίστηκε έτσι μέχρι το τέλος. Τα θαύματα που επιτέλεσε ο άγιος εν ζωή, αλλά και μετά θάνατον είναι πολλά. Το σκήνωμα του διατηρήθηκε αναλλοίωτο και οι Ζακυνθινοί τον ανακήρυξαν πολιούχο και προστάτη του νησιού τους.

Η μνήμη του γιορτάζεται στις 17 Δεκεμβρίου.

 
Βασιλόπουλος, Χ., Αρχιμανδρίτης. Ὁ Ἅγιος Διονύσιος Αἰγίνης ὁ ἐν Ζακύνθῳ (απόδοση)

Αναλύοντας:

 
Η αγιότητα στον Χριστιανισμό.
– Ομαδοσυνεργασία – «Πέντε π και ένα γ (5W1H)»: Δίνεται θεολογικό κείμενο όπου αναλύεται το «Τὰ ἅγια τοῖς ἁγίοις» – «Εἷς ἅγιος…» (π.χ. Ζηζιούλας, 2001). Οι μαθητές/μαθήτριες το επεξεργάζονται ομαδοσυνεργατικά ακολουθώντας τις ερωτήσεις του μοτίβου (Ποιο προσφέρεται; Πού γίνεται; Πότε γίνεται; Ποιος λέει τη φράση, ποιος απαντάει και ποιοι είναι οι άγιοι; Πώς εξηγείται; Γιατί είναι σημαντικό;).
Έχουμε Αγίους εκτός Εκκλησίας, κατά τον Σεβασμιότατο Ζηζιούλα;

«Η παρεξηγημένη αγιότητα»

Ίσως δεν υπάρχει πιο αποκαλυπτικό σημείο της ζωής του χριστιανού του τι είναι αγιότητα, από την εκφώνηση του ιερέως,όταν υψώνει το Τίμιο Σώμα λίγο πριν από τη Θ. Κοινωνία: «τα άγια τοις αγίοις», δηλαδή το Σώμα του Χριστού και το Αίμα Του είναι άγια και προσφέρονται στους «άγιους», τα μέλη της Εκκλησίας προς κοινωνίαν. Η απάντηση του λαού στην εκφώνηση αυτή είναι συγκλονιστική, και συνοψίζει όσα είπαμε πιο πάνω: «εις άγιος, εις Κύριος, Ιησούς Χριστός, εις δόξαν Θεού Πατρός». Ένας είναι μόνον άγιος, ο Χριστός – εμείς είμαστε αμαρτωλοί – και η αγιότητά Του, στην οποία καλούμεθα να συμμετάσχουμε και εμείς οι αμαρτωλοί, δεν αποβλέπει σε τίποτε άλλο από τη δόξα τού Θεού (εις δόξαν Θεού Πατρός). Την ώρα εκείνη η Εκκλησία βιώνει την αγιότητα στο αποκορύφωμά της. Με την ομολογία «εις άγιος», κάθε αρετή μας και κάθε αξία μας εκμηδενίζονται μπροστά στην αγιότητα του μόνου άγιου. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να προσερχώμεθα στη Θ. Κοινωνία χωρίς προπαρασκευή και αγώνα για την άξια προσέλευσή μας. Σημαίνει όμως ότι όσο και αν προετοιμαστούμε, δεν γινόμαστε άγιοι προτού κοινωνήσουμε. Η αγιότητα δεν προηγείται της ευχαριστιακής κοινωνίας, αλλ’ έπεται. Αν είμαστε άγιοι πριν κοινωνήσουμε, τότε προς τι η Θ. Κοινωνία; Μόνον η μετοχή στην αγιότητα του Θεού μας αγιάζει, και αυτό είναι που μας προσφέρει η Θ. Κοινωνία. Από την παρατήρηση αυτή πηγάζει μια σειρά από αλήθειες που έχουν σχέση με το θέμα μας.

Η πρώτη είναι ότι κατανοούμε με τον τρόπο αυτό γιατί, όπως αναφέραμε στην αρχή της ομιλίας μας, στις επιστολές του Αποστόλου Παύλου όλα τα μέλη της Εκκλησίας καλούνται «άγιοι», παρά το ότι δεν χαρακτηρίζονται από ηθική τελειότητα. Εφ’ όσον αγιότητα για τους ανθρώπους σημαίνει μετοχή στην αγιότητα του Θεού, όπως αυτή προσφέρεται από τον Χριστό, ο Οποίος υπέρ ημών αγιάζει εαυτόν με τη θυσία Του, όλα τα μέλη της Εκκλησίας, που μετέχουν στον αγιασμό αυτό μπορούν να καλούνται «άγιοι».

Με την ίδια «λογική», στη γλώσσα της Εκκλησίας ήδη από τους πρώτους αιώνες και τα στοιχεία της Ευχαριστίας έλαβαν το όνομα «τα άγια» (πρβ. τα άγια τοις αγίοις»), παρά το ότι από τη φύση τους δεν είναι άγια. Και με την ίδια αιτιολογία η Εκκλησία πολύ νωρίς επίσης απένειμε τον τίτλο «άγιος» στους επισκόπους. Πολλοί σκανδαλίζονται σήμερα όταν λέμε «ο άγιος δείνα» (ένας δημοσιογράφος που είχε ως κύριο έργο του να προβάλλει σκάνδαλα επισκόπων, είχε καθιερώσει τη γραφή ο άγιος – εντός εισαγωγικών – δείνα. Πλήρης άγνοια της σημασίας του όρου άγιος). Ο επίσκοπος καλείται κατ’ αυτόν τον τρόπο όχι για τις αρετές του, αλλά γιατί εικονίζει στη Θ. Ευχαριστία τον μόνον άγιο, ως εικών του Χριστού και ως καθήμενος εις τόπον και τύπον Θεού, κατά τον άγιο Ιγνάτιο. Η θέση του επισκόπου στη Θ. Ευχαριστία είναι εκείνη που δικαιολογεί τον τίτλο «άγιος». Ο Ορθόδοξος λαός, πριν υποστεί τη διάβρωση του ευσεβισμού, δεν είχε καμία δυσκολία να χρησιμοποιεί τη γλώσσα του εικονισμού, και βλέπει τον ίδιο τον Χριστό στο πρόσωπο εκείνου, που τον εικονίζει μέσα στη Θ. Λειτουργία, δηλαδή στον επίσκοπο.

Έτσι η Θ. Ευχαριστία είναι η κατ’ εξοχήν «κοινωνία αγίων». Σ’ αυτήν αποβλέπει η άσκηση των οσίων, η οποία δεν είναι ποτέ σκοπός, αλλά μέσο προς τον σκοπό, που είναι η ευχαριστιακή κοινωνία. Το σημείο αυτό λησμονείται και παραβλέπεται από πολλούς σύγχρονους θεολόγους, ακόμα και Ορθοδόξους, οι οποίοι, ιδιαίτερα στις μέρες μας, τείνουν να ταυτίσουν την αγιότητα με την άσκηση.

Ζηζιούλας, Ι., μητρ. Περγάμου. «Η παρεξηγημένη αγιότητα». Στο

Συλλογ. (2001). Αγιότητα. Ένα Λησμονημένο Όραμα, Αθήνα: Ακρίτας.

Πηγή: περιοδικό ΠΕΙΡΑΪΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, αρ. φύλλου 187 – Νοέμβριος 2007 – σελ: 2-7.

Εφαρμόζοντας:

Η αγιότητα στην καθημερινή ζωή.

Υπάρχουν κάποιοι άγιοι που φορούν «μπλού τζίν»…

Ας αφήσουμε τον Θεό να μας εκπλήξει, ας του επιτρέψουμε να ακυρώσει και τρελάνει την λογική μας. Το έχω γράψει πολλές φορές κι άλλες τόσες έχω αναφέρει σε ομιλίες, ότι στις μέρες μας, οι σύγχρονοι Χριστιανοί έχουν περιορίσει την αγιότητα πάρα πολύ. Έχουν στενεύσει ότι πιο πλατύ και ευρύχωρο, ανοιχτό και φιλάνθρωπο υπάρχει, την αγκαλιά της παρουσίας του Θεού. Όταν πιστεύεις ότι οι άγιοι είναι μονάχα ασκητές, μοναχοί και μάλιστα με οργιές από γένια και μαλλιά, αφήνοντας εκτός αγιότητας τόσες ψυχές που ζούν και αναπνέουν την χάρι του Θεού, τότε έχεις καταστρέψει ότι πιο σημαντικό έχει αυτή η ζωή την έκπληξη και ανατροπή
Όχι άγιοι δεν είναι μόνο μοναχοί και ιερείς με μακριά γένια, τριμμένα ράσα και απόμακρες συμπεριφορές. Είναι και κάτι άγιοι σταυρωμένοι αλλά χαρούμενοι με φιλάνθρωπες καρδιές που ζουν στην ενορία μας, στο χωριό και πόλη μας, εκεί στο διπλανό δωμάτιο της πολυκατοικίας μας, του νοσοκομείου, της φυλακής ή του ψυχιατρείου.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αμαρτία και συγχρόνως ακύρωση της ομορφιά της ζωής, να περιορίζεις με την θρησκευτική στενομυαλιά σου, την ποικιλία της παρουσίας του Θεού και μάλιστα των παράδοξων δρόμων του. Ο παράδεισος είναι μια απίστευτα όμορφη έκπληξη και εσύ τον θέλεις ως ένα χασμουρητό που σε πεθαίνει. Η παρουσία του Θεού είναι το απροσδόκητο και εσύ την θέλεις ως αναμενόμενο. Δεν θα σου κάνει όμως το χατίρι, ο Θεός θα παραμείνει σε πείσμα της λογικής μας, απρόβλεπτος.
Γιατί ο Θεός όσο κι αν το θελήσουμε δεν φυλακίζεται στις ιδέες μας, δεν μικρύνει στις αντιλήψεις μας, δεν χάνεται στην στενοκαρδία μας. Πάντα μα πάντα θα μας ξεφεύγει. Εκεί που θα λέμε τον βρήκαμε θα χάνεται και εκεί που θα λέμε τον γνώρισα θα γίνεται αγνώριστος. Όταν θα λες είναι «δικός» μου, θα γίνεται ξένος και όταν λες το κέρδισα θα γίνεται απών.
Και όλα αυτά τα λέω, γιατί αυτές τις μέρες γνώρισα έναν κληρικό που, δεν έχει μακριά γένια και μαλλιά. Δεν είναι λυγερόκορμος και «ασκητικός». Όμως πιστέψτε με τέτοια φιλάνθρωπη καρδιά και ελεήμονα, τέτοια ταπείνωση και αγάπη, ισορροπία και αρμονία είχα χρόνια να συναντήσω.
Για ακόμη μια φορά ο Θεός με είχε εκπλήξει. Η Χάρις με είχε βεβαιώσει ότι πνέει και κατοικεί όπου θέλει και λογαριασμό δεν μας δίνει. Είχα και πάλι καταλάβει ότι η πνευματική ζωή, η εν χριστώ εμπειρία δεν βιώνεται από εκείνους που την χρησιμοποιούν για να κτίσουν το μύθο και το προφίλ τους, αλλά από από αυτούς, που απογύμνωσαν και τσαλάκωσαν έως θανάτου τον εαυτό τους, και επέτρεψαν στο Θεό να τους νικήσει. Γιατί το μυστικό της πνευματικής ζωής θα παραμένει πάντα ένα, να επιτρέψουμε στο Θεό να μας αλώσει με την αγάπη του.
Ας ανοίξουμε τα μάτια μας, ας πλατύνουμε την ψυχή μας, ώστε να δούμε ότι δίπλα μας, υπάρχουν άγιοι άνθρωποι, καθημερινοί απλοί με απλές καθημερινές πράξεις. Που ζουν αθόρυβα και σκορπίζουν το θαύμα της ανθρωπιάς, της χαρά και της φιλανθρωπίας του Θεού.

Οι άγιοι του μέλλοντος δεν θα ζουν μονάχα σε μοναστήρια, ούτε θα είναι σώνει και καλά ρασοφόροι, θα είναι κάτι απλές ψυχές, ανυποψίαστες, αθώες και φιλάνθρωπες, που στα διπλανά της πόλης διαμερίσματα, θα βιώνουν την κόλαση του δίχως να χάνουν την ελπίδα του παραδείσου. Και θα αυτοί που θα γεύονται τον παράδεισο και την Χάρι του Θεού γιατί ποτέ δεν πίστευσαν ότι την αξίζουν. Και να το θυμάστε θα φοράν μπλού τζιν….

Αναρτήθηκε από π. ΛίΒυος στις 9:54 μ.μ.

Τι σκέφτεσαι γι’ αυτό που διάβασες;
–
Τι είναι αυτό που σε κάνει να αναρωτιέσαι;Υπάρχουν άγιοι στη καθημερινότητά μας;

O Σέρβος Άγιος Βουκάσιν (Vukašin Mandrapa) μαρτύρησε στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης του Γιασένοβατς όπου οι Κροάτες Ναζί Ουστάσι εξόντωναν μαζικά Σέρβους, Τσιγγάνους, Εβραίους κλπ. Ειδικά από τους Σέρβους απαιτούσαν και να γίνουν Ρωμαιοκαθολικοί. Τον Ιανουάριο του 1943 τρεις Ουστάσι έκαναν διαγωνισμό σφαγής κρατουμένων. Ο Josip “Zhila” Friganović είχε ήδη σφάξει (με το ειδικό μαχαίρι που απεικονίζουμε και ονομάζονταν περιπαιχτικά “Σερβοκόφτης”) πάνω από χίλια άτομα όταν εντυπωσιάστηκε από την ηρεμία του γέροντα Βουκάσιν. Του ζήτησε να φωνάξει ” ζήτω ο Ante Pavelic” (αρχηγός του Κροατικού Ναζιστικού κράτους μαριονέτα) για να του χαρίσει την ζωή. Ο Βουκάσιν, που είχε προ ολίγου χάσει όλη την οικογένειά του, απόλυτα ήρεμος, επαναλάμβανε μόνο την φράση “Παιδί μου κάνε αυτό που πρέπει” όσο ο βασανιστής του του έκοβε τα αυτιά και του έβγαζε τα μάτια. Μετά του έκοψε την γλώσσα, μέχρι να τον σκοτώσει τελικά. Μετά από αυτό ο Φριγκάνοβιτς δεν μπόρεσε να σφάξει άλλους και έγινε μισότρελος και αλκοολικός ακούγοντας συνέχεια την φωνή του γέροντα: “Παιδί μου κάνε αυτό που πρέπει”. Την ιστορία αυτή ο Ουστάσι εξομολογήθηκε στον γιατρό του, τον Nedeljko Neđo Zec, που την δημοσίευσε. Ο Βουκάσιν αναγνωρίστηκε ως Άγιος το 1998.
Έργο Δημητρίου Σκουρτέλη.
Σημειώνουμε πως κυκλοφορεί μια εικόνα στο διαδίκτυο που δείχνει τον Φριγκάνοβιτς να κόβει επιπλέον τα χέρια και τα πόδια του Αγίου, που δεν βασίζεται σε καμιά μαρτυρία .
http://3.bp.blogspot.com/…/AAAAAAAA…/JMdwoSePbWk/s1600/vikus

Φωτογραφία του χρήστη Byzantine icons and church murals.
ΥΛΙΚΟ
Οι άγιοι, οι “προφητείες” και η στρεβλή χρήση τους για να πλουτίζουν κάποιοι Από parallaxi – November 28, 2015 1 dscn0131_0 του π. Ιουστίνου – Ιωάννη Κεφαλούρου, MThdscn0131_0 “Οι άγιοι χορταίνουν με την προσευχή και ξεδιψούν με τη σιωπή. Δεν προφητεύουν μήτε τον πόλεμο μήτε το διχασμό”. Νομίζω πως ετούτες τις μέρες παραέγινε το κακό. Εκατοντάδες δημοσιεύσεις για τις δήθεν προφητείες ειπωμένες τάχατες από νεοφανείς αγίους οι οποίοι λες και δεν έκαμαν τίποτε άλλο στη βιωτή τους παρά μόνο μίλαγαν για όλους και για όλα. Κι από την άλλη μια γεροντο-τρομό λαγνεία η οποία κάνει όλους εκείνους που είτε την παράγουν, είτε την αναπαράγουν και την διοχετεύουν σε αμφίβολης ποιότητας κανάλια και ΜΜΕ να νιώθουν έκσταση και μια απέραντη ηδονή που ο τάδε ή ο δήνα γέροντας προφητεύει το χαμό, την καταστροφή, τη φωτιά και το θάνατο.

Κι αναρωτιέσαι αν ποτέ όλοι αυτοί οι “τζιχαντιστές” της Ορθοδοξίας άφησαν έστω και μια χαραμάδα στην ψυχή τους για να τους διαπεράσει το απαλό αγέρι της θεϊκής πνοής που αντιστρατεύεται το θάνατο και πολιτεύεται τη ζωή. Είναι άδικο που κάποιοι χαμηλώνουν τόσο πολύ πνευματικά αναστήματα τα οποία δίνουν λάμψη και φως σε εποχές δύσκολες. Είναι κρίμα που κόβουν και ράβουν αγίους ανάλογα με τις δικές τους προσωπικές ,ψυχολογικές και οικονομικές ανάγκες. Πουλάει όλο το πακέτο κι όλοι κάτι έχουν να κερδίσουν. Κι αναλογίζομαι πως αν σήμερα τους ρωτούσαμε για όλα αυτά που γράφουν εξ΄ ονόματος τους τι θα έλεγαν. Μάλλον πάλι τίποτε. Πάλι το βλέμμα τους θα είχε εκείνη την υπερκόσμια γαλήνη του ανθρώπου που νιώθει πως ο δρόμος της σιωπής και της προσευχής είναι η δική του πορεία προς το αιώνιο. Θα χαμήλωναν τα μάτια και θα δέονταν “υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου”, γιατί αυτό είναι το ευχαριστηριακό ήθος του χριστιανού. Για όλο τον κόσμο, χωρίς να διακρίνουν χρώμα, γλώσσα και θρησκεία. Κι ετούτο γιατί οι άγιοι είναι πάνω και πέρα από τους διαχωρισμούς. Εικόνα του Θεού ο άνθρωπος και μόνο ως τέτοια εικόνα μπορεί να γίνει κατανοητή από τον άγιο. Υπάρχει ένα βιβλίο που λέγεται “Γεροντικό”. Μέσα στις σελίδες τους δεκάδες ιστορίες ασκητών που το στομάχι τους δεν χόρτασε το ψωμί και τα βλέφαρα τους τον ύπνο. Αυστηροί με τον εαυτό τους, επιεικείς με τους άλλους. Προσφέρουν και δεν ζητούν. Μακάριοι μέσα στη γαλήνη της απομόνωσης τους στα όρη και στις οπές της γης. Νύχτα και μέρα πολεμούν το κακό με όποια μορφή κι αν έχει. Όποιος κάνει τον κόπο να διαβάσει ένα τέτοιο βιβλίο αμέσως θα καταλάβει πως όλες οι προφητείες περί πολέμων και καταστροφών επί των ημερών μας είναι δημιούργημα της νοσηρής φαντασίας ψυχοπαθών και άκρως επικίνδυνων ατόμων που καμία απολύτως σχέση δεν έχουν και δεν πρόκειται να αποκτήσουν με το πραγματικό ασκητικό φρόνημα των σύγχρονων μας αγίων και ασκητών. Κι τούτο γιατί πήραν στα σοβαρά το λόγο του ευαγγελίου :“Μακάριοι οι ειρηνοποιεί , ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται” (Μτθ. 5,9). 353495-elderpaisiossmile

Read more at: http://parallaximag.gr/parallax-view/agioi

Ιωάννης-Ιουστίνος Κεφαλούρος

Οι άγιοι είναι οι φίλοι του Χριστού. Είναι εκείνοι που πήραν στα σοβαρά στη ζωή τους τη διδασκαλία του ευαγγελίου και την έκαναν πράξη στην καθημερινότητα τους. Χωρίς καμία διάθεση προβολής και κοινωνικής καταξίωσης. Ίσως το εντελώς αντίθετο. Μακριά από δημοσιότητα, πολυλογίες, αργολογίες και κάθε τι που θα μπορούσε να τους απομακρύνει από την πηγή του προσωπικού τους φωτισμού που ήταν ο Χριστός.

Η αγιότητα δεν έχει ανάγκη της θεσμικής κατοχύρωσης. Αυτή υπάρχει για την αποτροπή ανεξέλεγκτων καταστάσεων στο σώμα της Εκκλησίας. Η συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας δίνει την αξία στο πρόσωπο εκείνο που αποδεικνύει πως το Ευαγγέλιο δεν είναι απλά ένα κείμενο μια θρησκευτικής ηθικής αλλά η ίδια η συνέχεια και η μίμηση της ζωής του Χριστού.

Κι έρχεται η στιγμή που συμβαίνει μια αγιοκατάταξη. Είναι η τοπική Εκκλησία εκείνη που έχει την κύρια ευθύνη της προαγωγής του βίου και των όσων δείχνουν την αγιότητα του προσώπου. Κι εδώ ξεκινάει μια μεγάλη κουβέντα που περισσότερο έχει να κάνει με ορολογίες κοσμικές και λιγότερο ευαγγελικές. Ίσως ακόμη και αυτοί οι σύγχρονοι άγιοι αν μπορούσαν να μιλήσουν θα έλεγαν πως ποτέ δεν φαντάστηκαν πως θα καταντήσουν κομμάτι ενός θρησκευτικού μάρκετινγκ.

Έχω πάντοτε στο μυαλό μου ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα, αυτό της γερόντισσας Γαβριηλίας. Υπήρξε μια γυναίκα που αφιέρωσε τη ζωή της στο να απαλύνει τον ανθρώπινο πόνο , χωρίς ποτέ να την σταματήσει το χρώμα, η θρησκεία ή οτιδήποτε άλλο. Έφυγε σε ηλικία 50 χρονών από την Ελλάδα για να φτάσει στην άλλη άκρη του κόσμου, με μοναδική περιουσία της τα ελάχιστα πράγματα που χώρεσαν σε μια πλαστική σακούλα. Τα χέρια της αποτέλεσαν βάλσαμο για τον πόνο των χανσεανικών. Μέχρι που γύρισε στη Λέρο για να τελειώσει τη ζωή της ως μοναχή.

Τί είναι αυτό που στερεί την προοπτική της αγιοκατάταξης της γερόντισσας Γαβριηλίας; Πολύ απλά δεν ήταν η κλασσική Ορθόδοξη φιγούρα και φυσικά δεν την ανέλαβαν πρόσωπα που ήξεραν να χειρίζονται σωστά το δημόσιο προφίλ ενός αγίου. Καμία προφητεία, κανένας φούρνος με στάχτες, κανένα κουρελιασμένο ράσο και άλλα παρόμοια που ιδιαίτερα γοητεύουν ένα μεγάλο κομμάτι του πληρώματος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Στις μέρες μας έχουμε μια ιδιαίτερη ικανότητα ό,τι όμορφο να το καταστρέφουμε. Κάπως έτσι σσυμβαίνει και με όλο αυτό το πανηγύρι των άπειρων δημοσιεύσεων για τον όσιο Ιάκωβο Τσαλίκη τώρα και χθες για τον όσιο Πορφύριο, και προχθές για τον όσιο Παίσιο ή την οσία Σοφία της Κλεισσούρας. Ίχνος πραγματικού σεβασμού τόσο στη μνήμη , όσο και στην αγιότητα τους. Φωτογραφίες δίπλα στους τάφους τους, παραμύθια και ιστοριούλες για πράγματα ανούσια περί του πραγματικού αγώνα τους για να ζήσουν εν Χριστώ.

Κι όλα αυτά τρανή απόδειξη της δικής μας παρακμής που έχει απόλυτη την ανάγκη να κουρελιάζει την προσωπικότητα των φίλων του Χριστού έτσι απλά και μόνο για να περνάμε την ώρα μας ευχάριστα εντός και εκτός των social media…

Φωτογραφία του χρήστη Byzantine icons and church murals.
Byzantine icons and church murals
13 Φεβρουαρίου στις 10:54 π.μ. ·

Ράβενσμπρικ. Γυναικείο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης των Ναζί. Γυναίκες εκτελούνται στον θάλαμο αερίων. Εκεί οδηγούνταν αφού είχαν εξαντληθεί στην δουλειά, υποσιτισμένες. Τις έγδυναν με την υπόσχεση πως θα κάνουν μπάνιο. Από τις βρύσες όμως έβγαινε θανατηφόρο αέριο. Συνήθως τις κούρευαν, και τα μαλλιά τους, όπως και τα ρούχα τους, γίνονταν αντικείμενο εμπορίου από τους στρατοπεδάρχες. Το πως συνδέεται το θέμα με την Ορθόδοξη αγιογραφία, θα το δούμε σύντομα. Έργο Δημητρίου Σκουρτέλη.

Φωτογραφία του Dimitris A. Skourtelis.

Dimitris A. Skourtelis

Το μαρτύριο της Αγίας Μαρίας Σκόμπτσοβα, Ορθόδοξης Μοναχής. Κλείστηκε στο γυναικείο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης του Ράβενσμπρικ γιατί έκρυβε Εβραίους στην Κατοχή, στην Γαλλία. Θανατώθηκε στις 31 Μαρτίου 1945 στον θάλαμο αερίων του Στρατοπέδου. Εδώ την εικονίζω ανάμεσα στις κρατούμενες με την Ουράνια Στολή της. Έργο Δημητρίου Σκουρτέλη

Α’ Λυκείου: 2.1. Πίστη (1ο δίωρο)

Βιώνοντας:

Εμπειρίες σχετικές με την εμπιστοσύνη σε πρόσωπα ή θεσμούς. Η πίστη ως κοινωνικό γεγονός.

– «Παιχνίδι ρόλων: Οδήγησε τον τυφλό»: Οι μαθητές/μαθήτριες χωρίζονται σε ζεύγη. Ο/Η Α οδηγεί τον/την Β που έχει κλειστά τα μάτια, και τον/την μετακινεί σιγά σιγά στην αίθουσα. Ακολουθεί συζήτηση σχετικά με την εμπιστοσύνη στις καθημερινές μας σχέσεις με βάση την ερώτηση: Ποιον πιστεύουν, γιατί και με ποιες προϋποθέσεις; (τον έμπιστο φίλο, τους γονείς ή δασκάλους, τα δελτία ειδήσεων, τον πολιτικό κ.ο.κ.). Συνοψίζουν τα συμπεράσματα σε σύντομη λίστα.

Νοηματοδοτώντας:

Διάκριση των εννοιών της πίστης και της ιδεολογίας.

  1. Η πίστη

Στη συνείδηση των περισσότερων ανθρώπων σήμερα η λέξη πίστη έχει ένα πολύ συγκεκριμένο περιεχόμενο: Σημαίνει την ανεξέταστη αποδοχή αρχών και αξιωμάτων, τη συγκατάθεση σε μια θεωρία ή διδαχή που παραμένει αναπόδεικτη. Πιστεύω σε κάτι, πάει να πει ότι το αποδέχομαι, έστω κι αν δεν το καταλαβαίνω. Σκύβω το κεφάλι και υποτάσσομαι σε μιαν αυθεντία, που δεν είναι πάντοτε θρησκευτική, αλλά μπορεί να είναι και ιδεολογική ή πολιτική. Συχνά κάτω από τον κοινό μανδύα της πίστης καλύπτονται εξίσου και η θρησκευτική αφοσίωση και η ιδεολογική πειθαρχία και η κομματική υποταγή. Έχει καθιερωθεί και ένα σύνθημα άγνωστης προέλευσης, που πολλοί το θεωρούν ως πεμπτουσία της μεταφυσικής, ενώ δεν είναι παρά η προϋπόθεση κάθε ολοκληρωτισμού: «Πίστευε και μη ερεύνα»!

Πρέπει να πούμε απερίφραστα ότι μια τέτοια εκδοχή της πίστης δεν έχει καμιά σχέση με το νόημα που έδωσε στη λέξη η ιουδαιοχριστιανική τουλάχιστον παράδοση. Στα πλαίσια αυτής της παράδοσης η πίστη λειτουργεί πολύ περισσότερο με το περιεχόμενο ου διατηρεί ακόμα σήμερα η λέξη στο εμπόριο και στην αγορά..

Πραγματικά, όταν μιλάμε στο εμπόριο για πίστη, εννοούμε ακόμα σήμερα την εμπιστοσύνη που εμπνέει στους κύκλους της αγοράς ένας έμπορος. Όλοι τον ξέρουν, ξέρουν τον τρόπο και το ήθος των συναλλαγών του, τη συνέπειά του στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών του. Αν ποτέ αναγκασθεί να ζητήσει χρήματα, θα βρει αμέσως δανειστή…

Με τον ίδιο αυτόν τρόπο του εμπορίου και της αγοράς λειτουργεί η πίστη και στα πλαίσια της ιουδαιοχριστιανικής παράδοσης. Και εδώ το αντικείμενο της πίστης δεν είναι αφηρημένες ιδέες που αντλούν το κύρος τους από κάποια αλάθητη αυθεντία. Αντικείμενο της πίστης είναι συγκεκριμένα πρόσωπα, που καλείσαι να τα εμπιστευθείς στα πλαίσια μιας άμεσης εμπειρικής σχέσης.

Και πιο συγκεκριμένα: Αν πιστεύεις στο Θεό, δεν το κάνεις επειδή κάποιες θεωρητικές αρχές στο υπαγορεύουν ή κάποιος ιδρυματικός θεσμός σου εγγυάται την ύπαρξή του. Τον πιστεύεις, γιατί το πρόσωπό του, η προσωπική ύπαρξη του Θεού, σου γεννάει εμπιστοσύνη. Τα έργα του και η ιστορική του «πράξη» – οι παρεμβολές του μέσα στην Ιστορία – σε κάνουν να θέλεις μια σχέση μαζί του.

Βέβαια, η σχέση που θεμελιώνει την πίστη, μπορεί να είναι άμεση, μπορεί όμως να είναι και έμμεση σχέση. Όπως και με ένα ανθρώπινο πρόσωπο: Πιστεύω σε κάποιον, τον εμπιστεύομαι, όταν τον έχω συναντήσει, τον γνωρίζω, σχετίζομαι άμεσα μαζί του. Αλλά πιστεύω και σε κάποιον που δεν τον γνωρίζω προσωπικά, όταν οι μαρτυρίες έμπιστων σε μένα ανθρώπων εγγυώνται την αξιοπιστία του.

Υπάρχουν λοιπόν βαθμίδες στην πίστη – προχωράει κανείς από λιγότερη σε περισσότερη πίστη. Και αυτή η πρόοδος  μοιάζει να είναι μια ατελείωτη πορεία. Όσο ολοκληρωμένη κι αν εμφανίζεται μια πίστη, υπάρχουν πάντοτε περιθώρια αύξησης και ωριμότητας. Είναι μια δυναμική, πάντοτε «ατέλεστη τελειότητα». …

Σε οποιαδήποτε βαθμίδα ή στάδιο, η πίστη είναι γεγονός και εμπειρία σχέσης – ένας δρόμος ριζικά διαφορετικός από τη νοητική βεβαιότητα και την «αντικειμενική» γνώση. …

Όταν η Εκκλησία μας καλεί στην αλήθεια της, δεν μας προτείνει κάποιες θεωρητικές θέσεις που πρέπει καταρχήν να αποδεχθούμε. Μας καλεί σε μια προσωπική σχέση, σε ένα τρόπο ζωής που συνιστά σχέση με τον Θεό ή οδηγεί προοδευτικά και βιωματικά στη σχέση μαζί του. Αυτός ο τρόπος μεταμορφώνει τη σύνολη ζωή από ατομική επιβίωση σε γεγονός κοινωνίας. Η Εκκλησία είναι ένα σώμα κοινωνίας…

Φτάνουμε στον Θεό μέσα από ένα τρόπο ζωής, όχι μέσα από ένα τρόπο σκέψης.

Γιανναράς, Χρ. (1996). Αλφαβητάρι της πίστης. Αθήνα: Δόμος, σ. 25-29.

Τί είναι Πίστη,τι ιδεολογία,και ποιά η βασική διαφορά μεταξύ τους, σύμφωνα με το κείμενο;

Αναλύοντας:

Η πίστη στον Τριαδικό Θεό ως προσωπική σχέση εμπιστοσύνης

Οι μαθητές/μαθήτριες διαβάζουν θεολογικό κείμενο (π.χ. Σχολικό Βιβλίο Θρησκευτικών Β΄ Λυκείου ΔΕ 24, Ware, 1984) και υπογραμμίζουν τα σημεία όπου η σχέση με τον Θεό παρουσιάζεται ως σχέση εμπιστοσύνης.

«Σήμανση και υπογράμμιση κειμένου»

  1. Έννοια και περιεχόμενο της χριστιανικής πίστης 

Καταρχήν, η χριστιανική πίστη δεν είναι θεωρητική γνώση ή πεποίθηση για κάποια αφηρημένη θρησκευτική αλήθεια. Είναι απόλυτη και χωρίς δισταγμούς βεβαιότητα για τις αλήθειες που διδάσκει η Εκκλησία. Κατά τον Απ. Παύλο είναι η ακλόνητη πεποίθηση για την πραγματική και βέβαιη ύπαρξη αγαθών που ελπίζουμε να αποκτήσουμε κάποτε και η βεβαιότητα γι’ αυτά που δε βλέπουμε: «Πίστη σημαίνει σιγουριά γι’ αυτά που ελπίζουμε και βεβαιότητα γι’ αυτά που δε βλέπουμε» (Εβρ 11, 1). Τελικά η χριστιανική πίστη είναι μια προσωπική συνάντηση και σχέση πιστού και Θεού· μια σχέση ανεπιφύλακτης εμπιστοσύνης όμοια με τη σχέση παιδιού και γονιού. Η συνάντηση αυτή άλλοτε πραγματοποιείται αιφνίδια (π.χ. Απ. Παύλος) και άλλοτε βαθμιαία (π.χ. άγιος Αυγουστίνος). Το περιεχόμενο της χριστιανικής πίστης είναι τα «δόγματα», δηλαδή οι υπέρ λόγον αλήθειες, που πηγάζουν από την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση. Οι αλήθειες αυτές περιέχονται συνοπτικά στο Σύμβολο της Πίστεως και τις αναλύσαμε στα πρώτα μαθήματά μας. Αναφέρονται στον τριαδικό Θεό, στο Θεάνθρωπο Χριστό, στη δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου με κύριο σκοπό τη σωτηρία του από τις συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος και στην έσχατη πραγματικότητα την ανάσταση των νεκρών και τη μέλλουσα Βασιλεία του Θεού. Είναι ευνόητο ότι η χριστιανική πίστη προϋποθέτει την ανθρώπινη ελευθερία, στην οποία και απευθύνεται ο Χριστός: «Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του κι ας με ακολουθεί» (Μκ 8, 34).

Από το βιβλίο των Θρησκευτικών της Β΄ λυκείου, ΔΕ 24, σ. 196-197

  1. Η πίστη στο Θεό ως πρόσωπο

Στο «Σύμβολο της Πίστεως» δεν λέμε, «Πιστεύω ότι υπάρχει κάποιος Θεός»· λέμε, «Πιστεύω εις ένα Θεόν». Ανάμεσα στην πίστηότι και στην πίστηεις υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση. Μου είναι δυνατό να πιστεύω ότι κάποιος ή κάτι υπάρχει κι όμως αυτή η πεποίθηση να μην έχει πρακτικό αποτέλεσμα στη ζωή μου. Μπορώ ν’ ανοίξω τον τηλεφωνικό κατάλογο του Wigan και να διαβάσω εξονυχιστικά τα ονόματα που είναι καταχωρημένα στις σελίδες του· και καθώς διαβάζω, είμαι προετοιμασμένος να πιστέψω ότι μερικοί (ή ακόμη κι οι περισσότεροι) απ’ αυτούς τους ανθρώπους πράγματι υπάρχουν. Αλλά δεν γνωρίζω κανέναν απ’ αυτούς προσωπικά, ποτέ δεν έχω επισκεφθεί το Wigan, κι έτσι η πεποίθησή μου ότι υπάρχουν δεν έχει για μένα καμιά σημασία. Αντίθετα, όταν λέω σ’ ένα πολυαγαπημένο φίλο, «σε πιστεύω», κάνω κάτι πολύ περισσότερο από το να εκφράσω την πεποίθηση ότι αυτό το πρόσωπο υπάρχει. «Σε πιστεύω» σημαίνει: στρέφομαι σε σένα, ακουμπώ πάνω σου, σ’ εμπιστεύομαι απόλυτα και ελπίζω σε σένα. Και αυτό είναι που λέμε στο Θεό μέσα στο «Πιστεύω».

Η πίστη στο Θεό, λοιπόν, δεν μοιάζει καθόλου με το είδος της λογικής βεβαιότητας που πετυχαίνουμε στην Ευκλείδεια γεωμετρία. Ο Θεός δεν είναι το συμπέρασμα σε μια σειρά συλλογισμών, η λύση σ’ ένα μαθηματικό πρόβλημα. Το να πιστεύεις στο Θεό δεν είναι το να δέχεσαι τη δυνατότητα της ύπαρξής του επειδή μας έχει «αποδειχθεί» με κάποιο θεωρητικό επιχείρημα, αλλά είναι το να εμπιστευτούμε τον Ένα που ξέρουμε και αγαπάμε. Η πίστη δεν είναι η υπόθεση πως κάτι ίσως είναι αλήθεια, αλλά η βεβαιότητα ότι κάποιος είναι εκεί.

Επειδή η πίστη δεν είναι λογική βεβαιότητα αλλά προσωπική σχέση, και επειδή αυτή η προσωπική σχέση είναι ακόμη πολύ ατελής στον καθένα μας κι έχει ανάγκη να εξελίσσεται συνέχεια είναι δυνατό να συνυπάρχει η πίστη με την αμφιβολία. Αυτά τα δύο δεν αποκλείονται αμοιβαία.

Ίσως υπάρχουν μερικοί που με τη χάρη του Θεού κρατούν σ’ όλη τους τη ζωή την πίστη ενός μικρού παιδιού, που τους δίνει την ικανότητα να δέχονται ανερώτητα όλ’ αυτά που έχουν διδαχτεί. Για τους περισσότερους όμως, από εκείνους που ζουν σήμερα στη Δύση, μια τέτοια διάθεση απλώς δεν είναι δυνατή. Πρέπει να οικειοποιηθούμε την κραυγή, «Κύριε, πιστεύω· βοήθει μου τη απιστία» (Μαρκ. 9,24). Για πάρα πολλούς από μας αυτή θα παραμείνει η διαρκής μας προσευχή ως αυτές τις πύλες του θανάτου. Κι όμως η αμφιβολία καθαυτή δεν δείχνει έλλειψη πίστης. Ίσως σημαίνει το αντίθετο -ότι η πίστη μας είναι ζωντανή και αυξανόμενη. Γιατί η πίστη δεν συνεπάγεται μακαριότητα αλλά ριψοκινδύνευμα, όχι απομόνωση από το άγνωστο αλλά πορεία άφοβη για να το συναντήσουμε. Εδώ ένας Ορθόδοξος Χριστιανός θα μπορούσε πρόθυμα να οικειοποιηθεί τα λόγια του Επισκόπου J.Α.Τ. Robinson: « Η πράξη της πίστης είναι ένας ασταμάτητος διάλογος με την αμφιβολία». Όπως σωστά λέει ο Thomas Merton· Η πίστη είναι μια πηγή αμφιβολίας και πάλης πριν γίνει μια πηγή σιγουριάς και γαλήνης».

Ware, Κ. (επίσκοπος Διοκλείας) (1984), Ο Ορθόδοξος δρόμος.

Εφαρμόζοντας:

Σύζευξη πίστης και αγάπης στον χώρο της κοινωνίας.

– «Επ’ αυτού θα είχα να πω»: Οι μαθητές/μαθήτριες εκφράζουν γνώμες και τοποθετήσεις πάνω σε ρήσεις πνευματικών ανθρώπων ή αγίων (π.χ. άγιος Παΐσιος, γερόντισσα Γαβριηλία, άγιος Πορφύριος) για τη σύζευξη πίστης και αγάπης στον χώρο της κοινωνίας.«Επ’ αυτού θα είχα να πω»

  1. Αποφθέγματα Γερόντισσας Γαβριηλίας (1897-1992)

α. Μη συσχετίσεις ποτέ τον άνθρωπο με τον κακό τρόπο που σου φέρεται. Να βλέπεις μέσα στην καρδιά του τον Χριστό.

β. Αν κάποιος δεν σου αρέσει, σκέψου ότι στο πρόσωπό του βλέπεις τον Χριστό. Τότε, δεν θα τολμήσεις ούτε να σκεφτείς να πεις λόγο κατάκρισης.

γ. Ο Θεός όπως αγαπάει εσένα, έτσι αγαπά και τους εχθρούς σου.

δ. Όταν το εγώ σπάσει και γίνει εσύ, κι όταν και το εσύ σπάσει και γίνουν και τα δυο μαζί Εκείνος, τότε όλοι μας γινόμαστε δικοί Του.

ε. Ο Κύριος είπε: όποιος θέλει κάτι, πιστεύοντας θα το λάβει. Φθάνει να είναι σύμφωνο το αίτημα με τις Εντολές του Θεού, δηλαδή με την Αγάπη.

στ. Τρία πράγματα χρειάζονται: Πρώτον Πίστις. Δεύτερον Πίστις. Τρίτον Πίστις.

ζ. Αγαπώ με όλη μου την ψυχή κάποιον, θα πει προσεύχομαι γι’ αυτόν. Όποιος έχει την εμπειρία αυτή είναι στον Παράδεισο.

η. Αν δεν σπάσεις το Εγώ και το αδειάσεις, πώς θα κάνεις χώρο να έρθει ο Θεός;

θ. Ο Θεός έβαλε τις αισθήσεις στο κεφάλι. Γιατί; Ξέρετε; Για να μην μπορούμε να δούμε τον εαυτό μας. Μάλιστα. Για να βλέπουμε μόνο τον Άλλο και να αγαπάμε μόνο τον Άλλο. Και για να βλέπουμε τον εαυτό μας μόνο μέσ’ τα μάτια του Άλλου…

ι. Δύο πράγματα έχουν πολλή σημασία… Αγαπάτε αλλήλους και Μη φοβού, μόνον πίστευε.

Γερόντισσα Γαβριηλία (1998). Η ασκητική της αγάπης. Αθήνα: Επτάλοφος, σ. 356-372.

– Εναλλακτικά:
«Μελέτη περίπτωσης» – Σκέψου, Συζήτησε, Μοιράσου (TPS): Με βάση τους λόγους και το παράδειγμα ζωής του αγίου Πορφυρίου, οι μαθητές/μαθήτριες μελετούν πώς η πίστη συνδέεται με την αγάπη.

1. Πίστη και αγάπη

– Γέροντα, τι σχέση υπάρχει ανάμεσα στην πίστη και την αγάπη;
– Πρώτα είναι η πίστη και μετά έρχεται η αγάπη. Πρέπει να πιστεύει κανείς, για να αγαπάει. Δεν μπορεί να αγαπήσει κάτι που δεν το πιστεύει. Γι’ αυτό, για να αγαπήσουμε τον Θεό, πρέπει να πιστέψουμε στον Θεό. Ανάλογη με την πίστη που έχει κανείς είναι και η ελπίδα και η αγάπη και η θυσία για τον Θεό και τον πλησίον. Η θερμή πίστη στον Θεό γεννάει την θερμή αγάπη προς τον Θεό και προς την εικόνα του Θεού, τον συνάνθρωπό μας. Και από την υπερχείλιση της αγάπης μας – που δεν χωράει στην καρδιά και χύνεται έξω – ποτίζονται και τα καημένα τα ζώα. Πιστεύουμε πολύ, αγαπάμε πολύ.
Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου Λόγοι Β΄. Πνευματική αφύπνιση. Σουρωτή
Θεσσαλονίκης: Ι. Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», σ. 273
Ποιά η σχέση Πίστης και αγάπης στο χώρο της κοινωνίας;

Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ 2.2 ΛΑΤΡΕΙΑ (2ο δίωρο)

Παρουσιάζοντας:

Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά.

–          Δίνονται στους μαθητές/στις μαθήτριες διάφορες φωτογραφίες (π.χ. οπαδών ποδοσφαιρικής ομάδας ή θαυμαστές σε συναυλία σε παραλήρημα, πασαρέλα ηθοποιών στο κόκκινο χαλί πριν την απονομή βραβείων Oscar, μιας φιλόζωης, ενός ζευγαριού ερωτευμένων κ.λπ.) και τίθενται οι ερωτήσεις του μοτίβου (Τι συμβαίνει; Τι βλέπεις που σε κάνει να το λες αυτό;) με έμφαση στα κοινά στοιχεία των φωτογραφιών (κέντρο προσοχής, αφοσίωση, υπερβολική αγάπη κ.λπ.).

 

Εφαρμόζοντας:

Η λατρεία ως αναπόσπαστο στοιχείο της θρησκείας.

 https://www.youtube.com/watch?time_continue=41&v=ERS0cUyX7WA

Διερευνώντας:

Γνωριμία με τη λατρεία στις μονοθεϊστικές θρησκείες.

–          Γίνεται ηλεκτρονική παρουσίαση της λατρείας στον Ιουδαϊσμό και στο Ισλάμ (βίντεο και παρουσιάσεις θεολόγων από το διαδίκτυο, βλ. και σχολικό βιβλίο Β΄ λυκείου, ΔΕ 29, σ. 237-238 για τον Ιουδαϊσμό). Οι μαθητές/μαθήτριες απαντούν στις ερωτήσεις του μοτίβου (Ποιος λατρεύεται; Ποιος προΐσταται στη λατρεία; Πού, Πότε και Πώς γίνεται η λατρεία;  Γιατί μετέχουν στη λατρεία οι πιστοί/πιστές των θρησκειών αυτών;) 

Ιουδαϊσμός

Η λατρευτική πράξη

Το κέντρο της ιουδαϊκής λατρείας είναι κυρίως η συναγωγή, που εμφανίστηκε μετά την καταστροφή του πρώτου ναού το 586 π.Χ. Ως λατρευτικός χώρος όμως, άρχισε να αναπτύσσεται μετά την καταστροφή του δεύτερου ναού, το 70 μ.Χ. Η σύγχρονη συναγωγή αποτελείται από μια αίθουσα, στο κέντρο της οποίας και μπροστά από τα καθίσματα ων πιστών βρίσκεται ένα υπερυψωμένο βάθρο. Από το βάθρο αυτό γίνονται τα αναγνώσματα από την Τορά (Πεντάτευχο). Η λατρεία συνίσταται από τρεις βασικές ακολουθίες που γίνονται καθημερινά το πρωί, το απόγευμα και το βράδυ. Εμπλουτισμένες παραλλαγές αυτού του συνόλου τελούνται το Σάββατο, που είναι η κυρίως λατρευτική μέρα του Ιουδαϊσμού, και τις γιορτές.Οι ραβίνοι, οι οποίοι προΐστανται της λατρείας, όπως και της κοινότητας γενικά, δεν είναι ιερείς, αλλά θρησκευτικοί διδάσκαλοι.

Κάποιες διαφορές στα τελούμενα στη συναγωγή υπάρχουν μεταξύ Μεταρρυθμισμένων και Ορθοδόξων Ιουδαίων. Π.χ. στις Ορθόδοξες συναγωγές ο ρόλος των γυναικών είναι περιορισμένος. Υπάρχει μάλιστα γυναικωνίτης ή κάποιος απομονωμένος χώρος, όπου παραμένουν κατά τη διάρκεια της λατρείας. Στις Μεταρρυθμισμένες συναγωγές οι γυναίκες όχι μόνο κάθονται μαζί με όλους τους πιστούς αλλά παίζουν και ενεργητικότερο ρόλο, ο οποίος φτάνει σε κάποιες περιπτώσεις και στη χειροτονία τους σε ραβίνους. Άλλη διαφορά είναι η κάλυψη της κεφαλής με καπέλο ή ένα μικρό στρογγυλό σκούφο για τους άντρες και διάφορα καλύμματα για τις γυναίκες. Στις Μεταρρυθμισμένες αυτό δεν είναι υποχρεωτικό.

Ο Ιουδαϊσμός – Β Λυκείου

Ενότητα 29
  1. Οι Εβραίοι ήταν η δεύτερη μονοθεϊστική θρησκεία μετά το Ζωροαστρισμό.
  2. Οι Ιουδαίοι ακόμη περιμένουν τον Μεσσία, αφού δεν αναγνωρίζουν το Χριστό.
  3. Ως θρησκεία ο Ιουδαϊσμός δέχεται έναν και μόνο Θεό, αυτόν του Αβραάμ και του Μωυσή, σαν το Δημιουργό και Κριτή.
  4. Θεωρούν τον Ισραήλ και την Ιερουσαλήμ δική τους και η λατρεία τους πραγματοποιείται στη Συναγωγή.

β)Τα ιερά τους κείμενα

  1. Το κύριο ιερό τους κείμενο είναι η εβραϊκή Βίβλος (24 βιβλία)
    Η Εβραϊκή Βίβλος διακρίνεται σε τρία μέρη:
    -Πεντάτευχος ή Τορά
    -Προφήτες
    -Αγιόγραφα
  2. Δεύτερο σε σπουδαιότητα ιερό κείμενο είναι το Βαβυλωνιακό Ταλμούδ πού αποτελεί υπόμνημα της Μίσνα (αφορούσε λατρεία, γιορτές, σχέσεις φύλων δίκαιο)

    δ) Λατρευτικό Τυπικό

    Το κέντρο της Ιουδαϊκής λατρείας είναι η Συναγωγή. Ως λατρευτικός χώρος άρχισε να αναπτύσσεται μετά το 70 μ.Χ. Η σύγχρονη συναγωγή αποτελείται από μια αίθουσα, στο κέντρο της οποίας και μπροστά από τα καθίσματα των πιστών βρίσκετε ένα υπερυψωμένο βάθρο. Από το βάθρο αυτό γίνονται τα αναγνώσματα από την Τορά (Πεντάτευχο).

Το Ισλάμ α΄

30. Το Ισλάμ (A’)
Β΄ Λυκείου
Το Ισλάμ είναι η νεώτερη από τις μεγάλες παγκόσμιες θρησκείες. Άρχισε με το Muhammad τον Προφήτη, που έζησε στην Αραβική χερσόνησο του 7ου αι της Χριστιανικής εποχής. Εκάλεσε την ανθρωπότητα να υποταγεί στο Θεό. Πράγματι, η έννοια της λέξης Ισλάμ, το όνομα της θρησκείας του είναι υποταγή. Αποδέχτηκε εν μέρει και έχτισε πάνω στην Ιουδαιοχριστιανική παράδοση, χωρίς να δεχτεί ούτε τις Ιουδαϊκές Γραφές ούτε τη χριστιανική ερμηνεία της δημόσιας δράσης του Ιησού. Δεν εκήρυξε πως ο Μωάμεθ ήταν Θεός, εδήλωσε όμως καθαρά πως μετά απ’ αυτόν δεν μπορεί να υπάρξει παραπέρα αποκάλυψη του μηνύματος του Θεού στον άνθρωπο. Ακριβώς γι’ αυτό, ο Μωάμεθ ονομάστηκε η Σφραγίδα των Προφητών.
Το Ισλάμ αποτελεί μια θρησκεία, αλλά ταυτόχρονα μια πολιτική, πολιτισμική, κοινωνική και ηθική πραγματικότητα. Αριθμεί πάνω από 1.500.000.000 πιστούς, που ζουν οι περισσότεροι στο Πακιστάν, την Ινδία, το Μπανγκλαντές, τη Νοτιοανατολική Ασία και Ινδονησία, τις Αραβικές χώρες, την Αφρική, την Τουρκία, το Ιράν, το Αφγανιστάν, τη Ρωσία, τα Βαλκάνια κ.α.

β) Μωάμεθ: «ο προφήτης» των Αράβων

Ο Μωάμεθ γεννήθηκε το 570 μ.Χ. Λίγα είναι γνωστά για την παιδική του ηλικία. Ο πατέρας του πέθανε λίγο πριν γεννηθεί. Συγγενείς ανέλαβαν την ανατροφή του, πρώτα ο παππούς του και μετά ο θείος του. Νέος μπήκε στην υπηρεσία μιας πλούσιας χήρας, της Χαντίτζα, την οποία τελικά παντρεύτηκε. Στην οικογένειά του μεταξύ των διαφόρων θεοτήτων λάτρευαν ιδιαίτερα τον Αλλάχ. Ο ίδιος ήταν έντονα θρησκευτική φύση και συχνά απομονωνόταν για να προσευχηθεί. Έτσι, έζησε ως την ηλικία των σαράντα χρόνων. Τότε, συνέβη κάτι που άλλαξε ολόκληρη τη ζωή του. Σύμφωνα με το Κοράνιο, μια νύχτα που προσευχόταν στα βουνά εμφανίστηκε σ’ αυτόν ο άγγελος Γαβριήλ, κρατώντας ένα κείμενο και τον διέταξε να το απαγγείλει. Ακολούθησαν και άλλα οράματα με τελικό αποτέλεσμα να του δημιουργηθεί η συνείδηση της προφητικής αποστολής, ότι δηλαδή ο Θεός τον κάλεσε για να μεταφέρει στους ανθρώπους την αλήθεια που θα του αποκάλυπτε.
Ο Μωάμεθ άρχισε την αποστολή αυτή, κηρύττοντας ότι ο Αλλάχ δεν είναι απλώς ένας, έστω ο υψηλότερος, μεταξύ πολλών θεών, αλλά ο μόνος υπάρχων και ότι η λατρεία οποιουδήποτε άλλου θεού αποτελούσε βλασφημία. Το πολυθεϊστικό περιβάλλον δεν μπορούσε να ανεχθεί αυτήν τη διδασκαλία και τον αντιμετώπισε με εχθρότητα. Τελικά, το 622 μ.Χ., ο Μωάμεθ εγκατέλειψε τη Μέκκα για μια άλλη πόλη, τη Μεδίνα. Το γεγονός αυτό ονομάζεται Εγίρα (Χίτζρα). Η χρονολογία 622 μ.Χ. είναι η αρχή του μουσουλμανικού ημερολογίου. Στη Μεδίνα ο Μωάμεθ έγινε δεκτός και απέκτησε μεγάλη δύναμη. Κατάργησε την ειδωλολατρία και οργάνωσε την πόλη αυτή με βάση τη νέα θρησκεία: το Ισλάμ.

Όταν ο Μωάμεθ αισθάνθηκε αρκετά ισχυρός επιτέθηκε εναντίον της Μέκκας και την κυρίευσε το 630 μ.Χ. Ο Μωάμεθ μετέτρεψε την Καάμπα σε χώρο λατρείας του Αλλάχ και έκανε την πόλη κέντρο της νέας θρησκείας. Πέθανε το 632 μ.Χ και τον διαδέχθηκε, παίρνοντας τον τίτλο του διαδόχου (χαλίφη), ο στενός σύντροφος του Αμπού-Μπαάκρ.

Οι «πέντε στύλοι» του Ισλάμ

«Πέντε στύλοι», ονομάζονται τα πέντε υποχρεωτικά θρησκευτικά καθήκοντα του μουσουλμάνου πιστού. Αυτά είναι:

  1. Ομολογία πίστης  (σαχάντα): Η επανάληψη της φράσης «δεν υπάρχει Θεός παρά μόνο ο Αλλάχ και ο Μωάμεθ είναι ο προφήτης του».
  2. Προσευχή (σαλάτ, νάμαζ) η οποία πρέπει να γίνεται πέντε φορές την ημέρα κατά προτίμηση στο τζαμί κοιτάζοντας προς τη Μέκκα (η δεύτερη προσευχή της Παρασκευής πρέπει να γίνεται στο τζαμί) .(Σούρα 2:144). Επαναλαμβάνεται πέντε φορές την ημέρα με τρόπο τελετουργικό. Το πρωί μεταξύ χαραυγής και ανατολής του ήλιου, το μεσημέρι, γύρω στις 3 το απόγευμα, μετά την δύση του ήλιου, και το βράδυ όταν είναι σκοτάδι. Το Κοράνιο αναφέρει μόνο τρεις υποχρεωτικές προσευχές τονίζοντας κυρίως την μεσημβρινή προσευχή. Στη Χαντίθ όμως ξεκαθαρίζεται ο αριθμός των προσευχών και η χρονική στιγμή που πραγματοποιούνται.
  3. Η ελεημοσύνη, (ζακάτ), υποχρέωση δηλαδή να δίνει κανείς ένα ποσοστό του εισοδήματός του και της αξίας κάποιας ιδιοκτησίας στους φτωχούς. Δίνοντάς το, συμβάλλει στον εξαγνισμό της υπόλοιπης περιουσίας του. Σε όσες χώρες έχει καταργηθεί, η ελεημοσύνη γίνεται όπως και στις Χριστιανικές χώρες, δηλαδή σαν εθελοντισμό. (Σούρα 24:56)
  4. Η αποχή ή νηστεία. Το Κοράνι συνιστά νηστεία 29-30 ημερών το χρόνο απ΄ όλους τους πιστούς άνδρες και γυναίκες άνω των 14 ετών . Απαγορεύεται η λήψη τροφής , η όσφρηση αρωμάτων ακόμα και οι ενέσεις από την ανατολή μέχρι τη δύση του ήλιου.
  5. Η Ιερή αποδημία  (Χατζ) στη Μέκκα, Κάθε πιστός τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του θα πρέπει να επισκεφθεί τους ιερούς τόπους του Ισλάμ «αν μπορεί να αντεπεξέλθει στα έξοδα», τον 12ο μήνα του ισλαμικού ημερολογίου και αν μπορεί να εξασφαλίστει την διαβίωση της οικογένειάς του κατά την απουσία του. (Σούρα 3:87)https://www.youtube.com/watch?time_continue=33&v=USKF4gXJtUA

Η δύναμη της προσευχής, πιστοί προσεύχονται στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου την 27η βραδιά του ιερού μήνα https://www.youtube.com/watch?time_continue=101&v=EL3tqjHYol4Ραμαντάν.https://www.youtube.com/watch?time_continue=70&v=MooqSi8a5LA

Αναπλαισιώνοντας:

Οι λατρευτικοί κύκλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας και η «λειτουργία μετά τη Λειτουργία».

Οι λατρευτικοί κύκλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας και η «λειτουργία μετά τη Λειτουργία».

–          «Λειτουργικά αινίγματα (παραλλαγή του «βιβλικά αινίγματα – κουΐζ»)»: Οι μαθητές/μαθήτριες χωρίζονται σε ομάδες. Κάθε ομάδα παίρνει 4 χαρτιά: Ένα που γράφει «Όρθρος», ένα που γράφει «Εσπερινός», ένα που γράφει «Απόδειπνο» κι ένα που γράφει «Θεία Λειτουργία». Στη συνέχεια δίνονται μικρά αποσπάσματα από 5 χαρακτηριστικές προσευχές –κείμενο και, αν χρειάζεται, μετάφραση– από κάθε ακολουθία, γραμμένες σε μικρά ορθογώνια χαρτάκια (π.χ. Φως ιλαρόν, Άγιε άγγελε, Δοξολογία, «Σοι παρακατατιθέμεθα» ή «Είδομεν το φως το αληθινόν» κ.λπ.). Οι μαθητές/μαθήτριες πρέπει να βρουν σε ποια ακολουθία αντιστοιχεί η κάθε προσευχή.

Οι χριστιανικές γιορτές και το σχέδιο της θείας οικονομίας

Τα θαυμαστά γεγονότα για τη σωτηρία του ανθρώπου πανηγυρίζονται με τις γιορτές της Εκκλησίας. Σκορπισμένες μέσα στο έτος, μας θυμίζουν την επίγεια ζωή του Κυρίου, της Υπεραγίας Θεοτόκου και των αγίων. Ξαναγεννιέται μέσα μας ο Χριστός, σταυρώνεται, ανασταίνεται. Γι’ αυτό οι υμνογράφοι της Εκκλησίας στους ύμνους και οι Πατέρες στις ευχές χρησιμοποιούν τη λέξη «σήμερον» – «Σήμερον ὁ Χριστός γεννᾶται..». «Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου…». Σήμερα, σαν να ήμαστε τότε παρόντες στο γεγονός, βλέπουμε την Ανάσταση. «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι…».
Οι γιορτές είναι εβδομαδιαίες και ετήσιες. Από τις εβδομαδιαίες η σπουδαιότερη είναι η Κυριακή, η ημέρα του Κυρίου, της Ανάστασής του. Είναι η σταθερή ημέρα τέλεσης της Θείας Ευχαριστίας. Είναι ακόμη η πρώτη ημέρα της εβδομάδας, ημέρα σωτηρίας και αναδημιουργίας. «Όπως η πρώτη δημιουργία άρχισε την ημέρα της Κυριακής, έτσι και η δεύτερη δημιουργία άρχισε πάλι από την Κυριακή» (Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 44, 5, ΕΠΕ 5,226).
Εκτός από την Κυριακή, και οι άλλες ημέρες της εβδομάδας είναι για την Εκκλησία μας γιορτινές. Έτσι μαζί με τους καθιερωμένους αγίους τιμούμε: τη Δευτέρα τους αγγέλους, την Τρίτη τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, την Τετάρτη το Σταυρό του Κυρίου, την Πέμπτη τους αποστόλους και τον Άγιο Νικόλαο, την Παρασκευή τα Πάθη του Κυρίου και το Σάββατο τους μάρτυρες. Το Σάββατο είναι ακόμη ημέρα μνήμης των νεκρών.
Από το σχολικό βιβλίο των Θρησκευτικών της Α΄ λυκείου, ΔΕ 7:

Η «λειτουργία μετά τη Λειτουργία»

Φεύγοντας από το ναό και έχοντας ζήσει αυτό που μας πρόσφερε η Θεία Ευχαριστία, ενωμένοι με όλους τους χριστιανούς με το σύνδεσμο της ειρήνης, και της αγάπης, ξαναγυρίζουμε στον κόσμο, για να πούμε και σ’ άλλους τι προσφέρει στον άνθρωπο η Εκκλησία του Χριστού.

Από το σχολικό βιβλίο των Θρησκευτικών της Α΄ λυκείου, ΔΕ 15, σ. 87:

Φωτογραφία του Tom Manakis.

(Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης)

Εάν θέλης να δης και να αγναντέψης κάποιον υπέροχον τόπον πίσω από ένα βουνό, τι θα κάνης; θα ανέβης σε κάποια κορυφή και από εκεί θα αφήσης την ματιά σου να απλωθή εις όλο εκείνο το ωραίο μέρος που επιθυμούσες.

Αυτό θα κάνωμε και εμείς. Ήλθαμε εις τον ναόν, εις την εκκλησίαν του Θεού, εις τον τόπον ακριβώς από τον οποίον μπορούμε πολύ καλά να αγναντέψωμε τον ουρανόν, τον χώρον ο οποίος φωτίζεται και ωραΐζεται και κατακοσμείται από το ανέσπερον φως της τριλαμπούς θεότητος.
Η εκκλησία, αγαπητοί μου, μέσα εις την οποίαν είμεθα τώρα, η κάθε εκκλησία, είναι ένα εκμαγείον, μία προτύπωσις, ένας τύπος, μία εικόνα, ένα κομμάτι του ουρανού. Όταν είμεθα εις την εκκλησίαν, νοιώθομε πραγματικά πως είμεθα εις τον ουρανόν.

Γιατί υπάρχει ο τόσο μεγάλος τρούλλος επάνω; Για να υψώνη την καρδιά μας ακριβώς προς τον ουρανόν.
Γιατί υπάρχει αυτή η ωραία πύλη που ανοίγει, όταν γίνεται λειτουργία; Για να μας δείχνη πώς ανοίγουν τα ουράνια.
Γιατί είναι γεμάτη από σταυρούς; Γιατί εκεί επάνω εικονίζει τον Χριστόν που λειτουργεί; Για να δείχνη ότι, όταν ευρισκώμεθα εδώ, μεταφερόμεθα εις τον ουρανόν. Ζούμε μυστικά αλλά και πραγματικά στιγμές ουράνιες.

Γι’ αυτό και ο Γρηγόριος Παλαμάς λέγει ότι η εκκλησία «εφ’ υψηλού κείται, αγγελικός τις άλλος ούσα και υπερκόσμιος χώρος» • ένας αγγελικός, ένας υπερκόσμιος χώρος είναι αυτός εντός του οποίου ευρισκόμεθα. Ο ναός, μας λέγει, «εις ουρανόν ανάγει τον άνθρωπον, και… αυτώ παρίστησι τούτον τω επί πάντων Θεώ», μας παίρνει η εκκλησία και μας ανεβάζει και μας παριστά ενώπιον του ιδίου του Θεού. Άραγε το νοιώθομε; Όταν ερχώμεθα εις την εκκλησίαν, υπάρχουν στην ψυχή μας αισθητήρια που συλλαμβάνουν αυτήν την πραγματικότητα;
Αλλά τι είμαστε εμείς οι άνθρωποι! Ξέρομε όλες τις ράτσες των σκυλιών και των αλόγων, ξέρομε τα είδη των φυτών, τις μάρκες των αυτοκινήτων, των ραδιοφώνων, πολλές φορές όμως δεν ξέρομε εκείνα τα οποία έχουν άμεσον σχέσι με την ζωή μας. Γι’ αυτό θέλω να προσέξετε σήμερα αυτό που σας λέγω.

Ο,τιδήποτε υπάρχει γύρω μας, τα ατέρμονα βάθη του ωκεανού, τα ύψη των ουρανών, οι χιλιάδες και οι μυριάδες των αστέρων, αν καλοσκεφθούμε, θα καταλάβουμε ότι πραγματικά δεν είναι παρά η φτωχογειτονιά της γης μας. Μια μέρα -έχετε δει πώς σωριάζουν τα παλιόσπιτα, όταν θέλουν να υψώσουν πολυκατοικίες;- έτσι θα σωριασθούν όλα όσα υπάρχουν εις το σύμπαν. Δεν θα μείνη τίποτε• θα μείνη μόνον ο πνευματικός ουρανός, όπου υπάρχει ο Χριστός. Εκεί λοιπόν ας προσηλώσωμε το βλέμμα μας.
Ευρισκόμεθα εις την εκκλησίαν. Είναι ο πιο κατάλληλος τόπος για να δούμε τον ουρανόν. Αλλά ποιο είναι το παράθυρο; Πώς θα το ανοίξωμε; Μα είναι τόσο απλό. Παράθυρο είναι η θεία λειτουργία την οποίαν επιτελούμε.

Επειδή όμως πρόκειται να ρίξωμε τα βλέμματά μας σε τόσο πνευματικά πράγματα, ας στρέψωμε την ψυχή μας προς το Άγιον Πνεύμα και ας το παρακαλέσωμε να ρίξη τον προβολέα του στα σκοτάδια της σκέψεώς μας, για να μας φωτίση να νοιώσωμε, να πιστέψωμε, να καταλάβωμε, να κάνωμε κτήμα μας όλα εκείνα που γίνονται και λέγονται και ακούονται κατά την θείαν λειτουργίαν.

Ήλθατε με τόσον κόπον καί μέσα στο κρύο• στέκεσθε όρθιοι. Δεν πρέπει να πάη χαμένος ο κόπος σας. Γι’ αυτό ας παρακαλέσωμε το Πνεύμα του Θεού και δεν θα μείνη ούτε μία σκέψις ακατανόητη μέσα σας. Δεν πρέπει να φύγωμε από εδώ, αν οι καρδιές μας δεν προσκυνήσουν τον Θεόν, αν δεν νοιώσωμε τις ψυχές μας να έχουν ριχθή εις τον ουρανόν και να έχουν δει όλα εκείνα τα οποία γίνονται εις αυτόν.

Αξιολογώντας:

Η λατρεία στην προοπτική του σήμερα και της καθημερινότητας.

«Ρόλος στον τοίχο»: Με βάση όσα προηγήθηκαν στα προηγούμενα στάδια και τις γνώσεις για τη λατρεία της Εκκλησίας και τη ζωή του πιστού ζητείται από τους μαθητές/τις μαθήτριες να εργαστούν με θέμα: Ο πιστός/Η πιστή εξέρχεται από τη Θεία Λειτουργία. Καλούνται να γράψουν α) μέσα στο περίγραμμα: Τι σκέφτεται, τι αισθάνεται μέσα στον ναό; β) έξω από το περίγραμμα: Τι επιθυμεί, τι οραματίζεται για την κοινωνία;

ΥΛΙΚΟ:

Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ 2.3 ΠΡΟΣΕΥΧΗ (3ο δίωρο)

 

Βιώνοντας:

Προσωπικές εμπειρίες επικοινωνίας με όσους αγαπάμε, επιθυμούμε, έχουμε ανάγκη.

 

– «Στο σκοινί της μπουγάδας (παραλλαγή)». Μοιράζονται πολύχρωμα αυτοκόλλητα χαρτάκια και καλούμε τους μαθητές/τις μαθήτριες να γράψουν 3 πράγματα που λένε σε έναν καλό φίλο/μια καλή φίλη που εμπιστεύονται. Στη συνέχεια, κολλιούνται στον πίνακα (ή μανταλώνονται στο σκοινί της μπουγάδας, που έχει τοποθετηθεί προηγουμένως στην αίθουσα) και διαβάζονται. Ακολουθεί συζήτηση για την επικοινωνία στη φιλία.

https://www.youtube.com/watch?time_continue=7&v=DI5qu1Ioiss

Οι Γιαπωνέζοι ναυτικοί, προτού να κοιμηθούν,
βρίσκουν στην πλώρη μια γωνιά που δεν πηγαίνουν άλλοι
κι ώρα πολλή προσεύχονται βουβοί, γονατιστοί
μπρος σ’ ένα Βούδα κίτρινο που σκύβει το κεφάλι.Κάτι μακριά ως τα πόδια τους φορώντας νυχτικά,
μασώντας οι ωχροκίτρινοι μικροί Κινέζοι ρύζι,
προφέρουνε με την ψιλή φωνή τους προσευχές
κοιτάζοντας μια χάλκινη παγόδα που καπνίζει.Οι Κούληδες με την βαριά βλακώδη τους μορφή
βαστάν σκυφτοί τα γόνατα κοιτώντας πάντα κάτου,
κι οι Αράπηδες σιγοκουνάν το σώμα ρυθμικά,
κατάρες μουρμουρίζοντας ενάντια του θανάτου.Οι Ευρωπαίοι τα χέρια τους κρατώντας ανοιχτά,
εκστατικά προσεύχονται γιομάτοι από ικεσία
και ψάλλουνε καθολικές ωδές μουρμουριστά,
που εμάθαν όταν πήγαιναν μικροί στην εκκλησία.Και οι Έλληνες, με τη μορφή τη βασανιστική,
από συνήθεια κάνουνε, πριν πέσουν, το σταυρό τους
κι αρχίζοντας με σιγανή φωνή «Πάτερ ημών…»
το μακρουλό σταυρώνουνε λερό προσκέφαλό τους.
Ποίηση: Νίκος Καββαδίας
Μελοποίηση, ερμηνεία: Ξέμπαρκοι

Νοηματοδοτώντας:

Η προσευχή ως σχέση και επικοινωνία με τον Θεό.

 

– «Αφήγηση ιστοριών». Επιλέγονται και διαβάζονται σύντομες ιστορίες ή κείμενα (Π.χ. Ι. Χρυσόστομος, Αντώνιος του Σουρόζ, 1996), με τη βοήθεια των οποίων οι μαθητές/μαθήτριες απαντούν στο ερώτημα «ποιος είναι ο ρόλος και η σημασία της προσευχής στην επικοινωνία και τη σχέση με το Θεό;».

1.Ιωάννης Χρυσόστομος: «Ο τόπος και ο τρόπος της προσευχής»

«Όταν ειπώ σε κάποιον: παρακάλεσε τον Θεό, ζήτησέ Του ό,τι θέλεις, ικέτευσέ Τον, απαντά: παρακάλεσα μία φορά, δύο φορές, τρεις, δέκα, είκοσι φορές κι ακόμη δεν έλαβα τίποτε. Να μη σταματήσεις την προσευχή, αδερφέ μου, ώσπου να λάβεις· δηλαδή η παράκληση στον Θεό για βοήθεια τελειώνει, όταν σου δοθεί εκείνο που ζητάς. Την προσευχή λοιπόν να τη σταματήσεις, όταν ικανοποιηθεί το αίτημά σου. ή καλύτερα ούτε τότε, αλλά να εξακολουθείς και πάλι να προσεύχεσαι. Και αν δε λάβεις, να ζητάς για να λάβεις. όταν όμως λάβεις, να ευχαριστήσεις επειδή έλαβες. Μπαίνουν πολλοί στο ναό, σχεδιάζουν και λένε αναρίθμητους στίχους προσευχής, και βγαίνουν χωρίς να ξέρουν τι είπαν· τα χείλη κινούνται, αλλ’ η ακοή της ψυχής δεν ακούει. Συ ο ίδιος δεν ακούς την προσευχή σου, και θέλεις να την εισακούσει ο Θεός; Γονάτισα, λες· η σκέψη σου όμως πετούσε έξω. το σώμα σου ήταν μέσα στην Εκκλησία, αλλά ο νους σου έξω – το στόμα έλεγε την προσευχή, αλλά η σκέψη λογάριαζε τόκους, συμβόλαια, συναλλαγές, χωράφια, κτήματα, συναναστροφές φίλων. […] Και αν είσαι μέσα σε λουτρό, να προσεύχεσαι, και αν είσαι στο δρόμο, και αν είσαι στο κρεβάτι· όπου και αν είσαι, να προσεύχεσαι. Είσαι ναός του Θεού, να μη ζητάς τόπο· η εσωτερική διάθεση και η σκέψη χρειάζεται μόνο».
Περικοπή από τον λόγο του αγίου Ι. Χρυσοστόμου «Εἰς τήν ἐπίλυσιν τῆς Χαναναίας» (Ε.Π. 52, 58).
Στο Θεοδώρου, Ευ. (198214). Ανθολόγιο Πατερικών Κειμένων. Αθήνα: ΟΕΔΒ, σ. 134-137
Oι Προσευχές που δεν εισακούονται
https://www.youtube.com/watch?v=RJMCwfp-eyE
https://www.youtube.com/watch?v=RaECMzWNBq8

Αναλύοντας:

Τρόποι και είδη προσευχής (ευχαριστία, αίτηση, μετάνοια, δοξολογία / κοινή-ατομική, τυπική-αυθόρμητη, αδιάλειπτη προσευχή).

Γιατί προσεύχονται οι άνθρωποι; Πώς και πότε; Ποια ανάγκη/ποιες ανάγκες  προκαλεί την επικοινωνία με τον Θεό;

Ο Χριστός προσεύχεται

Ένας άγιος επικοινωνεί με το Θεό https://www.youtube.com/watch?v=bgJwkL7lYHY

Απόσπασμα από την ταινία “Το νησί” στο οποίο ο πατήρ Ανατόλιος προσεύχεται στον Θεό για να θεραπευτεί το πόδι του μικρού.

Εφαρμόζοντας:

Η προσευχή ως μεταμορφωτική δύναμη στην ορθόδοξη παράδοση.

Παρομοιάζεται η προσευχή με άθλημα:

A’ ΛΥΚΕΙΟΥ Θ.Ε. 2 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ 2.4 ΓΙΟΡΤΗ (4ο δίωρο)

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα

Οι μαθητές/μαθήτριες να:

-εξηγούν το περιεχόμενο του εορτασμού στην Ορθόδοξη Εκκλησία,

– αναλύουν τις ποικίλες διαστάσεις των θρησκευτικών γιορτών,

-αξιολογούν τις ποικίλες εορταστικές εκφράσεις της λαϊκής θρησκευτικότητας.

 

Παρουσίαση
Ο ρόλος των εορτών στη ζωή μας

Του Στέλιου Μανουσέλη*

Γιορτή λέμε ένα χρονικό διάστημα από μια ή περισσότερες μέρες αφιερωμένο στην τιμητική ανάμνηση ή πανηγυρισμό, θρησκευτικού ή ιστορικού γεγονότος ή προσώπου. Οι γιορτές διακρίνονται σε παγκόσμιες, εθνικές, θρησκευτικές, τοπικές, προσωπικές, σχολικές, επετείων, κ.λπ.

Παράλληλα σχεδόν με την εμφάνιση του ανθρώπινου γένους, παρουσιάστηκαν και οι γιορτές θρησκευτικού ή λατρευτικού χαρακτήρα. Στην αρχαία Ελλάδα οι γιορτές ήταν αφιερωμένες στους Ολύμπιους Θεούς.

Παναθήναια – Ελευσίνια – Πύθια – Αρτεμίσια Ηραία – Ολύμπια κ.λπ. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, η εκκλησία καθιέρωσε ένα ολόκληρο κύκλο γιορτών που σε μια πρώτη διαίρεση είναι οι εβδομαδιαίες και οι ετήσιες. Η Κυριακή είναι εβδομαδιαία γιορτή, αντίστοιχη του Σαββάτου των Ιουδαίων, είναι αφιερωμένη στη λατρεία του Θεού.Ποια είναι η κοινωνική σημασία των γιορτών θα καταλάβουμε αν προς στιγμήν φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς γιορτές.

Ενας μακρόσυρτος, μονότονος χρόνος, άχρωμος, σταματημένος, παγερός χρόνος πλήξης και ανίας. Οπως λέει ο Καβάφης, “Την μια μονότονη μέρα άλλη μονότονη, απαράλλακτη ακολουθεί”.

Οι γιορτές όμως δεν διακόπτουν απλά τη ροή τη μονότονη του χρόνου δίνοντας νόημα στην ύπαρξή μας. Συνήθως ακολουθούνται από τελετές και πανηγύρια που δίνουν την ευκαιρία στο πλήθος να ικανοποιήσει άλλη μια βασική ανάγκη, την ψυχαγωγία.

Στην εποχή μας οι γέφυρες που ενώνουν τους ανθρώπους είναι λιγοστές και αβέβαιες και η ψυχική επικοινωνία δύσκολη έως ανύπαρκτη.

Η συμβολή των εορτών στο πλησίασμα των ανθρώπων είναι μεγάλη. Δίνεται η μοναδική ευκαιρία να συναντήσεις ανιδιοτελώς ο ένας τον άλλο ομόθρησκο και αυτός νιώθει την ίδια ανάγκη να βγει από την μοναξιά και να επικοινωνήσει. Ν’ αποφύγει την πλήξη του ασυντρόφευτου και να δυναμώσει μέσα του τη διάθεση για ζωή. Οι γιορτές συμβάλλουν στην τόνωση των συναισθημάτων θρησκευτικών ή εθνικών και ενισχύουν την αλληλεγγύη και τη σύνδεση των ατόμων.Στο χωριό αλλά και στις μεγαλουπόλεις των μηχανών, η μοναξιά και η πλήξη των μοναχικών ανθρώπων είναι τραγική. Ο καθένας, εκτός από τα θρησκευτικά καθήκοντα, πρωταρχική ανάγκη των πιστών αναζητεί τη συντροφιά, την επικοινωνία, την αίσθηση ότι κάποιος τον χαιρετά, τον προσέχει, τον λογαριάζει. Αρα υπάρχει, δεν βρίσκεται μετέωρος στο κενό. Αυτά τα κενά έρχεται να καλύψει η Κυριακή. Την ψυχική εγκατάλειψη και ερημιά που συντηρεί η ρυθμική επανάληψη των ημερών εργασίας. Η Κυριακή καλύπτει πλήρως βασικές ανάγκες ψυχαγωγίας, επικοινωνίας και προσευχής. Από το πρωί ο Ελληνας σε μια διαδικασία ανανέωσης, ετοιμάζεται οικογενειακώς για την εκκλησία. Σταματά δίπλα στους άλλους. Τους βλέπει με διαφορετικό μάτι. Ξεχνά τις διαφορές της καθημερινότητας και μένει στα κοινά σημεία. Εχουν τον ίδιο Θεό και οι προσευχές τους ενώνονται ενισχυμένες στο ίδιο σημείο. Με ευλάβεια παρακολουθεί την αναπαράσταση του θείου δράματος. Την αναίμακτη θυσία. Η ψαλμωδία, το λιβάνι, η λάμψη των ιερέων με τις ανάλογες στολές, τον πάνε σ’ έναν άλλο κόσμο, τον εξιλεώνουν. Απαλλάσσεται από την καθημερινότητα και πλησιάζει τον Θεό. Πέρα από το δόγμα, η ορθοδοξία χρησιμοποιεί ιδαίτερη συμβολική, παραβολική γλώσσα και διευκολύνει την επικοινωνία του πιστού με τα θεία, δια μέσου των λατρευτικών τελετών που δίνουν υλική υπόσταση στη θεϊκή οντότητα. Σε ατομική βάση οι γεμάτες ευλάβεια τελετουργικές ενέργειες. Το κερί, το προσκύνημα, ο σταυρός, οι μετάνοιες, ανεβάζουν ψηλά τον πιστό. Ολα αυτά αποκτούν μια άλλη διάσταση όταν πιστεύεις αληθινά και δεν ενεργείς μηχανικά. Ανάλαφρος και ανανεωμένος με διάθεση για ζωή αποχωρείς. 

Βιώνοντας:

Η σημασία της γιορτής στην προσωπική και κοινωνική ζωή των μαθητών/ μαθητριών.

Ιδεοθύελλα»: Γράφεται στον πίνακα η λ. «γιορτή». Καλούνται οι μαθητές/μαθήτριες να εκφράσουν  εμπειρίες, συναισθήματα και σκέψεις από την ονομαστική τους γιορτή ή από άλλες χριστιανικές γιορτές.

Το τίμιο Χέρι της Αγίας Μαρίνας από την Μονή Ιβήρων στην Εκάλη .

Νοηματοδοτώντας:

Ο εορτασμός σε εβδομαδιαία και ετήσια βάση στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να τις ταξινομήσουν ανάλογα με το είδος τους (Χριστολογικές, Θεομητορικές, Αγίων, σταθερές, κινητές) και να συζητήσουν με βάση ένα κείμενο για το θεολογικό νόημα της γιορτής και την επίδραση των γιορτών στη ζωή τους, στο περιβάλλον τους και στην καθημερινή ζωή

β) Οι χριστιανικές γιορτές και το σχέδιο της θείας οικονομίας

Αναλύοντας:

Οι γιορτές στην Ορθόδοξη Εκκλησία, στις άλλες χριστιανικές παραδόσεις και στις μονοθεϊστικές θρησκείες.

Οι μαθητές/ μαθήτριες χωρίζονται σε ομάδες και κάθε ομάδα αναλαμβάνει μία χριστιανική εκκλησία ή δόγμα ή μία μονοθεϊστική θρησκεία.

Στη συνέχεια, αναζητά και συλλέγει (γραπτώς ή ηλεκτρονικά) πληροφορίες για κάθε γιορτή (βλ. για τον Ιουδαϊσμό, σχολικό βιβλίο Β΄ Λυκ, σ. 238, Καϊμάκης· για το Ισλάμ, Γιαννουλάτος, 2006, Ζιάκας, 2003), καθώς και για την ημέρα αργίας κάθε θρησκείας. Ακολουθεί σύντομη παρουσίαση στην ολομέλεια (ή, χάριν συντομίας, ανάρτηση στην ιστοσελίδα του σχολείου).

Οι σημαντικότερες γιορτές κάθε θρησκείας σε ενιαίο

  1. Το ιουδαϊκό έτος

Το ιουδαϊκό έτος είναι σεληνιακό και αρχίζει στο τέλος Σεπτεμβρίου ή αρχές Οκτωβρίου με τη γιορτή του Νέου Έτους. Μετά από ένα δεκαήμερο ακολουθεί η Ημέρα της Εξιλέωσης, αφιερωμένη στη μετάνοια. Μετά από πέντε μέρες ακολουθεί η γιορτή της Σκηνοπηγίας σε ανάμνηση της διάβασης της ερήμου. Δύο μήνες περίπου αργότερα γιορτάζεται η Χανουκά, σε ανάμνηση της νίκης κατά των Σελευκιδών, το 2ο π.Χ. αι. Κατά τις αρχές της άνοιξης η Πουρίμ γιορτάζεται σε ανάμνηση των γεγονότων του βιβλίου της Εσθήρ. Κατά το μήνα Νισάν (μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου) γιορτάζεται το Πάσχα (Πεσάχ = διάβαση), δηλαδή η έξοδος από την Αίγυπτο. Επτά εβδομάδες μετά τη δεύτερη μέρα του Πάσχα γιορτάζεται η Πεντηκοστή, σε ανάμνηση της αποκάλυψης του Θεού στο Σινά. Πέντε εβδομάδες περίπου μετά την Πεντηκοστή τηρείται πένθος διάρκειας τριών εβδομάδων σε ανάμνηση της καταστροφής των δυο ναών.

Από το σχολικό βιβλίο των Θρησκευτικών της Β΄ Λυκείου ΔΕ 29, σ. 238:

  1. Το νόημα της αργίας (της Κυριακής για τους χριστιανούς και του Σαββάτου για τους Ιουδαίους)

Η χρονολογικά πρώτη χριστιανική εορτή είναι αναμφίβολα η Κυριακή, το εβδομαδιαίο Πάσχα της Εκκλησίας. Στον Ιουδαϊσμό το Σάββατο ήταν η θεοσύστατη ημέρα της καταπαύσεως. Η πιστή τήρησή του αποτελούσε την επιβεβαίωση της πιστότητας στο νόμο του Θεού, μαζί με την περιτομή, το χαρακτηριστικό σημείο της ενσωματώσεως στο λαό του Θεού, της μετοχής στη διαθήκη και τις επαγγελίες Του. Ο Κύριος αντέδρασε έντονα στην τυποποίησή του και στην υποδούλωση του πνεύματος στο γράμμα, του νόμου του Θεού στις παραδόσεις των ανθρώπων (Μτ 15, 3.6). Το μεγαλύτερο τόλμημα της πρώτης εκκλησίας ήταν η μετάθεση της ημέρας του Κυρίου από την εβδόμη στην πρώτη ημέρα της εβδομάδος. Η ημέρα της καταπαύσεως βρίσκει την εκπλήρωσή της στο θάνατο του Κυρίου, που ‘σαββατίζει’ στον τάφο… Το Σάββατο γίνεται προφητικός τύπος της ταφής του Κυρίου, που οδηγεί στην εκ νεκρών ανάσταση κατά την πρώτη ημέρα της εβδομάδος, την ‘μίαν σαββάτων, την ημέρα της δημιουργίας του φωτός και της νέας εν Χριστώ δημιουργίας. Πρώτη, αλλά και ογδόη, τύπος της εβδομάδος του μέλλοντας και της αιωνιότητος. Η μετάθεση του Σαββάτου συνεπάγεται ουσιαστικά … και άνοιγμα προς το νέο κόσμο της χάριτος και της βασιλείας του Θεού. Ακριβώς δε η παρουσία του Χριστού, …, κατά την ημέρα της αναστάσεως ‘εις το μέσον’ των μαθητών του (Ιω 20,19) και ‘μεθ’ ημέρας οκτώ πάλιν’ (Ιω 20,26) έδωσε το αναστάσιμο στοιχείο στις συνάξεις ‘τη μιά των Σαββάτων’ (Πραξ 20, 7. Α Κορ 16, 2), που ήδη στο τέλος του Α΄ αιώνα είχε ονομασθεί ‘Κυριακή’ (Αποκ 1, 10). Στο εξής και μέχρι σήμερα η αναστάσιμη σύναξη της Κυριακής και η κατ’ αυτήν ευχαριστία αποτέλεσε το κέντρο της ζωής της οικουμενικής Εκκλησίας, το εβδομαδιαίο Πάσχα της».

Φουντούλης, Ι. (1993). Λειτουργική Α΄. Εισαγωγή στη Θεία Λατρεία. Θεσσαλονίκη, σ. 119εξ

  1. Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: Η αργία της Κυριακής

«……Πρέπει και ημείς αδελφοί μου, να χαιρώμεθα πάντοτε, μα περισσότερον την Κυριακήν, οπού είνε η Ανάστασις του Χριστού μας. Διότι Κυριακήν ημέραν έγινεν ο Ευαγγελισμός της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, Κυριακήν ημέραν μέλλει ο Κύριος να αναστήση όλον τον κόσμον. Πρέπει και ημείς να εργαζώμεθα  τας εξ ημέρας δια ταύτα τα μάταια, γήινα και ψεύτικα πράγματα, και την Κυριακήν να πηγαίνωμεν εις την Εκκλησίαν και να στοχαζώμεθα τας αμαρτίας μας, τον θάνατον, την κόλασιν, τον παράδεισον, την ψυχήν μας οπού είναι τιμιωτέρα από όλον τον κόσμον, και όχι να πολυτρώγωμεν, να πολυπίνωμεν και να κάμωμεν αμαρτίας. Ούτε να εργαζώμεθα και να πραγματευώμεθα την Κυριακήν….»

Καντιώτης, Αυγ., επίσκ. (1988). Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχές και Βιογραφία,

Διδαχή Γ. Αθήνα: Ο Σταυρός, σ. 189.

Εφαρμόζοντας:

Κριτική προσέγγιση της λαϊκής θρησκευτικότητας.

A’ ΛΥΚΕΙΟΥ Θ.Ε. 2 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ 2.5 ΣΩΤΗΡΙΑ (5ο δίωρο)

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι μαθητές/μαθήτριες να:–   εντοπίζουν  το περιεχόμενο της σωτηρίας στον Χριστιανισμό,

–   συσχετίζουν τη σωτηρία με την αγάπη του Θεού στην Ορθόδοξη χριστιανική παράδοση,

–   ελέγχουν με θρησκευτικά  κριτήρια την παρουσία σωτήρων στη σύγχρονη ζωή

Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να αφηγηθούν ένα περιστατικό «σωτηρίας» δικό τους ή κάποιου κοντινού τους ανθρώπου.  («σωτηρία» από κοινωνική κατακραυγή/φυσικό κίνδυνο.. αρρώστια, θάνατο

https://www.facebook.com/100006760747717/videos/2094343497467655/      φλεβάρης 2018  Συρία

Ποιος σώζει;
Από τι σώζει;
Με ποιο τρόπο σώζει;

Πως φαντάζεστε την αντίδραση του σωζόμενου;

 

Πως φαντάζεστε την αντίδραση του σωζόμενου;

Ο λαουτιέρης, Γιώργης Βρέντζος (Κάτης) “Σώθηκα από θαύμα” Το μήνυμα ζωής από τον καλλιτέχνη

Posted on January 25, 2018 by dream

brentzoskatis

Το δικό του μήνυμα στέλνει ο γνωστός κρητικός λαουτιέρης, Γιώργης Βρέντζος (Κάτης), λίγες ώρες μετά το τροχαίο που είχε, στην Εθνική Οδό, λίγο μετά το Φόδελε, κι ενώ κατευθυνόταν στο Ρέθυμνο.

Με ανάρτησή τους στη σελίδα ΜΕΤΕΩΚΡΗΤΕΣ αναφέρεται στη συγκλονιστική του εμπειρία αλλά το θαύμα, χάρη στο οποίο σώθηκε! Ο ίδιος βέβαια, αναφέρει πως όχι μόνο δεν έτρεχε αλλά φορούσε και ζώνη ασφαλείας, με αποτέλεσμα η εκτροπή του αυτοκινήτου του να μη φέρει … τα χειρότερα.

troxaiotoumpa

Το μήνυμα του γνωστού καλλιτέχνη υπενθυμίζει με τον καλύτερο τρόπο, ότι η οδηγική μας συμπεριφορά μπορεί να μας γλιτώσει από το κακό οδικό δίκτυο.

Νοηματοδοτώντας:

Απαντήσεις της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης και άλλων χριστιανικών παραδόσεων και θρησκειών για τη σωτηρία.

Οι μαθητές/μαθήτριες μελετούν

κείμενα και συμπληρώνουν φυλλάδιο με ερωτήσεις, όπως:

Ποια είναι η έννοια της σωτηρίας σε θρησκευτικό /ανθρωπολογικό πλαίσιο; Οι θρησκείες δίνουν απάντηση στο ερώτημα της σωτηρίας;

  1. Κείμενα για την ορθόδοξη σωτηριολογία

2α. Άγιος Νεκτάριος, ΟΜΙΛΙΑ Ζ΄  Ἡ σωτηρία κατορθώνεται καί μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ καί μέ τή θέληση τοῦ ἀνθρώπου

2β. Εκκλησία και σωτηρία

2γ. Παράδεισος – κόλαση

…η κολασμένη η ζωή δεν είναι μια ιδιαίτερη κατάσταση που την επιβάλλει βάσει ενός νόμου ο Θεός, και μάλιστα σε μια φυλακή κτιστών βασάνων. Ο Θεός, κατά τον Μάξιμο Ομολογητή, λόγου χάρη, αγκαλιάζει αγαθούς και πονηρούς. Οι δεύτεροι δεν μπορούν να τον δουν στη δόξα του, και τον αισθάνονται ως τιμωρό και εχθρικό. … Η κατάσταση αυτή των κολασμένων είναι αποκλειστικά δική τους στάση. Ούτε ο Θεός αρνείται ποτέ τη μετάνοια μετά θάνατο· ο Θεός τη δέχεται το δίχως άλλο, γιατί δεν μπορεί να αρνηθεί τον εαυτό του, αλλά, κατά τον Ιώαννη Δαμασκηνό, η ψυχή μετά θάνατο δεν τρέπεται· σκληραίνει στις αχτίδες της θείας δόξας, όπως ακριβώς ο πηλός κατά την εικόνα που μας δίνει ο Μάξιμος Ομολογητής. Απεναντίας οι ψυχές των φίλων του Θεού απαλύνονται μέσα στο φως της θείας δόξας, …όπως το κερί στις αχτίδες του κτιστού ηλίου.

… είναι φιλία η παραδείσια ζωή, ενώ η κόλαση είναι «αφιλία» και ακοινωνησία, τόσο σε σχέση με τον Θεό όσο και σε σχέση με τους άλλους. 

Συγκλονιστική είναι μια διήγηση στα Αποφθέγματα του αββά Μακαρίου, την οποία θα ζήλευαν σύγχρονοι υπαρξιστές φιλόσοφοι και διανοούμενοι. Ο αββάς Μακάριος χτυπάει με το μπαστούνι του, καθώς βαδίζει στην έρημο, το πεταμενο κρανίο ενός αιρεσιάρχη. Και αμέσως η ψυχή του στην κόλαση αναγαλλιάζει, και αισθανόμενη την επαφή του αγίου τον παρακαλεί για ανακούφιση. Στην ερώτηση του αββά ποια είναι η κατάστασή τους εκεί στην κόλαση, ο κολασμένος τού λέει πως το πρόσωπο του καθενός είναι κολλημένο στη ράχη του άλλου, και δεν μπορεί κανένας να αντικρίσει τα πρόσωπα των άλλων. Τον παρακαλεί τελικά να προσευχηθεί, για να μπορέσουν να δουν λιγάκι το πρόσωπο του διπλανού τους.

Ο παράδεισος και η κόλαση δεν είναι δύο χώροι, δεν πρόκειται για τοπικούς προσδιορισμούς. Πρόκειται για μία κατάσταση κοινωνίας με το πρόσωπο του Χριστού. Η κόλαση είναι ακριβώς η θέληση του ανθρώπου να μη μετέχει σε αυτήν την κοινωνία· είναι η επιλογή να παραμένει μόνος, αυτάρκης, αυτονομημένος.

Τέλεια ακοινωνησία και τέλεια αφιλία είναι η κατάσταση της κόλασης.  …

… Η αγάπη του Θεού δεν υπόκειται σε κανένα νόμο, αν η ψυχή τον ζητάει και τον θέλει. Το έλεός του είναι απροσμέτρητο. Αυτό το νόημα έχουν οι ευχές και τα μνημόσυνα. … Σύμφωνα με μια διήγηση ένας γιατρός, ονόματι Ιούστος, έκλεψε χρήματα, και σαν πέθανε πήγε στην κόλαση. Στα όνειρα του αδελφού του παραπονιόταν πως περνούσε άσκημα. Μετά τριάντα λειτουργίες γλίτωσε την κόλαση! Παρουσιάστηκε στον αδελφό του, κτα’ όναρ και πάλι, και του είπε πως ήταν καλά. Η σημασία τέτοιων απλοϊκών διηγήσεων είναι μεγάλη, γιατί απλούστατα εκφράζει τις γνήσιες και βαθιές θεολογικές και σωτηριολογικές προϋποθέσεις για την παραδείσια και την κολασμένη ζωή…

Ματσούκας, Ν. (1988). Δογματική και Συμβολική Θεολογία Β.

Θεσσαλονίκη: Πουρναράς, σ. 544-547.

 

ΚΕΙΜΕΝΑ
     Η σωτηρία στοΔυτικό Χριστιανισμό
           Η σωτηρία στον Ιουδαϊσμό

      Η σωτηρία στοΙσλάμ

Η σωτηρία σε άλλες θρησκείες

(Ινδουϊσμός)                        (ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΤΗ)

Αναλύοντας:

Διαφορετικές θεωρήσεις σωτηρίας στη χριστιανική παράδοση και η σύνδεσή τους με τον Θεό

Συζητούνται θέματα όπως: συλλογική σωτηρία, ατομική σωτηρία, σωτηρία με την πίστη, σωτηρία με τα έργα, σώζει ο νόμος, σώζει η χάρη.

 

Διαβάζεται η ιστορία του Ντοστογιέφσκι: «Το Κρεμμυδάκι» (από τους Αδελφούς Καραμάζοφ)].  Συζητούνται και τα ερωτήματα: Ποιος αποφασίζει το αν θα σωθούμε ή όχι; Σωζόμαστε μόνοι/μόνες μας; κ.λπ.

  1. Το κρεμμυδάκι

Μια φορά κι ένα καιρό, ζούσε μια κακιά γυναίκα, σωστή μέγαιρα. Πέθανε κι ούτε ένα καλό δεν είχε κάνει στη ζωή της. Την άρπαξαν το λοιπόν οι διαβόλοι και την πετάξανε στη φλογισμένη λίμνη. Τότε ο φύλακας-άγγελός της κάθισε και σκέφτηκε: «Πρέπει να θυμηθώ καμιά καλοσύνη της για να πάω να την πω στο Θεό » . Θυμήθηκε, και μια και δυο πάει και λέει στο Θεό : »Αυτή, του λέει, έβγαλε ένα κρεμμυδάκι φρέσκο απ’ το περιβόλι και το ‘δωσε σε μια ζητιάνα» . Κι ο Θεός απαντάει: «Πάρε λοιπόν το ίδιο εκείνο κρεμμυδάκι, και πήγαινε πάνω απ’ τη λίμνη. Βάστα το κρεμμυδάκι απ’ τη μια άκρη κι ας πιαστεί αυτή απ’ την άλλη. Τότε τράβα την. Αν τα καταφέρεις να την τραβήξεις απ’ τη λίμνη, τότε ας πάει στον Παράδεισο. Όμως αν σπάσει το κρεμμυδάκι, θα πει πως καλά είναι εκεί που είναι» . Έτρεξε ο άγγελος στη γυναίκα και της λέει: «Πιάσου γερά απ’ το κρεμμυδάκι και ΄γω θα σε τραβήξω» . Κι άρχισε να την τραβάει προσεχτικά. Την είχε βγάλει ολάκερη σχεδόν απ’ τη λίμνη, μα μόλις είδαν οι άλλοι αμαρτωλοί πως την τραβάνε έξω, γαντζώθηκαν όλοι πάνω της για να βγουν κι αυτοί μαζί της. Μα η γυναίκα ήταν κακιά, σωστή μέγαιρα, κι άρχισε να τους κλωτσάει: «Εμένα θέλουν να βγάλουν κι όχι εσάς. Δικό μου είναι το κρεμμυδάκι κι όχι δικό σας». Μόλις το ‘πε αυτό, το κρεμμυδάκι έσπασε. Κι αυτή ξανάπεσε στη λίμνη και καίγεται εκεί πέρα ως τα σήμερα. Ο άγγελος έβαλε τα κλάματα κι έφυγε».

Ντοστογιέβσκι, Φ. Αδελφοί Καραμάζωφ. Αθήνα: Γκοβόστη, τ. Β΄, σ.301-302.

Ανάκτηση από http://www.katafigi.gr/2012/01/28012012.html

(ενορία Αγ. Παρασκευής Ηλιούπολης) (12.07.2016)

Ο Χριστός ήρθε για να ενώσει ξανά θεότητα και ανθρωπότητα, γκρεμίζοντας το τείχος. Ο Ίδιος είναι και Θεός και άνθρωπος, επομένως γίνεται η γέφυρα επανένωσης των δύο χωρισμένων μερών. Έτσι ο Θεός επιλέγει τον πιο ταιριαστό στην αγάπη Του τρόπο για να θεραπεύσει την πάσχουσα ανθρώπινη φύση.

Εγώ είμαι η οδός και η αλήθεια και η ζωή. Κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα παρά μόνο μέσω εμού»

Εγώ είμαι το φως του κόσμου. Όποιος με ακολουθεί δεν θα περπατήσει στο σκοτάδι, αλλά θα έχει το φως της ζωής»

Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή. Όποιος πιστεύει σ’ εμένα, και αν πεθάνει, θα ζήσει. Και κάθε ένας που πιστεύει σ’ εμένα δε θα πεθάνει ποτέ. Το πιστεύεις αυτό;»

Εφαρμόζοντας:

Η χρήση της έννοιας «σωτηρία» στην τρέχουσα επικαιρότητα και η θεολογική σημασιοδότησή της.

Η σωτηρία στις θρησκείες έχει ποικίλα νοήματα. Από το σβήσιμο της ύπαρξης και τη μετενσάρκωση σε μια καλύτερη ζωή στις ανατολικές θρησκείες μέχρι την ακεραιότητα της ύπαρξης ή ενός τμήματος του ανθρώπου στις μονοθεϊστικές.
Στον Χριστιανισμό η σωτηρία γίνεται κατανοητή σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αναφέρεται στη λύτρωση από κάθε μορφή κοινωνικού κακού και τον αγώνα για δικαιοσύνη, ειρήνη, ισότητα, αγάπη. Στόχος είναι η σωτηρία μέσω της θεραπείας του εγωκεντρισμού και ή έξοδος από το «κλειστό εγώ» (για να θυμηθούμε και τους προβληματισμούς μας στο θέμα της αυτογνωσίας!!!). Όπως με ενάργεια έλεγε ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: «ή όλοι στον Παράδεισό ή κανένας στην κόλαση» ή αλλιώς όπως έγραφε ο Νίκος Καζαντζάκης: «ή όλοι θα σωθούμε ή κανένας».
Το δέυτερο επίπεδο επεκτείνεται στη σωματοψυχική ακεραιότητα (σώος – σωτηρία) του ανθρώπου από το θάνατο. «Αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε, τότε το μήνυμά μας είναι κενό και η πίστη μας είναι κενή», όπως έλεγε ο Απόστολος Παύλος (Α΄ Κορ. 15, 14). Σωτηρία για τους χριστιανούς είναι η χαρά και ο έρωτας για το φως του Θεού, που φωτίζει κάθε άνθρωπο και τον καθιστά ικανό να βλέπει στο πρόσωπο του συνανθρώπου του τον ίδιο τον Χριστό!

ΥΛΙΚΟ:

1. Τον αγιασμό που μεταδίδει η Θεία κοινωνία στους ζωντανούς δεν τον στερούνται οι κοιμηθέντες….Διότι ο Χριστός μεταδίδει τον εαυτόν Του και στους κοιμηθέντας,¨κατά τρόπο που μόνο Αυτός γνωρίζει». Κατά την Θεία Λειτουργία οι ψυχές των κεκοιμημένων,¨δια των ευχών των ιερέων, λαμβάνουν άφεση αμαρτιών…Και ή τους σβύνεται κάθε χρέος ή τουλάχιστον αφαιρούνται λίγες οφειλές…….Την ώρα κατά την οποία ο ιερεύς μνημονεύει τούς ζώντας και κεκοιμημένους αδελφούς,ημπορεί και ο κάθε πιστός να ενθυμηθεί τούς οικείους του καθώς και τους προσφιλείς νεκρούς.
Ιερομονάχου Γρηγορίου -«Θεία Λειτουργία»

2. Όταν προσευχόμαστε για τους κεκοιμημένους,μας αρκεί να ξέρουμε πως διαρκώς αναπτύσσεται η αγάπη τους για τον Θεό,και έτσι χρειάζονται την υποστήριξή μας.Τα υπόλοιπα ας τα αφήσουμε στον Θεό.
Αντωνίου Σουρόζ -«Η Εντός ημών Βασιλεία»

3. Υπάρχουν Ευχές για τη λύση επιτιμίων,αλλά και «Ευχαί συγχωρητικαί εις πάσαν αράν και αφορισμόν εις τεθνεώτα,αναγιγνωσκόμεναι παρά Αρχιερέως ή εξ ανάγκης παρά Πνευματικού Πατρός,εί ου πάρεστιν Αρχιερεύς»
π. Γ Μεταλληνού-«Η θεολογική μαρτυρία της Εκκλησιαστικής λατρείας»

Αποτέλεσμα εικόνας για μοναχος προσευχομενος

4. Ω! ποία χαρά θα γινόταν σε φυλακισμένους,όταν θα τους ερχόταν το χαρτί της ελευθερίας,γιατί κάποιοι άνθρωποι έξω,στην ελεύθερη ζωή πλήρωσαν το χρέος τους…Λοιπόν, αυτήν τη χαρά άς δώσουμε σε αυτούς τους κρατουμένους ανθρώπους στα δεσμά της καταδίκης..
Γέροντος Εφραίμ

5. Είναι λάθος να φανταζόμαστε ότι οι αμαρτωλοί στην κόλαση είναι αποκομμένοι από την αγάπη του Θεού.Η θεική αγάπη βρίσκεται παντού και δεν αποδιώχνει κανένα…
Κάλλιστου Γουέαρ-¨Ορθόδοξος δρόμος»

6. Στούς έσχατους χρόνους θα έχουμε αποκατάσταση πάντων;;(Ωριγένης).Είμαστε σε πορεία,σε δρόμο ας το αφήσουμε….θα δούμε..είναι κάτι που εξελίσσεται..
Χρήστος Τερέζης-καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών

7.Ο άνθρωπος μετά θάνατον και μέχρι της Δευτέρας Παρουσίας προγεύεται αναλόγως τα της κολάσεως ή τα του Παραδείσου…Παρέχεται τινά ωφέλεια από τις προσευχές μας( των ζώντων)και τα μνημόσυνα, αλλά δεν γνωρίζουμε.Ακόμη ο ιερός Χρυσόστομος τονίζει ότι και μετακίνηση μπορεί να γίνει,αποθανόντος,αν αυτός δεν πρόλαβε να τακτοποιήσει κάποια πράγματα εν τη ζωή του στο κόσμο,όπως ο ταξιδιώτης που ενώ είχε προγραμματίσει το ταξίδι του,ενημερώνεται ξαφνικά για αλλαγή του ταξιδιού του και στη βιασύνη του ξεχνά πράγματα…

π. Ηλίας Κωστόπουλος (1-3-2006—–εσπερινές συνάξεις–Αγίας Παρασκευής)

Αποτέλεσμα εικόνας για μοναχος προσευχομενος
Ο Nikos Kosmidis ενημέρωσε τη φωτογραφία του εξωφύλλου του.

1 Αυγούστου ·

Η θέα του γυμνού κρανίου δεν πρέπει να προκαλεί φόβο αλλά συναίσθηση της πραγματικότητας. Και αυτή είναι πως η ζωή μας θα καταλήξει κάποια στιγμή φθαρμένη σε ένα κουτί, όσο νέοι και φρέσκοι αν δείχνουμε τώρα. Ή σε ένα ράφι όπως στην περίπτωση του οστεοφυλακίου της Σκήτης της Αγίας Άννας. Και πόσο υπέροχο και διδακτικό είναι να γνωρίζεις πως τα λείψανα που αντικρίζεις ανήκουν σε ανθρώπους που αγωνίστηκαν να ζήσουν το νόημα της λέξης «άνθρωπος» (ἄνω θρώσκω). Ανάμεσά τους και εκείνα αδερφών που τελείωσαν την επίγεια ζωή τους με κοινό αγώνα. Και η μαρτυρία της ευωδίας δηλώνει πως η πορεία τελείωσης δεν είναι το τέλος αλλά η αρχή μιας νέας ζωής.

Φωτογραφία του Nikos Kosmidis.
Φωτογραφία της Αγγελική Καραθανάση-Μανουσάκη.Για το Ψυχοσάββατο που ξημερώνει: Γιώργης Μανουσάκης από τη συλλογή «Στ’ ακρωτήρια της ύπαρξης» (Γαβριηλίδης 2003).
Φωτογραφία του χρήστη P. Andreas Konanos.

Αν κάποιος ρωτήσει
«Πώς ο Χριστός ξανάδωσε ζωή στο θάνατο;»
Μην πεις λέξη – μόνο φίλησέ τον απαλά στο μάγουλο.
Με αυτό.

Τζελαλεντίν Ρουμί

Φωτογραφία του Ιωάννης-Ιουστίνος Κεφαλούρος.

Η καλύτερη πρόταση της Natalie Babbitt είναι η ακόλουθη: «Μη φοβάστε το θάνατο· φοβηθείτε τη ζωή που δεν έχετε ζήσει. Δεν χρειάζεται να ζήσετε για πάντα, χρειάζεται απλά να ζήσετε». Η εμπειρία μιας απώλειας ενός αγαπημένου ανθρώπου είναι πάντα σοκαριστική. Οι περισσότεροι άνθρωποι στην αρχή σκεφτόμαστε «γιατί αυτός /αυτή;», «Γιατί έπρεπε να συμβεί αυτό;» και «Είχε τόσα πράγματα ακόμα να ζήσει». Τι θα μπορούσατε να κάνετε όμως εσείς για να βεβαιωθείτε ότι ζείτε τη ζωή σας στο μέγιστο, πριν να είναι πολύ αργά;

Μην περιμένετε το τέλος

1. Χαλαρώστε τους ρυθμούς σας

Μπορεί το multitasking (δηλαδή η ταυτόχρονη ενασχόληση με πολλά πράγματα) να σας βοηθήσει να φτάσετε συντομότερα το στόχο που έχετε θέσει, αλλά το σίγουρο είναι ότι θα χάσετε κάποια από τα καλύτερα πράγματα κατά τη διάρκεια αυτής της τρελής διαδρομής, πράγματα που δεν θα επαναληφθούν, καταστάσεις μοναδικές. Όταν σκεφτείτε πόσο προσωρινή είναι πραγματικά η ζωή, θα αρχίσετε να συνειδητοποιείτε πόσο πολύτιμη είναι κάθε στιγμή και κάθε μέρα. Με όλα αυτά κατά νου, χαλαρώστε τους ρυθμούς σας και απολαύστε τη ζωή στο μέγιστο.

2. Μιλήστε ανοιχτά για το θάνατο

Συνήθως και μόνο η ιδέα του θανάτου μας τρομάζει, πόσο μάλλον το να μπούμε στη διαδικασία να το συζητήσουμε με άλλο άνθρωπο. Για την ακρίβεια, ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται να μιλήσουν για το θάνατο ακόμα και σε μια κηδεία. Ωστόσο, είναι κρίσιμης σημασίας το να αναγνωρίσετε και να αποδεχτείτε ότι αυτός αποτελεί ένα δεδομένο. Και πράγματι, αν μάθετε να μιλάτε γι’ αυτό, θα νιώσετε ευγνώμονες που ακόμα είστε ζωντανοί.

3. Αναγνωρίστε και αποδεχτείτε ότι τίποτα στη ζωή δεν είναι σίγουρο

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό επίσης να αποδεχτείτε την αβεβαιότητα, ώστε να σχεδιάσετε επαρκώς τόσο το κοντινό, όσο και το μακρινό μέλλον. Αν ένα άτομο σχεδιάζει βάσει ενός αποτελέσματος και περιμένει μόνο αυτό να εμφανιστεί, τότε μάλλον θα πιαστεί απροετοίμαστο, καθώς το πιο πιθανό είναι ότι το αποτέλεσμα είναι ελαφρώς ή περισσότερο παραλλαγμένο στο 99% των περιπτώσεων.

Επιπροσθέτως, η αναγνώριση και η αποδοχή της αβεβαιότητας θα σας βοηθήσει να αποφύγετε την παγίδα της τελειομανίας και με αυτό τον τρόπο θα καλλιεργήσετε την ικανότητα να προσαρμόζεστε σε μια μεγάλη ποικιλία καταστάσεων και συνθηκών.

4. Να έχετε πάντα σκοπό και νόημα ως μοναδικό άτομο

Η νοσηλεύτρια Bronnie Ware κατέγραψε πράγματα που έχουν μετανιώσει οι ασθενείς και της είχαν εκμυστηρευτεί λίγο πριν το θάνατό τους και αυτό είναι το συχνότερο απ’ όλα: «Εύχομαι να είχα το θάρρος να ζήσω τη ζωή μου όπως ήθελα εγώ, όχι όπως οι άλλοι περίμεναν από εμένα». Πράγματι, είναι εξαιρετικά παραγωγικό να σκεφτείτε προσεκτικά τι θα ήταν αυτό που θα μετανιώνατε αν πεθαίνατε στο άμεσο μέλλον· αποτελεί μια καλή ευκαιρία να ανακαλύψετε τι χρειάζεται να κυνηγήσετε άμεσα, ώστε να μην το μετανιώσετε μετά.

5. Αγαπήστε βαθιά

Κάτι άλλο που συχνά οι άνθρωποι μετανιώνουν λίγο πριν πεθάνουν είναι που δεν πήραν το θάρρος να εκφράσουν σε κάποιον πώς νιώθουν πραγματικά για εκείνον – και έτσι να μάθουν πώς και εκείνος νιώθει γι’ αυτούς. Αν και πρόκειται για συνηθισμένη δήλωση, δεν παύει να προκαλεί ένα απαίσιο συναίσθημα στο άτομο που το βιώνει. Για να αποφύγετε όμως εσείς αυτό το σενάριο, βάλτε στόχο από δω και πέρα να εκφράζετε στους ανθρώπους που αγαπάτε, πόσο τους αγαπάτε τακτικά.

Επιπλέον, πείτε τους τον λόγο που τους αγαπάτε, κάθε φορά που σκέφτεστε έναν καινούριο. Ακόμα και ένα τηλεφώνημα, ένα μήνυμα ή ένα email είναι ικανά να δηλώσουν πόσο τους σκέφτεστε. Και να έχετε υπόψη σας ότι τέτοιες εκφράσεις καλοσύνης και αγάπης ωφελούν πάντα και τους δύο ανθρώπους που εμπλέκονται σε αυτές.

Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕ 3 KOINOTHTA 3.1 ΕΚΚΛΗΣΙΑ (1ο δίωρο)

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι μαθητές/μαθήτριες να:

–                 διατυπώνουν συλλογισμούς για την Εκκλησία με βάση το σχετικό άρθρο του Συμβόλου της Πίστης,

–                 ταυτοποιούν κοινοτικά στοιχεία στους τρόπους έκφρασης (σύμβολα, εικόνες) και λειτουργίας της Εκκλησίας.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Από την Εκκλησία του Δήμου,στην αρχαία Αθήνα…ως σύναξη των πολιτών στη αγορά για την συζήτηση και επίλυση προβλημάτων,αναλαμβάνοντας και την ευθύνη των επιλογών τους.

Στην Εκκλησία του Χριστού,ως σύναξη των ορθόδοξα βαπτισμένων Χριστιανών για την τέλεση της Θείας Ευχαριστίας και συνεπώς στην οικοδόμηση του Σώματος του Χριστού.

Παρουσιάζοντας:

Η Εκκλησία και τα εκκλησιαστικά σύμβολα.

Ομαδοσυνεργασία – «Χάρτης εννοιών»:Οι μαθητές/μαθήτριες χωρίζονται σε ομάδες. Σε κάθε ομάδα δίνεται η λέξη «εκκλησία» Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να συνδέσουν τη λ. Εκκλησία με μια εικόνα-σύμβολό της που τους αρέσει περισσότερο και να δικαιολογήσουν την επιλογή τους (γραπτώς κάτω από το σύμβολο). Ακολουθεί παρουσίαση στην ολομέλεια.

Για να κατανοήσουμε τη σημασία των συμβόλων αλλά και το μήνυμά τους θα προσπαθήσουμε να αντιστοιχήσουμε τα κείμενα στα φύλλα εργασίας με τις εικόνες που βλέπετε εδώ. 

α) «Εγώ είμαι ο καλός ποιμένας· ο καλός ποιμένας θυσιάζει τη ζωή του για χάρη των προβάτων… Εγώ είμαι ο καλός βοσκός. Όπως ο Πατέρας αναγνωρίζει εμένα κι εγώ αυτόν, έτσι κι εγώ αναγνωρίζω τα δικά μου πρόβατα κι εκείνα αναγνωρίζουν εμένα· και θυσιάζω τη ζωή μου για χάρη των προβάτων» (Ιω. 10, 11,και 14-15).

β) «Εγώ είμαι το κλήμα («ἄμπελος»), εσείς οι κληματόβεργες («τά κλήματα»). Εκείνος που μένει ενωμένος μαζί μου κι εγώ μαζί του, αυτός δίνει άφθονο καρπό, γιατί χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτε» (Ιω. 15. 5).

γ) «…εμείς που καταφύγαμε σ’ αυτόν (τον Θεό) οφείλουμε να μείνουμε σταθεροί σ’ αυτά που ελπίζουμε. Αυτή μας η ελπίδα μάς ασφαλίζει και μας βεβαιώνει σαν άγκυρα» (Εβρ. 6, 18β-19).

δ) “Εγώ είμαι το Άλφα και το Ωμέγα΄, λέει ο Θεός, ο Παντοκράτορας Κύριος, αυτός που αληθινά υπάρχει και υπήρχε και θα ‘ρθεί” (Αποκ. 1,8)

-Θυμάστε τι συμβόλιζε η λέξη “ΙΧΘΥΣ” για τους πρώτους χριστιανούς;

Γιατί  η Εκκλησία χρησιμοποιεί σύμβολα;

1.Οι θρησκείες χρησιμοποιούν σύμβολα και εικόνες για να μεταδώσουν με αμεσότητα το μήνυμά τους σε όλες τις ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες.

2. Μη ξεχνάμε ότι η Εκκλησία γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα σε κλίμα διωγμών,οπότε χρησιμοποίησε συμβολική γλώσσα,για να διαφεύγει των διωκτών.

Εφαρμόζοντας:

Η Εκκλησία ως λατρευτική κοινότητα.(Λατρεία-Προσευχή)

Α…Γιατί όπου είναι συναγμένοι δύο η τρείς στο ονομά μου,εκεί είμαι κι εγώ αναμεσά τους.(και εδώ έχουμε Εκκλησία..)

Β. Η Εκκλησία και ο Ιδρυτής της είναι αδιάρρηκτα ενωμένοι…

«Θετικό – Αρνητικό»: Διαβάζονται ενδεικτικές φράσεις και καλούνται οι μαθητές/μαθήτριες να πάρουν θέση προς τον θετικό ή αρνητικό πόλο και να την υποστηρίξουν με επιχειρήματα: (π.χ -Όταν πηγαίνω εκκλησία νιώθω τον Θεό κοντά μου. -Δεν χρειάζεται να πηγαίνει κάποιος στην Εκκλησία για να είναι πιστός χριστιανός. -Η Εκκλησία είναι χρήσιμη μόνο για να τελούνται οι θρησκευτικές τελετές. -Μπορώ να αναπτύξω μόνος/μόνη μου την πνευματικότητά μου στο σπίτι μου. -Στην εκκλησία βρίσκω πραγματικό καταφύγιο, τόπο όπου ηρεμώ και βρίσκω τον πνευματικό εαυτό μου. -Στην εκκλησία όλοι με κρίνουν και μου λένε τι και πώς να το κάνω. -Στην εκκλησία συναντιέμαι με τους φίλους μου. -Στην εκκλησία είμαστε μια λατρευτική κοινότητα. -Στην εκκλησία συγχρωτιζόμαστε με ανθρώπους σαν κι εμάς. -Είναι ωραίο να προσευχόμαστε μαζί κ.ο.κ.)

Διερευνώντας:

Χαρακτηριστικά της πρώτης Εκκλησίας.

Ομαδοσυνεργασία –Δίνονται τα χωρία Πραξ 2, 42-47 και 4, 32-37 και απόσπασμα από την επιστολή Προς Διόγνητον. Οι μαθητές/μαθήτριες σε ομάδες επιχειρούν να διηγηθούν το ίδιο βιβλικό περιεχόμενο από την οπτική ενός χριστιανού της πρώτης κοινότητας

Υπάρχει μεγαλη ποικιλία στις απόψεις για τα χαρακτηριστικά της Εκκλησίας. Όμως, η Εκκλησία είναι ο χώρος σύναξης των πιστών, όπου λατρεύεται ο Τριαδικός Θεός και πραγματοποιείται δια του Αγίου Πνεύματος η ένωση των πιστών με τον Χριστό. Με άλλα λόγια, θα σημειώναμε ότι η Εκκλησία είναι μια λατρευτική κοινότητα που πορεύεται στους αιώνες και σε κάθε τόπο με αρχηγό τον ίδιο τον Θεάνθρωπο, τον Ιησού Χριστό.

https://www.youtube.com/watch?time_continue=151&v=02L4sY9xNYc

Αναπλαισιώνοντας:

Η Εκκλησία στο Σύμβολο της Πίστης.

Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά της Εκκλησίας στο “Σύμβολο της Πίστεως”. Για να απαντήσουμε αυτό το ερώτημα θα παρατηρήσουμε τη βυζαντινή εικόνα της Πεντηκοστής, θα διαβάσουμε την ερμηνευτική λεζάντα καθώς και το άρθρο 9 του Συμβόλου της Πίστεως.(Σελίδα:114-116 ΦΜ)
Στη συνέχεια, θα προσπαθήσουμε να συνδυάσουμε εικόνα και κείμενο, και να δώσουμε μια αιτιολογημένη ερμηνεία και των δύο. Οπωσδήποτε μας είναι χρήσιμα και τα ακόλουθα βιβλικά χωρία, π.χ. Κολ 1,18, Εφ 5,25-27, Μκ 16, 15, Εβρ 3,1, Εφ 2,20.
Άραγε, τι σημαίνουν οι λέξεις “μίαν”, “αγίαν”, “καθολικήν” και “αποστολικήν” Εκκλησία;

Αξιολογώντας:

Η Εκκλησία σήμερα.

Σύγκριση κειμένων»: Δίνονται δύο κείμενα· το ένα είναι του Διονυσίου Αλεξανδρείας για τη δράση των χριστιανών σε επιδημία πανώλης, και το άλλο αφορά στο φιλανθρωπικό έργο μιας Εκκλησίας (π.χ. της Εκκλησίας της Αλβανίας). (Εναλλακτικά, θα μπορούσε να γίνει αναζήτηση στην ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, «Κοινωνικό έργο»). Οι μαθητές/μαθήτριες συγκρίνουν τα κείμενα και επισημαίνουν τις ιδιαιτερότητες, τις ομοιότητες και τις διαφορές τους.     (Σελίδα:117-118)

Βιώνοντας:

Επίπεδα έκφρασης της ευχαριστίας στην ιστορία και στην καθημερινότητα.

Φωτογραφία του χρήστη ღ Μια Εικόνα ღ Χίλιες Λέξεις ღ.Φωτογραφία του χρήστη ღ Μια Εικόνα ღ Χίλιες Λέξεις ღ.

Φωτογραφία του χρήστη ღ Μια Εικόνα ღ Χίλιες Λέξεις ღ.Φωτογραφία του χρήστη ღ Μια Εικόνα ღ Χίλιες Λέξεις ღ.

Φωτογραφία του χρήστη ღ Μια Εικόνα ღ Χίλιες Λέξεις ღ.Φωτογραφία του χρήστη ღ Μια Εικόνα ღ Χίλιες Λέξεις ღ.

https://www.youtube.com/watch?v=dyuX5YyCyNA

Είμαστε πεινασμένοι για τρυφερότητα,
σε έναν κόσμο όπου τα πάντα βρίσκονται σε αφθονία…

~A. Merini

Ο μόνος τρόπος να αφήσεις τους φόβους είναι -αφού τους κοιτάξεις κατάματα, και πενθήσεις τον χρόνο που έχασες δεσμεύοντας την ενέργεια της ψυχής σου σ’ αυτούς- να αντικαταστήσεις την «γλώσσα του φόβου» με αυτήν των «ονείρων»….

Τις περισσότερες φορές που ανοίγεις το στόμα σου μιλάς στον εαυτό σου και στους άλλους για «δυσκολίες», για «κρίση», για «αδυναμίες», και για «προβλήματα».

Αναλύοντας τα προβλήματα και μιλώντας για αυτά πιστεύεις πως θα τα αντιμετωπίσεις αποτελεσματικά.

Λάθος! Μιλώντας την «γλώσσα» των προβλημάτων, γίνεσαι ο ίδιος ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα, ενώ το αληθινό σου δυναμικό μένει αχρησιμοποίητο!

Δεν έχεις καθόλου εκπαιδευτεί να μιλάς ευχαριστιακά, για λύσεις, και κυρίως, για όνειρα…! Για τις πιο ευοίωνες σου σκέψεις & επιθυμίες που υπερβαίνουν κάθε ρεαλιστική προοπτική…

Δώσε στον εαυτό σου την ευκαιρία να μιλήσει για το «όνειρό σου».

Μάθε να ονειρεύεσαι…

Φανή Τράικου

Ψυχολόγος (MSc) –

Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου, ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή.

Κύριε, ἐκέκραξα πρὸς σέ, εἰσάκουσόν μου· πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς μου ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς σέ. Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου, ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή.

Θοῦ, Κύριε, φυλακὴν τῷ στόματί μου καὶ θύραν περιοχῆς περὶ τὰ χείλη μου.
Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου, ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή.

Μὴ ἐκκλίνῃς τὴν καρδίαν μου εἰς λόγους πονηρίας τοῦ προφασίζεσθαι προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις.
Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου, ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή.

Δόξα Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ Ἁγίω Πνεύματι, καὶ νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου, ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή.

https://www.youtube.com/watch?time_continue=1&v=uiHqSG0lDh4

–          «Ιδεοθύελλα»: Δημιουργούνται τέσσερις στήλες στον πίνακα, όπου καταγράφονται οι απαντήσεις των μαθητών/μαθητριών σε κάθε ένα από τα παρακάτω ερωτήματα:

α) Για ποιο λόγο οι άνθρωποι λένε «ευχαριστώ» σε κάποιον; β)Με ποιους τρόπους εκφράζουν την ευχαριστία τους οι άνθρωποι στους ανθρώπους;γ)Για ποιο λόγο οι άνθρωποι λένε «ευχαριστώ» στον Θεό; δ)Με ποιους τρόπους εκφράζουν την ευχαριστία τους οι άνθρωποι στον Θεό; (Παλιές και σύγχρονες συνήθειες).

…..κοίταξε γύρω σου με λίγο περισσότερη καθαρότητα, λίγο περισσότερη διαύγεια και θα δεις η ζωή δεν είναι καθόλου πληκτική, αλλά ότι είναι καταπληκτική.

«Αν νιώθεις θλιμμένος ζεις στο παρελθόν. Αν είσαι ανήσυχος, ζεις στο μέλλον. Αν είσαι γαλήνιος, ζεις στο παρόν….»
«Πρέπει να ζεις στο παρόν, να καβαλικεύεις κάθε κύμα και να βρίσκεις την αιωνιότητά σου σε κάθε στιγμή….Να μη βυθίζεσαι στο παρελθόν, να μην κάνεις όνειρα για το μέλλον, να επικεντρώνεις τη σκέψη σου στην παρούσα στιγμή….Η πραγματική γενναιοδωρία προς το μέλλον έγκειται στο να τα δίνουμε όλα στο παρόν….Να είσαι ευτυχισμένος γι’ αυτή τη στιγμή. Αυτή η στιγμή είναι η ζωή σου….»

(Ομάρ Καγιάμ – Πέρσης φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος και ποιητής – 11ος αιώνας)

Φωτογραφία του Stratos Papavassiliou.

–          Εναλλακτικά:

«Σκέψου, Συζήτησε, Μοιράσου (TPS)»: «Οὐδεὶς ἀγνωμονέστερος τοῦ εὐεργετηθέντος». Οι μαθητές/μαθήτριες συγκρίνουν το νόημα της ρήσης με τη βιβλική περικοπή των 10 Λεπρών (Λκ 17, 11-19).

  1. Λκ 17, 11-19:

Η θεραπεία των δέκα λεπρών

11Πηγαίνοντας ο Ιησούς προς την Ιερουσαλήμ, περνούσε ανάμεσα από τη Σαμάρεια και τη Γαλιλαία. 12Καθώς έμπαινε σ’ ένα χωριό, τον συνάντησαν δέκα λεπροί· στάθηκαν λοιπόν από μακριά 13και του φώναζαν δυνατά: «Ιησού, αφέντη, ελέησέ μας!» 14Βλέποντάς τους εκείνος τους είπε: «Πηγαίνετε να σας εξετάσουν οι ιερείς». Και καθώς πήγαιναν, καθαρίστηκαν από τη λέπρα. 15Ένας απ’ αυτούς, όταν είδε ότι θεραπεύτηκε, γύρισε δοξάζοντας με δυνατή φωνή το Θεό, 16έπεσε με το πρόσωπο στα πόδια του Ιησού και τον ευχαριστούσε. Κι αυτός ήταν Σαμαρείτης. 17Τότε ο Ιησούς είπε: «Δε θεραπεύτηκαν και οι δέκα; Οι άλλοι εννιά πού είναι; 18Κανένας τους δε βρέθηκε να γυρίσει να δοξάσει το Θεό παρά μόνο τούτος εδώ ο αλλοεθνής;» 19Και σ’ αυτόν είπε: «Σήκω και πήγαινε στο καλό· η πίστη σου σε έσωσε».

Νοηματοδοτώντας:

Σταυρική θυσία, αναφορά, Θεία Ευχαριστία.

 αποσπάσματα του κειμένου της Θείας Ευχαριστίας, μπορούν να προβληθούν αποσπάσματα από βιντεοσκοπημένη Θ. Λειτουργία…
Α.
 Η Προσκομιδή μια μικρή Θεία Λειτουργία..”Λειτουργία εν εμβρύω”
προσκομιδη
 Ο Αμνός και οι μερίδες που τοποθετεί ο Ιερέας πάνω στον Άγιο Δίσκο.

Το μεγάλο τετράγωνο κομμάτι που ο Ιερέας τοποθετεί στο κέντρο του αγίου δίσκου λέγεται Αμνός (1). Είναι αυτό που θα ευλογήσει ο Ιερέας για να γίνει Σώμα Χριστού. Η λέξη «αμνός» σημαίνει πρόβατο και μας θυμίζει τον Χριστό, που θυσιάστηκε για χάρη μας, «όπως τα πρόβατα στη σφαγή». Πάνω του είναι γραμμένο: «Ιησούς Χριστός νικά».
Το τριγωνικό κομμάτι (2) είναι η μερίδα της Παναγίας, της Μητέρας του Χριστού.
Τα 9 τριγωνάκια είναι (3) :
Το πρώτο, για τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ και για όλους τους Αγίους Αγγέλους.
Το δεύτερο, για τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και όλους τους Προφήτες.
Το τρίτο, για τους Αγίους Αποστόλους.
Το τέταρτο, για όλους τους Ιεράρχες, δηλαδή τους επισκόπους που αγίασαν.
Το πέμπτο, για όλους τους Αγίους που μαρτύρησαν για τον Χριστό, τους Μάρτυρες.
Το έκτο, για όλους τους Οσίους, άνδρες και γυναίκες, δηλαδή τους μοναχούς που αγίασαν.
Το έβδομο, για όλους τους Αγίους Αναργύρους.
Το όγδοο, για τους γονείς της Παναγίας, τον Ιωακείμ και την Αννα, καθώς και για τον Άγιο που γιορτάζει την ημέρα εκείνη,
και το ένατο, για τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο ή τον Μέγα Βασίλειο –ανάλογα με το ποιος έγραψε την Θεία Λειτουργία που τελείται εκείνη την ημέρα.
Στη συνέχεια, ο ιερέας βγάζει μία μερίδα για τον Αρχιεπίσκοπο.
Και τέλος, ο ιερέας βγάζει τις «μερίδες» (4). Οι «μερίδες» είναι κάποια μικρά ψίχουλα από το πρόσφορο. Βγάζει από μία μερίδα για κάθε Χριστιανό, ζωντανό ή πεθαμένο. Σε κάθε μερίδα που βγάζει, λέει: « Μνήσθητι, Κύριε, του δούλου Σου (τάδε)…» -που σημαίνει: «Θυμήσου, Κύριε, τον δούλο Σου (τάδε)». Στο τέλος θα πει «Μνήσθητι, Κύριε, και των λοιπών», δηλαδή «Θυμήσου, Κύριε, και τους υπόλοιπους Χριστιανούς» για να μην λείψει κανένας από το γιορτινό Τραπέζι της Θείας Λειτουργίας.
Οι πρώτοι Χριστιανοί, στα χρόνια των Αγίων Αποστόλων, όταν συγκεντρώνονταν για τη Θεία Ευχαριστία έτρωγαν όλοι μαζί το ίδιο φαγητό, έψελναν ύμνους, έκαναν προσευχή, άκουγαν το κήρυγμα των Αποστόλων και στο τέλος έτρωγαν το αγιασμένο ψωμί, δηλαδή το Σώμα του Χριστού, και έπιναν το αγιασμένο κρασί, δηλαδή το Αίμα Του.
Και εμείς σήμερα προσφέρουμε ψωμί και κρασί στην Ευχαριστία και τα ξαναπαίρνουμε, αφού τα ευλογήσει ο Ιερέας και με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος γίνουν Σώμα και Αίμα του Χριστού.

https://www.youtube.com/watch?time_continue=16&v=MrmDjAcM2JQ  (βίντεο: Προσκομιδή)

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΣΟΔΟΣ

Ο χερουβικός ύμνος μπήκε στη θεία λειτουργία τον 6ο αιώνα (573-4), για να καλύψει το χρόνο του ιερέα για την είσοδο. Η Μεγάλη Είσοδος συμβολίζει και έχει τη σημασία “της εσχάτης του Χριστού αναδείξεως”. Ότι δηλαδή είναι η τελευταία φανέρωση του Χριστού στο λαό, όταν πήγαινε από τη Βηθανία στα Ιεροσόλυμα για το εκούσιο πάθος, όπως ερμηνεύει ο Θεόδωρος Ανδίδων, είναι από τις πιο επίσημες στιγμές της θείας λειτουργίας. Είναι τύπος, σύμβολο της πορείας του Χριστού προς το πάθος. Επομένως και η δική μας στάση πρέπει να είναι ανάλογη. Εισέρχεται ο βασιλιάς της δόξας. Ο Χριστός έρχεται για να θυσιαστεί, συνοδευόμενος από τα αγγελικά τάγματα. Κι εμείς εικονίζουμε τους αγγέλους και πρέπει να αφήσουμε “εδώ και τώρα” κάθε βιοτική μέριμνα για να τον υποδεχτούμε. Οι πιστοί, καθώς περνάει ο λειτουργός, προσκυνούν κάνοντας το σημείο του σταυρού.
Εδώ συμβαίνει κάποια παρεξήγηση. Πολλοί προσκυνητές γονατίζουν στη Μεγάλη Είσοδο γιατί θαρρούν πως οι λειτουργοί κρατούν το σώμα και το αίμα του Κυρίου. Ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας υπογραμμίζει άλλη σημασία έχει η Μεγάλη Είσοδος των Προηγιασμένων και άλλη στη θεία λειουργία του ιερού Χρυσοστόμου. Εκεί οι λειτουργοί κρατούν στα χέρια τους μέσα στα άγια σκεύη το σώμα και το αίμα του Κυρίου, ενώ εδώ ο άρτος και ο οίνος είναι ακόμα “άθυτα και ου τετελεσμένα”, δεν έγινε δηλαδή ακόμα η θυσία και δεν αγιάσθηκαν. 

Η ΑΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ :(Η Προσφορά της αναιμάκτου θυσίας στό νοερό και υπερουράνιο θυσιαστήριο.θα προσφέρουμε στον Θεό Πατέρα τη Θυσία του Υιού Του που έκανε για μας,για την άφεση των αμαρτιών μας.)Η Αναπαράσταση της Θυσίας του Χριστού στον Γολγοθά.

https://www.youtube.com/watch?v=TU782jEhFaM   (βιντεο: Αγία Αναφορά)

Θεία Λειτουργία=Θεία Ευχαριστία               Ευχαριστούμε τον Θεό για την Δόξα Του,γιατί απο την ανυπαρξία μας έφερε στην ύπαρξη,γιατί έστειλε τον Μονογενή Υιό ΤΟΥ για τη Σωτηρία μας,για τις ευργεσίες του,γιατί καταδέχεται την προσφορά μας(επισκόπου Ιερεμίου Φουντά).Ευχαριστούμε τον Θεό για όλους τους Αγίους γιατί στο προσωπό τους η εκκλησία βρήκε τη Βασιλεία των ουρανών και ιδιαιτέρως για την υπερευλογημένη Θεοτόκο Μαρία..

Είναι η κύρια ευχή της Θείας Λειτουργίας, κατά την οποία γίνεται η ευλογία των Τιμίων Δώρων και η μυστηριακή μεταβολή τους σε Σώμα και Αίμα Χριστού. Είναι δηλαδή το ιερότερο σημείο της Θείας Λειτουργίας.

11Αρχίζει με τα λόγια “Ἄξιον καί δίκαιον Σέ ὑμνεῖν, Σέ εὐλογεῖν, Σέ αἰνεῖν, Σοί εὐχαριστεῖν…”, που απαγγέλλει ο ιερέας χαμηλόφωνα μπροστά στην Αγία Τράπεζα. Αφού ευχαριστήσει ο ιερέας τον Θεό για όλες Του τις ευεργεσίες προς εμάς κι αφού δοξολογήσει το μεγαλείο Του μας καλεί να ψάλουμε τον Τρισάγιο Ύμνο των Αγγέλων: “Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ...”.

12Ύστερα γίνεται εξιστόρηση της παράδοσης του μυστηρίου από τον Κύριο στους μαθητές Του και ο ιερέας επαναλαμβάνει τα λόγια του Χριστού “Λάβετε, φάγετε…” – Πάρτε και φάτε. Αυτό είναι το Σώμα μου που το κόβω και το μοιράζω για σας για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες σας. “Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες...” – Πιείτε όλοι από αυτό. Αυτό είναι το Αίμα μου που χύνεται πάνω στο Σταυρό για σας για όλους σας 13για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες σας. Ο ψάλτης απαντά “Ἀμήν”, – Ναι, αυτά όλα είναι αλήθεια.

Κι ο ιερέας προσφέρει τα Δώρα στο Χριστό “Τά σά ἐκ τῶν σῶν, Σοί προσφέρομεν κατά πάντα και διά πάντα” – Αυτά τα δώρα Εσύ μας τα έδωσες και τώρα Σου τα προσφέρουμε σύμφωνα με όλα όσα μας δίδαξες. Ύστερα επικαλείται το ΄Άγιο Πνεύμα να ενεργήσει Αυτό, να καθαγιάσει τα Δώρα και να τα μεταβάλει από άρτο σε Σώμα Χριστού και από οίνο σε Αίμα Χριστού. Οι πιστοί είμαστε γονατιστοί και προσευχόμενοι και ψάλλουμε κατανυκτικά τον ύμνο: “Σέ ὑμνοῦμεν, Σέ 14εὐλογοῦμεν, Σοί εὐχαριστοῦμεν, Κύριε, καί δεόμεθά Σου, ὁ Θεός ἡμῶν”.  Ο ιερέας παρακαλεί με ευλάβεια και κατάνυξη τον Θεό να στείλει το Πνεύμα Του το Άγιο στους πιστούς και στα προκείμενα Τίμια Δώρα, ώστε να γίνει η Θεία Κοινωνία αφορμή για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες μας και να κερδίσουμε τη Βασιλεία Του. Από αυτή τη στιγμή πάνω στην Αγία Τράπεζα είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μας. Είναι ζωντανός, παρών ο Χριστός μας.

15Ο ιερέας μνημονεύει εκείνη την ώρα όλους τους Αγίους και όλους τους κοιμηθέντες αδελφούς (όσους έχουν πεθάνει) και εξαιρετικά την Θεοτόκο στην οποία ψάλλουμε τον ύμνο “Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς ...”. Ενώ ψάλλεται ο ύμνος προς τη Θεοτόκο, ο λειτουργός ευλογεί τα αντίδωρα, που θα δοθούν στους πιστούς μετά την απόλυση.

Θεολογική βοήθεια και καθοδήγηση: (+) π. Κωνσταντίνος Παπαγιάννης
Φωτογραφίες: Ι.Ν. Τριών Ιεραρχών Θεσσαλονίκης

Η ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Αποτέλεσμα εικόνας για ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Στον καιρό της πρώτης Εκκλησίας,οι πιστοί κοινωνούσαν τα θεία Μυστήρια χωριστά,όπως σήμερα οι κληρικοί,παίρνοντας ο καθένας στα χέρια του το πανάχραντο Σώμα του Κυρίου και πίνοντας απο το ποτήριο το πανάχραντο Αίμα Του.Όταν όμως κάποιοι χριστιανοί άρχισαν να παίρνουν τα Τίμια Δώρα στο σπίτι τους και να τα χρησιμοποιούν σε δεισιδαιμονικές τελετές,ακόμα και μέσα στην Εκκλησία να τα αντιμετωπίζουν με ασέβεια…τότε ο Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος θέσπισε να δίνονται στο λαό ενωμένα και όχι στα χέρια αλλά με λαβίδα..(Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας)

Αποτέλεσμα εικόνας για ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑΑποτέλεσμα εικόνας για ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Τὸ σῶμα καὶ τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἀληθινὴ τροφὴ καὶ ἀληθινὸ ποτό. Καὶ ὅταν τὰ μεταλαμβάνει κανείς, δὲν μετατρέπονται αὐτὰ σὲ ἀνθρώπινο σῶμα, ὅπως γίνεται μὲ τὶς συνηθισμένες τροφές, ἀλλὰ τὸ ἀνθρώπινο σῶμα μεταβάλλεται σὲ ἐκεῖνα. Ὅπως καὶ τὸ σίδερο, ὅταν ἔρθει σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴ φωτιά, γίνεται κι αὐτὸ φωτιά· δὲν κάνει τὴ φωτιὰ σίδερο.

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας

  Εναλλακτικά:

«Πέντε π και ένα γ»: Οι μαθητές/μαθήτριες μελετούν το συμβολισμό της Μεγάλης Εισόδου και την ευχή της Αναφοράς (π.χ. Καβάσιλας, Μάξιμος Ομολογητής, Διονύσιος, μητρ. Σερβίων και Κοζάνης, 1986, Θεοδώρου Ανδρ. 1997) και αναλύουν το βαθύτερο νόημα της αναίμακτης θυσίας με βάση τα ερωτήματα του μοτίβου (Ποιο/Τι; Ποιος; Πού; Πότε; Πώς; Γιατί;).  “ποιός ίδρυσε …..

Αναλύοντας:

Η Εκκλησία ως ευχαριστιακή σύναξη.

 

Εφαρμόζοντας:

Ο ευχαριστιακός τρόπος ζωής.

«Παιχνίδι ρόλων» [εμπνευσμένο από τον αββά Δωρόθεο (το παράδειγμα του κύκλου), βλ. Μαντζαρίδης, 1991]: Διαβάζονται η Μεγάλη Εκτενής και τα Δίπτυχα της Αγίας Αναφοράς σε μεταγραφή στη δημοτική (της θ. Λειτουργίας του αγ. Ι. Χρυσοστόμου ή του Μ. Βασιλείου). Οι μαθητές/μαθήτριες παίρνουν από μία κάρτα με μία από τις κατηγορίες των ανθρώπων που αναφέρονται στις ευχές (π.χ. ὁδοιποροῦντες, νοσοῦντες, αἰχμάλωτοι, κ.λπ.). Όρθιοι/Όρθιες σχηματίζουν κύκλο γύρω από ένα θρανίο που παριστάνει το τραπέζι της «αγάπης». Στη μέση του τραπεζιού νοείται ο Χριστός.

Καλούνται να περιγράψουν τι συμβαίνει με τις μεταξύ τους σχέσεις, καθώς πλησιάζουν τον Χριστό, και να διατυπώσουν τους τρόπους σύνδεσης της θείας Ευχαριστίας με την καθημερινή ζωή.

–        Εναλλακτικά:

«Ιδεοθύελλα» Γράφεται στον πίνακα η φράση: «Θεία Ευχαριστία = μεταμόρφωση του ανθρώπου και του κόσμου». Οι μαθητές/μαθήτριες αναστοχάζονται όσα διάβασαν, άκουσαν, είδαν, ερεύνησαν κατά τη διάρκεια του δίωρου και εκφράζουν με σύντομες φράσεις τα χαρακτηριστικά του ευχαριστιακού τρόπου ζωής, τις αλλαγές που συντελούνται στον άνθρωπο μέσα στη Θεία Ευχαριστία (π.χ. ευχαριστία, ευγνωμοσύνη, εμπιστοσύνη προς τον Θεό, αγάπη, αλληλεγγύη, προσφορά, «άνοιγμα» προς όλους και όλα, πνεύμα θυσίας, υπομονής, καρτερικότητας, κ.λπ.). Η δραστηριότητα λειτουργεί και ως αναστοχασμός.

Ηταν ψυχίατρος, τώρα έγινε και ιερέας..Ο Αριστομένης Ματσάγγας χειροτονήθηκε ιερέας …

matsaggas-3_e οδήγησε στη Σύρο. Σε αυτή την πολυνησιακή μητρόπολη με την εκπληκτική παράδοση και τον πολιτισμό της, η παρουσία της Εκκλησίας με εξαιρετικά ώριμο τρόπο επουλώνει τις πληγές των ανθρώπων που προκάλεσαν οι αλλεπάλληλες κρίσεις και μαλακώνει την αποξένωσή τους. Βέβαια, ακόμη είμαι νεόφυτος παπάς, θα ενταχθώ με έναν τρόπο στο νησί», λέει σήμερα, ένα μήνα μετά τη χειροτόνησή του.

«Η αποξένωση είναι από τα βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας. Είναι τραγικό λάθος που οι άνθρωποι δεν εκκλησιάζονται πλέον όσο παλαιότερα και που δεν κοινωνούν. Η θεία κοινωνία ως πράξη αποδεικνύει ότι υπάρχουν σχέσεις συνοχής σε μια κοινωνία, ότι ο καθένας μας έχει συνάφεια με τον διπλανό του», παρατηρεί. «Το εικονοστάσι είναι για να μαρτυρεί ότι υπάρχει η Βασιλεία των Ουρανών και όχι για να αφορίζει», απαντάει, όταν του υπενθυμίζω τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο ιερέας στις απόψεις ενός ποιμνίου. Πόσο μάλλον που κατά καιρούς ακούμε μητροπολίτες να κάνουν εμπρηστικές, διχαστικές δηλώσεις για κρίσιμα ζητήματα του σύγχρονου ανθρώπου.

«Η βελτίωση της κατάστασης και η πρόοδος ενός λαού δεν επιτυγχάνονται μόνο με την αλλαγή των δομών, όπως επαγγέλλεται η Αριστερά. Αυτή πρέπει να συνοδευθεί από αλλαγή συνειδήσεων», εκτιμά για τη σημερινή κατάσταση της Ελλάδας. Και συμπληρώνει: «Η Εκκλησία επιθυμεί την αλλαγή των συνειδήσεων για να κάνει τις δομές πιο φιλάνθρωπες και γενναιόδωρες ώστε να υπηρετούν την αρχοντιά των ανθρώπων».

Διαβάζουμε τη φράση: «Θεία Ευχαριστία = μεταμόρφωση του ανθρώπου και του κόσμου».
Πως κατανοείται τα χαρακτηριστικά του ευχαριστιακού τρόπου ζωής, τις αλλαγές που συντελούνται στον άνθρωπο μέσα στη Θεία Ευχαριστία.

 ΥΛΙΚΟ:

Οι χριστιανοί συνεχίζουν να τελούν το Μυστήριο της Ευχαριστίας, όπως το παρέδωσε ο Κύριος κατά τον Μυστικό Δείπνο. Σε όλη τη διάρκεια της θείας Λειτουργίας ο ιερέας μαζί με τους πιστούς επαναβιώνουν στο εκάστοτε παρόν όλη τη ζωή του Χριστού. Ο Κύριος ξαναγεννιέται (Προσκομιδή), ξεκινά το έργο Του και κηρύττει (Μικρή Είσοδος και Ανάγνωση Ευαγγελίου), εισέρχεται στα Ιεροσόλυμα και πορεύεται προς τη θυσία Του (Μεγάλη Είσοδος) σταυρώνεται και ανασταίνεται στο παρόν (Αναφορά). Τα κεντρικά επεισόδια του σχεδίου της θείας οικονομίας πραγματοποιούνται και πάλι.

Το ψωμί και το κρασί προσφέρονται ως σύμβολα θυσίας και της δικής μας ζωής. Αποτελούν τον κόπο της καθημερινότητάς μας. Αυτά τα προσφέρουν οι χριστιανοί στον Θεό Πατέρα, ώστε δα του Αγίου Πνεύματος να μεταβληθούν σε Σώμα και Αϊμα Χριστού, ως δώρα αφθάρτου τρόπου υπάρξεως. Οι χριστιανοί κοινωνούν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού για να πάρουν έμπνευση για αλλαγές και μεταμορφώσεις στην καθημερινότητά τους. Η θεία Λειτουργία δεν τελειώνει τη στιγμή που κοινωνήσαμε αλλά συνεχίζεται στην καθημερινή ζωή ως ευχαριστία στον συνάνθρωπο (Λειτουργία μετά τη Λειτουργία).

Επομένως, η ευχαριστία, κατά το παράδειγμα του Κυρίου που ευχαρίστησε τον Θεό Πατέρα αλλά και έπλενε τα πόδια των μαθητών, σημαίνει τον τρόπο ζωής του χριστιανού. Ευχαριστία στον Τριαδικό Θεό αλλά και σε κάθε άνθρωπο που θα συναντήσει.
Ωστόσο, η Ευχαριστία σηματοδοτεί και κάτι ακόμη. Οι χριστιανοί γευόμενοι το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου, ενώνονται μαζί Του αλλά και με τον συνάνθρωπό τους. Για τη σημασία όμως της ενότητας εντός της Εκκλησίας  αλλά και μεταξύ των χριστιανών των διάφορων Εκκλησιών-Ομολογιών θα αναφερθούμε στην επόμενη ανάρτησή μας.

   

Μετάληψη και μετάδοση

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 27/07/2009 07:00 |

 

ΑΠΟΤΕΛΕΙ η μετάληψη της θείας ευχαριστίας κίνδυνο για τη μετάδοση του ιού της γρίπης; Αυτό το ερώτημα απασχολεί μόνο το χριστεπώνυμο πλήρωμα της χώρας μας και όχι ολόκληρο τον ελληνικό λαό, ούτε τους κατοίκους της Ελλάδας που ενδεχομένως θρησκεύουν αλλιώς ή καθόλου.

Η απάντηση εναπόκειται σε κάθε επίσκοπο που δεσμεύεται από την ενδεχόμενη απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η συνοδική θέση στο προκείμενο θέμα δεν μπορεί να είναι άλλη από την αδιάκοπη συνέχιση της τέλεσης της θείας ευχαριστίας και της μετάληψης στους προσερχόμενους πιστούς χριστιανούς οι οποίοι εμπιστεύονται το «φάρμακον αθανασίας», όπως επονομάζεται στην εκκλησιαστική ορολογία η θεία ευχαριστία. Αιώνες τώρα η Εκκλησία έζησε πάμπολλες επιδημίες και πανδημίες κι επέζησε χωρίς διακοπή της μετάληψης. Οι ιερείς νοσοκομείων, σανατορίων και λοιμοκαθαρτηρίων «καταλύουν» τη θεία κοινωνία, δηλαδή καταναλώνουν το υπόλοιπο περιεχόμενο του δισκοπότηρου από το οποίο κοινώνησαν ασθενείς, χωρίς ποτέ να μεταδοθεί σε αυτούς η μολυσματική νόσος. Γνωρίσατε μάνα που αρνήθηκε να ασπασθεί το μολυσμένο παιδί της ή αγαπημένο πρόσωπο που δεν αγγίζει τον βαριά άρρωστο άνθρωπό του προτιμώντας την υγιεινή από την αγάπη, δηλαδή την ατομική επιβίωση δίχως τη συμβίωση;

 Ο Μάριος Μπέγζος είναι καθηγητής Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ευχαριστώ που υπάρχεις και με στηρίζεις πάντα! (π.

Ανδρέας Κονάνος)

17ΚυριακήΣεπτ. 2017

Σχετική εικόνα

~ Ακόμα και αν με βασανίζεις, με βοηθάς με τον τρόπο αυτόν να μαθαίνω, να σε υπομένω και να σε συγχωρώ.

Αγάπη να ‘χεις. Αγάπη να βγάζεις. Αγάπη ν’ αφήσεις. Κι όσοι έρχονται έπειτα από χρόνια κοντά στον τάφο σου και σε θυμούνται και σε φέρνουν στη σκέψη και στο μυαλό τους να λένε: «Α, αυτός ο άνθρωπος είχε αγάπη. Είχε καλοσύνη. Σε κανέναν δεν είπε κάτι κακό ούτε κράτησε σε κανέναν κακία. Λόγο για κάποιον δεν είπε. Δεν τον θυμάμαι να κατηγόρησε, να κατέκρινε. Ποτέ. Τα χέρια του, συνέχεια ελεημοσύνες. Το στόμα του έσταζε μέλι. Τα μάτια του, πάντα γεμάτα δάκρυα απ’ τον πόνο των ανθρώπων. Τα πόδια του πήγαιναν συνέχεια εδώ κι εκεί σε αρρώστους και σε βασανισμένους».

Αυτό μ’ αρέσει πολύ. Είναι κάτι που ζηλεύω. Είναι το ανώτερο χάρισμα. Ετσι δεν λέει και η Αγία Γραφή; «Πίστη, ελπίδα κι αγάπη. Μείζον δε τούτων, η αγάπη». Το ανώτερο. Σήμερα μιλήσαμε για τα ανώτερα. Καλή δύναμη σου εύχομαι. Κάνε ένα βήμα να αγαπήσεις, να χαρείς, να νιώσεις τον πλούτο αυτής της ομορφιάς μες στην ψυχή σου. Και μην πληγώνεσαι αν δεν σ’ αγαπούν. Δεν αξίζει να στενοχωριέσαι, αν δεν σε αγαπούν. Μην ασχολείσαι με το πώς σου φέρονται οι άλλοι, διότι θα αρρωστήσεις. Μάθε εσύ ν’ αγαπάς. Ανεξαρτήτως τι κάνουν οι άλλοι. Μάθε εσύ -σαν τον Θεό- να δίνεις. Σαν τον ήλιο να λάμπεις. Ασε τους άλλους. Αν δεν σ’ αγαπάνε, δεν πειράζει. Γιατί ούτε κι εσύ αγαπάς πάντα. Αν μάθεις την τέλεια αγάπη, τότε θ’ αγαπάς. Ωσπου να μάθεις, κάνεις λάθη. Ετσι είναι οι άνθρωποι.

Μην περιμένεις πολλά απ’ τους ανθρώπους. Μην απαιτείς και λες: «Εγώ σ’ αγάπησα. Τώρα θέλω κι εσύ να μ’ αγαπάς». Μην κινείσαι έτσι. Εσύ θα τρέφεσαι απ’ αυτή την πηγή που θα βγαίνει από μέσα σου. Κι αν οι άλλοι σου ανταποδώσουν αγάπη, θα ‘ναι ωραία. Αν δεν σου ανταποδώσουν, δεν πειράζει. Μην γκρινιάζεις, γιατί μετά χάνεις αυτό το καλό που κάνεις, κι είναι μισό. Εσύ θ’ αγαπάς. Αγάπη, αγάπη, αγάπη. Ωραία λέξη. Καλή δύναμη. Και γράψε αυτή τη λέξη στην καρδιά σου. Λέγε τη και με το στόμα σου. Και πες τη και σήμερα σε κάποιον.

Πες τη στο παιδί σου, στη γυναίκα σου, στον άντρα σου, πες τη στα αδέλφια σου. Σε παρακαλώ, σήμερα βρες κάποιον και πες του τη φράση «σ’ αγαπώ». Σ’ εμένα μην την πεις πάλι. Διότι εγώ το ξέρω. Μου το ‘χεις ξαναπεί τόσες φορές. Πες το όμως και σε κάποιους στους οποίους δεν το έχεις πει γιατί δυσκολεύεσαι. Εκεί θέλω να το πεις. Να πεις «σ’ αγαπώ».

Κι αν σε κοροϊδέψουν και λίγο, δεν πειράζει. Συνέχισε να το λες από μέσα σου μετά. Μην το λες με τρόπο που να προκαλείς. Να λες στον άνθρωπό σου: «Σ’ αγαπώ και σ’ ευχαριστώ για όλα όσα έχεις κάνει για μένα. Σ’ ευχαριστώ που υπάρχεις. Που με βοηθάς. Που με στηρίζεις. Που με βασανίζεις. Και με βοηθάς και με τον τρόπο αυτόν να μαθαίνω. Και με βοηθάς να σε υπομένω, να σε συγχωρώ».

π. Ανδρέας Κονάνος

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Accessibility by WAH