ΤΓιατι γιορτάζουμε τελικά τα ΧΧριστούγεννα;
Η περίοδος των Χριστουγέννων και ειδικότερα οι μέρες πριν από τις γιορτές, βιώνονται από το μεγαλύτερο ποσοστό του κόσμου με συναισθήματα αγωνίας και άγχους: το στόλισμα του δένδρου, η διακόσμηση του σπιτιού, τα ψώνια για το τραπέζι, τα δώρα, οι ανάγκες των παιδιών, το που θα περάσει ο καθένας την παραμονή των γιορτών, πώς θα αξιοποιηθεί καλύτερα ο ελεύθερος χρόνος των γιορτών και άλλα παρόμοια θέματα που φαντάζουν σημαντικά μέσα στο εορταστικό πλαίσιο. Και χωρίς να το καταλάβουμε περνούν οι μέρες και φτάνει το τέλος του χρόνου.
Μήπως όμως ξεχνάμε κάτι; Θα υπέθετα ότι όσοι βιώνουν την παραπάνω κατάσταση, τους ξεφεύγει τί ακριβώς γιορτάζουμε τελικά την περίοδο των Χριστουγέννων.
Ας είμαστε ειλικρινείς όμως: αρχικά πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι, μεταξύ άλλων, η κοινωνία που ζούμε είναι άκρως καταναλωτική και ένα μεγάλο μέρος των σκέψεων, αναγκών, επιθυμιών και πράξεων μας ωθεί, ασυνείδητα, στην αγορά πραγμάτων που νομίζουμε ότι χρειαζόμαστε. Δέκα λεπτά αν αφεθεί κανείς και παρακολουθήσει ένα οποιοδήποτε ΜΜΕ, θα υποστεί πλύση εγκεφάλου που θα πιστέψει ότι η ευτυχία των γιορτών εξαργυρώνεται μέσα από τις ηλεκτρονικές οθόνες – tablets, τηλέφωνα, τηλεοράσεις, laptops κτλ και κάθε είδους καταναλωτική αγορά.
Για να είμαι δίκαιος και κοιτώντας σε πιο βαθύ επίπεδο, σίγουρα πολλοί από τους ανθρώπους γιορτάζουν ουσιαστικές σχέσεις με τους αγαπημένους τους, την οικογένεια και τους φίλους τους, ενδεχομένως ακόμη και ένα άνοιγμα προς αγνώστους ανθρώπους, μέσα από φιλανθρωπικές πράξεις. Θεωρώ ότι σε ένα ευρύτερο, πολιτιστικό επίπεδο, αυτό δεν μπορεί να σημαίνει πολλά περισσότερα από έναν αόριστο και γενικό συναισθηματισμό που προκαλείται από το πλαίσιο και όχι από συνειδητή επιλογή, καθώς όπως διαφαίνεται ξεθωριάζει μετά την εορταστική περίοδο και ο καθένας επανέρχεται στις πρότερες αντιδράσεις.
Άρα, αυτή είναι η εποχή του έτους, όταν υποτίθεται ότι πρέπει να είμαστε καλύτεροι ο ένας προς τον άλλον, όταν χρειάζεται να είμαστε σε θέση να επιδείξουμε μεγαλύτερη ανοχή στους άλλους ανθρώπους ή τουλάχιστον να μη δείχνουμε αγενείς και κακοί στην αμοιβαία αλληλεπίδραση μας. Ωστόσο, πιστεύω ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο από αυτό που αυτοματοποιημένα μπαίνουμε να βιώσουμε την περίοδο των γιορτών.
Αν και η επίσημη θρησκεία του ελληνικού κράτους είναι η ορθόδοξη χριστιανική, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που αν και χριστιανοί, δεν αποζητούν και επομένως δεν ανακαλύπτουν κανένα θρησκευτικό νόημα αυτή την περίοδο. Το προσπερνούν, μένοντας μόνο στην ιστορικότητα των γεγονότων, όπως η γέννηση του Χριστού, η ενσάρκωσή του Θεού δηλαδή σε άνθρωπο, η φάτνη, οι μάγοι με τα δώρα, μία αίσθηση όπως έχει αποτυπωθεί από το σχολείο.
Σε αντίθεση με αυτή την επιφανειακή ερμηνεία, υπάρχει μία πιο περιεκτική, δυναμική και βιωματική ερμηνεία των Χριστουγέννων που τοποθετείται αναγκαία σε ένα υπαρξιακό πλαίσιο. Ο Paul Tillich σημειώνει: «Υπό το φως του βέβαιου τέλους μας και κάτω από τις συνθήκες της ύπαρξης, είμαστε αποξενωμένοι και διαχωρισμένοι από τη δική μας ύπαρξη, τις υπάρξεις των άλλων και εν τέλει και την ίδια την ύπαρξη».
Είμαστε απομονωμένα, πεπερασμένα όντα, φυλακισμένα στο δικό μας περιορισμένο βιωματικό πλαίσιο, την προοπτική και τα εννοιολογικά συστήματα. Αγωνιούμε να γίνουμε κατανοητοί και να μας εκτιμήσουν, οι εμπειρίες μας να επικυρωθούν και να ενισχυθούν, να ξέρουμε ότι θα φροντιστούμε και ότι τελικά δεν είμαστε μόνοι στο κοντινό μας σύμπαν. Αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται απεγνωσμένα είναι η σχέση και η ενσυναίσθηση, που με μία διαφορετική ερμηνεία θα πρότεινα ότι είναι το πραγματικό νόημα των Χριστουγέννων.
Αν δούμε την ενσυναίσθηση ως κατανόηση και μοίρασμα της εμπειρίας ενός άλλου ατόμου, όπως χαρακτηριστικά λέμε «μπαίνω στη θέση του άλλου», τότε νομίζω ότι απόλυτα έχουμε κατανοήσει την ερμηνεία της ενσάρκωσης από την άποψη της ενσυναίσθησης, γι ‘αυτό που ακριβώς σημαίνει. Στα θρησκευτικά βιβλία, ο αθάνατος Θεός έγινε άνθρωπος και μοιράζεται την θνητότητά του, όπως οι άνθρωποι, έτσι ώστε τα πεπερασμένα όντα να μπορούν να γίνουν αθάνατα και θεϊκά. Το μωρό Ιησούς, που συμβολίζει το Αθάνατο, έχει εισέλθει στη θνητή ύπαρξη, μπαίνει στη «θέση μας» και βιώνει υποστηρικτικά την υπαρξιακή κατάσταση. Μέσα από την πορεία του, συνδέεται με τους ανθρώπους, τους κατανοεί και ενδυναμώνεται από τις σχέσεις για να ξεπεράσει τα δεινά που συναντά στην ανθρώπινη πορεία του: Του δίνεται το όνομα Εμμανουήλ, σημαίνει «ο Θεός μαζί μας». Και αν Εκείνος είχε το Θεό, οι διδαχές του τονίζουν την αναγκαιότητα της σχέσης: Δεν είμαστε μόνοι στον πόνο μας και στην οδύνη ή στη χαρά και την ευτυχία μας ή σε οποιαδήποτε από τις εμπειρίες μας. Μπορούμε να κατανοηθούμε και να φροντιστούμε, είμαστε άξιοι εκτίμησης και επιβεβαίωσης, αγάπης και υποστήριξης σε όλες τις εμπειρίες της ζωής μας.
Μέσω της βίωσης αυτής της θεραπευτικής σύνδεσης, της ενσυναίσθησης με τους άλλους ανθρώπους, υπερβαίνοντας το απόλυτο πεδίο της δικής μας ύπαρξης, είμαστε σε θέση να βιώσουμε τις αυθεντικές αξίες στις σχέσεις μας με τις υπάρξεις των άλλων. Υπό το φως των παγκόσμιων, κοινωνικών και διαπροσωπικών καταστροφικών συγκρούσεων και βίας, που ειρωνικά και τραγικά περιβάλλονται από κούφιες κοινοτοπίες μας όπως “επί γης ειρήνη και καλή θέληση”, πιστεύω ότι είναι σαφές αυτό που χρειάζεται επειγόντως η ανθρώπινη φυλή.
Όταν συμπάσχουμε με τους άλλους ανθρώπους και πραγματικά προσπαθούμε να καταλάβουμε την πίστη/αξία τους και το σεβασμό των δικαιωμάτων τους, μοιραζόμαστε ενεργά τις εμπειρίες τους και τους παρέχουμε πραγματική φροντίδα/υποστήριξη. Δεν μπορούμε πλέον να τους δούμε και να τους αντιμετωπίσουμε ως απόλυτους «άλλους» εντελώς αντίθετους και ξένους προς εμάς ή ως αντικείμενα που πρέπει να χρησιμοποιούμε και να χειραγωγήσουμε για τους δικούς μας σκοπούς. Η σύνδεσή μας μέσω της ενσυναίσθησης μας ενώνει και αποκαλύπτει την κοινή φύση μας και την υπαρξιακή κατάσταση, θυμίζοντάς μας ότι είμαστε διασυνδεδεμένοι μέλη ενός ανθρώπινου συστήματος, αδέλφια μιας ανθρώπινης οικογένειας, οι οποίες με τη σειρά τους γεφυρώνουν χάσματα, επιβληθείσες συντριβές, συμφιλιώνουν διχαστικές διασπάσεις και αποκαθιστούν τη βασική μας ενότητα. Η πραγματικότητα των Χριστουγέννων μπορεί να γιορταστεί με νόημα από τον καθένα μας, αν είμαστε πρόθυμοι να λάβουμε το δώρο της ενσυναίσθησης στη ζωή μας, μέσα από την ενσάρκωση του Χριστού σε θνητό.
Τα Χριστούγεννα τα γιορτάζουμε κάθε χρόνο, αλλά κάθε χρόνο μπορούμε να ανακαλύπτουμε νέο βάθος νοήματος, δίχως καμία αίσθηση ρουτίνας. Αυτό ακριβώς αποκαλύπτεται με το βιβλίου του αρχιεπισκόπου Αναστασίου, μέσα από τους χριστουγεννιάτικους λόγους του, τους τόσο ευαίσθητους στις ανάγκες της εποχής μας.
Με την ενσάρκωση του Λόγου γεννιέται η ελπίδα, με την ανάσταση ολοκληρώνεται η χαρά. Μια χαρά που σκορπίζεται απλόχερα σε όλη την ανθρωπότητα, αλλά και μια χαρά που ο κάθε άνθρωπος καλείται να κερδίσει για τον εαυτό του.
“Προσλαμβάνοντας ο Χριστός την ανθρώπινη φύση, χάρισε ασύλληπτη αξία στον άνθρωπο, στο κάθε ανθρώπινο πρόσωπο. Ο Ιησούς ταπεινώθηκε, για να υπενθυμίζει πάντοτε την αξιοπρέπεια των ταπεινών. Διώχθηκε, για να τονίζει σταθερά την αξιοπρέπεια των άδικα διωκομένων. Έζησε φτωχά, για να μην ξεχνιέται η αξιοπρέπεια των φτωχών. Ξενιτεύθηκε, για να υπενθυμίζει την αξιοπρέπεια των ξενιτεμένων. Υπέφερε, μεταδίδοντας αξιοπρέπεια σ’ αυτούς που υποφέρουν. Ταλαιπωρήθηκε ως παιδί, για να μην μπορούν οι δικοί του να λησμονούν την αξιοπρέπεια των παιδιών όλου του κόσμου.”
† ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ
Μια ζωή χωρίς γιορτές είναι ως μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχείο.
«Βίος ανεόρταστος μακρή οδός απανδόχευτος.»
Δημόκριτος, Fr. 230.
Πλησιάζουν γιορτές και αναγνωρίζω τα έκδηλα σημάδια στα πρόσωπα των ανθρώπων που ψάχνουν να αποκρύψουν, παραχώνοντας την πίσω από λογής προσωπεία, την αβάσταγη μοναξιά τους.
Γιατί η μοναξιά κι ο πόνος χαλάνε των πολλών τη γιορτινή εικόνα. Εξ ου και το κεντρί της μοναξιάς ανοίγει τις μέρες των γιορτών μεγαλύτερη πληγή.
Συναντώ πληγωμένους ανθρώπους με τα κομμάτια της σχέσης τους στα χέρια, ανθρώπους που απόκαναν πασχίζοντας να τα ανασυγκολλήσουν.
Συναντώ χρόνια μοναχικούς με ακόμα πιο σπασμένα πρόσωπα απ’ των χρόνια ανέργων. Τα χαρακτηριστικά τους, μια βουβή κραυγή.
Συναντώ γυναίκες κι άνδρες ρημαγμένους απ’ την απελπισία της παρατεταμένης ψυχικής και σωματικής μοναξιάς. Ανθρώπους που έχει διαλύσει η αντήχηση της φωνής τους στους άδειους τοίχους ή οι αγχωμένες κι απρόσωπες περιστασιακές συναντήσεις των επιδερμίδων.
Βλέπω τις γιορτές να έρχονται. Τις ανεόρταστες κι άχαρες μέρες δίχως χαρά. Τις μέρες που προσπαθούμε να ξεχαστούμε πέφτοντας με τα μούτρα στο φαΐ.
Ο «παράδεισος» κοστίζει 5.000 ευρώ… το κεφαλι – Η συγκλονιστική αφήγηση της 30χρονης Ρεζίν για την περιπέτεια που ζει
«Πληρώσαμε από 5.000 ευρώ ο άντρας μου κι εγώ, καθώς και 3.000 ευρώ για την κόρη μας. Συνολικά 13.000 ευρώ δώσαμε για να έρθουμε από το Ιρακινό Κουρδιστάν ως εδώ. Όνειρό μου είναι να ζήσω στην Ιταλία και να γίνω καθηγήτρια αγγλικών για να έχει ένα καλύτερο αύριο το παιδί μου»…
Του Παναγιώτη Φωτεινόπουλου
Με αυτά τα λόγια περιέγραψε στην εφ. «Πατρίς» τη μέχρι τώρα μεταναστευτική της εμπειρία η 30χρονη Ρεζίν από την πόλη Σουλεϊμάνι του Ιρακινού Κουρδιστάν, στο περιθώριο της προσωρινής της παραμονής στον Καϊάφα.
Η Ρεζίν, μαζί με τον σύζυγό της Τσόμαν και τη μικρή Μέλι, εντοπίστηκαν από το Λιμενικό το περασμένο Σάββατο στην παραλία του Καϊάφα, λίγο πριν οι διακινητές τούς φορτώσουν σε ιστιοφόρο για να ξεκινήσουν το ταξίδι τους για την Ιταλία.
Μετά τον έλεγχο των εγγράφων από τις Αρχές, η πλειονότητα των μεταναστών έφυγαν για να στεγαστούν σε δομές των Αθηνών, ωστόσο στη Ρεζίν λείπει ένα έγγραφο και είναι αναγκασμένη να μείνει εδώ.
Διέξοδο στην απελπισία της έδωσε ο τετράκις εκλεγμένος δήμαρχος Ζαχάρως, Πανταζής Χρονόπουλος, ο οποίος προσέφερε αυτοβούλως και αφιλοκερδώς ένα μικρό κατάλυμα σε δική του έκταση για να μείνουν εκεί έως ότου ρυθμιστεί το θέμα της και φύγει και αυτή.
«ΠΛΗΡΩΣΑΜΕ 13.000 ΕΥΡΩ
ΓΙΑ ΝΑ ΦΤΑΣΟΥΜΕ ΩΣ ΕΔΩ»
Συγκινημένη η Ρεζίν εξέφρασε τις ευχαριστίες της στον κ. Χρονόπουλο και δέχθηκε να μοιραστεί μαζί μας την προσωπική της ιστορία.
«Είμαι 30 ετών, έχω αποφοιτήσει από πανεπιστήμιο Αγγλικών Σπουδών στο Σουλεϊμάνι και διδάσκω αγγλικά. Όμως o μισθός δεν φτάνει για τίποτα, η ζωή είναι δύσκολη. Μαζί με αυτά έρχονται και τα ψυχολογικά προβλήματα, διότι η εμπόλεμη κατάσταση δημιουργεί κακές συνθήκες για όλους. Δεν είμαστε ασφαλείς, όλα είναι άσχημα και δεν μπορούμε να βρούμε ούτε νερό και φαγητό καλά καλά».
Η Ρεζίν παντρεύτηκε πριν από τέσσερα χρόνια τον 29χρονο σήμερα Τσόμαν και απέκτησαν τη μικρή Μέλι. Μην αντέχοντας την κατάσταση, τα μάζεψαν και έφυγαν πληρώνοντας 13.000 ευρώ στους εμπόρους ψυχών για να κάνουν ένα μακρύ και αβέβαιο ταξίδι.
«Φύγαμε από το Σουλεϊμάνι τον Σεπτέμβριο, έμεινα έναν μήνα στην Τουρκία. Μετά περάσαμε με τα πόδια στην Ελλάδα μέσα από ένα μικρό ποταμάκι (σ.σ. πιθανότατα μέσω Έβρου) και μείναμε δυο μήνες στη Θεσσαλονίκη. Εδώ μας έφεραν με ένα μικρό αυτοκίνητο. Ευτυχώς εδώ ο κύριος (σ.σ. Παντ. Χρονόπουλος) είναι πολύ καλός και μας βοήθησε», διηγήθηκε στην εφ. «Πατρίς» η Ρεζίν.
Η ΙΤΑΛΙΑ, ΤΟ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ Ο ΟΜΠΑΜΑ!
Η Ρεζίν ένιωθε όμορφα από την προσωρινή της διαμονή στον Καϊάφα, ωστόσο το μυαλό της ήταν συνέχεια στη μικρή μέλι. Μοιράστηκε μαζί μας τα όνειρά της για το μέλλον και συζήτησε σχετικά με το Ισλάμ και τη σχέση του με τη Δύση.
«Θα ήθελα να μείνω μόνιμα στην Ιταλία, να βρω μια δουλειά και κάνω μεταπτυχιακό για να βελτιώσω τα αγγλικά μου. Έχω πολλά στο μυαλό μου, αλλά θέλω πάνω από όλα να ζήσει το παιδί μου καλύτερα», είπε.
Στη συνέχει δεν δίστασε να απαντήσει σε ερώτηση σχετικά με το ISIS και τα στερεότυπα για τους Μουσουλμάνους.
«To ISIS είναι πρόβλημα για όλους. Είναι μια μικρή ομάδα τρομοκρατών, δεν είναι μουσουλμάνοι. Εγώ είμαι Μουσουλμάνα αλλά αγαπάω όλους τους Χριστιανούς και όλους τους ανθρώπους», τόνισε.
Η συζήτηση ήταν ευχάριστη, για αυτό και δεν δίστασα να τη ρωτήσω τη γνώμη της για τη μαντίλα και για το αν θα δεχόταν να εξεταστεί από άνδρα γιατρό.
«Δεν ξέρω…» είπε για τη μαντίλα, αλλά για την ιατρική εξέταση αμφιταλαταντεύτηκε.
«Τώρα όχι, δεν δέχομαι εξέταση από άνδρα γιατρό. Καταλαβαίνω όμως πρέπει να σεβόμαστε τους νόμους ενός κράτος. Ξέρω πως ίσως χρειαστεί να το διορθώσω αργότερα, οπότε είναι πολύ πιθανό να αποδεχθώ εξέταση από άνδρα γιατρό μελλοντικά» απάντησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια.
Όσον αφορά του παγκόσμιους ηγέτες, εξέφρασε αρνητική γνώμη για τον Ερντογάν, θετική για τον Ομπάμα αλλά και για τον Πούτιν. Για τον Σαντάμ Χουσεΐν ρώτησα και τον Τσομάν, ο οποίος φάνηκε ότι ήταν υποστηρικτής του λέγοντάς μου «γκουντ»!
Η Ρεζίν, πιο συγκρατημένη, μου είπε ότι μπορεί να μην ήταν πολύ καλός, αλλά «ήταν καλύτερος από αυτούς που έχουμε τώρα»!
«ΕΙΜΑΣΤΕ ΔΙΠΛΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΚΑΤΑΤΡΕΓΜΕΝΟ»
Ο Πανταζής Χρονόπουλος βοήθησε από την πρώτη στιγμή το ανδρόγυνο και προχθές τους συνόδεψε για μια σύντομη βόλτα στην πλατεία της Ζαχάρως. Χθες μίλησε στην εφ. «Πατρίς» για τους λόγους της απόφασής του.
«Μην ξεχνάτε ότι οι πρώτοι οικονομικοί μετανάστες ήταν Έλληνες, για αυτό πρέπει να σκύψουμε πάνω από τους ανθρώπους. Κάποιοι τους βλέπουν σαν κόκκινο πανί, αλλά δεν είναι έτσι. Είναι άνθρωποι μορφωμένοι και εργατικοί, που προσπαθούν να γλιτώσουν τη ζωή τους και να βρουν ένα καλύτερο μέλλον. Σε αυτό το πνεύμα αποφάσισα να τους φιλοξενήσω όσες μέρες χρειαστεί, προσφέροντας αγάπη και θαλπωρή», είπε αρχικά ο κ. Χρονόπουλος και στη συνέχεια άφησε αιχμές προς πάσα κατεύθυνση.
«Όταν βοηθάμε ανθρώπους που υποφέρουν τέτοιες ημέρες, κανονικά δεν θα αξίζει να απαντήσω σε μικρότητες. Όμως έχω να πω ότι εμείς προσφέρουμε αγάπη και θαλπωρή, διότι δεν είμαστε μέλη σε ΔΣ και να έχουμε λεφτά. Όλα εδώ είναι νόμιμα και τίποτα παράνομο. Εδώ δίνουμε ελπίδα και προσφέρουμε ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης σε ταλαιπωρημένους οικονομικούς μετανάστες. Καλό είναι να ασχοληθούν κάποιοι –αλλά και το ίδιο το κράτος- με τις άλλες δομές, που έχουν τους πρόσφυγες και τους μετανάστες σαν τα σκυλιά. Να μας πούν γιατί το σκάνε από τα χοτ σποτ οι μετανάστες. Έχουμε γίνει έρμαιο ανεξέλεγκτων λωποδυτών και απατεώνων.
Πάπας Φραγκίσκος: Οι διαφορές είναι πηγή πλούτου, όχι κινδύνων
Ο πάπας Φραγκίσκος απηύθυνε έκκληση προς τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν τις διαφορές ως πηγή πλούτου και όχι κινδύνων και ευχήθηκε την συμφιλίωση για τις περιοχές του κόσμου που πλήττονται από συρράξεις κατά το χριστουγεννιάτικο μήνυμά του Urbi et Orbi.
Ο πάπας απηύθυνε το καθιερωμένο μήνυμά του προς δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που συγκεντρώθηκαν στην ηλιόλουστη πλατεία του Αγίου Πέτρου από τον εξώστη της βασιλικής όπου εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στις 13 Μαρτίου 2013 μόλις μετά την εκλογή του.
Αναφερόμενος στο τεταμένο πολιτικό κλίμα που επικρατεί σε πολλές χώρες, ο πάπας Φραγκίσκος απηύθυνε έκκληση για αδελφοσύνη μεταξύ των ανθρώπων που διακατέχονται από διαφορετικές ιδέες, αλλά διατηρούν την ικανότητα να σέβονται και να ακούν ο ένας τον άλλον».
Σχολιάζοντας την πόλωση που επικρατεί ως προς την μετανάστευση, δήλωσε ότι ο Θεός θέλει «αγάπη, αποδοχή, σεβασμό γι΄αυτή την φτωχή μας ανθρωπότητα που όλοι μοιραζόμαστε σε μεγάλη ποικιλία φυλών, γλωσσών και πολιτισμών».
«Αρα οι διαφορές μας δεν αποτελούν βάρος ή κίνδυνο, είναι πηγή πλούτου», είπε.
Ο 82χρονος πάπας κάλεσε την διεθνή κοινότητα να αναλάβει αποφασιστική δράση για να δοθεί μία πολιτική λύση στην σύρραξη και η δυνατότητα στους σύρους πρόσφυγες να επιστρέψουν και να ζήσουν εν ειρήνη στην χώρα τους. Εξέφρασε επίσης την ελπίδα η εκεχειρία που συμφωνήθηκε στην Υεμένη θα φέρει ανακούφιση σε έναν πληθυσμό εξαντλημένο από την βία και την πείνα.
Ο πάπας Φραγκίσκος ζήτησε την επανάληψη του διαλόγου ανάμεσα σε Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους ώστε «να ξεκινήσουν το ταξίδι της ειρήνης και να δώσουν ένα τέλος στην σύγκρουση που διαρκεί περισσότερο από 70 χρόνια και «πληγώνει την γη που ο Κύριος επέλεξε για να δείξει το πρόσωπο της αγάπης».
Απηύθυνε επίσης έκκληση για αρμονία στην Νικαράγουα και την Βενεζουέλα που πλήττονται από εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις. Δεν πρέπει επίσης να ξεχασθούν, είπε, τα εκατομμύρια των προσφύγων και των εκτοπισμένων στην Αφρική, που έχουν ανάγκη από ανθρωπιστική βοήθεια και επισιτιστική ασφάλεια.
Ως προς την Ουκρανία, απηύθυνε έκκληση για «μία ειρήνη που θα σέβεται τα δικαιώματα κάθε έθνους».
AΠΕ – ΜΠΕ
